'Gecontroleerde aflevering van criminele inlichtingen'

Er is veel te doen over invallen door de politie op basis van informatie die wordt aangeduid als ‘anonieme informatie’. De politie zou steeds vaker panden binnenvallen en doorzoeken op basis van onvoldoende (geverifieerde) anonieme informatie, hetgeen een steeds verdergaande oprekking van wettelijk genormeerde bevoegdheden met zich mee zou brengen.Dit bestrijden wij in zoverre dat de ene anonieme informatie de andere niet is. We bedoelen hiermee dat het karakter van de verschillende soorten anonieme informatie aanzienlijke verschillen vertoont. Dit wordt niet altijd onderkend. De stelling dat informatie kritisch bekeken zou moeten worden voordat erop geacteerd wordt, onderschrijven wij overigens van harte.

• Gecontroleerde aflevering van criminele inlichtingen door D. van der Bel en mr. S.A. Molemans in TPWS 2015/4

'Facetten van medeplegen'

Drie door de auteur geciteerde recente arresten van de Hoge Raad (HR 2 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3474 (Overzichtsarrest medeplegen); HR 17 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1964 (Nijmeegse scooterzaak) en HR 4 november 2014, ECLI:NL:HR:2014:3099) bieden een overzicht van het geldend recht ten aanzien van de drie belangrijke facetten van medeplegen. Tegelijkertijd roept ieder arrest ook vragen op. In her eerste arrest formuleert de Hoge Raad aandachtspunten voor de beoordeling of in een concreet geval is voldaan aan de voor medeplegen vereiste nauwe en bewuste samenwerking ten aanzien van een strafbaar feit. Het tweede en derde arrest zijn in het bijzonder relevant voor de casus waarin de uitvoering van het gezamenlijk plan anders is dan beoogd : binnen welke grenzen is de medepleger aansprakelijk voor gedragingen van zijn mededader en de gevolgen daarvan, die de medepleger zich vooraf niet of anders heeft voorgesteld? De overwegingen in de Nijmeegse scooterzaak hebben in het bijzonder betrekking op de begrenzing van de deelnemingsvorm: de bewuste en nauwe samenwerking. Welke samenhang moet bestaan tussen een gedraging van de mededader en de voorafgaande samenwerking, wil die gedraging kunnen worden toegerekend aan de medepleger? Het derde arrest draait om het medeplegen van een opzetdelict: welke eisen worden gesteld aan het opzet van de medepleger?

Lees verder:

• Facetten van medeplegen door A. Postma in DD 2015/14

• HR 4 november 2014, ECLI:NL:HR:2014:3099
• HR 17 december 2013, ECLI:NL:HR:2013:1964 (Nijmeegse scooterzaak)
• HR 2 december 2014, ECLI:NL:HR:2014:3474 (Overzichtsarrest medeplegen)

'De locatie van een telefoon als bewijsmiddel?'

Historische verkeersgegevens in relatie tot geografische locaties worden door politie en openbaar ministerie regelmatig ingezet binnen de bewijsvoering van strafzaken. De huidige inzet van deze bewijsvoering is discutabel; de interpretatie is niet uniform en suggereert vaak een relatie tussen verkeersgegevens en specifieke geografische locaties waarvoor een stevige onderbouwing niet te geven is.

De bron van dit probleem is een verkeerd gebruik van resultaten van netwerkmetingen die uitgevoerd worden in het kader van de opsporing. Vooral bij de interpretatie van de resultaten van de netwerkmetingen naar aanleiding van de opgevraagde historische verkeersgegevens worden regelmatig de verkeerde conclusies getrokken.

Lees verder:

• De locatie van een telefoon als bewijsmiddel? door R.J.P. van Bree in TPWS 2015/2

'Betrouwbaar getuigenbewijs : totstandkoming en waardering van strafrechtelijke getuigenverklaringen in perspectief'

Strafvordering staat de laatste jaren in Nederland stevig ter discussie. Aanleiding hiervoor zijn niet alleen rechterlijke dwalingen, maar ook de toenemende aandacht die van andere wetenschappelijke disciplines uitgaat naar het Nederlandse strafproces. Men streeft in het strafproces naar een deugdelijke vaststelling van de feiten ten behoeve van de beantwoording van de vraag of de verdachte het hem tenlastegelegde feit heeft begaan. Met name vanuit de rechtspsychologie is er al geruime tijd kritiek op de wijze waarop het onderzoek wordt vormgegeven met het oog op de strafrechtelijke waarheidsvinding.1 Een van de belangrijke kritiekpunten betreft de omgang met verklaringen van getuigen, in het bijzonder de totstandkoming en waardering van die verklaringen in het licht van de Nederlandse schriftelijke procescultuur. Dit onderzoek gaat over de wijze waarop in het Nederlandse strafproces de verklaringen van getuigen worden verkregen en verwerkt, waarbij wordt gekeken of het bestaande kader van strafvordering aanpassing behoeft uitgaande van het streven naar waarheidsvinding.

Lees verder:

• Betrouwbaar getuigenbewijs : totstandkoming en waardering van strafrechtelijke getuigenverklaringen in perspectief, M.J. Dubelaar (Universiteit Leiden)

Klagen over politie en justitie

Deze publicatie gaat nader in op het klachtrecht op het terrein van politie en justitie. De klager heeft sinds de inwerkingtreding van hoofdstuk 9 Awb op 1 juli 1999 recht op een behoorlijke klachtbehandeling door het bestuursorgaan zelf, het zogenoemde intern klachtrecht.

Daarnaast wordt ook het externe klachtrecht besproken. De klager heeft namelijk recht op een onafhankelijke, externe behandeling van zijn klacht, het zogenoemde extern klachtrecht. Op het terrein van politie en justitie fungeert daartoe sinds 1982 de Nationale ombudsman.

Op het werkterrein van politie en justitie zijn veel verschillende organisaties werkzaam, die ook veelal een eigen klachtenregeling kennen. In Klagen over politie en justitie hebben we geprobeerd hier zo veel mogelijk recht aan te doen: van het klagen over de politie, de Koninklijke Marechaussee en de Rijksrecherche tot het klagen over het ministerie van Veiligheid en Justitie en de rechterlijke macht.

Praktische Informatie

Redacteur: prof. mr. Jan Boksem, prof. mr. Paul Frielink, prof. mr. Paul Mevis, dr.mr. Cornélie Waling.

Auteur: mr. Frank van Dooren, mr. dr. Yvonne van der Vlugt.

Onderdeel van: Capita Selecta Handboek Strafzaken

Editie: deel 87

Druk: 1

ISBN: 9789013128611

Verschijningsdatum: 12 januari 2015

Aantal pagina's: 122 Prijs: € 17,50 incl. BTW

Klik hier voor meer informatie.

'Matiging in het ontnemingsrecht'

De wetgever geeft de ontnemingsrechter de mogelijkheid om tijdens de procedure en in de executiefase de betalingsverplichting te matigen vanwege beperkte draagkracht van de veroordeelde en in algemene zin vanwege gewijzigde omstandigheden van de veroordeelde. De vraag daarbij is op basis van welke criteria hij een dergelijk verzoek tot matiging beoordeelt?Lees verder:

• Matiging in het ontnemingsrecht door M.D. Nuis LLM en J.D.L. Nuis in TPWS 2014/32

'Non bis in idem in Europa: de zaken Spasic en M.'

Binnen Schengen en de EU geldt de regel dat iemand die onherroepelijk is berecht niet nog eens mag worden vervolgd of gestraft wegens hetzelfde feit (non bis in idem). Geldt deze bescherming ook wanneer de straf wel definitief is geworden maar nog niet ten uitvoer is gelegd? Artikel 54 van de Schengenuitvoeringsovereenkomst is hierover duidelijk: het stelt tenuitvoerlegging als voorwaarde voor toepassing van de waarborg tegen tweede vervolging of bestraffing. Artikel 50 Handvest stelt deze voorwaarde echter niet. In de zaak Spasic beoordeelt het Hof van Justitie – voor het eerst – de verhouding tussen beide non bis in idem-bepalingen.

In de zaak M. is de vraag aan de orde of een ‘buitenvervolgingstelling’ een tweede vervolging in een andere lidstaat belet. Het betreft een strafrechtelijke beslissing die nationaal een minder sterke non bis in idem-werking heeft dan een onherroepelijk eindvonnis. Deze bijdrage laat aan de hand van beide zaken zien hoe het Hof van Justitie de balans probeert te houden tussen vrijheid, veiligheid en recht enerzijds en het voorkomen en bestrijden van criminaliteit anderzijds.

Lees verder:

• Non bis in idem in Europa: de zaken Spasic en M. door W.F. van Hattum in Nederlands tijdschrift voor Europees recht Aflevering 1 2015

'Van probleem naar oplossing en weer terug: het conceptwetsvoorstel aanpassing witwaswetgeving'

In de rechtspraak van de Hoge Raad is de reikwijdte van het witwasdelict door middel van de zogeheten kwalificatie-uitsluitingsgrond ingeperkt. Het doel daarvan is (onder andere) het voorkomen van een automatische verdubbeling van strafbaarheid. In de rechtspraktijk is de indruk ontstaan dat deze rechtspraak in sommige situaties een belemmering oplevert voor een effectieve bestrijding van misdaadgeld. Het gaat dan met name om de situatie waarin de rechter aanneemt dat een voorwerp afkomstig is uit een door de verdachte zelf begaan misdrijf, terwijl vervolging terzake van dat grondmisdrijf niet haalbaar is. In een recent verschenen conceptwetsvoorstel (aanpassing witwaswetgeving, dat (nog) niet gepubliceerd is op internet) wordt daarom voorgesteld de strafbaarstelling van witwassen uit te breiden door expliciet strafbaar te stellen het verwerven of voorhanden hebben van een voorwerp dat onmiddellijk afkomstig is uit enig misdrijf dat de schuldige heeft gepleegd. De vraag rijst echter of en, zo ja, in welke vorm een probleem is ontstaan ten gevolge van de rechtspraak van de Hoge Raad en, zo dat het geval mocht zijn, of het conceptwetsvoorstel wel voorziet in de juiste oplossing voor dat specifieke probleem. In deze bijdrage wordt betoogd dat de rechtspraak van de Hoge Raad weliswaar tot enige verwarring kan leiden, maar dat daaruit geen wezenlijke belemmeringen lijken voort te vloeien. Invoering van het conceptwetsvoorstel zal bovendien nieuwe problemen oproepen.

Lees verder:

• Van probleem naar oplossing en weer terug: het conceptwetsvoorstel aanpassing witwaswetgeving door M.J. Borgers en T. Kooijmans in DD 2015/8

'De ondernemer in een schemergebied'

Het onderwerp ‘De ondernemer in een schemergebied’ is geïnspireerd door twee gebeurtenissen van de laatste tijd, namelijk die bij Rabobank en bij Ballast Nedam. De auteur heeft het slechts over de ondernemer in een schemergebied. Hij is weliswaar formeel aansprakelijk voor gebreken in zijn toezicht, maar wist niets van dit wanbeleid, de fraude of de corruptie. Pas dan wordt het probleem voor juristen interessant. De jurist vindt het pas interessant, indien er niet sprake is van zwart en wit, maar van vele schakeringen grijs. Dat leidt tot nuancering van ons oordeel. De standaardformulering in de wetgeving, ‘in strijd met de redelijkheid en de billijkheid’, biedt daartoe alle ruimte.

Lees verder:

• De ondernemer in een schemergebied, Tijdschrift voor vennootschapsrecht, rechtspersonenrecht en ondernemingsbestuur Nr. 6, december 2014

‘Problemen met de aanpak van faillissementsfraude van tafel?’

Met het wetgevingsprogramma ‘Herijking van het faillissementsrecht’ moet de bestrijding van faillissementsfraude worden bestreden. Het kabinet is voornemens de rol van de curator te versterken, een civielrechtelijk bestuursverbod te introduceren en de wettelijke mogelijkheden om strafrechtelijk tegen faillissementsfraude op te treden te verbeteren. In deze bijdrage wordt met name ingegaan op de mogelijkheid om strafrechtelijk tegen faillissementsfraude op te treden. In het wetsvoorstel is een nadere strafrechtelijke bescherming tegen overtreding van de inlichtingen-, administratie-, bewaar- en afgifteplicht voorgesteld en wordt de mogelijkheid geïntroduceerd ook strafrechtelijk te kunnen optreden tegen laakbaar handelen dat een onderneming in ernstige financiële problemen brengt met een faillissement als mogelijk gevolg. De vraag is of het wetsvoorstel het beoogde doel om de aanpak van faillissementsfraude te versterken, ook dient. Volgens de auteur, Mr.drs. M. van der Linden (Stibbe), moet ook de deskundigheid, capaciteit en prioritering van de opsporingsinstanties in de goede richting mee bewegen.

Lees verder:

• Problemen met de aanpak van faillissementsfraude van tafel? V&O 2014, nummer 11

Meer weten over faillissementsfraude? Kom dan op donderdag 26 maart 2015 naar de Cursus Faillissementsfraude. Tijdens deze cursus zal aandacht worden besteed aan de strafrechtelijke, civielrechtelijke én fiscaalrechtelijke aspecten van faillissementsfraude.

Klik hier voor meer informatie.