De rechter kan ontoelaatbare twijfel over de juistheid van een strafrechtelijke uitspraak vaak voorkomen door afdoende verwijzingen naar de verschillende bewijsregimes. Toch kunnen Melo Tadeu-achtige verweren zo nu en dan slagen. In de optiek van de auteur bevatte de procedure die leidde tot de uitspraak van het CBb van 28 februari 2023 de daarvoor benodigde ingrediënten.
Read MoreEen goed strafrechtssysteem voldoet aan de eisen van legaliteit, rechtszekerheid en structuur en faciliteert tegelijkertijd rechtsontwikkeling, rechtvaardigheid en stapsgewijze praktische benaderingen. Het spreekt mij daarom aan dat de wetgever er voor het huidige, uit 1886 stammende, Wetboek van Strafrecht van af heeft gezien om allerlei leerstukken tot in detail te definiëren en te regelen in het Algemeen Deel. Het devies was dat de wetenschap en vooral de rechtspraktijk hun weg moesten kunnen zoeken binnen tamelijk algemene kaders. Dat het strafwetboek daartoe gelegenheid biedt, lijkt mij tegenwoordig niet van minder belang dan destijds, al is het maar omdat de context waarin het recht functioneert voortdurend blijft veranderen.
Read MoreDe ESG-thema’s staan hoog op de politieke beleidsagenda. De doelen die worden gesteld zijn het waard om te worden gehaald. Als ondernemingen deze aankomende wetgeving serieus gaan uitvoeren en de onderzoeks- en rapportageplicht oppakken, zou goede en eerlijke rapportage hen ook kwetsbaar kunnen maken voor vervolging voor witwassen. Er zou geen straf moeten staan op transparantie en het strafrecht zou niet moeten worden ingezet om wetgeving die nog onvoldoende duidelijk is te handhaven. Op voorhand moeten richtlijnen worden gepubliceerd waarin aandacht wordt besteed aan het vervolgingsbeleid, aan de geïndiceerde straffen en aan de samenloop tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.
Read MoreHet Openbaar Ministerie heeft voorzichtig excuus gemaakt voor de manier waarop het is omgegaan met het verschoningsrecht. Onze procedures voldeden niet op alle fronten en zijn ook niet in alle gevallen goed gevolgd, erkende het OM eind september in een verklaring.
Read MoreIn deze bijdrage wordt aan de hand van 26 casussen en interviews geschetst welke mogelijkheden het bestemmingsplan biedt en welke beperkingen er bestaan bij het toepassen van het instrument bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Het belangrijkste voordeel is dat controle op basis van het bestemmingsplan laagdrempelig is, en vaak nadere informatie oplevert. Een belangrijk nadeel is dat handhavingstrajecten tijdrovend zijn en (juridisch) complex en niet altijd leiden tot het verstoren van criminaliteit. Daarnaast stuit het wegnemen of verkleinen van criminele gelegenheidsstructuren door de bestemming van een pand te wijzigen, op het bezwaar dat daarbij geen vermoedens van betrokkenheid bij ondermijnende criminaliteit kunnen worden meegewogen.
Read MoreDe Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft op 31 mei 2023 twee uitspraken gedaan die zien op de uitleg van het overtrederbegrip in de Awb. De uitspraken volgen op de kritische conclusie van advocaat-generaal Wattel, die constateerde dat de rechtspraak van de Afdeling over het overtrederbegrip niet strookte met de bedoeling van de Awb-wetgever om één uniform overtrederbegrip te hanteren dat aansloot op het strafrecht. In dit artikel maken Carola de Rond en Wouter Poot de balans op wat de uitspraken betekenen voor eenieder die zich bezighoudt met handhaving van het bestuursrecht.
Read MoreVerslag van een onderzoek door Bureau Ateno in samenwerking met Pro Facto en I&O Research naar de (juridische) mogelijkheden en maatschappelijke wenselijkheid van een gezamenlijke verhuurdersdatabase waarin huurders worden geregistreerd met gebleken ‘ondermijnende activiteiten’. De auteurs concentreren zich hier op het aspect van de wenselijkheid. Op de vastgoedmarkt waar naar schatting jaarlijks 50.000 objecten worden verhuurd die op enigerlei wijze ondermijnend handelen faciliteren, lijkt een ‘foute huurders’-database ogenschijnlijk een aantrekkelijke optie, maar deze studie leert dat het (nog) beter barrières opwerpen aan de voorkant van het verhuurproces de voorkeur verdient.
Read MoreAmbtenaren zijn op grond van artikel 162 Sv verplicht aangifte te doen van bepaalde misdrijven. Uit de wettekst en parlementaire geschiedenis is niet op te maken wat de wetgever voor ogen heeft gehad met betrekking tot de exacte invulling van de aangifteplicht uit artikel 162 lid 1 sub c Sv. Dit maakt dat er ruimte is voor discussie over de misdrijven waarvan ambtenaren van de IGJ verplicht aangifte moeten doen. Vanwege het afgeleide verschoningsrecht dat op ambtenaren van de IGJ rust, is de aangifteplicht niet altijd van toepassing en kan het aangifterecht niet altijd optimaal benut worden.
Read MoreDe illegale kunsthandel zou de meest lucratieve illegale handel zijn na de handel in wapens en drugs. Of dit waar is, is onbekend. Ondertussen is de Nederlandse kunsthandelaar – mede op basis van Europese wetgeving – wel al deelgenoot gemaakt in onder andere de strijd tegen witwassen en financiering van terrorisme via de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Helaas verdient de manier waarop dit is gebeurd bepaald geen schoonheidsprijs.
Read MoreArtificial Intelligence (AI) kan helpen het strafproces efficiënter in te richten zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit. Het lijkt dus slechts een kwestie van tijd voordat AI ‘doorbreekt’ in het bijzonder strafrecht en procespartijen hiermee kunnen gaan werken. Uit recente schandalen zoals de toeslagaffaire blijkt dat dit niet zonder risico’s is. Tegelijkertijd blijven wetgeving en beleid op gebied van AI in het strafrecht achter. Daarom een oproep aan stakeholders in de (fiscale) strafrechtspraktijk om mee te denken over de juridische en ethische randvoorwaarden van AI in het bijzonder strafrecht.
Read More