Artikel: Beleid met incentives voor ondernemingen voor zelfmelding en medewerking is nodig

Met enige regelmaat is al de vraag gesteld of het Openbaar Ministerie ("OM") niet in zou moeten zetten op beleid om het vrijwillig melden van ontdekte onregelmatigheden door ondernemingen te stimuleren. Een vergelijking met andere landen zoals de Verenigde Staten van Amerika ("VS"), het Verenigd Koninkrijk en Duitsland liet zien dat het Nederlandse beleid achterblijft en het vooralsnog ontbreekt aan duidelijke afdoeningsmodaliteiten of matiging van boetes ("incentives") bij zelfmelding en medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek. Zowel de Organisation for Economic Cooperation and Development ("OECD") als het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum ("WODC") hebben reeds geconstateerd dat het uitblijven van beleid ervoor zorgt dat ondernemingen in Nederland mogelijk terughoudender zijn bij het melden van geconstateerde onregelmatigheden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Dwalende verdachten

Niet zelden worden in civiele procedures strafrechtelijke vraagstukken aan de orde gesteld. Terugblikkend op vorig jaar kan bijvoorbeeld worden gewezen op de schorsing van Sywert van Lienden uit het bestuur van ’Stichting Hulptroepen Alliantie’, nadat het Openbaar Ministerie daar uitdrukkelijk om had gevraagd. Een andere civiele procedure, die minder ’in the picture’ kwam te staan, zag op de interessante rechtsvraag of een strafrechtelijke transactie als bedoeld in artikel 74 Wetboek van Strafrecht (hierna: ’Sr’) kan worden vernietigd op grond van bedrog en/of dwaling in de zin van de respectievelijke artikelen 3:44, lid 3 en 6:228 van het Burgerlijk Wetboek (hierna: ’BW’).

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De rol van 'slachtoffers' in het bestuursstrafrecht

In het strafrecht heeft er de afgelopen decennia een emancipatie van slachtoffers plaatsgevonden. De rechtspositie van slachtoffers is op tal van vlakken versterkt. De rechten van slachtoffers zijn inmiddels stevig verankerd in wet- en regelgeving. Ook vanuit Europa is er volop aandacht voor de positie van slachtoffers van misdrijven. In juni 2023 heeft de Europese Commissie een voorstel tot verbetering van de richtlijn omtrent de rechten van slachtoffers uit 2012 (2012/29/EU) aangenomen. De commissie wil onder andere dat de lidstaten ervoor zorgdragen dat slachtoffers in het kader van een strafprocedure een beslissing over schadeloosstelling door de dader verkrijgen zonder dat er een andere procedure hoeft te worden ingeleid en dat de staat de schadevergoeding rechtstreeks aan het slachtoffer vergoedt en de lidstaat (daarna) de dader aanspreekt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Waarborging van geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht

Recent werd de stelling geponeerd dat een advocaat niet zonder toestemming van andere verschoningsgerechtigden, hun stukken in een procedure zou mogen gebruiken. Ik zie dat anders. Gekeken moet worden naar datgene wat het verschoningsrecht beoogt te beschermen. Aan de hand daarvan leiden verschillende situaties tot verschillende uitkomsten. Ook zonder beroep van de advocaat of andere vertrouwenspersoon op het verschoningsrecht, blijft diens geheimhoudingsplicht bestaan. Hoewel het primair aan de geheimhouder is om een beroep op diens verschoningsrecht te doen, komt aan de cliënt daarnaast een eigen recht toe om openbaring van diens vertrouwelijke communicatie te weigeren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Het feitsbegrip bij ne bis in idem opnieuw bekeken

Ter voorkoming van onevenredige aansprakelijkstelling en onevenredige bestraffing biedt het Nederlandse strafrechtsstelsel verscheidene waarborgen. Het beginsel van ne bis in idem (art. 68 Sr) beschermt tegen meervoudige, elkaar opeenvolgende aansprakelijkstelling voor hetzelfde feit. De ne bis in idem­-regel gaat uit van situaties van ongelijktijdige berechting; wie reeds werd vrijgesproken, veroordeeld of een anderszins onherroepelijke beslissing van de rechter kreeg, behoort niet te hoeven vrezen vanwege ‘hetzelfde feit’ opnieuw in rechte te worden betrokken. Ook de samenloopregeling is bedoeld om disproportioneel optreden te voorkomen, waarbij het specifiek gaat om het voorkomen van disproportionele bestraffing; de samenloopregeling werd primair ontwikkeld voor situaties van gelijktijdige berechting. Wanneer in een dergelijke situatie sprake is van ‘hetzelfde feit’ kan ingevolge het leerstuk van de eendaadse samenloop enkel worden bestraft voor het delict met de zwaarste strafbedreiging (art. 55 Sr).

Read More
Print Friendly and PDF ^

Handhaving van het omgevingsrecht: Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht nader bekeken

Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet (Ow) na veel debat in werking. Een geconsolideerde versie staat op iplo.nl. Die wet en de bijbehorende regelgeving omvatten bijna alle wetgeving die op de fysieke leefomgeving zien. De Ow moet uiteraard ook gehandhaafd worden. Dat gebeurt via het bestuursrecht door bestuursorganen zoals die van provincies, gemeenten, waterschappen, omgevingsdiensten én door instanties belast met strafrechtelijke handhaving (politie, Openbaar Ministerie en bijzondere opsporingsdiensten). Vandaar dat er beleid is ontwikkeld om ervoor te zorgen dat het omgevingsrecht effectief en consistent kan worden gehandhaafd. In de in oktober 2022 vastgestelde Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht is dat beleid neergelegd. Het is een gereedschapskist voor handhavende instanties om het beoogde doel om bij te dragen aan een goede leefomgeving te bereiken. Dit artikel bespreekt de LHSO op hoofdlijnen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Mutual Admissibility of Evidence and Electronic Evidence in the EU

This article seeks to provide arguments in support of legislative action on mutual admissibility of evidence and electronic evidence in criminal proceedings at the EU level. To this end, it will first describe the status quo and then the main features of a corresponding proposal recently tabled by the European Law Institute. In the light of this proposal, the author explains why Member States should reconsider their traditional stance against any EU initiative on evidentiary rules in criminal proceedings. Ultimately, especially in this new digital era, the best solution to prevent the inadmissibility of cross-border evidence is to adopt a set of minimum rules.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Typisch ondermijning: oog voor slachtoffers

De georganiseerde (drugs)misdaad heeft op verschillende manieren grote schadelijke (maatschappelijke) gevolgen. Dit wordt doorgaans aangeduid met het begrip ondermijning. In dit artikel beschrijven we twee niveaus van slachtofferschap van ondermijning, namelijk sociaal en economisch. De sociale problematiek verwijst naar kwetsbare en moeilijk te identificeren slachtoffers van criminele uitbuiting en arbeidsuitbuiting. Op economisch vlak bespreken we de verstoring van het financieel-economisch systeem en hoe bedrijven slachtoffer kunnen worden van ondermijning. Daarna zetten we uiteen hoe de – tot nu toe vaak onzichtbare of niet-bereikte – slachtoffers benaderd en geholpen kunnen worden. Daarbij concentreren we ons op de rol van sociale professionals.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Gathering Electronic Evidence for Administrative Investigations

The intense debate over the past few years on access to data for criminal investigations has led to the adoption of the E-evidence package. Yet, electronic evidence is no less crucial for punitive administrative proceedings. One administrative investigation authority that could benefit from more extensive access to electronic evidence is OLAF, which, at this point, does not seem to have the power to request data from service providers. Such powers could be essential, however, for the detection and investigation of fraud or corruption. This article argues the need for a general and thorough reflection on access to electronic evidence from Internet Service Providers (ISPs) in administrative punitive proceedings. It also discusses the transfer of this type of evidence between administrative and criminal proceedings (in both directions) in order to more specifically justify an extension of OLAF’s powers to be able to request such evidence.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Obstakels voor schadevergoeding aan slachtoffers van internationale oorlogsmisdrijven

De beslissing van het Haagse gerechtshof over in Ethiopië gepleegde oorlogsmisdrijven legt de obstakels bloot die slachtoffers van dergelijke misdrijven tegenkomen in hun zoektocht naar financiële compensatie binnen het Nederlandse strafproces. Dat heeft ten eerste te maken met de uitleg van de ontvankelijkheidsvereisten van art. 51f Sv en art. 361 lid 3 Sv, en ten tweede met de omstandigheid dat oorlogsmisdrijven niet vallen onder de ongemaximeerde voorschotregeling die verbonden is met de schadevergoedingsmaatregel (art. 36f Sr). Hier ligt een kans voor de strafrechter én de regelgever tot het bieden van daadwerkelijk financieel herstel, en daardoor bij te dragen aan duurzame vrede in buitenlandse conflictgebieden.

Read More
Print Friendly and PDF ^