Artikel: Klimaatdesinformatie in de rechtszaal

Het geheim achter het succes van klimaatrechtszaken, zo weet advocaat Roger Cox te vertellen, dat zijn de feiten. Rechters die zich op basis van het partijdebat verdiepen in klimaatverandering begrijpen de noodzaak van aanvullende broeikasgasreductie. Zo ook in de rechtszaak van Milieudefensie tegen Shell. Maar in hoger beroep van deze procedure dreigt het proces van waarheidsvinding te worden bemoeilijkt, want de klimaatsceptische lobbyclubs ‘Clintel’ en ‘Bezorgde Energie Gebruikers’ willen zich voegen als partij. Wat hopen deze partijen te bereiken, en welke argumenten brengen zij in?

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Wet bestuur en toezicht rechtspersonen voor financiële instellingen

Een jaar na invoering van de Wet bestuur en toezicht rechtspersonen wordt de balans opgemaakt met betrekking tot de (on)mogelijkheden en wenselijkheid om een belet en ontstentenis persoon te benoemen mede in het licht van toetsing op betrouwbaarheid en geschiktheid.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De afwezige getuige en strafvorderlijke samenwerking binnen de Europese Unie

Al Alo, een Syrisch staatsburger, is in Slowakije veroordeeld voor migrantensmokkel. Alhoewel Al Alo stelde dat hij enkel de kennissen van zijn vader hielp door hen onderdak en transport aan te bieden, werd hij schuldig bevonden en veroordeeld tot vijf jaar gevangenisstraf. Het bewijs voor het feit volgde onder meer uit de verklaringen van de desbetreffende migranten: zij stelden dat zij de verdachte hadden betaald voor het verzorgen van een reis naar Duitsland. Deze verklaringen zijn afgelegd gedurende het vooronderzoek. Voorafgaand aan de ondervragingen van de getuigen is Al Alo tweemaal uitgenodigd om bij de ondervraging aanwezig te zijn, maar hij weigerde beide uitnodigingen. Ten tijde van de eerste uitnodiging werd hij nog niet bijgestaan door een raadsman, ten tijde van de tweede uitnodiging wel. Na het afleggen van de verklaringen zijn de belastende getuigen Slowakije uitgezet naar respectievelijk Roemenië en Denemarken waardoor zij tijdens het onderzoek ter terechtzitting niet beschikbaar waren om (nader) te verklaren. Nu de mogelijkheid ontbrak om deze getuigen tijdens het onderzoek ter terechtzitting te ondervragen, meent Al Alo dat zijn recht op een eerlijk proces is geschonden. Een Keskin-zaak dus, waarover zoveel te doen is (geweest) in de Nederlandse strafrechtspleging en wetenschap, maar daarbij gaat het vrijwel nooit om het criterium dat in de onderhavige zaak centraal staat, te weten de goede grond voor afwezigheid van de belastende getuige tijdens het onderzoek ter terechtzitting.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De-risking

Het is feest in de Wwft-club. De Ministers van Financiën en van Justitie en Veiligheid geven in hun beleidsagenda witwasbestrijding van eind september 2022 aan dat recent verschillende (inter)nationale onderzoeken zijn verricht naar de aanpak van witwassen in Nederland. De Ministers noemen het onderzoek van de FATF die in twee jaar tijd het Nederlandse beleid en de uitvoering daarvan heeft geëvalueerd. Ook de Algemene Rekenkamer, EY en de Commissie Doorstroomvennootschappen hebben onderzoeken op dit gebied gedaan. Nederland krijgt van elk van hen een mooi rapportcijfer. Volgens de FATF heeft Nederland 'grote vooruitgang geboekt in zijn aanpak van witwassen en financiering van terrorisme'. De FATF spreekt van een 'robuust systeem' en roemt de binnenlandse samenwerking en coördinatie op zowel beleids- als operationeel niveau als kernkwaliteiten. In de samenwerking met private partijen en de non-profit sector zou Nederland voorop lopen. Ook de internationale samenwerking en het intensieve en innovatieve gebruik van data en financiële inlichtingen in strafrechtelijke onderzoeken zijn positieve punten, aldus de FATF.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Noot: Een nieuwe episode in de dataretentiejurisprudentie

Dataretentievraagstukken veroorzaken een gestage jurisprudentiestroom. Onlangs heeft het Hof van Justitie van de EU (HvJ EU) de jurisprudentiële lijnen uit de richtinggevende arresten La Quadrature du Net en Prokuratuur nog eens bestendigd. In de ogen van advocaat-generaal Campos Sánchez-Bordona was de rechtsgang zelfs onnodig. Hij vond dat het HvJ EU de hier aan de orde zijnde vragen reeds ‘afdoende’ had beantwoord. Het Ierse Supreme Court had weliswaar van de eerdere uitspraken kennisgenomen, maar zich daarover ‘nogal laconiek’ uitgelaten en toch aangedrongen op een nieuwe prejudiciële beslissing, aldus de A-G. De vraag is of hij met die stellingname niet te kort door de bocht is gegaan. Weliswaar waren de door het Ierse Hof geformuleerde vragen niet nieuw, het onderhavige arrest biedt op een onderdeel wel degelijk een nadere precisering van bestaande jurisprudentiële lijnen. De uitspraak biedt evenwel geen blauwdrukken voor wetgeving en roept dus, net als de eerdere uitspraken, vragen op over de implementatie ervan in de Nederlandse context.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Een tijdelijke Cyberwet maakt nog geen sleepwet

Het voorstel Tijdelijke wet onderzoeken AIVD en MIVD naar landen met een offensief cyberprogramma zal naar alle waarschijnlijkheid binnenkort naar de Tweede Kamer gaan. Het wetsvoorstel beoogt de inlichtingen- en veiligheidsdiensten meer slagkracht te geven in hun onderzoek naar landen met een offensief cyberprogramma. Dit artikel gaat in op de verwachte effectiviteit van deze ‘Cyberwet’, en met name die van de voorgestelde wijzigingen rondom de inzet van bijzondere bevoegdheden. Het gaat hierbij vooral om de hackbevoegdheid en de bevoegdheid tot kabelinterceptie. Het kabinet wil de inzet van deze bevoegdheden in de context van offensieve cyberprogramma’s dynamischer maken. Hiermee doet het kabinet een goede poging om het juridisch kader beter te laten aansluiten op de praktijk. Hoewel de Cyberwet sommige drempels voorafgaand aan de inzet van bevoegdheden verlaagt, kan het voorgestelde toezicht tijdens de inzet van bevoegdheden een goede balans opleveren tussen voldoende slagkracht en voldoende waarborgen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Passende zorgvuldigheid in internationale handelsketens

Deze bijdrage bespreekt de voorgestelde Corporate Sustainability Due Diligence-richtlijn (CSDD) en de mogelijke effecten op het Nederlandse vennootschapsrechtelijke kader. Vanuit rechtseconomisch perspectief wordt beargumenteerd dat de passende zorgvuldigheidsverplichtingen en de bijbehorende civielrechtelijke aansprakelijkheid ertoe kunnen leiden dat negatieve externe effecten worden geïnternaliseerd. De CSDD brengt naar verwachting verandering in de manier waarop moedermaatschappijen hun concerns inrichten en het voorrecht van beperkte aansprakelijkheid gebruiken. De huidige knelpunten en onduidelijkheden binnen de voorgestelde richtlijn, inclusief de betekenis van het begrip ‘onderneming’, moeten wel worden geadresseerd in het verdere verloop van het Europese wetgevingsproces voor een optimale werking van de CSDD.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Leestip: Verhalend strafrecht

Dit boek beoogt inzicht te verschaffen in de wijze waarop een verhaal de voor het strafproces relevante feiten bewerkt en zodoende vatbaar maakt voor een juridisch-normatieve waardering. De auteur behandelt de algemene plaatsbepaling van narrativiteit binnen het strafrecht, en brengt – aan de hand van een aantal kernbegrippen uit de narratologie – de eigenschappen van het verhaal in kaart. Het narratief ‘mechanisme’ — de plot — staat daarin centraal. De auteur gebruikt Dostojevski’s De broers Karamazov (1880) als voorbeeld om duidelijk te maken wat de rol van narrativiteit binnen het strafproces kan zijn.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De rol van leiderschap in de ethische organisatiestrategie

Om optimaal te functioneren hebben organisaties een strategie nodig. Wij zijn van mening dat een integrale organisatiestrategie uit drie terreinen hoort te bestaan: markt, recht en ethiek Binnen deze bedrijfskundige context gaan wij in op het leidinggeven aan de 'ethische organisatiestrategie'. Leiding geven aan ethiek vraagt om reflectie: hoe doet u dat nu? Na het lezen van dit artikel heeft u inzicht gekregen in het belang van leiderschap als sleutelfunctie binnen een integrale organisatiestrategie, die de organisatie positioneert in de sweetspot van markt, recht en ethiek. We gaan in op de toegevoegde waarde van leiderschap in het bevorderen van de psychologische veiligheid en de integriteitscultuur, als onderdeel van de ethische strategie.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Taal aan de top

Wat is de invloed van taal als onderdeel van de toon aan de top? En hoe kan het leiderschap met inzet van bepaald taalgebruik het gewenste gedrag van de mensen in de organisatie motiveren en ongewenst gedrag voorkomen? 'Een vis begint aan de kop te stinken' is een uitdrukking die, in een paar varianten en in verschillende talen, al werd gebruikt in de 16e eeuw. Hoewel biologen beredeneren dat de organen van een vis waarschijnlijk als eerste bederven, is de 'stinkende' of 'rotte kop' een metafoor geworden voor falend leiderschap dat het falen van de rest organisatie veroorzaakt. Of positief geformuleerd is het juist een onderbouwing voor het belang van goed leiderschap. Onderdeel van dat goed leiderschap is de bekende 'tone at the top', ofwel toon aan de top.

Read More
Print Friendly and PDF ^