Veroording voor het feitelijk leiding/opdracht geven aan bedrieglijke bankbreuk door twee rechtspersonen

Rechtbank Almelo 23 juli 2012, LJN BX2350

Verdachte staat in eerste aanleg terecht voor het samen met anderen plegen van bedrieglijke bankbreuk (art. 341 Sr) doordat hij in het (zicht van het) faillissement o.a. goederen aan de boedel heeft onttrokken, schuldeisers heeft bevoordeeld en/of niet heeft voldaan aan de administratieplicht. Voorts wordt verdachte deelname aan een criminele organisatie ten laste gelegd.

De OvJ heeft gevorderd dat de genoemde feiten bewezen worden verklaard en dat verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden met aftrek van de tijd die in voorarrest is doorgebracht.

De rechtbank is van oordeel dat deelname aan een criminele organisatie niet wettig en overtuigend bewezen kan worden, omdat niet is gebleken dat sprake is geweest van een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband dat als oogmerk het plegen van misdrijven had. Wel acht de rechtbank bewezen dat verdachte bedrieglijke bankbreuk heeft gepleegd.

Met betrekking tot de strafoplegging neemt de rechtbank de volgende factoren in aanmerking. Verdachte heeft zich als tussenpersoon en vertegenwoordiger voor medeverdachte bezig gehouden met de aankoop van twee rechtspersonen die in financiële problemen verkeerden. Verdachte heeft alle onderhandelingen en besprekingen in verband met beide overnames gevoerd. De overdracht van de aandelen vond plaats voor een symbolisch bedrag van € 1,-. Daarnaast zijn door de aandeelhouder/bestuurder bedragen van € 10.000,-- en € 12.500,-- voor de overnames betaald, van welke bedragen telkens een substantieel deel bij verdachte terecht is gekomen.

Na de overnames hebben onzakelijke onttrekkingen aan het vermogen van beide rechtspersonen plaatsgevonden, waardoor de schuldeisers van de rechtspersonen benadeeld zijn. Beide rechtspersonen zijn failliet verklaard. Door zo te handelen heeft verdachte, samen met medeverdachte W, de gemeenschap veel schade toegebracht. Het wettelijke systeem rond faillissementen is geweld aangedaan. Het vertrouwen in een goede en integere afwikkeling van faillissementen is geschonden.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren.
 

Nicole Priems

Veroordeling voor oplichting van de voormalige HBU-bank.

Rechtbank Haarlem 7 augustus 2012, LJN BX3791

Verdachte heeft de bank - in strijd met de waarheid - voorgespiegeld dat het bedrijf van verdachte bezig was met een lucratieve aan- en verkoop van een partij textiel, terwijl dit in werkelijkheid niet het geval bleek te zijn, waardoor de bank een additioneel krediet heeft verstrekt tot een bedrag van € 1,4 miljoen. Hierbij heeft verdachte in strijd met (de bedoeling van) de door de bank gestelde voorwaarden, aan de bank doen voorkomen alsof (ook) het eigen vermogen van het bedrijf werd versterkt, vanuit een andere firma, door het door die firma storten van twee maal een bedrag van € 250.000, terwijl deze stortingen in werkelijkheid afkomstig waren van een derde die, nadat de bank het krediet had verstrekt, buiten het zicht van de bank direct weer werd terugbetaald, zodat van versterking van het eigen vermogen van verdachtes bedrijf feitelijk geen sprake was. Tevens heeft verdachte valse stukken opgesteld of laten opstellen. Deze stukken hielden niet alleen verband met de oplichting, maar ook met een (onduidelijk gebleven) overboeking van de rekening van het bedrijf naar de rekening van een firma in Zwitserland van een bedrag ad € 280.000. Volgens de namens verdachte opgestelde factuur hield deze betaling verband met, wederom, een textieltransactie, terwijl dit in werkelijkheid niet het geval bleek te zijn. Tot slot heeft verdachte in het zicht van het naderende faillissement van het bedrijf goederen aan de boedel van deze rechtspersoon onttrokken tot een totaalbedrag van ruim € 13.000. Aldus heeft verdachte zichzelf bevoordeeld ten opzichte van de schuldeisers van zijn bedrijf, onder wie werknemers met een loonvordering.

Niet-ontvankelijkheid

De raadsman van verdachte heeft nog bepleit dat het OM niet-ontvankelijk is in de vervolging. Hiertoe heeft hij het volgende aangevoerd. Op basis van de informatie van de curator in het faillissement van bedrijf 1, die zijn bevindingen met betrekking tot het faillissement heeft gebaseerd op het rapport van het financieel adviesbureau, had de FIOD nimmer tot een redelijk vermoeden van schuld ten aanzien van verdachte mogen komen. Dit rapport geeft geen getrouw beeld van de gang van zaken binnen bedrijf 1. Doordat het OM zich uitsluitend op de informatie van de curator en voornoemd rapport heeft gebaseerd, en geen nader onderzoek heeft verricht – bijvoorbeeld door het laten uitvoeren van een accountantscontrole of het horen van verdachte (als getuige) – kan geen sprake zijn geweest van een redelijk vermoeden van schuld en is de start van het onderzoek onrechtmatig geweest. Als gevolg hiervan hebben zich onherstelbare vormverzuimen voorgedaan: op basis van voornoemde informatie zijn namelijk diverse “BOB-middelen” – ten onrechte – ingezet. Ook zijn verschillende getuigen en verdachten met deze onjuiste en onvolledige informatie geconfronteerd, hetgeen tot onbetrouwbare verklaringen heeft geleid, aldus steeds de raadsman.

Oordeel

De rechtbank heeft vastgesteld dat de curator naar aanleiding van vragen die rezen uit het faillissement van bedrijf 1 onderzoek heeft gedaan en heeft laten doen naar de administratie van dit bedrijf. Daarbij is het adviesbureau ingeschakeld, dat een rapport heeft uitgebracht. In dit rapport is melding gemaakt van, volgens het financieel adviesbureau, een groot aantal onduidelijkheden. Voor een aantal betalingen lijkt geen titel aanwezig te zijn. Naar aanleiding van dit rapport heeft een gesprek plaatsgevonden tussen het financieel adviesbureau en de curator en de medecurator in het faillissement van bedrijf 1, curator 2. In de van dit gesprek opgemaakte notitie wordt het vermoeden uitgesproken dat verdachte, als bestuurder van bedrijf 1, liquide middelen aan (de boedel van) dit bedrijf heeft onttrokken, zonder enig reëel bedrijfseconomisch motief. Deze notitie is besproken met de coördinator van het Fraude Meldpunt van het OM, die de notitie ter beschikking heeft gesteld aan de Belastingdienst/FIOD, afdeling account OI. Medewerkers van deze afdeling hebben vervolgens gesproken met de curator en het financieel adviesbureau, en de uitlevering van stukken gevorderd, waaronder het rapport van het financieel adviesbureau. Vervolgens heeft de curator aangifte gedaan tegen verdachte wegens bedrieglijke bankbreuk in het faillissement van bedrijf 1. Vervolgens is de kwestie besproken in het zogeheten ‘Tripartiteoverleg’, waar is besloten een strafrechtelijk onderzoek in te stellen.

De rechtbank is van oordeel dat op basis van de informatie van de curatoren, de inhoud van het rapport alsmede de inhoud van de aangifte van de curator, in onderling verband en samenhang beschouwd, een redelijk vermoeden van schuld  ten aanzien van verdachte bestond ter zake van bedrieglijke bankbreuk. Het OM heeft dan ook een strafrechtelijk onderzoek tegen verdachte kunnen beginnen. De rechtbank acht de start van dit onderzoek, ook gezien de gevolgde procedure, rechtmatig. Voorts is de rechtbank niet gebleken dat zich tijdens de loop van dit onderzoek vormverzuimen hebben voorgedaan.

Schending gelijkheidsbeginsel

Voorts heeft de raadsman aangevoerd dat het Openbaar Ministerie het gelijkheidsbeginsel heeft geschonden, nu verdachte weliswaar verdacht wordt van het medeplegen van de hem ten laste gelegde feiten en ter zake ook andere (rechts)personen dan verdachte als verdachte in beeld zijn gekomen (bijvoorbeeld [betrokkene 2] en [betrokkene 3]), maar het Openbaar Ministerie uitsluitend verdachte vervolgt. Naar de mening van de raadsman bestaat hiervoor geen objectieve en redelijke rechtvaardiging en wordt verdachte hierdoor ernstig in zijn belangen geschaad, aangezien de medeverdachten “vrijelijk hun eigen straatje kunnen schoonvegen”.

Oordeel

Wat betreft de gestelde schending van het gelijkheidsbeginsel, overweegt de rechtbank dat het mogelijke aandeel van verdachte in de ten laste gelegde feiten – mede gelet op zijn functie van (voormalig) bestuurder van bedrijf 1 – niet te vergelijken is met de vermeende dubieuze rollen die anderen daarbij hebben gespeeld. Derhalve is van een ongelijke behandeling van gelijke gevallen geen sprake. Reeds hierom faalt het verweer.
Schending art. 6 EVRM

Tot slot heeft de raadsman aangevoerd dat door de aanhouding van verdachte op 16 maart 2012 het OM de verdediging bewust de mogelijkheid heeft ontnomen om de strafzaak voor de zitting van 19 maart 2012 op een gedegen manier voor te bereiden. Dit levert een schending op van art. 6 lid 3 EVRM, aldus de raadsman.

Oordeel

Tot slot is de rechtbank van oordeel dat met de aanhouding van verdachte het recht van verdachte op een eerlijk proces niet in het geding is geweest. Daarbij merkt de rechtbank in de eerste plaats op dat de officier van justitie ingevolge art. 84, eerste lid, Sv de bevoegdheid heeft de aanhouding van een verdachte te bevelen op grond van, onder meer, (vermeende) niet-naleving van de schorsingsvoorwaarden. Voor een beoordeling van een beroep op artikel 6 van het EVRM moet voorts worden gekeken naar de procedure als geheel. Niet is gesteld of gebleken dat de verdediging door de aanhouding van verdachte op 16 maart 2012 op enigerlei wijze in de voorbereiding van de inhoudelijke behandeling van de zaak, die eerst op 24 juli 2012 heeft plaatsgevonden, zou zijn belemmerd. Op 19 maart 2012 heeft de rechtbank de zaak juist aangehouden, met het oog op het belang van de verdediging bij een goede voorbereiding.  Gelet op het bovenstaande verwerpt de rechtbank ook dit verweer van de raadsman. 

Een gehechte verdachte moet opnieuw in de gelegenheid worden gesteld een advocaat te raadplegen, wanneer hij geconfronteerd wordt met een nieuwe verdenking in een verhoorsituatie na aanhouding, ook als hij al eerder na zijn aanhouding gebruik heeft gemaakt van zijn recht op consultatie.

Rechtbank Maastricht 25 juli 2012, LJN BX3009
 
Aan verdachte is ten laste gelegd het samen met drie anderen plegen van drie woninginbraken en één poging daartoe. Daarnaast heeft de OvJ vijf soortgelijke feiten ad informandum aan de dagvaarding toegevoegd.

Feiten

Vanaf 30 maart 2012 bevond verdachte zich, nadat hij op heterdaad was aangehouden voor het feit dat op de dagvaarding als ad informandum 1 feit is vermeld, in preventieve hechtenis. En dit uitsluitend ter zake van dit feit (1). Voorafgaande aan zijn eerste verhoor is verdachte gewezen op zijn recht een advocaat te raadplegen. Van dat recht heeft verdachte gebruik gemaakt. Verdachte is vervolgens bij de politie gehoord op 31 maart, 1 april, 10 april en 19 april 2012. Aan het begin van zijn verhoren van 31 maart en van 1 april 2012 is bij verdachte geïnformeerd naar zijn contact met de raadsvrouw. Deze verhoren hadden uitsluitend betrekking op het ad informandum feit 1.

Op 10 april 2012 is verdachte voor de derde keer gehoord. Het grootste gedeelte van het verhoor gaat wederom over het ad informandum feit 1. Tegen het einde van dat verhoor wordt verdachte geconfronteerd met een hem belastende verklaring van zijn medeverdachte 2 ter zake van een inbraak bij de vader van verdachte, de inbraak die aan verdachte als feit 1 is tenlastegelegd. Verdachte ontkent dan bij dit feit betrokken te zijn geweest.

Op 19 april 2012 wordt verdachte voor de vierde keer gehoord. Nadat verdachte op zijn recht tot zwijgen is gewezen deelt de verbalisant hem mede: ‘U heeft reeds eerdere verklaringen afgelegd tegenover de politie. Ik wil het hier nu verder met u over gaan hebben’. Vervolgens gaat dit verhoor over 15 andere feiten dan het ad informandum feit 1.

Standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de verklaringen van de verdachte die hij op 10 en op 19 april 2012 heeft afgelegd in strijd met de Salduz-jurisprudentie tot stand zijn gekomen. Het gevolg hiervan zou moeten zijn dat die verklaringen van verdachte van het bewijs moet worden uitgesloten. Gelet hierop kunnen de feiten 1, 2 en 3 niet bewezen worden. De ad informandum gevoegde feiten dienen ook buiten beschouwing te blijven, met uitzondering van het eerste feit.

Oordeel rechtbank
In het arrest van 3 juli 2012 heeft de Hoge Raad overwogen ‘dat een uit anderen hoofde gedetineerde verdachte ten aanzien van wie de verdenking is gerezen van een nieuw strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, zich in een met een aanhouding vergelijkbare situatie bevindt’. En dientengevolge, zo begrijpt de rechtbank deze zin in de context van de uitspraak en in het licht van eerdere arresten van de Hoge Raad over het aan een verdachte toekomende recht om voorafgaand aan een verhoor een advocaat te mogen spreken, moet verdachte ten aanzien van de ‘nieuwe’ verdenking de mogelijkheid worden geboden een advocaat te raadplegen. Als die gelegenheid heeft ontbroken, dan mag de desbetreffende verklaring van de verdachte niet voor het bewijs worden gebezigd.

De rechtbank ziet als leidende gedachte van de Salduz-rechtspraak dat een verdachte vrijelijk zijn procespositie moet kunnen bepalen. Daarvan is geen sprake als verdachte zich ten tijde van het verhoor niet in vrijheid bevindt en hij onverwachts en zonder dat hij daarover een advocaat heeft kunnen consulteren wordt geconfronteerd met nieuwe verdenkingen. De Hoge Raad heeft als voorwaarde voor toepassing van dit consultatierecht genoemd dat dit recht in elk geval van toepassing is op een aangehouden verdachte en hij heeft in zijn uitspraak van 3 juli 2012 daaraan toegevoegd dat dit recht ook van toepassing is op een verdachte die uit anderen hoofde is gedetineerd.

De rechtbank wijst er daarbij op dat reeds in De Aanwijzing rechtsbijstand politieverhoor gesteld wordt: ‘Als een gedetineerde verdachte wordt gelicht om als verdachte te worden gehoord voor een ander strafbaar feit dan het feit waarvoor hij is gedetineerd, is deze aanwijzing van toepassing en wordt gehandeld als ware hij opnieuw aangehouden’.

In de onderhavige zaak is de verdachte voor de verhoren van 10 en 19 april 2012 gelicht en werd hij, met name op 19 april 2012 ‘onverwachts’ geconfronteerd met nieuwe verdenkingen jegens hem. Nu dit lichten en verhoren gebeurde zonder dat verdachte in de gelegenheid werd gesteld eerst een advocaat te raadplegen en hij ook geen afstand van dat recht had gedaan, moet geoordeeld worden dat verdachte ten aanzien van de nieuwe verdenkingen niet vrijelijk zijn procespositie heeft kunnen bepalen. Dat is strijdig met de uit de Salduz-rechtspraak voortvloeiende normen.

Daaraan kan niet afdoen dat er een zodanig verband bestaat tussen het ad informandum feit 1 en de overige feiten dat van soortgelijke feiten kan worden gesproken. Verdachte behoefde immers niet te verwachten dat de verhorende ambtenaar over een groot aantal andere feiten met hem wilde spreken. Nu van het tegendeel niet blijkt gaat de rechtbank ervan uit dat verdachte voorafgaande aan de verhoren van 10 en 19 april 2012 niet op de hoogte was van de verklaringen van medeverdachte 2, waarin deze ten aanzien van een aantal zaken ook belastend over verdachte heeft verklaard.

Er is daarmee sprake van een vormverzuim dat begaan is in het voorbereidend onderzoek en dat niet meer kan worden hersteld. Vaste jurisprudentie van de Hoge Raad brengt mee dat op een vormverzuim als dit gereageerd moet worden met het uitsluiten van het bewijs dat door het vormverzuim verkregen is. De rechtbank zal daarom de verklaringen van verdachte van 10 en 19 april 2012 in zijn zaak van het bewijs uitsluiten.

Salduz-verweer gehonoreerd: bewijsuitsluiting. Verdachte wordt bij gebrek aan bewijs vrijgesproken.

Rechtbank Maastricht 3 augustus 2012, LJN BX3554

Ten laste van verdachte is gelegd het plegen van een drietal overvallen.

Verdachte heeft tijdens zijn voorlopige hechtenis in Duitsland een bekennende verklaring afgelegd ten overstaan van Nederlandse opsporingsambtenaren (met instemming van de Duitse autoriteiten). De raadsman heeft aangevoerd dat deze verklaring dient te worden uitgesloten van het bewijs wegens schending van de Salduz-jurisprudentie. De raadsman heeft aangevoerd dat de Nederlandse rechtsregels op dat verhoor van toepassing zijn, nu verdachte is gehoord over in Nederland gepleegde feiten door Nederlandse opsporingsambtenaren. Niet is gebleken dat verdachte ondubbelzinnig afstand heeft gedaan van zijn recht om voorafgaand aan zijn eerste verhoor een raadsman te consulteren.

De rechtbank is allereerst van oordeel dat dit verhoor heeft plaatsgevonden onder de verantwoordelijkheid van de Nederlandse autoriteiten en dat dat betekent dat de opsporingsambtenaren de Nederlandse rechtsregels dienden toe te passen. Zij verwijst hiervoor naar een arrest van de Hoge Raad uit 2011: HR 5 oktober 2010 NJ 2011, 169 m.nt. Schalken.

Voorts is de rechtbank van oordeel dat niet gesteld kan worden dat verdachte ondubbelzinnig afstand heeft gedaan van zijn recht op het raadplegen van een advocaat. Verdachte heeft tijdens het verhoor verschillende keren aangegeven dat hij zijn advocaat wilde spreken dan wel dat hij een Nederlandse advocaat wilde spreken en dat hij op verdere vragen niet wilde ingaan. Verbalisanten hebben het verhoor hierop niet onderbroken, maar zijn telkens op verdachte blijven inpraten over zijn moeder en zijn zusje, de slachtoffers, het feit dat verdachte vastzit en niet zijn advocaat, dat zijn advocaat toch gaat zeggen dat verdachte zijn mond moet houden, over het feit dat de straffen in Duitsland (voor zover bekend bij verbalisanten) hoger zijn dan in Nederland, dat het voor de rechter prettiger is als verdachte een verklaring heeft afgelegd en dat er (zwaar) bewijs ligt tegen verdachte. Dat verdachte op enig moment heeft toegestaan dat verbalisanten verder gingen met hun vragen, kan gelet hierop niet gelden als een ondubbelzinnig afstand doen van zijn recht op het raadplegen van een advocaat.

Onder verwijzing naar de Salduz-jurisprudentie beslist de rechtbank dat de verklaring van verdachte niet voor het bewijs kan worden gebruikt.

·         De Hoge Raad heeft in zijn Salduz-jurisprudentie bepaald dat, indien een aangehouden verdachte niet dan wel niet binnen redelijke grenzen de gelegenheid is geboden om voorafgaand aan het eerste verhoor door de politie een advocaat te raadplegen, dit in beginsel een vormverzuim oplevert als bedoeld in art. 359a Sv, dat, na een daartoe strekkend verweer, in de regel – behoudens in het geval dat de verdachte uitdrukkelijk dan wel stilzwijgend doch in ieder geval ondubbelzinnig afstand heeft gedaan van dat recht, dan wel bij het bestaan van dwingende redenen om dat recht te beperken – dient te leiden tot uitsluiting van het bewijs van de verklaringen van verdachte die zijn afgelegd voordat hij een advocaat kon raadplegen.

·         De Hoge Raad heeft recent (HR 3 juli 2012, LJN: BW9264) geoordeeld dat een uit anderen hoofde gedetineerde verdachte ten aanzien van wie de verdenking is gerezen van een nieuw strafbaar feit waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten, zich in een met een aanhouding vergelijkbare situatie bevindt.

·         Uit genoemde jurisprudentie volgt dat een dergelijk vormverzuim – behoudens de twee hiervoor genoemde uitzonderingen – dient te leiden tot bewijsuitsluiting.

Bewezenverklaring bezit kinderporno. Schuldig zonder oplegging van straf i.v.m. omstandigheden die zich na het strafbare feit hebben voorgedaan, waaronder overschrijding van de redelijke termijn.

Rechtbank 's-Hertogenbosch 30 juli 2012, LJN BX2902

De rechtbank komt in deze zaak tot het oordeel dat wettig en overtuigend bewezen is dat verdachte in de periode van 1 mei 2007 t/m 29 april 2008, gegevensdragers, te weten een notebook en een computer en harde schijven en een pocket computer, bevattende afbeeldingen van seksuele gedragingen, bij welke afbeeldingen telkens personen die kennelijk de leeftijd van achttien jaar nog niet hadden bereikt, waren betrokken of schijnbaar waren betrokken, telkens in bezit heeft gehad, te weten (digitale) afbeeldingen/foto's/films van naakte en/of deels naakte personen die kennelijk de leeftijd van 18 jaar nog niet hadden bereikt en die een seksuele gedraging met zichzelf en/of een of meer andere perso(o)n(en) verrichten en/of laten verrichten, en/of die op zodanige wijze poseren en/of zijn afgebeeld, dat hun ontblote geslachtsdelen nadrukkelijk en/of uitdagend in beeld zijn gebracht, en/of die op zodanige wijze poseren en/of zijn afgebeeld, dat dit kennelijk is bedoeld om seksuele prikkeling op te wekken (art. 240b Sr).

De rechtbank is van oordeel dat de bewezen verklaarde feiten ernstige feiten betreffen. Toch acht de rechtbank het raadzaam dat, gelet op art. 9a Sr geen straf zal worden opgelegd. De rechtbank houdt daarbij in hoge mate rekening met de omstandigheden die zich na het bewezen verklaarde hebben voorgedaan: er is sprake van een forse overschrijding van de redelijke termijn. Tussen de inverzekeringstelling en de uiteindelijke berechting is een periode van ongeveer 3 jaar en 9 maanden gelegen. Verdachte heeft gedurende voornoemde periode tweewekelijks een verplicht reclasseringscontact gehad. Bovendien zijn de onderzoeksvragen van de raadsman niet op een adequate wijze afgedaan. Verdachte lijkt zijn leven goed op de rit te hebben. Na de voorlopige hechtenis heeft hij zijn baan verloren, maar inmiddels is hij alweer geruime tijd aan het werk als vrachtwagenchauffeur. In beginsel leidt een overschrijding van de redelijke termijn tot strafvermindering. Gelet op deze omstandigheden die zich na het strafbare feit hebben voorgedaan, is de rechtbank van oordeel dat in deze zaak met toepassing van art. 9a Sr geen straf behoort te worden opgelegd.

Vormverzuim in voorbereidend onderzoek en daaraan te verbinden gevolgen

Rechtbank Amsterdam 18 juli 2012, LJN BX1952

De verdediging heeft aangevoerd dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard, omdat opzettelijk onjuiste informatie ten grondslag is gelegd aan het onderzoek in deze zaak, een getuige onder zware druk is gezet om belastend over deze verdachten te verklaren en het opsporingsonderzoek vanuit een tunnelvisie is verricht. De rechtbank stelt vast dat de start van het onderzoek gebaseerd is geweest op onjuiste informatie. Waar de verdediging stelt dat die informatie opzettelijk is verstrekt ter misleiding van de rechter-commissaris en de rechtbank, oordeelt de rechtbank echter dat dat niet aannemelijk is geworden. Daarom verbindt de rechtbank daaraan de consequentie van niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie noch van bewijsuitsluiting. Wel leidt dit tot strafvermindering met zes maanden.

Veroordeling bedrijf overtreden arbeidsomstandighedenwet

Rechtbank Zwolle 17 juli 2012, LJN BX1911

In 2009 heeft in een distributiehal van verdachte een ongeluk plaatsgevonden: een hoogbouwtruck is tegen een schaarhoogwerker gereden waardoor die schaarhoogwerker is omgevallen, terwijl de twee slachtoffers, werknemers van bedrijf X dat werkzaamheden verrichtte voor en op het terrein van verdachte, zich in de schaarhoogwerker op ongeveer 12 meter hoogte bevonden. Uit de verklaring van de chauffeur van de hoogbouwtruck is gebleken dat hij niet op de hoogte was gesteld dat er derden in de distributiehal aan het werk waren.

De rechtbank is van oordeel dat het ongeluk is te wijten aan ernstige onzorgvuldigheid aan de kant van verdachte.

Verdachte heeft verzuimd de ingang van de gang waar de schaarhoogwerker stond opgesteld door paaltjes of linten of op een andere wijze af te doen zetten en de bestuurder van de hoogbouwtruck te doen informeren over de in de gang opgestelde schaarhoogwerker en aanwezigheid van derden.  Het is primair aan verdachte om toe te zien op het treffen van de nodige maatregelen teneinde de veiligheid van werknemers van X te waarborgen. Dat is in het onderhavige geval niet gebeurd. Verdachte heeft immers de zorg van de veiligheid overgelaten aan danwel afhankelijk gesteld van het handelen van de werknemers van X enerzijds en het (niet volgens protocollen of werkprocessen doch at random) verstrekken van informatie binnen het bedrijf over de komst en aanwezigheid van de werknemers van X anderzijds. Dat, zoals gesteld is door verdachte, de slachtoffers onaangekondigd bij het bedrijf van verdachte zouden zijn verschenen die ochtend, doet daar niet aan af. Als de slachtoffers zich inderdaad onaangekondigd zouden hebben gemeld dan had ofwel verdachte hen weg dienen te sturen ofwel zich ervan dienen te hebben gewissen dat zij, nadat beveiligingsmaatregelen op de werkplek waren getroffen, daar veilig aan het werk hadden kunnen gaan. Dit is niet gebeurd.

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen overtreding van art. 10 Arbeidsomstandighedenwet.

Veroordeling voor het feitelijk leiding/opdracht geven aan bedrieglijke bankbreuk door twee rechtspersonen. Vrijspraak voor deelneming aan een criminele organisatie.

Rechtbank Almelo 23 juli 2012, LJN BX2351


Verdenking
De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte: 

Feit 1: in de periode van 25 november 2008 tot en met 20 september 2009 samen met anderen bedrieglijke bankbreuk heeft gepleegd doordat hij in het (zicht van het) faillissement van [F BV] goederen aan de boedel heeft onttrokken, baten niet heeft verantwoord, inventaris/voorraden/auto’s beneden de waarde heeft vervreemd en/of niet heeft voldaan aan de administratieplicht, dan wel dat [F BV] bovenstaande gedragingen heeft gepleegd, terwijl verdachte mede daaraan feitelijk leiding of daartoe opdracht heeft gegeven. 

Feit 2: in de periode van 1 november 2009 tot en met 5 juli 2011 samen met anderen bedrieglijke bankbreuk heeft gepleegd doordat hij in het (zicht van het) faillissement van Speed Trans BV goederen aan de boedel heeft ontrokken en/of niet heeft voldaan aan de administratieplicht, dan wel dat Speed Trans BV bovenstaande gedragingen heeft gepleegd, terwijl verdachte mede daaraan feitelijk leiding of daartoe opdracht heeft gegeven. 

Feit 3: in de periode van 1 oktober 2008 tot en met 5 juli 2011 deel heeft genomen aan een criminele organisatie.

Vrijspraak De rechtbank acht niet bewezen wat aan verdachte onder feit 1 primair en feit 2 primair is tenlastegelegd. Met name kan niet worden bewezen dat verdachte de verweten gedragingen, die naar het oordeel van de rechtbank als handelingen van de rechtspersoon moeten worden aangemerkt, als persoon zou hebben medegepleegd. 

De rechtbank is tevens van oordeel dat feit 3 niet wettig en overtuigend bewezen kan worden, omdat niet is gebleken dat sprake is geweest van een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband dat als oogmerk het plegen van misdrijven had. 

Bewezenverklaring De rechtbank acht bewezen dat verdachte de feiten sub 1 subsidiair en sub 2 subsidiair heeft begaan: 

Feit 1: Bij de overname van de aandelen van F waren zowel verdachte als de medeverdachte W betrokken. Uit de aantekeningen van F en de verklaringen van medeverdachte W en getuige T leidt de rechtbank af dat verdachte na de overname van F BV toezicht heeft gehouden op de bedrijfsvoering van de BV. Na die overname is sanitair vanuit de voorraad van F BV in een vrachtwagen naar de woning van medeverdachte W gebracht. Dit sanitair is door W doorverkocht aan derden zonder dat de opbrengst van die verkopen ten goede is gekomen aan F BV. Verdachte is betrokken geweest bij het verzamelen van sanitair voor de verkoop. 

Verder heeft verdachte in opdracht van de medeverdachte een factuur aan F BV ad € 71.400,-afgegeven aan de voormalige eigenaresse van F BV, F. In eerste instantie heeft F geweigerd om deze factuur te voldoen, maar op aandringen van verdachte heeft zij een deelbetaling van € 23.800,- gedaan. Daarbij heeft zij aangegeven dat als gevolg van die aanbetaling leveranciers van F BV niet meer betaald konden worden. De rechtbank leidt uit het dossier af dat er geen sprake is geweest van een nieuwe vestiging van F BV. Door de deelbetaling zijn de schuldeisers van F BV benadeeld. 

De rechtbank leidt uit het dossier af dat verdachte bij en na de overname van F BV nauw en bewust heeft samengewerkt met medeverdachte W. Op basis van door hen gemaakte afspraken en een door hen overeengekomen taakverdeling hebben verdachte en W tezamen feitelijk leiding gegeven aan de strafbare gedragingen van F BV. 

Feit 2: Verdachte is ook nauw betrokken geweest bij de overname van Speed Trans BV. De voormalig eigenaar, K, heeft verklaard dat hij op verzoek van verdachte een proef- en saldibalans heeft aangeleverd waarbij verdachte zou hebben gezegd dat hij deze balansen moest overleggen met W. 

Verdachte was volgens K geïnteresseerd in betalingen van debiteuren aan Speed Trans BV, met name in het moment dat de bedragen waren bijgeboekt. Verdachte belde iedere dag als hij wist dat een bedrag overgemaakt zou worden. Hij gaf na bijboeking van het bedrag opdracht om het bedrag dat overbleef na aftrek van de lopende verplichtingen direct, als spoedopdracht, over te maken naar de rekening van D. Op deze wijze zijn twee geldbedragen ad € 7000,- en € 25.000,- in opdracht van verdachte aan de D overgemaakt. 

Uit het dossier blijkt dat de bankrekening van K Management BV door K is gebruikt als functionele rekening voor Speed Trans BV en dat via deze rekening op 4 december 2009 € 7000,- en op 7 december 2009 € 25.000,- is overboekt naar de bankrekening van D. Uit de aangifte van de curator Kuipers blijkt dat K Management BV tot en met 2009 de administratie van Speed Trans BV heeft bijgehouden. Voormalig eigenaar K heeft verklaard dat K Management BV factureerde voor Speed Trans BV en dat hij na de overname door D tot en met december 2009 de debiteuren- en crediteurenadministratie heeft bijgehouden. Onder deze omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat voornoemde bedragen tot het vermogen van Speed Trans BV hebben behoord. 

De rechtbank leidt uit het dossier af dat verdachte bij en na de overname van Speed Trans BV nauw en bewust heeft samengewerkt met medeverdachte W. Op basis van door hen gemaakte afspraken en een door hen overeengekomen taakverdeling hebben verdachte en W tezamen feitelijk leiding gegeven aan de strafbare gedragingen van Speed Trans BV. 

Verdachte wordt veroordeelt tot een gevangenisstraf van 12 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaren.

Veroordeling van verdachte (rechtspersoon) wegens het zich schuldig maken aan meerdere milieu- en arbeidgerelateerde feiten

Rechtbank 's-Gravenhage 20 juli 2012, LJN BX2254

Tweemaal heeft het bedrijf in strijd met haar vergunning afvalwater in het gemeentelijke riool geloosd met een te hoog sulfaatgehalte. Bij de eerste keer heeft het bedrijf dit voorval niet tijdig gemeld en heeft zij het feit pas gemeld nadat zij daarop door een toezichthoudende instantie was gewezen. 

Voorts heeft het bedrijf onvoldoende veiligheidsmaatregelen in acht genomen ten aanzien van het milieu en haar werknemers, en waren die onvoldoende opgenomen in het veiligheidsbeheersysteem. 

De rechtbank veroordeeld verdachte tot een geldboete van € 80.000,- waarvan € 50.000,- voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaar.

Bestuurder veegwagen ziet bij achteruitrijden een voetganger over het hoofd. Geen aanmerkelijke schuld in de zin van art. 6 WvW, wel overtreding van art. 5 WvW.

Rechtbank Roermond, 11 juli 2012 LJN BX0480

Op 31 augustus 2011 rijdt de bestuurder van een veeg/reinigingswagen, op het moment dat voetgangster – die voor hem ten allen tijde waarneembaar is geweest – zich achter het voertuig bevond, achteruit op de weghelft bestemd voor het hem tegemoetkomende, waardoor het voertuig in botsing komt met voetgangster. Voetganger komt als gevolg hiervan ten val. Het achteruitrijdende voertuig rijdt vervolgens over voetgangster, komt tot stilstand en rijdt vervolgens vooruit, nogmaals over voetgangster. Voetgangster komt als gevolg van dit ongeval te overlijden.

De bestuurder wordt overtreding van de art. 6 WvW (primair) en art. 5 WvW (subsidiair) ten laste gelegd.

De officier van justitie heeft gevorderd dat het primair ten laste gelegde zal worden bewezen verklaard. Daartoe heeft de OvJ aangevoerd dat op verdachte een bijzondere zorgplicht rustte. Verdachte had het slachtoffer kunnen en moeten zien, te meer daar de veegwagen van verdachte is uitgerust met spiegels en camera’s, zodat ook verkeer achter de veegwagen kan worden waargenomen.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat het primair ten laste gelegde kan worden bewezen verklaard, met dien verstande dat vrijspraak dient te worden uitgesproken van het ten laste gelegde ‘zonder verkeersnoodzaak’. Verdachte had immers de plicht om het wegdek te reinigen moest vanwege de geparkeerde auto en de stand van de veegborstels gaan rijden op de andere weghelft.

De rechtbank oordeelt dat de omstandigheid dat verdachte het slachtoffer niet heeft gezien, hoewel zij voor hem waarneembaar moet zijn geweest waarop verdachte zijn rijgedrag had kunnen en moeten aanpassen, niet voldoende is om te spreken van schuld in de zin van art. 6 WvW. Wél acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het subsidiair ten laste gelegde heeft begaan en komt tot een veroordeling tot een voorwaardelijke ontzegging van de rijbevoegdheid van 6 maanden.

Anders dan de officier van justitie is de rechtbank voorts nog van oordeel dat het gegeven dat verdachte met zijn veegwagen moet worden beschouwd als bijzonder verkeer en daardoor met een bijzondere zorgplicht, niet van invloed is geweest op de falende waarneming van verdachte en daarmee op het ongeval. Dat geldt ook voor de bijzondere verrichting - het achteruit rijden - die verdachte heeft gemaakt.

Met de verdediging is de rechtbank voorts van oordeel dat er voor verdachte een verkeersnoodzaak was om aan de linkerkant van de weg als het ware tegen het verkeer in te rijden en vervolgens achteruit te rijden.