'Doorvoer counterfeit strafbaar; koerswijziging van het strafrecht'

Het uitsluitend recht op het gebruik van een merk is voorbehouden aan de merkhouder. Desondanks hebben vooral bekende merken vaak te maken met namaakhandel (counterfeit). Deze counterfeitgoederen kunnen een gevestigd merk op verschillende manieren beschadigen. De couterfeithandelaar lift zo mee op de bekendheid en reputatie van het gevestigde merk. Counterfeit dient dan ook onderscheiden te worden van parallelgoederen die legitieme merkgoederen zijn. Om handel te drijven vervoert de merkhouder of licentiehouder wereldwijd goederen. Door de lange afstanden die deze goederen soms afleggen, wordt er gebruik gemaakt van zogenoemde hubs. Een goed voorbeeld van veelgebruikte hubs zijn de landen Curaçao en Aruba. Vanwege de gunstige ligging fungeren zij als overslagpunt voor de doorvoer van goederen. Het fungeren als hub is gunstig voor de economische activiteit van deze landen, maar tegelijkertijd met toenemende handel groeit ook de counterfeitproblematiek. Een oplossing voor de counterfeitproblematiek lijkt gevonden te zijn in de wijziging van het wetboek van Strafrecht van Cura- çao, Aruba en Sint Maarten. Dit artikel gaat over de belangrijkste aanpassingen met betrekking tot het doorvoeren van counterfeithandel onder de nieuwe strafwetgeving. Lees verder:

• Doorvoer counterfeit strafbaar; koerswijziging van het strafrecht door A.C. Alberto in Berichten industriële eigendom 6e jrg., april 2015

''Ne bis in idem’ nu ook een beginsel van ongeschreven recht'

De administratiefrechtelijke maatregel ‘deelname aan het alcoholslotprogramma’ (hierna: ASP) op te leggen door het CBR heeft inmiddels tot de nodige jurisprudentie geleid. Op 4 maart 2015 verklaarde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State2 de regeling waarin het alcoholslotprogramma is opgenomen onverbindend. Een dag eerder oordeelde de strafkamer van de Hoge Raad3 dat het niet is toegestaan om iemand aan wie deelname aan het ASP is opgelegd ook strafrechtelijk te vervolgen. De motivering die de Hoge Raad aan dit oordeel ten grondslag legt, is een opmerkelijke die mogelijk verstrekkende gevolgen heeft voor de inbedding van het ‘ne bis in idem’- beginsel in ons rechtsbestel. Lees verder:

• 'Ne bis in idem’ nu ook een beginsel van ongeschreven recht door Carolien Noorduyn in NJB 2015, nr. 21

'Een serieuze notaris verstrikt in het Klimop-net'

Naar aanleiding van een recente uitspraak van het Hof Amsterdam gaat de auteur in deze bijdrage in op de delicten valsheid in geschrift door een notaris en het onterecht achterwege laten van een melding voor ongebruikelijke transacties. Lees verder:

• Een serieuze notaris verstrikt in het Klimop-net door B.C.M. Waaijer in WPNR 146e jrg., nr. 7062, 9 mei 2015

'Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod: een placebo met bijwerkingen'

Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod roept een aantal indringende vragen op waar niet te gemakkelijk overheen gestapt mag worden. In de huidige vorm is het wetsvoorstel geen medicijn tegen faillissementsfraude, maar slechts een placebo, dat bovendien enkele venijnige bijwerkingen kent. In dit artikel wordt een aantal bijwerkingen van het wetsvoorstel besproken, zoals het te ver oprekken van het begrip faillissementsfraude, de problematische rol die toebedeeld is aan de curator, het gebrek aan een evenwichtige schorsingsregeling en het feit dat geen geld beschikbaar wordt gesteld voor de uitvoering. Het grote maatschappelijke belang dat gemoeid is met faillissementsfraude vraagt een krachtige, goed doordachte en evenwichte aanpak. Lees verder:

• Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod: een placebo met bijwerkingen door Mr. F.E. Keijzer in Ondernemingsrecht 2015/30

'EHRM: onaangekondigde bedrijfsinspectie'

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) deed op 2 oktober een uitspraak over de rechterlijke toetsing van een bedrijfsinspectie. Het EHRM oordeelde dat de nationale rechter bij een bedrijfsinspectie ingevolge artikel 8 EVRM naast de rechtmatigheid ook de noodzakelijkheid van die inspectie (hierbij inbegrepen het verzamelen van bewijsmateriaal) moet toetsen. Auteurs bezien wat deze uitspraak betekent voor de Nederlandse situatie. Hiertoe bespreken zij de feiten die aanleiding waren voor de uitspraak van het EHRM, het beroep op artikel 8 EVRM en de uitspraak van het EHRM. Op grond van Nederlandse wetgeving is voor bedrijfsbezoeken geen voorafgaande machtiging vereist. De door het Hof vereiste voorafgaande machtiging kan in Nederland worden gecompenseerd door rechterlijke controle achteraf waarbij volgens auteurs wel geldt dat de rechter ingevolge de uitspraak van het EHRM naast de rechtmatigheid ook de noodzakelijkheid van het bedrijfsbezoek moet toetsen. Lees verder:

• EHRM: onaangekondigde bedrijfsinspectie door J.I. Kohlen en M. van de Santen in Juridisch up to nr. 9, 30 april 2015

'Wet versterking positie curator'

Het concept-wetsvoorstel versterking van de positie van de curator vormt een van de pijlers in de herziening van het faillissementsrecht. Auteur bespreekt de tekst van het concept-wetsvoorstel. Achtereenvolgens is er aandacht voor faillissementsfraude, inlichtingen- en medewerkingsverplichtingen, dwangmiddelen en sancties en de nieuwe taken voor de curator in het kader van fraudebestrijding. Met de voorgestelde regeling worden informatie- en medewerkingsverplichtingen van de gefailleerde verruimd waarbij het volgens auteur wel de vraag is of dit voldoende is om een vermoeden van fraude te kunnen melden bij de rechter-commissaris. Bij ingewikkelde zaken zal een curator deskundigen moeten inschakelen om signalen die wijzen op fraude te herkennen. De curator wordt, hoewel dat volgens de memorie van toelichting niet de bedoeling is, feitelijk een verlengstuk van politie, FIOD en Openbaar ministerie. Volgens auteur is het zeer gewenst dat de regeling een goede basis krijgt en de financiële vergoeding voor de fraudesignalering nader wordt ingevuld.

Lees verder:

• Wet versterking positie curator door F.F.A. Smetsers in Juridisch up to Date nr. 9, 30 april 2015

'Functioneel daderschap van rechtspersonen onder de Algemene wet bestuursrecht'

Op grond van artikel 5:1 lid 2 Algemene wet bestuursrecht wordt als overtreder aangemerkt degene die de overtreding pleegt of medepleegt. Artikel 5:1 lid 3 Awb bepaalt dat het overtredersbegrip zowel natuurlijke personen als rechtspersonen omvat. Wanneer een natuurlijk persoon als overtreder wordt aangemerkt zal veelal sprake zijn van de feitelijke overtreder. De natuurlijke persoon heeft de overtreding fysiek zelf begaan. Rechtspersonen zijn daarentegen geen feitelijke overtreders omdat van een fysiek plegen geen sprake kan zijn, maar de overtreding kan wel aan een rechtspersoon worden toegerekend via de leer van het functioneel daderschap. De leer van het functioneel daderschap is oorspronkelijk afkomstig uit het strafrecht en dient ertoe rechtspersonen strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor de door natuurlijke personen (fysiek) begane overtredingen en misdrijven die ten behoeve van de rechtspersoon zijn verricht.

In het bestuursrecht biedt deze leer de handhavende overheid de mogelijkheid om een rechtspersoon aan te spreken op een door (bijvoorbeeld) zijn werknemers begane overtreding. Dat het toerekenen van een overtreding aan een rechtspersoon problematisch kan zijn, blijkt uit casuïstische en niet altijd even consistente rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In deze bijdrage gaat de auteur in het bijzonder in op de Chemie-Pack-uitspraken.

Lees verder (gehele artikel hieronder te downloaden):

• Functioneel daderschap van rechtspersonen onder de Algemene wet bestuursrecht door mr. D.A.B. Klein Lenderink in Tijdschrift voor Praktisch Bestuursrecht nr. 3, mei 2015 

Leestip: Wet Bibob

Wet Bibob (Serie Bijzondere Wetgeving - Deel 4) biedt professionals werkzaam binnen het vakgebied een toegankelijke en handige leidraad en vertaalt de theorie naar de dagelijkse praktijk. Er wordt uitgebreid ingegaan op de praktische kant van het toepassen van de wet Bibob en de wijzigingen die zijn doorgevoerd. De bestuurlijk juridische, de straf- privaatrechtelijke en de financiële kant van het Bibob-instrumentarium wordt in onderlinge samenhang beschreven en toegelicht aan de hand van vele praktijkvoorbeelden en actuele jurisprudentie. Door de systematische opzet, het heldere taalgebruik en de praktijkvoorbeelden is dit boek niet alleen bij uitstek geschikt voor professionals die werkzaam zijn bij de gemeente, de politie en het Openbaar Ministerie die zich dagelijks bezighouden met de implementatie en toepassing van de Wet Bibob maar het handboek is ook uiterst geschikt voor professionals in de horecabranche zelf, de advocatuur en juridische of financiële adviseurs van horecaondernemers. Per 1 juli 2013 is de gewijzigde Wet Bibob in werking getreden. Deze regelt de uitbreiding van de wet en bevat verbeteringen voor het gebruik ervan. Daarbij is met name gekeken hoe de lasten van ondernemers konden worden verlicht en hoe de uniformiteit bij het toepassen van de Wet Bibob kon worden bevorderd. De uitbreiding geldt voor de vastgoedsector, de kansspelsector, de vuurwerkimporteurs, vergunningen van de Huisvestingswet en de uitvoer, doorvoeren overdracht van strategische goederen en diensten.

Verder wordt door deze wetswijziging het voor bestuursorganen makkelijker gemaakt om eert een gedegen eigen onderzoek te doen naar de betrokkene. De bestuursorganen krijgen een betere informatiepositie, en de Regionale-Informatie en Expertisecentra worden beter toegerust om de bestuursorganen te ondersteunen bij de toepassing van de Wet Bibob.

Praktische Informatie

Titel boek: Wet Bibob

Auteur: Frank Joosten

335 blz.

Berghauser Pont Publishing | 1e druk | 2015

ISBN-13: 9789491930270

Klik hier om het boek te bestellen.

'Italmoda: Wat past klopt niet'

Keer op keer wordt door het Europese Hof van Justitie bevestigd dat BTW-fraude niet door de beugel kan. Helaas komt BTW-fraude ondanks alle maatregelen die worden getroffen nog steeds voor. Ook in de medio december vorig jaar gewezen zaak-Italmoda staat fraude centraal. In deze zaak wordt door het Hof van Justitie EU herhaald dat frauduleus handelen of misbruik door belastingplichtigen niet wordt getolereerd. Hieruit blijkt dat het Hof van Justitie EU lidstaten waar mogelijk middelen in handen geeft om dit soort gedrag bij belastingplichtigen te bestrijden. Hoewel de uitkomst in Italmoda passend lijkt voor een ondernemer die betrokken is bij BTW-fraude, klopt de redenering van het Hof van Justitie EU op bepaalde punten volgens de auteurs niet. Zij leggen in dit artikel de vinger op de zere plekken.

Lees verder:

• Italmoda: Wat past klopt niet door mevr. mr. dr. M.M.W.D. Merkx en mevr. M.H.T. Verstappen Msc in WFR 2015/655

'Financieel-economische criminaliteit voor het voetlicht'

De Eerste Kamer heeft op 18 november jl. het Wetsvoorstel bestrijding financieel-economischecriminaliteit aangenomen en inmiddels is de Wet per 1 januari 2015 in werking treden. Deze bijdrage geeft een nadere beschouwing op de ontwikkelingen en gevolgen van deze wettelijke veranderingen. Om te beginnen heeft de Wet een helder doel: verbetering van de opsporing, vervolging en het voorkomen van financieel-economische criminaliteit. Het bevat dan ook maatregelen van uiteenlopende aard die er alle op zijn gericht de mogelijkheden voor de bestrijding van financieel-economische criminaliteit te verruimen. Hiermee heeft het Kabinet opvolging gegeven aan het regeerakkoord om financiële (en georganiseerde) criminaliteit hard aan te pakken. Beschikte de overheid voorheen over te weinig middelen om financieel-economische delictenaan te pakken?

De afgelopen jaren is de opsporing en vervolging van financieel-economische delicten al geïntensiveerd. Echter een intensivering van de opsporing en vervolging alleen haalt de prikkels tot het plegen van deze delicten niet weg. Het Openbaar Ministerie lijkt bij het aanpakken van financieel-economische delicten vooral naar passende en effectieve sancties te zoeken en gaat daarbij schikkingen niet uit de weg. Het Openbaar Ministerie heeft onlangs nog de grootste schikking uit de Nederlandse strafrechtelijkegeschiedenis gesloten. Hoofdofficier van het Functioneel Parket M. Bloos stelde dat ze met deze transactie veel meer kon bereiken omdat het Openbaar Ministerie voor de rechtbank alleen een boete had kunnen eisen. Daarnaast gaf Bloos aan dat een schikking een langlopende en slepende procedures voorkomt. Snelheid speelt aldus ook een rol.

Is het aantal schikkingen toegenomen? Volgens Bloos is dit niet het geval en antwoordde desgevraagd: ‘Je zoekt in elke zaak naar het hoogst haalbare effect. Een sanctie moet meerdere doelen dienen. Met deze transactie hebben we meer bereikt dan alleen straf.’

In een brief aan de Tweede Kamer gaf de Minister al eerder dereden achter het Wetsvoorstel aan: ‘Het overtreden van regels mag niet lonen. Zeker in tijden vaneconomische recessie, waarin van de samenleving offers worden gevraagd om de overheidsfinanciën op orde te krijgen, is het onwenselijk dat illegaal of crimineel geld kan worden behouden.’‘Misdaad mag niet lonen’ is een bekend principe. Met regels wordt gepoogd dit principe te versterken. Het voornaamste argument voor de Wet lijkt toch (of helaas?) te liggen in het feit dat het volgens de Minister aantrekkelijk is om financieel-economischemisdrijven te plegen doordat de opbrengsten hoog zijnen de strafbedreiging (relatief) laag. Zal de wetswijziging hierverandering in kunnen brengen?

Lees verder:

• Financieel-economische criminaliteit voor het voetlicht door mr. D.A.M. van den Heuvel en G.N.W. Lenting Tijdschrift voor Compliance 2015 nr. 2