Er zijn bijkomende gevolgen als gevolg van een strafrechtelijke veroordeling. Denk daarbij aan slachtoffers van misdrijven, die niet alleen zelf slachtoffer zijn, maar soms door het systeem meerdere keren slachtoffer worden, bijvoorbeeld doordat ze financiële voordelen kwijtraken zoals huur- of zorgtoeslag. Denk ook aan het (niet) meer krijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG). Er treden echter ook al bijkomende effecten op zodra een eerste strafrechtelijk optreden plaatsvindt.

De keuze tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving speelt niet uitsluitend op academisch niveau, maar is ook van belang voor de praktijk van de rechtshandhaving. In de onderhavige zaak is de verdachte veroordeeld wegens medeplegen van uitkeringsfraude, hetgeen strafbaar is gesteld in artikel 227b Sr. Volgens de verdediging dient het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te worden verklaard in de vervolging, omdat het de Aanwijzing sociale zekerheidsfraude niet heeft nageleefd. In plaats van een strafrechtelijke vervolging zou de zaak bestuursrechtelijk moeten zijn afgedaan.

De Hoge Raad staat een terughoudende rechterlijke controle van het vooronderzoek voor. Aan deze opstelling ligt de gedachte ten grondslag dat de controle op de strafvorderlijke overheid vooral een taak is van andere instanties, zoals de officier van justitie en in meer algemene zin het OM. Alom wordt aangenomen dat de officier van justitie een belangrijke verantwoordelijkheid heeft in dezen. Over hoe in de praktijk invulling wordt gegeven aan deze taak is echter weinig bekend. Dit artikel bespreekt op basis van eerder verricht onderzoek een aantal aspecten van het toezicht dat door de officier van justitie wordt uitgeoefend op de opsporing.