Spreekrechtwaardige misdrijven hoeven niet met een strafbeschikking te worden afgedaan. Wanneer dat toch gebeurt, dient het slachtoffer diens wettelijke spreekrecht te kunnen uitoefenen indien diegene dat wenst. In onze bijdrage ‘Spreekrecht in de strafbeschikkingsprocedure’, DD 2022/21, constateren wij dat vanaf 1 december 2021 door een niet toegelichte beleidswijziging in de Aanwijzing slachtofferrechten de spreekgerechtigde niet langer kan spreken bij afdoening via de strafbeschikkingsprocedure. Wij bespreken vervolgens argumenten voor en tegen het uitoefenen van het spreekrecht in de strafbeschikkingsprocedure. Op grond van de belangen van het slachtoffer bij het spreekrecht, de wettelijke doelen van het spreekrecht, en het hoorrecht neergelegd in de EU richtlijn slachtofferrechten komen wij tot de volgende slotsom: ofwel het spreekrecht moet in de strafbeschikkingsprocedure kunnen worden uitgeoefend, ofwel spreekrechtwaardige misdrijven moeten niet langer met een strafbeschikking worden afgedaan.

Wat is de positie is van het slachtoffer bij de oplegging van de OM-strafbeschikking? Over deze vraag is de afgelopen tijd veel te doen. De Nationale Ombudsman heeft binnen een half jaar twee brieven gestuurd naar de minister van Justitie en Veiligheid waarin hij stelt dat de positie van slachtoffers bij een vervolging door een OM-strafbeschikking onvoldoende is gewaarborgd. De brieven van de Ombudsman herhalen daarmee de standpunten van Slachtofferhulp Nederland en slachtofferadvocaten. In de media wordt het bericht herhaald dat te weinig rekening zou worden gehouden met de belangen van het slachtoffer bij de afdoening van een strafbaar feit met een OM-strafbeschikking. De minister heeft in reactie op de eerste brief van de Nationale Ombudsman geantwoord dat in het merendeel van de zaken wel aan de belangen van slachtoffers recht wordt gedaan. Dit heeft de kritiek niet weggenomen. In de meest recente brief van de Nationale Ombudsman wordt ook het artikel van Hommes en Kristen in Delikt en Delinkwent aangehaald waarin zij betogen dat het spreekrecht van het slachtoffer bij de oplegging van een OM-strafbeschikking onvoldoende wordt gewaarborgd.