Hoewel minder bekend dan bijvoorbeeld drugs- of wapenhandel, is de illegale handel en verkoop van organen ‘big business’ waar jaarlijks naar schatting tussen de 840 miljoen en 1,7 miljard dollar mee wordt verdiend. De meest gerapporteerde vorm van orgaanhandel is de handel in nieren afkomstig van levende donoren. Bij de verkoop, handel en transplantatie van organen zijn diverse actoren betrokken die met elkaar moeten samenwerken. Illegale orgaanhandel is hiermee een vorm van georganiseerde criminaliteit. Op basis van dossiers van politie en justitie, transcripten van verdachten- en getuigenverhoren, rechterlijke uitspraken en interviews is in het huidige onderzoek het criminele netwerk achter de orgaanhandel in de Medicus-kliniek in Kosovo in kaart gebracht.

Het procesrecht heeft de reputatie statisch te zijn en het domein van formaliteiten. Maar schijn bedriegt: het is constant in beweging en ogenschijnlijk kleine wijzigingen kunnen belangrijke gevolgen hebben voor de praktijk. Dat is misschien nergens beter zichtbaar dan in het recht van intellectuele eigendom, waar Europese harmonisatie van het procesrecht de balans tussen rechthebbenden en inbreukmakers in belangrijke mate heeft gewijzigd. Richtlijn 2004/48/EG en de uitleg daarvan door het Hof van Justitie hebben er bijvoorbeeld toe geleid dat een IE-houder die een inbreukzaak wint, aanspraak kan maken op vergoeding van een substantieel deel van de proceskosten, maar niet zonder meer op een rechterlijk verbod. De Handhavingsrichtlijn heeft voorts geleid tot de introductie van art. 1019b-1019d in ons Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering, met als doel de rechthebbende in bewijsnood op verschillende wijzen tegemoet te komen. Deze maatregelen – en dan met name het bewijsbeslag – vormen het onderwerp van het recente proefschrift van Wim Maas.

Een advocaat mag een arbeidsovereenkomst met een cliënt aangaan, bijvoorbeeld met een bedrijf. Maar hoe kunnen advocaten in dienstbetrekking voldoende onafhankelijk van hun werkgever zijn om zich op het verschoningsrecht te mogen beroepen?