Artikel: Ongevalsonderzoek en leren

De toepassing van incident- en ongevalsonderzoek (voorvalonderzoek) in de toezichtpraktijk lijkt in populariteit toe te nemen. Terwijl dit gebeurt, ligt voorvalonderzoek theoretisch steeds meer onder vuur vanuit de zogeheten Safety II-benadering. Het idee dat voorvalonderzoek faalmechanismen blootlegt, is breed verspreid. De Safety II-benadering laat zien dat alleen het onderzoeken van voorvallen, zonder ook te onderzoeken wanneer en waarom het niet tot falen komt, tot verkeerde conclusies kan leiden en het risico op falen juist kan vergroten. Desondanks biedt het onderzoeken van voorvallen toezichthouders een kans om met hun onderzoek aan te sluiten op de leeromgeving van beleid en uitvoering. Op basis van literatuur en een onderzoek naar het leervermogen van Rijkswaterstaat formuleren we in deze bijdrage enkele lessen voor toezichthouders die hun voorvalonderzoek willen aansluiten op beleid en uitvoering. Belangrijk blijkt dat voorvalonderzoek geen speldenprik is, maar onderdeel van het ‘systeemleren’ bij beleids- en uitvoeringsorganisaties. Ook staat of valt leren met de selectie van (bijna-)incidenten en -ongevallen die worden onderzocht. Tevens gaan leren en schuldvragen niet goed samen, is het van belang te zorgen voor (institutioneel) geheugen en moeten ook toezichthouders mee in de trend dat steeds meer publieke taken door netwerken van organisaties worden uitgevoerd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Inspecteurs met voeten in de klei

Agrariërs zijn in Nederland gebonden aan een scala van milieuregels, te vinden in onder andere de Wet ammoniak, de Wet geurhinder en de Wet natuurbescherming. Het grote contrast tussen deze regels op papier en de praktijk is een terugkerend thema in de actualiteit en academische literatuur. Een belangrijke factor hierbij lijkt ook de relatieve laisser-faire houding van de overheid ten opzichte van handhaving van milieuregels, waardoor toezien op naleving in toenemende mate afhankelijk is van de inzet van burgers en milieuorganisaties. Naast wettelijke basisvereisten is het voor agrariërs ook mogelijk om zich vrijwillig te committeren aan additionele regelingen op het gebied van onder andere biodiversiteit en landschap. Hiervoor is in Nederland het ‘Agrarisch natuur- en landschapsbeheer’ (ANLb) in het leven geroepen, een beleidsinstrument waarbij agrariërs subsidies kunnen ontvangen voor het uitvoeren van maatregelen zoals het aanleggen van bloemrijke akkerranden voor akkervogels en het uitstellen van werkzaamheden op percelen waar weidevogels broeden. Deze ANLb-subsidies zijn onderdeel van het Europees Gemeenschappelijk Landbouwbeleid en worden gecofinancierd door de Nederlandse overheid en de Europese Unie. Een goede naleving van de regels die gelden voor agrarisch natuurbeheer staat aan de basis van rechtmatige en doelmatige besteding van deze subsidiegelden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Inwerkingtreding Bibob-register

Per 1 oktober 2022 treedt de gewijzigde Wet Bibob in werking. Het is dan onder meer mogelijk voor overheidsinstanties om onderling en met het Landelijk Bureau Bibob (LBB) informatie uit te wisselen over het gevaar van misbruik van bijvoorbeeld een vergunning. Het uitwisselen van deze informatie gebeurt via het Bibob-register, een online register waarin overheidsinstanties en het LBB gevaarsconclusies en meldingen van terugtrekkingen registreren. Het uitwisselen van deze informatie gebeurt via het Bibob-register, een online register waarin overheidsinstanties en het LBB gevaarsconclusies en meldingen van terugtrekkingen registreren. Dit register is na autorisatie beschikbaar in het Informatieportaal van Justid.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Meerjarenplan ILT: meer inzet op aanpak van milieurisico’s

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) richt zich meer en meer op de aanpak van milieurisico’s en milieucriminaliteit. Dit staat in het nieuwe Meerjarenplan 2023-2027 (MJP), een aanscherping van het voorgaande MJP. Het MJP beschrijft veranderingen in het toezicht voor de komende jaren, en nieuwe taken zoals toezicht op cybersecurity en drones. In het coalitieakkoord is bepaald dat de ILT extra middelen krijgt voor de aanpak van milieucriminaliteit, oplopend naar € 6 miljoen structureel per jaar in 2024. De inspectie moet bovendien wendbaar zijn om te kunnen reageren op onverwachte ontwikkelingen, zoals de bijdrage aan het controleren van de sancties tegen Rusland bij alle vervoersmodaliteiten.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Illegale overbrenging afvalstoffen, overwegingen over opzetbegrip in het economisch strafrecht

Rechtbank Rotterdam 8 juni 2022, ECLI:NL:RBROT:2022:7651

Met betrekking tot het opzet stelt de rechtbank voorop dat in het economische strafrecht het begrip “opzet” in beginsel dient te worden uitgelegd als “kleurloos opzet”. Het opzet van Naam verdachte rechtspersoon behoefde slechts te zijn gericht op de gedragingen en niet op de wederrechtelijkheid daarvan. In dit geval betekent dit dat het opzet slechts gericht diende te zijn op de overbrenging van de afvalstoffen, niet op het onjuist invullen van de bijlage VII documenten. De overbrengingen van afgewerkte bleekaarde, waarvoor Naam verdachte rechtspersoon verantwoordelijk was, hebben naar hun aard opzettelijk plaatsgevonden. Het opzet op de feitelijke gedragingen die dat overbrengen tezamen hebben bewerkstelligd is daarmee vastgesteld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Prinsjesdag: Meer geld voor beter toezicht op milieu

In Nederland worden bedrijven gecontroleerd op het naleven van milieuregels. Bijvoorbeeld op het lozen van stoffen in het water en in de lucht. De meeste provincies en gemeenten zetten hier omgevingsdiensten voor in. Dit milieutoezicht kan en moet beter. Daarom trekt het kabinet jaarlijks € 18 miljoen uit om vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieu te verbeteren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

OM komt transactie en geldboete overeen met Vitelco B.V. en Vitelco Leather B.V.

Met de kalverslachterij Vitelco B.V. in Den Bosch is door het Openbaar Ministerie een transactie overeengekomen van 75.000 euro wegens de onvolledige administratieve verantwoording van dierlijke bijproducten (slachtafval) dat naar een buitenlandse ontvanger werd afgevoerd. Aan de ontvangende leerlooijerij Vitelco Leather B.V. in Lichtenvoorde heeft het OM hiervoor een geldboete van 25.000 euro opgelegd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De rol van de Nederlandse financiële sector in de bestrijding van illegale handel in wilde dieren

In dit artikel bekijken we welke rol Nederlandse financiële instellingen kunnen spelen bij de bestrijding van illegale handel in wilde dieren (hierna: IHWD). In het bijzonder de samenloop tussen IHWD en het witwassen van de betrokken geldstromen, maakt dat de Nederlandse financiële instellingen een waardevolle bijdrage kunnen leveren aan de bestrijding van IHWD door de inzet van hun bestaande maatregelen tegen witwassen. Dit vereist wel dat de awareness wordt vergroot ten aanzien van de risico's voor IHWD in de Nederlandse financiële sector, en de risico's ten aanzien van IHWD in bestaande risicobeheerssystemen van financiële instellingen worden ingepast. Ook denken we dat het tijd is voor het opzetten van een publieke private samenwerking op dit terrein door publieke partners en Nederlandse financiële instellingen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Verantwoording door toezichthouders

Toezichthouders hebben onafhankelijkheid nodig om deskundig en ongebonden toezicht te kunnen uitoefenen. Deze noodzaak staat op enigszins gespannen voet met principes van de democratische rechtsstaat, waardoor passende vormen van verantwoording nodig zijn om de uitvoering van publieke taken door toezichthouders inzichtelijk te maken en op de noodzakelijke democratische controle toe te zien. Dit artikel bespreekt de kernthema’s en kerninzichten uit internationaal onderzoek naar verantwoording door inspecties en (markt)toezichthouders. Allereerst laten we zien dat er achter het schijnbaar eenduidige begrip ‘verantwoording’ een baaierd aan gerelateerde subbetekenissen schuil gaat. Door dit conceptuele landschap te doorgronden geeft het artikel een aantal handvatten waarmee actuele beleidsvragen over de positionering van toezicht, en passende verantwoording door toezichthouders, kunnen worden bezien. Op die basis bieden we vervolgens een overzicht van conceptuele aangrijpingspunten en empirische vraagstukken die in de internationale literatuur over toezicht en verantwoording naar voren komen. Drie thema’s staan hierin centraal: de spanning tussen verantwoording en onafhankelijkheid; de positionering van nationale toezichthouders in internationale netwerken en regelsystemen; en de groeiende inzichten in gedragseffecten en gedragsprocessen van (verantwoording door) toezicht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Vooruitlopen op de Omgevingswet: een tipje van de sluier

Nu de Tweede Kamer heeft ingestemd met inwerkingtreding van de Omgevingswet (OW) per 1 januari 2023, helpt het de praktijk als de rechter alvast een tipje van de sluier zou kunnen oplichten hoe onder die wet veel voorkomende vragen gaan worden beantwoord. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft eerder iets dergelijks gedaan bij de inwerkingtreding van de Wabo over de onderdelentrechter (ECLI:NL:RVS:2011:BP7155) en belanghebbenden bij een omgevingsvergunning (ECLI:NL:RVS:2011:BQ1081). Tot mijn genoegen licht staatsraad A-G Nijmeijer een tipje van de Omgevingswet-sluier op in zijn eerste conclusie (ECLI:NL:RVS:2022:1109).

Read More
Print Friendly and PDF ^