Rechtbank Amsterdam 22 oktober 2026, ECLI:NL:RBAMS:2026:10386

De rechtbank Amsterdam veroordeelt de middellijk bestuurder en aandeelhouder van twee besloten vennootschappen voor feitelijk leidinggeven aan belastingfraude met vennootschapsbelasting over 2021. Beide vennootschappen verkopen op 31 maart 2021 onroerend goed en behalen daarmee boekwinsten van € 828.521 en € 2.791.924. De ene vennootschap doet een nihilaangifte waarin de boekwinst ontbreekt, de andere doet ondanks uitnodiging, herinnering en aanmaning geen aangifte. Het verweer dat de verdachte zich volledig richt op het terugdraaien van de volgens hem onder bedreiging gesloten transacties en de Belastingdienst niet wil benadelen, verwerpt de rechtbank. Het nadeel bedraagt € 182.630 en € 595.875, waarvoor de oriëntatiepunten fraude een gevangenisstraf van achttien tot vierentwintig maanden noemen. Omdat de verdachte niet eerder voor soortgelijke feiten is veroordeeld, persoonlijk failliet is verklaard en op eigen initiatief openheid geeft aan de Belastingdienst, legt de rechtbank een gevangenisstraf van achttien maanden op waarvan negen maanden voorwaardelijk.

Inleiding en context

De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1971. De meervoudige strafkamer van de rechtbank Amsterdam behandelt de zaak in eerste aanleg op de terechtzitting van 8 oktober 2026 en wijst vonnis op tegenspraak. De zaak wordt gelijktijdig, maar niet gevoegd, behandeld met die tegen twee besloten vennootschappen (parketnummers 81/178141-25 en 81/178160-25). Het vonnis vermeldt alleen wat de verdachte zelf naar voren brengt; een raadsman wordt niet genoemd.

De verdachte is enig aandeelhouder en bestuurder van een holding. Die holding is bestuurder van de eerste vennootschap en enig aandeelhouder en bestuurder van de tweede vennootschap, die op haar beurt sinds 2021 enig aandeelhouder van de eerste vennootschap is. De rechtbank merkt de verdachte daarmee aan als middellijk aandeelhouder en bestuurder van beide vennootschappen.

Tenlastelegging en wettelijk kader

De verdachte wordt verweten dat hij feitelijk leiding geeft aan het opzettelijk onjuist en/of onvolledig doen van aangifte vennootschapsbelasting door de eerste vennootschap over 2021 (feit 1 primair), subsidiair dat hij dit feit medepleegt. Onder feit 2 wordt hem verweten dat hij feitelijk leiding geeft aan het opzettelijk niet of niet tijdig doen van aangifte vennootschapsbelasting door de tweede vennootschap over 2021 (primair), subsidiair dat hij dit feit medepleegt. Telkens geldt dat het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.

De feiten zijn strafbaar gesteld in artikel 69 AWR, in verbinding met artikel 51 Sr. Centraal staan het opzet, het strekkingsvereiste en het feitelijk leidinggeven aan een door een rechtspersoon begaan feit. De volledige tenlastelegging (bijlage I) is niet in de gepubliceerde versie opgenomen.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie acht beide feiten primair bewezen. Volgens het Openbaar Ministerie wist de verdachte dat belasting verschuldigd was, maar onderneemt hij als feitelijk leidinggevende van de vennootschappen onvoldoende actie om de Belastingdienst over de onroerendgoedtransacties te informeren en tot een juiste aangifte te komen. Het verweer is niet onderbouwd of geconcretiseerd, en het commerciële geschil waarover de verdachte verklaart, doet niet af aan de aangifteverplichtingen. De officier van justitie vordert een gevangenisstraf van achttien maanden.

Standpunt van de verdediging

Formele verweren worden niet gevoerd.

Ten aanzien van het bewijs stelt de verdachte dat hij niet opzettelijk een onjuiste of geen aangifte heeft gedaan. Zijn aandacht gaat volledig uit naar het terugdraaien van de onroerendgoedtransacties, die hij onzakelijk acht. Hij is volgens eigen zeggen bedreigd en ziet zich genoodzaakt het onroerend goed tegen een te lage prijs te verkopen en akkoord te gaan met een constructie waarbij de verkoopopbrengst wordt weggesluisd. Het is niet zijn bedoeling de Belastingdienst te benadelen.

Ten aanzien van de straf verzoekt de verdachte, voor het geval de rechtbank tot een bewezenverklaring komt, te volstaan met een voorwaardelijke straf. Hij wijst op zijn persoonlijke omstandigheden, de omstandigheden waaronder de transacties plaatsvinden en het feit dat de vennootschappen sinds 2008 nooit problemen hebben veroorzaakt.

Oordeel gerecht

Feit 1. De eerste vennootschap verkoopt op 31 maart 2021 het onroerend goed met de helft van het voorgelegen perceel voor € 1.150.000. Bij een boekwaarde van € 321.479 levert dat een boekwinst van € 828.521 op. De verdachte geeft op 1 mei 2023 akkoord voor een nihilaangifte over 2021, waarin aan begin en einde van het boekjaar dezelfde boekwaarde staat. Een accountant dient die aangifte namens de vennootschap in. De boekwinst is daarin niet verwerkt, zodat de aangifte onjuist en onvolledig is. Bij een juiste opgave zou € 182.630 aan vennootschapsbelasting verschuldigd zijn; daarmee is aan het strekkingsvereiste voldaan.

Feit 2. De tweede vennootschap wordt op 1 maart 2022 uitgenodigd aangifte te doen over 2021. Na uitstel tot 1 mei 2023 volgen op 26 mei 2023 een herinnering en op 10 juli 2023 een aanmaning. Ook daarna wordt geen aangifte gedaan. Deze vennootschap verkoopt op 31 maart 2021 onroerend goed voor € 4.150.000. Na aftrek van de boekwaarde van € 1.304.242 en een post van € 53.834 (saldo van de omzet volgens de aangifte omzetbelasting 2021 en een schatting van kosten en afschrijving) bedraagt de boekwinst € 2.791.924. Het nadeel bedraagt € 595.875, zodat ook hier aan het strekkingsvereiste is voldaan.

Feitelijk leidinggeven en opzet. Voor beide feiten overweegt de rechtbank dat de verdachte ten tijde van de aangifte, respectievelijk het uitblijven daarvan, middellijk aandeelhouder en bestuurder is en dat uit het dossier niet blijkt dat anderen binnen of buiten de onderneming beslissingsbevoegdheid of zeggenschap hebben. Hij is daarom feitelijk leidinggever en als zodanig verantwoordelijk voor de aangiften. Uit zijn eigen verklaring ter zitting blijkt dat hij wist dat over de boekwinsten vennootschapsbelasting verschuldigd was. Dat hij zich naar eigen zeggen volledig richt op het terugdraaien van de transacties, doet niet af aan de verplichting de transacties in de aangifte te verwerken. De verdachte maakt op geen enkele manier aannemelijk dat zich omstandigheden voordoen die hem van die verplichting ontslaan, nog daargelaten dat de transacties tot op heden niet ongedaan zijn gemaakt. Door de transactie niet te vermelden, respectievelijk geen aangifte te doen, laat hij volgens de rechtbank willens en wetens na aan zijn verplichtingen te voldoen.

De rechtbank kwalificeert feit 1 primair als feitelijk leidinggeven aan het door een rechtspersoon begaan van het opzettelijk onjuist of onvolledig doen van een bij de belastingwet voorziene aangifte, en feit 2 primair als feitelijk leidinggeven aan het door een rechtspersoon begaan van het opzettelijk niet doen van zo’n aangifte, telkens terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven. Een rechtvaardigingsgrond of schulduitsluitingsgrond is niet aannemelijk geworden.

Bewezenverklaring

De rechtbank verklaart bewezen dat de verdachte:

feitelijk leiding geeft aan het op 1 mei 2023 in Leiden door de eerste vennootschap opzettelijk onjuist en onvolledig laten doen van de digitale aangifte vennootschapsbelasting over 2021, door een onjuist belastbaar bedrag en een onjuist verschuldigd belastingbedrag te laten opgeven, omdat de verkoop van het onroerend goed en 50 procent van de voorliggende grond niet in de aangifte is verantwoord (feit 1 primair);
feitelijk leiding geeft aan het in de periode van 1 maart 2022 tot en met 1 mei 2025 door de tweede vennootschap opzettelijk niet doen van de digitale aangifte vennootschapsbelasting over 2021 (feit 2 primair).

De verdachte wordt vrijgesproken van wat meer of anders is tenlastegelegd. De bewezenverklaring van feit 2 bevat nog de alternatieven “in Leiden en/of Apeldoorn, in elk geval in Nederland en/of Spanje” en “niet heeft gedaan en/of heeft doen/laten doen”; het vonnis licht de vermelding van Spanje niet toe.

Strafoplegging en maatregelen

De rechtbank weegt mee dat de verdachte belasting ontduikt en daarmee het vertrouwen schaadt waarop het belastingstelsel is gebaseerd, dat belastingontduiking de belastingdruk voor anderen kan verzwaren, de belastingmoraal ondermijnt en leidt tot oneerlijke concurrentie. Uit het uittreksel justitiële documentatie van 5 augustus 2026 blijkt dat de verdachte niet eerder voor soortgelijke feiten is veroordeeld.

De rechtbank zoekt aansluiting bij de oriëntatiepunten fraude. Bij een benadelingsbedrag tussen € 500.000 en € 1.000.000 is het uitgangspunt een gevangenisstraf van achttien tot vierentwintig maanden. De rechtbank wijkt daarvan en van de vordering af, omdat de verdachte niet eerder voor soortgelijke feiten is veroordeeld, in de nasleep van de feiten persoonlijk failliet is verklaard en op eigen initiatief openheid van zaken geeft aan de Belastingdienst over de transacties. Die omstandigheden rechtvaardigen volgens de rechtbank een groot voorwaardelijk deel.

De rechtbank legt een gevangenisstraf op van achttien maanden, waarvan negen maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar en de algemene voorwaarde. Het Openbaar Ministerie vordert achttien maanden zonder voorwaardelijk deel. Bijkomende straffen of maatregelen worden niet opgelegd. De straf is gegrond op de artikelen 14a, 14b, 14c, 51 en 57 Sr en artikel 69 AWR.

Lees hier de volledige uitspraak.

Actualiteiten

Gevangenisstraf van achttien maanden, waarvan negen voorwaardelijk, voor feitelijk leidinggeven aan een onjuiste en een niet gedane aangifte vennootschapsbelasting na vastgoedverkopen