Rechtspersoon als pleger veroordeeld voor opzettelijk onjuiste aangiften loonbelasting en het niet voeren van een deugdelijke administratie
/Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 4 november 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:7109
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden veroordeelt in hoger beroep een rechtspersoon die groenten en fruit verkoopt op weekmarkten, voor het opzettelijk onjuist doen van aangiften loonbelasting en het opzettelijk niet voeren van een deugdelijke administratie. Volgens het hof zijn van 2018 tot en met 2023 niet alle medewerkers in de aangiften opgenomen en is het uitbetaalde loon niet juist vermeld, omdat een deel van het loon contant en buiten de boeken werd betaald. Het opzet van de bestuurder en van de mede-aandeelhouder wordt aan de rechtspersoon toegerekend. Van medeplegen spreekt het hof de rechtspersoon vrij, omdat de bestuurder en de mede-aandeelhouder voor het feitelijk leidinggeven aan deze feiten zijn veroordeeld. Het hof stelt het benadelingsbedrag vast op ongeveer € 69.000 en blijft daarmee onder de grens waarbij de verdediging getuigen wilde horen. Anders dan de rechtbank legt het hof een geheel voorwaardelijke geldboete op van € 10.000, met een proeftijd van drie jaren, omdat de situatie van het bedrijf is veranderd.
Inleiding en context
De verdachte is een rechtspersoon die op 16 april 2018 is opgericht en zich bezighoudt met de inkoop, verkoop en handel in groenten, fruit en overige producten, onder meer op week- en jaarmarkten. Bij de oprichting zijn twee personen gezamenlijk aandeelhouder en bestuurder. Vanaf 8 december 2020 is een van hen enig bestuurder (hierna: de bestuurder). Vanaf 17 november 2022 is de ander enig aandeelhouder (hierna: de mede-aandeelhouder).
Op 2 mei 2022 start de Belastingdienst een boekenonderzoek over de jaren 2018 tot en met 2021, voor de omzetbelasting, de loonheffing en de vennootschapsbelasting. Dat onderzoek leidt tot het vermoeden dat de aangiften loonbelasting onjuist zijn en dat geen deugdelijke administratie wordt gevoerd. Op 20 juli 2022 wordt besloten tot een strafrechtelijk onderzoek tegen de rechtspersoon en haar feitelijk leidinggevers. De FIOD bezoekt de marktkraam op 22 maart 2023, doorzoekt die op 12 april 2023 en neemt administratie en de telefoons van de bestuurder en de mede-aandeelhouder in beslag.
De rechtbank Overijssel heeft de rechtspersoon op 15 september 2025 veroordeeld tot een geldboete van € 10.000. De verdachte heeft hoger beroep ingesteld. Ter terechtzitting van het hof van 21 oktober 2026 wordt zij vertegenwoordigd door haar bestuurder en bijgestaan door haar raadsvrouw. Volgens de verdediging gaat het om een strafmaatappel. Het hof wijzigt de bewijsoverweging van de rechtbank op enkele onderdelen en legt een andere straf op. Het vernietigt het vonnis daarom en doet opnieuw recht.
Tenlastelegging en wettelijk kader
Onder feit 1 wordt de verdachte verweten dat zij in de periode van 31 augustus 2018 tot en met 21 februari 2023, al dan niet samen met anderen, opzettelijk de digitale aangiften loonbelasting onjuist of onvolledig heeft gedaan over de maanden juli 2018 tot en met februari 2023, door een onjuist bedrag aan belastbaar loon en te betalen loonheffingen op te geven, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.
Onder feit 2 wordt haar verweten dat zij in de periode van 1 juli 2018 tot en met 12 april 2023, al dan niet samen met anderen, als administratieplichtige opzettelijk geen administratie heeft gevoerd die aan de eisen van de belastingwet voldoet. Het gaat om een onvolledige of niet-sluitende administratie en kasboek, waardoor de rechten en verplichtingen van de belastingplichtige en de andere gegevens voor de heffing niet te allen tijde kunnen worden gekend, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.
Het hof baseert de straf op de artikelen 68 en 69 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen (AWR) en de artikelen 14a, 14b, 14c, 23, 24, 51 en 57 van het Wetboek van Strafrecht (Sr). Centraal staan de onjuistheid van de aangiften, de toerekening aan de rechtspersoon, het opzet en het medeplegen.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
De advocaat-generaal acht beide feiten wettig en overtuigend bewezen, overeenkomstig het vonnis van de rechtbank, en vordert een geldboete van € 10.000.
Standpunt van de verdediging
De verdediging voert geen bewijsverweer.
Over de strafmaat bepleit de raadsvrouw om de geldboete aanzienlijk te matigen, gelet op de huidige situatie van het bedrijf en een lager benadelingsbedrag. Volgens de verdediging moet rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat medewerkers op een werkdag eerder naar huis werden gestuurd, en is de loonheffingskorting niet of niet juist toegepast.
Voorwaardelijk verzoekt de raadsvrouw om twee getuigen te horen, voor het geval het hof op een benadelingsbedrag boven € 70.000 uitkomt.
Oordeel gerecht
Onjuistheid van de aangiften. Alle aangiften over de tijdvakken van juni 2018 tot en met februari 2023 zijn ingediend door de boekhouder van de rechtspersoon. Het hof vergelijkt de loonstaten met de WhatsAppberichten op de telefoons van de bestuurder en de mede-aandeelhouder, waarin werkafspraken met medewerkers staan. In 2018 en 2019 doet de rechtspersoon alleen aangifte voor de bestuurder en de mede-aandeelhouder, terwijl vier en later vijf medewerkers al voor haar werken. Pas vanaf april 2020 komen vijf medewerkers in de aangiften voor, maar met minder uren en dagen dan uit de werkafspraken volgt. Vanaf 2020 werken nog vijf personen voor de rechtspersoon en in 2022 komt er één bij. Voor vier van hen is nooit aangifte gedaan. De twee anderen worden na enige tijd wel opgenomen, maar ook met te weinig uren. Twee medewerkers verklaren dat zij deels per bank en deels contant werden betaald, dat zij nauwelijks loonstroken kregen en dat de contante betalingen daarop niet stonden. Het hof concludeert dat alle aangiften over de tenlastegelegde periode onjuist zijn.
Daderschap. Het doen van aangiften loonbelasting valt binnen de normale bedrijfsvoering. De rechtspersoon is normadressaat en de onjuiste aangiften zijn haar dienstig geweest, omdat zij daardoor minder loonbelasting heeft afgedragen. De gedraging vindt plaats in de sfeer van de rechtspersoon en kan haar redelijkerwijs worden toegerekend.
Opzet. Het hof betrekt daarbij de verklaring van de boekhouder dat de administratie tot 2021 niet op orde was, de jaarbesprekingen waarin de administratie rommelig wordt genoemd en de berichten met het boekhoudkantoor. Op 30 oktober 2018 antwoordt de bestuurder ontkennend op de vraag of hij nog meer personeel in dienst heeft. In februari 2020 schrijft hij dat de mensen die in januari en februari werken niet op de loonlijst willen. In juni en juli 2018 vraagt de mede-aandeelhouder de boekhouder om nihilaangiften loonbelasting in te dienen. Ter terechtzitting van de rechtbank verklaart de bestuurder dat in de beginjaren wekelijks contant loon werd betaald, en dat hij bij voorschotten of contante betalingen minder uren aan de boekhouder doorgaf en die betalingen niet in het kasboek noteerde. Een medewerker verklaart dat zij vanaf 2020 deels per bank werd betaald omdat de FIOD langs was geweest en het volgens de bestuurder anders zou opvallen. De mede-aandeelhouder bevestigt dat zij contant geld van de bestuurder ontving om medewerkers mee te betalen. In WhatsAppberichten aan medewerkers spreekt zij van een “gedeelte op papier” en vraagt zij of iemand liever niet te veel uren “op papier” heeft. Zij houdt de gewerkte uren bij en in haar woning worden een weekplanner en notities met namen en uren aangetroffen. Het hof acht het opzet van zowel de bestuurder als de mede-aandeelhouder bewezen en rekent dat toe aan de rechtspersoon.
Feit 2. Volgens de boekhouder werkte de onderneming in 2018 zonder kasboek. Vanaf 2019 wordt wel een kasboek bijgehouden, maar daarin staan geen contante loonbetalingen. Het laatste kasblad, over januari 2023, vermeldt alleen het beginsaldo. Uit de berichten met het boekhoudkantoor blijkt dat er een groot negatief kassaldo is en dat de administratie herhaaldelijk onvolledig wordt aangeleverd. Op 27 mei 2019 wijst een medewerker van het boekhoudkantoor erop dat tegenover een opgegeven omzet van ruim € 13.000 kwitanties staan van ruim € 21.000. De bestuurder geeft daarop voor drie dagen waarvoor hij eerder slecht weer had opgegeven, alsnog een omzet op van samen precies € 8.000, met de opmerking “Dan opgelost”. Het hof leidt daaruit af dat de kasadministratie niet juist is en dat de bestuurder het negatieve kassaldo probeert weg te werken. De dagopbrengsten die de mede-aandeelhouder aan de bestuurder doorgeeft, komen bovendien niet altijd overeen met de kasbladen. Voor het opzet verwijst het hof naar feit 1. Beiden wisten dat de administratie niet op orde was en dat de loonadministratie onjuist en onvolledig was. Daarnaast gaf de bestuurder opzettelijk onjuiste omzetbedragen door.
Medeplegen. Het hof oordeelt dat de rechtspersoon de feiten heeft gepleegd, maar dat er geen sprake is van medeplegen door de bestuurder, de mede-aandeelhouder of iemand anders. Volgens het hof is het niet mogelijk, althans niet goed denkbaar, om in strafrechtelijke zin feitelijk leiding te geven aan eigen gedragingen. De bestuurder wordt door het hof veroordeeld voor het feitelijk leidinggeven aan deze gedragingen, en de mede-aandeelhouder is daarvoor bij onherroepelijk vonnis veroordeeld. Het hof spreekt de rechtspersoon daarom voor beide feiten vrij van het medeplegen.
Bewezenverklaring
Feit 1: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, gepleegd door een rechtspersoon, meermalen gepleegd. Het gaat om de digitale aangiften loonbelasting over de maanden juli 2018 tot en met februari 2023, in de periode van 31 augustus 2018 tot en met 21 februari 2023.
Feit 2: als administratieplichtige opzettelijk geen administratie voeren die voldoet aan de eisen van de belastingwet, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, gepleegd door een rechtspersoon, meermalen gepleegd. Het gaat om de periode van 1 juli 2018 tot en met 12 april 2023.
Vrijspraak van het tenlastegelegde medeplegen bij beide feiten en van wat verder meer of anders is tenlastegelegd.
Strafoplegging en maatregelen
Het hof rekent de rechtspersoon aan dat zij zich vanaf haar oprichting zes boekjaren lang schuldig heeft gemaakt aan stelselmatige belastingfraude en in dezelfde periode geen deugdelijke administratie heeft gevoerd. Het hof wijst op het belang van betrouwbare aangiften voor het belastingstelsel, op de schade voor de gemeenschap en op de benadeling van medewerkers door lagere afdrachten van werkgeverslasten en mogelijk pensioenpremies. Door het ontbreken van een deugdelijke administratie was er geen zicht op de werkelijke financiële situatie en werd de opsporing bemoeilijkt.
Uit het strafblad van 18 september 2026 blijkt dat de rechtspersoon niet eerder is veroordeeld. Het hof houdt er rekening mee dat zij in vergaande onderhandelingen is met de Belastingdienst om de achterstallige belastingen alsnog te betalen, en dat haar financiële draagkracht daardoor zeer beperkt is.
De Belastingdienst berekent de gemiste loonheffing op € 78.515, uitgaande van het nettoloon, met toepassing van de loonheffingskorting en het anoniementarief. Na aftrek van het nadeel over juni 2018, dat buiten de tenlastegelegde periode valt, blijft € 77.434 over. De Belastingdienst gaat uit van gemiddeld acht uur per opgeroepen medewerker per werkdag. Omdat het hof niet uitsluit dat sommige medewerkers minder hebben gewerkt, bijvoorbeeld omdat zij eerder naar huis werden gestuurd, haalt het 10 procent van het totaal af. Er resteert ongeveer € 69.000. Het verweer over de loonheffingskorting verwerpt het hof: het enkel stellen dat de korting niet juist is toegepast, weerspreekt het proces-verbaal van de Belastingdienst onvoldoende, en de verdediging heeft dit niet nader onderbouwd. Omdat het benadelingsbedrag onder de € 70.000 ligt, is niet voldaan aan de voorwaarde van het getuigenverzoek en beslist het hof daar niet op.
Hoofdstraf. Gelet op de veranderde situatie van het bedrijf volstaat het hof met een geheel voorwaardelijke geldboete van € 10.000, met een proeftijd van drie jaren. Het bedrag is gelijk aan de vordering van de advocaat-generaal en aan het vonnis van de rechtbank. Het hof wijkt daarvan af door de geldboete geheel voorwaardelijk op te leggen.
Bijkomende straffen of maatregelen legt het hof niet op.
Lees hier de volledige uitspraak.
Gerelateerde berichten
Grootschalige belastingfraude: Hof motiveert benadelingsbedrag ontoereikend bij deels vrijgesproken tenlastegelegde feiten, 17 december 2025
Conclusie AG over toerekening van strafbare gedragingen aan rechtspersonen, 3 oktober 2025
