Hoewel het schadebeginsel in de rechtswetenschappelijke literatuur alom bekend is, en een belangrijke plaats heeft als een van de ‘criteria voor strafbaarstelling’, wordt veel minder gebruikgemaakt van de analytische kracht van het beginsel. Achter het schadebeginsel gaat een rijke theorie schuil, die behulpzaam kan zijn bij het grondig analyseren van gedragingen die zijn strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht.

De Nederlandse Grondwet bevat sinds 1814 een codificatiebepaling. Hoewel de formulering een aantal keer is gewijzigd, is de strekking, minst genomen, nog altijd dat het Wetboek een centrale plaats heeft binnen de systematiek van de strafwetgeving. De schakelbepaling aan het einde van het Algemeen Deel van het Wetboek van Strafrecht (art. 91 Sr) garandeert bovendien de centrale plaats van het (Algemeen Deel van het) wetboek binnen het materiële strafrecht.

Sinds 1 december 2009 is het Handvest voor de grondrechten onderdeel van het primaire Unierecht. De boodschap van artikel 53 van het Handvest is duidelijk: het EVRM is de minimumnorm, maar het Handvest mag meer bescherming bieden. De relatie tussen het Handvest en het EVRM wordt gezien als harmonieus. Het HvJ EU en het EHRM spelen ook leentjebuur bij elkaar.

Een op inquisitoire leest geschoeid strafproces hoeft de introductie van meer contraditctoire elementen niet in de weg te staan, maar de thans gepubliceerde voorstellen getuigen nog niet van een serieuze inspanning om te doordenken wat daarvoor precies, bezien vanuit de positie van de verdediging, nodig is.

Beslissingen van gerechtshoven in artikel 12-zaken komen regelmatig in het nieuws. Alleen dit jaar al oordeelden de hoven over de zaak rondom Mitch Henriquez, en de zaak rondom Sharleyne. En ook de kwestie rondom Joris D. werd definitief beslecht. Indien het hof een klacht afwijst, is zijn oordeel voorlopig. Dat is het echter  niet bij toewijzing van een klacht. Hoe opereren de hoven binnen dit spanningsveld? 

Verzekeraars krijgen steeds meer te maken met fraude door een benadeelde met letselschade. Kan de verzekeraar in zo’n geval onderzoek naar de benadeelde verrichten? Zo ja, wat is dan de aard van dit onderzoek en hoe ver mag dit onderzoek gaan? En wat te doen als de fraude is vastgesteld? In dit artikel worden de (on) mogelijkheden beschreven.