Aan het uitkristalliseren: de betekenis van het EU-recht voor de opsporingsbevoegdheden

In zijn rechtspraak heeft het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ EU) twee vereisten geïntroduceerd voor de toepassing van opsporingsbevoegdheden. Het vereiste van voorafgaande toetsing op basis waarvan een rechterlijke instantie of onafhankelijke bestuurlijke autoriteit dient te beslissen over de toepassing, en het vereiste van een ernstig strafbaar feit op basis waarvan uitsluitend de verdenking van een ernstig misdrijf de toepassing rechtvaardigt. De rechtspraak van het Hof van Justitie doet vragen rijzen over de betekenis en de reikwijdte van beide vereisten. De Hoge Raad gaf een voorlopig besliskader en stelde over de vereisten prejudiciële vragen aan het Hof van Justitie. Zo deden ook rechters uit andere lidstaten. Deze bijdrage beoogt de lezer mee te nemen bij de rechtsontwikkeling en de tussenbalans te geven. De rechtsontwikkeling is nog niet uitgekristalliseerd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Bestrijding van zorgfraude: vele haken en ogen

In de praktijk blijkt dat niet alle signalen van zorgfraude kunnen worden opgepakt, omdat de beschikbare opsporings- en handhavingscapaciteit het stellen van prioriteiten noodzakelijk maakt. Ook moet het Openbaar Ministerie (OM) gezien de beperkte capaciteit afwegingen maken als het gaat om daadwerkelijke vervolging. Naast deze dilemma’s spreekt de minister voor Langdurige Zorg en Sport de wens uit dat wordt voorkomen dat daders van zorgfraude ‘ooit nog in herhaling vallen’. Dit maakt het wenselijk dat het strafrecht doeltreffend wordt ingezet. Het doel van ons onderzoek is om te achterhalen of aanpassing van wet- en regelgeving gewenst is om de inzet van het strafrecht te verbeteren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Kroniek ondernemingsstrafrecht

In de tweede helft van 2023 hebben zich verschillende ontwikkelingen voorgedaan die relevant zijn voor het ondernemingsstrafrecht (in ruime zin). Naast algemene ontwikkelingen op het gebied van het ondernemingsstrafrecht wordt in deze kroniek aandacht besteed aan fiscaal strafrecht, financieel strafrecht, milieustrafrecht, corruptie, bijzondere wetgeving, Europees strafrecht en cybercrime.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De reikwijdte van het beschikkingscriterium in het straf- en bestuursrecht nader bezien

Begin 2023 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (hierna: ABRvS of de Afdeling) drie uitspraken gewezen waarin zij deels terugkomt op haar eerdere jurisprudentie inzake het bestuursrechtelijke overtredersbegrip, meer specifiek op de invulling die zij in eerdere jurisprudentie heeft gegeven aan het leerstuk functioneel daderschap. De invulling die de Afdeling daar oorspronkelijk aan gaf, werd al lange tijd stevig bekritiseerd in de bestuursrechtelijke literatuur. Volgens de Afdeling moest onder de ‘overtreder’, naast de fysiek pleger, eenieder worden verstaan aan wie de gedraging kon worden toegerekend. Die door de Afdeling gegeven invulling zou volgens de literatuur te breed en te onbestemd zijn en bovendien afwijken van de invulling die daaraan in het strafrecht wordt gegeven. Zo oordeelde de Afdeling in haar bluswaterjurisprudentie bijvoorbeeld steevast dat de onderneming op wier terrein bluswerkzaamheden werden verricht na een aldaar ontstane brand als overtreder kon worden aangemerkt indien dat vervuilde bluswater in het oppervlaktewater terechtkwam. Volgens vaste jurisprudentie konden de schoonmaakkosten daarvan op de onderneming, als zijnde ‘functioneel overtreder’ van de vervuiling, worden verhaald. Op welke gronden die toerekening passend werd geacht, werd niet inzichtelijk gemaakt. Dat schuurde vanuit legaliteitsoogpunt, maar verbaasde evenzeer omdat toerekening hier strafrechtelijk gezien verre van vanzelfsprekend was. Hoe de onderneming zeggenschap kon uitoefenen over het gedrag van een geheel zelfstandige en nota bene publieke entiteit als de brandweer bleef gissen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Nieuwe beleidsuiting van DNB voor naleving van de Wwft

DNB is een belangrijke toezichthouder op de naleving van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft). In een recente consultatie van de nieuwe beleidsuiting 'Questions & Answers' en 'Good Practices Wwft' zet DNB een nieuwe stap in het risicogebaseerd voldoen aan de Wwft door ondertoezichtstaande instellingen. Voor financiële instellingen is bestudering van deze uiting, met een aantal nieuwe standpunten, van belang voor de dagelijkse praktijk en voor het verder vormen van beleid.

Read More
Print Friendly and PDF ^