Dit wetsvoorstel wijzigt in het Wetboek van Strafrecht de regeling voor de gelijktijdige berechting van meerdere strafbare feiten. De zogenaamde meerdaadse samenloop. Meerdaadse samenloop in strafzaken zijn strafzaken waarbij één persoon meerdere, afzonderlijke strafbare feiten heeft gepleegd en daarvoor tegelijkertijd terechtstaat.
Read MoreDe Nederlandse overheid wil schepen uit de Russische schaduwvloot die onder valse vlag door de Nederlandse Exclusieve Economische Zone (EEZ) varen harder aanpakken. Het moet mogelijk worden dit soort schepen systematisch te inspecteren, te escorteren naar een ankerplaats en in het uiterste geval in beslag te nemen.
Read MoreHet concept-wetsvoorstel Wet op de defensiegereedheid introduceert een bijzonder juridisch kader voor de gereedstelling van de krijgsmacht. De wet maakt het mogelijk om voor defensiegerelateerde activiteiten af te wijken van vergunningplichten en beschermingsregels binnen de fysieke leefomgeving. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen van rechtswege toegestane activiteiten en gereedstellingsbesluiten per geval. Voor deze activiteiten kunnen reguliere bezwaar- en beroepsmogelijkheden worden beperkt of uitgesloten. De wet bevat specifieke regimes voor afwijking van natuur- en milieubescherming, met beoordelings- en compensatieverplichtingen. De uiteindelijke impact hangt af van de uitwerking in lagere regelgeving en individuele besluiten.
Read MoreDe Afdeling advisering van de Raad van State heeft kritisch geadviseerd over het ontwerpbesluit tot wijziging van het Besluit politiegegevens ter implementatie van Richtlijn (EU) 2023/2123.
Het ontwerp beperkt de uitwisseling en verwerking van politiegegevens in terrorismezaken met andere lidstaten en Europol. Volgens de Afdeling blijft de implementatie onvolledig doordat het Besluit justitiële en strafvorderlijke gegevens niet wordt aangepast. Daarnaast roept de gekozen implementatie via bestaand recht vragen op over de bindende beperking van uit te wisselen persoonsgegevens. Ook bestaat onduidelijkheid over de categorieën betrokkenen van wie gegevens mogen worden gedeeld. De Afdeling adviseert daarom het ontwerpbesluit en de toelichting op meerdere punten te verduidelijken en aan te passen.
Op 14 januari 2026 heeft de Afdeling advisering van de Raad van State advies uitgebracht over het voorstel van de Uitvoeringswet elektronisch bewijsmateriaal. Het wetsvoorstel strekt tot uitvoering van een Europees wetgevingspakket dat is vastgesteld in 2023 en dat beoogt de grensoverschrijdende vergaring van elektronisch bewijsmateriaal in strafzaken te vergemakkelijken. De Afdeling plaatst in haar advies enkele inhoudelijke kanttekeningen bij de reikwijdte van het wetsvoorstel en bij de toezichthoudende bevoegdheden van de Autoriteit Consument en Markt (ACM).
Read MoreDe hackbevoegdheid uit de Wet Computercriminaliteit III wordt in de praktijk nauwelijks ingezet voor cybercrime, maar vooral voor traditionele criminaliteit zoals drugszaken. Tussen april 2021 en april 2024 vond inzet plaats in 89 onderzoeken, waarbij meestal telefoons werden gehackt. Het doel was vooral toegang tot versleutelde communicatie en opgeslagen gegevens. In het overgrote deel van de zaken werd gebruikgemaakt van commerciële hackmiddelen, wat eerder regel dan uitzondering is. De verkregen gegevens dienden zowel als sturingsinformatie als bewijs, maar leverden niet altijd resultaat op. Opvallend is dat zittingsrechters in vonnissen nauwelijks expliciet aandacht besteden aan de inzet van de hackbevoegdheid.
Read MoreDe Wet versterking strafrechtelijke aanpak ondermijnende criminaliteit II is per 1 januari 2026 grotendeels in werking getreden en wijzigt strafrecht en strafprocesrecht. Nieuw is de strafbaarstelling van verborgen ruimten in vervoermiddelen die de opsporing belemmeren (artikel 189a Sr), met verruimde opsporingsbevoegdheden. De FIU kan banken verplichten transacties tijdelijk aan te houden, met vrijwaring voor banken en strafrechtelijke handhaving bij niet-naleving (artikel 17a en 20c Wwft, WED). Het openbaar ministerie krijgt ruimere mogelijkheden voor conservatoir beslag ter verzekering van kostenverhaal op grond van bijzondere wetten. De ontnemingsregeling maakt hoofdelijke ontneming bij economische eenheden ook mogelijk op basis van artikel 36e lid 3 Sr. Verder zijn boetecategorieën verhoogd en is ontzetting van rechten en beroepsuitoefening uitgebreid bij ondermijningsdelicten. Tot slot zijn regels over relatieve competentie en wraking aangepast om concentratie van zaken en voortgang van procedures te bevorderen.
Read MoreDe Afdeling advisering van de Raad van State bracht op 17 december 2025 twee gelijkluidende adviezen uit over wetsvoorstellen inzake de vervolging van Kamerleden en bewindspersonen wegens ambtsdelicten. Aanleiding is de huidige regeling van artikel 119 Grondwet, die volgens de regering politiek gevoelig, praktisch onwerkbaar en juridisch onvolledig is. De wetsvoorstellen beogen het politieke element bij de vervolgingsbeslissing te schrappen en deze bevoegdheid te beleggen bij de procureur-generaal bij de Hoge Raad. Daarnaast wordt voorgesteld de berechting niet langer exclusief door de Hoge Raad te laten plaatsvinden, maar door rechtbank en gerechtshof. De Afdeling advisering onderschrijft dat een wijziging van de Grondwet wenselijk is en dat kernelementen van de procedure daarin moeten worden vastgelegd. Wel plaatst zij kritische kanttekeningen bij de gekozen overgangsregeling via de Herzieningswet en verlangt zij een nadere motivering. Ook waarschuwt de Afdeling voor de nadelen van berechting in drie instanties en adviseert zij de toelichting en zo nodig de wetsvoorstellen aan te passen.
Read MoreDe Afdeling advisering van de Raad van State stelde op 17 december 2025 advies vast over het initiatiefwetsvoorstel Slimmer straffen, dat elektronische detentie en een ruimere inzet van taakstraffen mogelijk maakt. Het wetsvoorstel beoogt het aantal kortdurende gevangenisstraffen te verminderen omdat deze weinig effect hebben op recidive en maatschappelijke veiligheid.
Elektronische detentie wordt geïntroduceerd als nieuwe vrijheidsbenemende hoofdstraf, met als doel vergelding te combineren met minder detentieschade en lagere capaciteitsdruk.
De Afdeling wijst erop dat elektronische detentie ingrijpt in grondrechten en adviseert om de gevolgen voor privacy en persoonsgegevens van veroordeelden en hun omgeving beter te motiveren. Ook de bevoegdheid van de Dienst Justitiële Inrichtingen om zonder toestemming woningen te betreden vraagt volgens de Afdeling om een expliciete toets aan noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit. Daarnaast acht de Afdeling het onwenselijk dat een alcohol- en drugsverbod standaard geldt en pleit zij voor meer rechterlijk maatwerk. Tot slot adviseert de Afdeling om aandacht te besteden aan evaluatie, jeugdtaakstraffen en wijzigingen in de Wet DNA-onderzoek bij veroordeelden bij de verdere behandeling van het wetsvoorstel.
Per 1 januari 2026 is het verbod op contante betalingen van € 3.000 of meer bij de aan- en verkoop van goederen in werking getreden. Kopers en verkopers van goederen, kunsthandelaren en pandhuizen mogen dan geen contante betalingen van € 3.000 of hoger meer aannemen of verrichten. Het verbod geldt niet voor transacties tussen particulieren onderling en niet voor diensten. Dat betekent ook dat de objectieve meldplicht voor bepaalde meldplichtige instellingen verandert.
Read More