HR kritisch over behandeling (zeer) hoge vordering benadeelde partij in het strafproces

Hoge Raad 23 april 2024, ECLI:NL:HR:2024:646

De Hoge Raad herhaalt eerdere relevante overwegingen met betrekking tot de vordering tot schadevergoeding waarmee degene die rechtstreeks schade heeft geleden door een strafbaar feit zich als benadeelde partij kan voegen in strafproces en gaat nader in op verplichting van de strafrechter zich ervan te vergewissen dat partijen in voldoende mate in de gelegenheid zijn geweest stellingen en onderbouwingen met betrekking tot de toewijsbaarheid van de vordering benadeelde partij genoegzaam naar voren te brengen. De verplichting van de strafrechter vraagt aandacht waar het gaat om schadevergoedingsvorderingen van nabestaanden voor gederfd levensonderhoud, mede omdat het in die gevallen kan gaan om zeer hoge vorderingen waarvan toewijzing en oplegging van schadevergoedingsmaatregel ingrijpende consequenties voor verdachte kunnen hebben. In die gevallen mag van de strafrechter worden verwacht dat hij er blijk van geeft, rekening houdend met bijzonderheden van partijdebat over zo’n vordering, te hebben beoordeeld of beide partijen in voldoende mate in gelegenheid zijn geweest hun stellingen en onderbouwingen m.b.t. (betwisting van) toewijsbaarheid van die vordering genoegzaam naar voren te brengen, en, als dit aan zijde van verdachte niet zo is, of eigen onderzoek van rechter naar toewijsbaarheid van vordering daarvoor voldoende compensatie biedt. De Hoge Raad merkt op dat mogelijkheid tot splitsing van vordering ook bestaat in gevallen waarin strafrechter tot conclusie komt dat de benadeelde partij aanspraak heeft op vergoeding van schade door gederfd levensonderhoud maar dat die schade vooralsnog slechts toewijsbaar is tot lager bedrag dan waarvan vergoeding is gevorderd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Wat als een benadeelde partij na eerste aanleg en voor de behandeling in hoger beroep overlijdt en een neef zich dan voegt?

Hoge Raad 26 maart 2024, ECLI:NL:HR:2024:439

Deze zaak ziet op de woningoverval op een bejaarde man. Het slachtoffer is hieraan niet overleden, pas na de behandeling van de zaak in eerste aanleg. Het slachtoffer heeft zich in eerste aanleg in het strafproces gevoegd met een vordering tot schadevergoeding. De vordering is niet-ontvankelijk verklaard. Het hof de vordering van de benadeelde partij toegewezen. Het hof is van oordeel dat de overleden benadeelde partij zich rechtsgeldig in het hoger beroep heeft kunnen voegen omdat hij vóór zijn overlijden tegenover zijn neef en erfgenaam de wens en het voornemen daartoe heeft geuit maar deze erfgenaam van de benadeelde die wens tot voeging in hoger beroep pas na het overlijden van de benadeelde naar voren heeft kunnen brengen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

HR wijst arrest over door benadeelde partij te vorderen wettelijke rente

Hoge Raad 26 maart 2024, ECLI:NL:HR:2024:466

De benadeelde partij kan betaling van de wettelijke rente vorderen over het bedrag dat zij aan schade heeft geleden. Deze schade kan onder meer bestaan uit immateriële schade, dat wil zeggen ander nadeel dat op grond van artikel 106 van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek voor vergoeding in aanmerking komt. In beginsel is de wettelijke rente op grond van artikel 6:83, aanhef en onder b, BW zonder ingebrekestelling verschuldigd vanaf het moment waarop de schade die het gevolg is van de onrechtmatige daad van de verdachte, is ingetreden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

PG: schuldigverklaring zonder oplegging van straf of maatregel is een veroordeling

Parket bij de Hoge Raad 28 maart 2024, ECLI:NL:PHR:2024:354

Is een schuldigverklaring wegens een strafbaar feit zonder oplegging van straf of maatregel (een zogenoemd rechterlijk pardon) een veroordeling? Het Gemeenschappelijk Hof van Justitie van Aruba, Curaçao, Sint Maarten en van Bonaire, Sint Eustatius en Saba (hierna: Hof) oordeelde van niet in een civiele zaak tegen het land Curaçao waarin een voormalig kandidaat-minister een verklaring voor recht heeft gevorderd om alsnog in aanmerking te komen voor een ministerspost. Hij had eerder zijn kandidatuur teruggetrokken nadat was gebleken dat hij in het verleden is veroordeeld voor een misdrijf zonder dat er een straf of maatregel is opgelegd. Het oordeel van het Hof is volgens de procureur-generaal (PG) bij de Hoge Raad echter niet juist.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Verkoper van obligaties wordt veroordeeld voor witwassen

Gerechtshof Amsterdam 5 december 2023, ECLI:NL:GHAMS:2023:3645

De Verdachte - verkoper van obligaties - heeft zich schuldig gemaakt aan witwassen door bedragen op haar rekening te ontvangen waarvan zij wist dat deze door misdrijf waren verkregen. Zij heeft samen met zijn medeverdachten beleggers, veelal oudere mensen, geld laten overmaken zodat hij daarvan salaris kon ontvangen. Een drietal vorderingen benadeelde partij worden grotendeels toegekend. Uit het onderzoek ter terechtzitting is voldoende gebleken dat de benadeelde partij als gevolg van het bewezenverklaarde handelen van de Verdachte rechtstreeks schade heeft geleden. Er is sprake van een zodanig nauw verband tussen de witwasgedragingen van de Verdachte en de oplichting die daaraan ten grondslag heeft gelegen en de benadeelde ertoe heeft gebracht de obligatie te kopen, dat kan worden vastgesteld dat het door de Verdachte gepleegde witwassen rechtstreeks de door de benadeelde partij geleden schade heeft veroorzaakt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Nieuwe Aanwijzing slachtoffers in het strafproces gepubliceerd

Op 1 maart is de nieuwe Aanwijzing slachtoffers in het strafproces in werking getreden. Het slachtofferbeleid is vernieuwd om te verduidelijken welke taak het Openbaar Ministerie heeft richting slachtoffers. Het uitgangspunt van de nieuwe Aanwijzing blijft dat het OM bij het nemen van beslissingen in een strafzaak recht doet aan de belangen van slachtoffers, en uitvoering geeft aan de wettelijke rechten van slachtoffers. In het nieuwe beleid wordt expliciet uitgegaan van de slachtofferpresumptie (‘slachtoffer tot het tegendeel bewezen is’).

Read More
, ,
Print Friendly and PDF ^

Voorkomen dat gegevens van slachtoffers zonder noodzaak ter kennis komen van verdachten en anderen

Op 16 februari is het concept-Besluit bescherming slachtoffergegevens in processtukken in internetconsultatie gegaan. Deze ontwerp-AMvB strekt ertoe te voorkomen dat gegevens van slachtoffers zonder noodzaak ter kennis komen van de verdachte en anderen. Het doel daarvan is het versterken van de rechtspositie van slachtoffers en een betere bescherming van hun privacy. Tegelijkertijd moet een goede procesvoering gewaarborgd blijven, door gegevens van slachtoffers wél te vermelden indien deze redelijkerwijs van belang kunnen zijn voor door de rechter te nemen beslissingen. Door alleen die gegevens van het slachtoffer te vermelden die de rechter nodig heeft voor het nemen van een beslissing in de strafzaak, kan spanning tussen de privacy van het slachtoffer enerzijds en een behoorlijke en eerlijke berechting van de verdachte anderzijds worden vermeden.  

Read More
, , ,
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De rol van 'slachtoffers' in het bestuursstrafrecht

In het strafrecht heeft er de afgelopen decennia een emancipatie van slachtoffers plaatsgevonden. De rechtspositie van slachtoffers is op tal van vlakken versterkt. De rechten van slachtoffers zijn inmiddels stevig verankerd in wet- en regelgeving. Ook vanuit Europa is er volop aandacht voor de positie van slachtoffers van misdrijven. In juni 2023 heeft de Europese Commissie een voorstel tot verbetering van de richtlijn omtrent de rechten van slachtoffers uit 2012 (2012/29/EU) aangenomen. De commissie wil onder andere dat de lidstaten ervoor zorgdragen dat slachtoffers in het kader van een strafprocedure een beslissing over schadeloosstelling door de dader verkrijgen zonder dat er een andere procedure hoeft te worden ingeleid en dat de staat de schadevergoeding rechtstreeks aan het slachtoffer vergoedt en de lidstaat (daarna) de dader aanspreekt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Typisch ondermijning: oog voor slachtoffers

De georganiseerde (drugs)misdaad heeft op verschillende manieren grote schadelijke (maatschappelijke) gevolgen. Dit wordt doorgaans aangeduid met het begrip ondermijning. In dit artikel beschrijven we twee niveaus van slachtofferschap van ondermijning, namelijk sociaal en economisch. De sociale problematiek verwijst naar kwetsbare en moeilijk te identificeren slachtoffers van criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Op economisch vlak bespreken we de verstoring van het financieel-economisch systeem en hoe bedrijven slachtoffer kunnen worden van ondermijning. Daarna zetten we uiteen hoe de – tot nu toe vaak onzichtbare of niet-bereikte – slachtoffers benaderd en geholpen kunnen worden. Daarbij concentreren we ons op de rol van sociale professionals.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Obstakels voor schadevergoeding aan slachtoffers van internationale oorlogsmisdrijven

De beslissing van het Haagse gerechtshof over in Ethiopië gepleegde oorlogsmisdrijven legt de obstakels bloot die slachtoffers van dergelijke misdrijven tegenkomen in hun zoektocht naar financiële compensatie binnen het Nederlandse strafproces. Dat heeft ten eerste te maken met de uitleg van de ontvankelijkheidsvereisten van art. 51f Sv en art. 361 lid 3 Sv, en ten tweede met de omstandigheid dat oorlogsmisdrijven niet vallen onder de ongemaximeerde voorschotregeling die verbonden is met de schadevergoedingsmaatregel (art. 36f Sr). Hier ligt een kans voor de strafrechter én de regelgever tot het bieden van daadwerkelijk financieel herstel, en daardoor bij te dragen aan duurzame vrede in buitenlandse conflictgebieden.

Read More
Print Friendly and PDF ^