Strafrecht. Tussen ratio en emotie

Dit boekje - geschreven door Tineke Cleiren en Antoine Hol en verschenen op 14 januari 2013 - geeft  op heldere en toegankelijke wijze inzicht in de complexiteit van de werkelijkheid binnen het strafrecht. 

De inhoud

De rechtspraak ligt vandaag de dag onder een vergrootglas. In dit mediatijdperk is de rechter niet meer boven iedere twijfel verheven en brokkelt zijn gezag af. Sensationele strafzaken en daarbij eventueel gemaakte fouten worden breed uitgemeten. Bovendien neemt de politieke en maatschappelijke druk om strenger te straffen flink toe. Dit boek laat zien dat strafrecht niet kan functioneren als het alleen door emoties wordt geleid, of als het zich opsluit in zuivere rationaliteit zonder aan te sluiten bij menselijke emoties.  Strafrecht moet laveren tussen ratio en emotie.

Waarom ligt de macht in het strafrecht bij de overheid en niet bij het slachtoffer? Waarom mag de overheid niet alles uit de kast halen om vermeende misdadigers in de boeien te slaan? Waarom vervolgt het openbaar ministerie niet iedereen die de wet overtreedt? Kan het strafrecht wel rechtdoen bij het ‘grote kwaad’? Is het strafrecht te afstandelijk of juist te gevoelig voor wat er leeft onder de burgers?

In Strafrecht. Tussen ratio en emotie leggen de auteurs uit wat het strafrecht wel en niet kan oplossen. Strafrecht zorgt er namelijk voor dat de overheid ruimte krijgt om daadkrachtig op te treden, maar ook dat die ruimte ingeperkt wordt om zo overheidstirannie te voorkomen. Strafrecht is er om te vergelden, maar ook om overmatige strafoplegging te mijden. Slaagt het strafrecht in deze opdracht? Dit mooi vormgegeven boek behandelt de grote dilemma’s binnen het strafrecht en geeft op heldere en toegankelijke wijze inzicht in de complexiteit van de werkelijkheid binnen het strafrecht. Het laat zien hoe strafrecht zijn weg vindt tussen ratio en emotie.

De auteurs

• Tineke Cleiren is hoogleraar Straf- en strafprocesrecht aan de Universiteit Leiden en raadsheer-plaatsvervanger in het Gerechtshof Amsterdam. 
• Antoine Hol is hoogleraar Encyclopedie van het Recht en Rechtsfilosofie aan de Universiteit Utrecht. Hij is ook rechter-plaatsvervanger in de rechtbank Haarlem (strafzaken) en raadsheer-plaatsvervanger in het Gerechtshof Amsterdam (civiele zaken). 

Het boekje is gepubliceerd door Amsterdam University Press.

Delikt en Delinkwent | Aflevering 3

De inwerkingtreding op 1 januari 2013 van zowel de Wet versterking positie rechter-commissaris als de Wet processtukken in strafzaken vormt de directe aanleiding voor deze bijzondere aflevering van Delikt en Delinkwent. Vanuit verschillende invalshoeken – die aansluiten op hun professionele achtergrond – besteden achtereenvolgens Verrest, Mul, Van Kampen en Borgers in deze special aandacht aan de achtergronden en de betekenis van de nieuwe wetgeving. De auteurs beperken zich evenwel niet tot een analyse van de concrete veranderingen in de relevante regels. Zij nemen de lezer mee in beschouwingen over onder meer de aansluiting tussen wetgeving en praktijk, over de verantwoordelijkheden van de diverse bij het strafproces betrokken professionals en over de afstemming van de onderzoeksfase op de fase waarin besluitvorming over een strafzaak plaatsvindt. De bijdragen maken duidelijk dat de inwerkingtreding van beide wetten weliswaar een belangrijk moment voor de Nederlandse strafvordering markeert, maar dat de discussie over de inrichting van het strafrechtelijk (voor)onderzoek allerminst zal verstommen. In een vakgebied dat leeft van het debat, kan die vaststelling overigens nauwelijks verbazing wekken.

Bron: Het geduldige papier en de weerbarstige praktijk door A.A. Franken, DD 2013/16.

Lees ook:

• Een vooruitblik op noodzakelijke vernieuwing, P.A.M. Verrest (DD 2013/17)
• Herijking positie rechter-commissaris: versterking?, V. Mul (DD 2013/18)
• Toegang tot het dossier, P.T.C. van Kampen (DD 2013/19)
• Het vervolgingsbegrip anno 2013, M.J. Borgers (DD 2013/20)

Cassese's International Criminal Law

The most popular textbook available in the field, providing a concise introduction to both international criminal law and international criminal procedure. Thought-provoking analysis of a vast array of cases from different jurisdictions, including consideration of the historical and human dimensions, enabling students to understand the law in practice.

All the international criminal courts and tribunals as well as mixed courts, are fully covered, both as regards their structure, functioning and proceedings and as far as their case law is concerned.

New to this edition

A stellar line up of contributors with extensive judicial experience of international criminal tribunals and of teaching international criminal law bring insight and new perspectives to the third edition.

Fully updated to include coverage of the key judgments on international criminal law delivered by national and international courts.

Substantive revision of the chapters on international criminal proceedings, taking into account the practice and case law of the International Criminal Court

Includes a new chapter on domestic prosecution of international crimes and related international law obligations.

Chapters on international crimes and modes and forms of criminal responsibility have been completely revised.

The third edition of Cassese's International Criminal Law provides a clear account of the main substantive and procedural aspects of international criminal law. Adopting a combination of the classic common law and more theoretical approaches to the subject, it discusses:

• the historical evolution of international criminal law; 
• the legal definition of the so-called core crimes (war crimes, crimes against humanity, genocide) plus aggression, torture and terrorism;
• the forms and modes of criminal responsibility; and 
• the main issues related to the prosecution and punishment of international crimes at the national and international level, including amnesties, statutes of limitations and immunities. 

Cassese guides the reader through a vast array of cases and materials from a number of jurisdictions, providing thought-provoking analysis that brings the political and human contexts to the fore.

The International Criminal Court and all the other modern international criminal courts are fully covered, both as regards their structure, functioning and proceedings and as far as their case law is concerned.

Auteur: Cassese, Gaeta 472 bladzijden Druk: 3 | 2013 ISBN-13: 9780199694921 Prijs: € 47,15

Klik hier om het boek te bestellen via Jongbloed.

Justitiële verkenningen | Vrije wil en verantwoordelijkheid

De wens om een gedeeld kader voor verdere gedachtevorming te creë- ren heeft uiteindelijk geleid tot de organisatie van een expertmeeting onder de titel ‘Retrospectieve en prospectieve verantwoordelijkheid. Schuld, toerekening, vrije wil, gedragsverandering: uitdagingen voor het strafrecht’. De meeting vond plaats op 27 september 2012 en werd georganiseerd door het Willem Pompe Instituut van de Universiteit Utrecht. Deze uitgave van Justitiële verkenningen is voor een groot deel gebaseerd op de bijdragen die tijdens deze expertmeeting zijn gepresenteerd.  

• Vrije wil en verantwoordelijkheid (Justitiële verkenningen 2013/1)

De rechtspersoon in het strafrecht

In deze studiepocket staan de rechtspersoon en zijn leidinggever in het positieve strafrecht centraal. De werking van de algemene regeling in art. 51 Sr wordt op klassieke wijze uit de doeken gedaan door aandacht te schenken aan de wetsgeschiedenis, de bestanddelen van de bepaling en de ontwikkelingen in rechtspraak en literatuur. Uitgebreid wordt stilgestaan bij het daderschap van de rechtspersoon en de vervolgbaarheid en bestraffing van de rechtspersoon en de feitelijke leidinggever of opdrachtgever voor strafbare feiten begaan door die rechtspersoon.

Bovendien wordt aandacht geschonken aan enkele strafprocessuele aspecten die verbonden zijn aan de opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten begaan door een rechtspersoon. Daarmee beoogt de studiepocket een toegankelijk overzicht te bieden, dat dienstbaar kan zijn aan de rechtspraktijk.

Door uitgebreid te verwijzen naar literatuur en rechtspraak biedt dit boek ook een basis voor verdere bestudering van het onderwerp van dit boek.

Auteur: mr. dr. A.N. Kesteloo Verschijningsdatum: ca. 1 juni 2013 Prijs: € 37,50 (incl. BTW en verzendkosten)

Klik hier om te bestellen.

Handhaving Omgevingsrecht

In Handhaving omgevingsrecht wordt de bestuurlijke handhaving van het omgevingsrecht beschreven. Het gaat om de handhaving die uitgaat van bestuursorganen. Bestuursorganen hebben naast vele andere bezigheden ook de taak om de gestelde normen aan het gedrag van de burger (waaronder organisaties) te doen naleven. Deze normen zijn afkomstig van de wetgever of van de bestuursorganen zelf met het doel het gedrag van burgers en organisaties te regelen. Dit boek beoogt antwoorden te geven op vragen die vanuit de praktijk van het omgevingsrecht rijzen. Het zwaartepunt ligt op het toezicht en de feitelijke sanctionering. Ruimschoots zal aan de hand van wet- en regelgeving en jurisprudentie worden belicht wat de mogelijkheden, maar ook de beperkingen van bestuurlijke handhavingsacties zijn.

Auteur: Meijden Aantal pagina's: 90 bladzijden Jaar van uitgave: 2013 ISBN-13: 9789491073632 ISBN-10: 949107363X

Klik hier om het boek te bestellen via Jongbloed.

Trema afl. 2 2013

Uit de redactie:Veranderende tijden J.D.A. den Tonkelaar

Manifest

Het pamflet: wat te doen? M.E.L. Fikkers, H. de Hek, J.H. Kuiper, K.E. Mollema, R.A. van der Pol, I. Tubben en M.W. Zandbergen

Voorwaarden scheppen voor kwaliteit rechtspraak F.W.H. van den Emster

Rede over de in het Manifest genoemde onderwerpen M.C.C. van de Schepop

De rechter en het bedrijf van de rechtspraak. Het grote onbehagen nader beschouwd S. Dijkstra

De scheurende macht. Groeistuipen bij modernisering P.C. Kop

‘Gevaarlijke’ zinsneden en autonomie A.R. Mackor

Op weg naar risicomanagement in de rechtspraak P. de Bruin en H. van den Heuvel

Boekbespreking: Architectuur van het recht. Nederlandse Justitiegebouwen 1870–1914 J.D.A. den Tonkelaar

De Vindplaats: ‘Huis gebenzineerd’. De Eind hovense brandstichting van 1933 J. Snoeijer en C.J. Nierop

Het Proefschrift: Informatieplichten K.J.O. Jansen

Personalia

Medeplegen in het fiscale boeterecht

Medeplegen in het fiscale boeterecht maakt een analyse van het voor het belastingrecht nieuwe begrip van de medepleger van een beboetbare handeling. Een uitgebreide verhandeling is van actueel belang nu in de fiscale praktijk hierover veel onzekerheid en zorg bestaat. In het boek wordt uitgebreid stilgestaan bij de strafrechtelijke jurisprudentie op het gebied van medeplegen en de impact daarvan op de fiscale adviespraktijk.

Auteur: P.J.G. Tiemessen, senior juridisch medewerker verbonden aan het belastingteam van Rechtbank Arnhem. ISBN10: 9012389186 ISBN13: 9789012389181 Prijs: € 20,95

Klik hier om het boek via Jongbloed te bestellen.

De fiscale Strafbeschikking in douaneland, een voldongen feit?

  Met de invoering van de fiscale strafbeschikking (FSB) is ook de Belastingdienst, waaronder de Douane, met ingang van 1 juli 2011 zelfstandig bevoegd over te gaan tot strafrechtelijke vervolging ten aanzien van strafbare feiten op fiscaal gebied. Nu strafrechtelijke vraagstukken bij de Douane zijn komen te liggen, is het evenwel de vraag of de benodigde expertise in huis is. Aangezien er daadwerkelijk ‘gestraft’ kan worden, is er de kans op een strafblad met de daarbij horende problemen als imagoschade en moeilijkheden bij het aanvragen van vergunningen. Gelet op de opzet van de Algemene douanewet is al gauw sprake van strafbare feiten. Aangezien het transactievoorstel in de oude vorm is komen te vervallen, lijkt de FSB de enige stok waarmee de Douane kan slaan en dat betekent nogal wat. Ruim een jaar na dato wordt in dit artikel gekeken of de invoering van de FSB de gewenste uitwerking heeft gehad.

Lees verder:

• Tijdschrift Formeel Belastingrecht 2012/08, (R. Geerts en Drs. R.R. Ramautarsing)

Misdaad en opsporing in de wolken | Knelpunten en kansen van cloud computing voor de Nederlandse opsporing

Cloud computing is het via internet op aanvraag beschikbaar stellen van hardware, software en gegevens. De cloud (‘wolk’) staat voor het internet en de delen en acties van de applicatie die niet op de machine van de gebruiker plaatsvinden. De gebruiker hoeft op deze manier geen eigenaar meer te zijn van de gebruikte hard- en software, is niet verantwoordelijk voor het onderhoud en kan veel kosten besparen. Dit nieuwe verschijnsel roept verschillende juridische en beleidsmatige vragen op. Dit rapport geeft een antwoord op twee vragen:

• wat zijn (mogelijke) problemen en kansen van cloud computing voor het plegen van strafbare feiten en voor de opsporing en vervolging van strafbare feiten in en vanuit Nederland?
• en wat zijn geschikte richtingen om gesignaleerde problemen aan te pakken en gesignaleerde kansen voor misdaadbestrijding te benutten?

Misdaad en opsporing in de wolken | Knelpunten en kansen van cloud computing voor de Nederlandse opsporing, WODC