Dertig maanden cel voor fraude met paardenvlees

​De rechtbank Oost-Brabant heeft vandaag een 45-jarige man veroordeeld tot een gevangenisstraf van dertig maanden. De man maakte zich als bestuurder van twee bedrijven schuldig aan het vervalsen van facturen, pakbonnen en schriftelijke verklaringen en het gebruik van die valse documenten bij de handel in vlees.

De internationaal opererende bedrijven hielden zich bezig met het inkopen, uitbenen en versnijden van rundvlees en het verhandelen van dat vlees. Toen in Ierland en Groot-Brittannië paardenvlees was aangetroffen in rundvleeshamburgers, werd een onderzoek ingesteld bij de bedrijven van de man. In februari 2013 zijn 167 monsters genomen waarvan er 35 positief testten op DNA van paarden. Al deze producten waren verkocht als puur rundvlees. Volgens de man was er slechts sprake van onbewuste slordigheden en van fouten in de administratie van zijn bedrijven. Het paardenvlees zou in de praktijk altijd apart van de runderen worden verwerkt en apart worden opgeslagen nadat het was gemengd met rundvlees.

De rechtbank acht bewezen dat er door de bedrijven in 2011 en 2012 minimaal 336.000 kilo paardenvlees is ingekocht en verwerkt. In de administratie en financiële boekhoudsystemen van de bedrijven werd niet geregistreerd dat paardenvlees was verwerkt, waardoor ook niet op de verkoopfacturen en bijbehorende papieren stond dat het geleverde product paardenvlees bevatte. De man heeft hier volgens de rechtbank als bestuurder van de bedrijven feitelijk leiding aan gegeven en is daarvoor strafrechtelijk aansprakelijk. De betreffende bedrijven zelf zijn in de eerste helft van 2013 failliet verklaard.

De rechtbank acht niet bewezen dat gebruik is gemaakt van valse weeglijsten omdat deze weeglijsten slechts in de eigen administratie werden aangetroffen.

Ook heeft de man feitelijk leiding gegeven aan het vervalsen en gebruiken van twee facturen om extra krediet te krijgen van de eigen financieringsmaatschappij. De rechtbank stelt vast dat de in deze facturen verantwoorde leveranties niet hebben plaatsgevonden. De rechtbank acht niet bewezen dat verdachte datzelfde in zeventien andere gevallen heeft gedaan.

Misleiding

Bij het bepalen van de straf weegt de rechtbank mee dat de man zijn afnemers en uiteindelijk de consument heeft misleid. Zij gingen er vanuit dat zij puur rundvlees kochten. Hierdoor kwamen afnemers in de problemen en is hun reputatie beschadigd. Doordat de man veelal ook aan buitenlandse afnemers leverde heeft hij bijgedragen aan een negatief imago van de Nederlandse vleesindustrie en heeft hij de belangen van die sector schade berokkend. De man handelde daarbij uitsluitend uit winstbejag. Dat het met paardenvlees gemengde product slechts een beperkt aandeel van de totale omzet van de bedrijven betrof, doet daar niet aan af. Hij bespaarde kosten bij de inkoop van het goedkopere paardenvlees, mengde dit met rundvet en verkocht het als duurder rundvlees. Ook rekent de rechtbank het de man zwaar aan dat hij misbruik heeft gemaakt van het vertrouwen dat de financieringsmaatschappij in hem stelde dat alleen facturen op basis van daadwerkelijke transacties ter (voor)financiering zouden worden aangeboden.

De officier van justitie eiste twee weken geleden een gevangenisstraf van vijf jaar. De rechtbank legt een lagere straf op, omdat er minder bewezen is verklaard dan het Openbaar Ministerie bij het formuleren van de strafeis tot uitgangspunt heeft genomen. Bij de strafbepaling houdt de rechtbank er in het voordeel van de man rekening mee dat hij zelf is getroffen door de gevolgen van zijn handelen. Zijn bedrijven zijn failliet en de curator zou een vordering van elf miljoen euro tegen hem hebben ingediend. Ook houdt de rechtbank er rekening mee dat de zaak op grote schaal - zelfs internationaal - de pers heeft gehaald en dat de man en zijn bedrijven daarbij telkens met naam en toenaam zijn genoemd.

• Rechtbank Oost-Brabant 7 april 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:1954

Verdachte heeft tbv derden opzettelijk onjuiste/ te hoge aftrekposten opgevoerd voor ziektekosten of andere buitengewone uitgaven. Werkwijze gaat verder dan alleen het opzettelijk doen van onjuiste/onvolledige aangiften: levert valsheid in geschrifte op.

Rechtbank Limburg 25 maart 2015, ECLI:NL:RBLIM:2015:2639

De verdachte staat terecht ter zake van het opzettelijk doen van onjuiste belastingaangiften voor zichzelf en voor anderen, zodanig dat ook gesproken kan worden van valsheid in geschrift.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht beide feiten wettig en overtuigend bewezen. De verdachte heeft erkend dat hij zijn belastingaangiften over de jaren 2010 en 2011 met opzet onjuist heeft gedaan door inkomsten niet op te geven. De verdachte verdiende veel geld door voor derden de belastingaangifte te verzorgen en door boekhoudingen bij te houden, maar wilde dit verborgen houden in verband met zijn WAO-uitkering.

Verder voerde de verdachte ten behoeve van die derden opzettelijk onjuiste of veel te hoge aftrekposten op voor ziektekosten of andere buitengewone uitgaven, terwijl deze kosten in werkelijkheid niet door deze belastingplichtigen waren gemaakt.

Verdachte ging daarbij zo “creatief” te werk dat er sprake is van valsheid in geschrift (feit 2 primair). Dat geldt niet alleen voor de belastingaangiften die specifiek in de tenlastelegging zijn genoemd. De officier van justitie heeft uitgerekend dat het om een groot aantal valse aangiften gaat, alleen al 1054 in 2011 en 2012, maar dit aantal betrekt zij alleen bij de strafmaat.

De officier van justitie is verder van mening dat de desbetreffende belastingplichtigen als medeplegers moeten worden aangemerkt, omdat zij (in elk geval globaal) op de hoogte waren van de inhoud van de valse aangiften en niet uit eigen beweging bij de belastingdienst duidelijk hebben gemaakt dat zij teveel belasting hadden teruggekregen.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft zich ten aanzien van feit 1 gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. Volgens de raadsvrouw heeft de verdachte zich niet schuldig gemaakt aan valsheid in geschrift (feit 2 primair), noch aan het opzettelijk opvoeren van onjuiste aftrekposten op de aangiften van anderen (feit 2 subsidiair).

Volgens de raadsvrouw is de verdachte afgegaan op de mededelingen van zijn cliënten. Ook ging hij ervan uit dat deze cliënten beschikten over bewijsstukken, ook al hebben zij die niet altijd aan hem laten zien. De verdachte had er geen bijzonder financieel belang bij om te hoge posten op te voeren, omdat hij alleen een vast bedrag ontving voor het verzorgen van de aangiften. Hij heeft nooit vermoed dat er iets niet in orde zou zijn met de aangiften, aldus de raadsvrouw.

Het oordeel van de rechtbank

Feit 1

De rechtbank acht dit feit bewezen en volstaat met het opsommen van de bewijsmiddelen omdat de verdachte dit feit heeft bekend.

Feit 2

Feit 2 acht de rechtbank in de primaire variant bewezen, zij het dat de rechtbank ten aanzien van de aangiften van één persoon ([medeverdachte]) tot een partiele vrijspraak komt.

Verdachte heeft verklaard dat hij elektronische aangiftebiljetten inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen heeft opgemaakt en verzonden voor derden. De aangiften zijn bij de Belastingdienst elektronisch binnengekomen vanaf de maand februari 2008 t/m de maand mei 2012. Het betreft in het bijzonder de aangiften van:

• medeverdachte 2 over de jaren 2007 tot en met 2010;
• medeverdachte 3 over de jaren 2007 tot en met 2010;
• medeverdachte 4 over de jaren 2007 tot en met 2011;
• medeverdachte 5 over de jaren 2007 tot en met 2011.

De beoordeling van deze aangiften moet naar het oordeel van de rechtbank voorts geplaatst worden in de context van hetgeen de verdachte in meer algemene zin heeft verklaard over zijn werkwijze. Daarom zal de rechtbank alvorens zij de specifieke aangiften bespreekt, dit algemene gedeelte van de verklaring van de verdachte bij de FIOD weergeven en daar conclusies uit trekken, die zij vervolgens meeneemt bij de specifieke gevallen. De verdachte heeft het volgende verklaard:

• Ik heb altijd aangenomen dat hetgeen de klanten tegen mij zeiden de waarheid was. Ik had een lijstje met specifieke ziektekosten. Ik vroeg dan aan hen of een van deze kosten op hen van toepassing waren. Indien zij dan tegen mij zeiden dat ze maagklachten hadden, dan vroeg ik hen uitdrukkelijk of ze daar een dieet voor hadden en dan vulde ik bij de aftrekposten een dieet in. Er waren ook mensen die tegen mij zeiden dat ze bijvoorbeeld 6 diëten hadden. Nou dan vulde ik dat in. Als dan achteraf bleek dat ze maar 2 diëten hadden, dan kan ik daar niets aan doen. Ik vroeg niet om bewijsstukken.
• Ik ben daar soms wel te gemakkelijk in geweest. Bijvoorbeeld: als ik een klant vraag of zij last heeft van incontinentie, dan zie ik hoe zij zich ervoor schaamt om hierop antwoord te geven. Bij een volgende klant durf ik dat dan al bijna niet te vragen en ben er dan vaker vanuit gegaan dat dit wel het geval was en heb ik dit op de aangifte ingevuld zonder dat de klant mij dit verteld heeft. Zo kan ik nog veel meer voorbeelden noemen.
• Ik moet wel bekennen dat het heel vaak voorkomt dat mensen geen onderliggende bescheiden bij zich hebben waarmee ze bepaalde aftrekposten kunnen aantonen. Ik vind dat ook niet zo belangrijk; als zij tegen mij zeggen dat ze die kosten hebben gemaakt en ze volgens de belastingwet aftrekbaar zijn, dan voer ik die kosten in op hun aangifte. Ik geloof mijn klanten en zij moeten dan later maar die bescheiden overleggen aan de Belastingdienst, als die erom vraagt. Ik geef wel toe dat ik hierin misschien wel iets te gemakkelijk ben geweest.

Op de vraag: Hoe kan het dat bijna alle klanten van u hele hoge aftrek buitengewone lasten claimen?

• Dit komt omdat de klanten mij aangaven dat zij die aftrekposten hadden. Althans, ze hebben het mij niet altijd nadrukkelijk gezegd, maar ik heb ook als ik dacht of de indruk kreeg dat zij recht hadden op een bepaalde aftrek, deze aftrek voor hen opgevoerd. Ik was misschien wat naïef daarin, dat ik de mensen te snel geloofde of dat ik hen teveel erop attent gemaakt heb dat er mogelijk bepaalde aftrekposten op hen van toepassing waren. Waarbij ik dan vervolgens niet kritisch genoeg was om te vragen of ze die kosten wel echt gemaakt hadden.
• Het is wel zo dat ik soms naar aanleiding van wat mensen zeiden vrij snel concludeerde dat ze voor een bepaalde aftrek in aanmerking kwamen. Als iemand tegen mij zei dat hij last had van hoge bloeddruk, dan voerde ik meteen een dieet op, zonder verder te vragen of hij op doktersvoorschrift een dieet moest volgen. Hetzelfde als iemand zei dat hij last had van hoge cholesterol. Ik bepaalde/berekende deze bedragen door middel van schatting. Ik vroeg bijvoorbeeld met welke frequentie zij een dokter bezochten en waar. Aan de hand daarvan maakte ik dan een schatting van de reiskosten. Ook van medicijngebruik had niet iedereen een overzicht bij zich; dan vroeg ik aan de mensen zelf hoeveel zij hadden uitgegeven. Ik nam dan het bedrag over.
• Ik was ook wel vrij makkelijk in het opvoeren van aftrekposten, zoals ik hiervoor al aangaf met het opvoeren van diëten. Dit deed ik ook als ik bijvoorbeeld hoorde dat iemand psoriasis had. Ik weet dat je dan vette zalf moet gebruiken en daarvan worden je kleren en beddengoed vuil. Daarom voerde ik dan een aftrek voor extra kleding en beddengoed op.

Uit deze verklaring volgt voor de rechtbank dat de verdachte bij herhaling kennelijk aan een half woord genoeg had om buitengewone lasten op te voeren en niet om bewijs vroeg. Uit het dossier blijkt dat de verdachte dusdanig hoge kosten opnam in de aangiften dat zijn cliënten in aanmerking kwamen voor een teruggave wegens buitengewone lasten, na aftrek van de drempel. Ook wordt duidelijk dat de verdachte naar eigen inzicht buitengewone aftrekposten opvoerde zelfs zónder dat de klant daarvan enige melding maakte. Dat laat de conclusie toe dat de verdachte gewoon kosten uit zijn duim zoog en zo de aangiften dusdanig manipuleerde dat zijn cliënten forse bedragen terugkregen van de belasting.

Daarmee heeft de verdachte met opzet valse informatie in de aangiftebiljetten gezet, ofwel in de volle wetenschap van die onjuistheid of anders in de vorm van het bewust aanvaarden van de aanmerkelijke kans dat hij onwaarheden in de aangifte zette. Door zo te werk te gaan moet de verdachte immers beslist geweten hebben dat het (zeer) onwaarschijnlijk was dat de door hem opgevoerde posten door zijn klanten konden worden gestaafd met relevante bewijsstukken, als de belastingdienst daarom vroeg. Deze werkwijze gaat voor de rechtbank daarom verder dan alleen het opzettelijk doen van onjuiste of onvolledige aangiften: het levert valsheid in geschrift op.

De verklaring laat ook zien dat de stelling van de verdachte ter terechtzitting, zoals verwoord door zijn raadsvrouw, dat hij nooit vermoed heeft dat de (opgevoerde aftrekposten in de) aangiften onjuist waren en dat er dus in het geheel geen sprake is geweest van opzet, niet geloofwaardig is.

Dit oordeel van de rechtbank wordt niet anders als zij meeweegt dat twee betrokken belastingplichtigen, medeverdachte 3 en medeverdachte 5, hebben verklaard dat zij juist wel bewijsstukken moesten laten zien aan de verdachte. Uit hun verklaringen blijkt namelijk dat zij deze stukken niet of maar nauwelijks hadden en ook voor hen geldt dat de verdachte na een half woord of geheel zonder aanleiding kosten bij hen opvoerde.

Een groot aantal?

De verdachte heeft verklaard dat hij voor veel klanten de belastingaangifte heeft verzorgd. Zelf noemt de verdachte een aantal van 400 klanten. Omdat de aangiften bij de Belastingdienst digitaal werden ingezonden, heeft de Belastingdienst uitgezocht hoeveel aangiften zijn verstuurd vanaf de IP-adressen die de verdachte gebruikte.

De Belastingdienst heeft 23 aangiften onderzocht die door de verdachte waren ingevuld. Ten aanzien daarvan kon de fiscus vaststellen dat er te weinig belasting was betaald; waaronder de 18 aangiften van de hiervoor genoemde personen.

In het dossier wordt vervolgens een aantal van 1745 aangiften berekend over de periode vanaf 20 januari 2011 tot en met 7 september 2012. Vervolgens heeft de Belastingdienst steekproefsgewijs onderzocht of er sprake was van persoonsgebonden aftrek (elke 25ste aangifte). In 93 procent van de onderzochte aangiften was deze aftrek opgevoerd, hoofdzakelijk vanwege zorgkosten.

De officier van justitie heeft het aantal aangiften bijgesteld naar 1054, omdat de FIOD uitging van een langere periode dan uiteindelijk ten laste is gelegd.

De rechtbank concludeert hieruit, gelet op het zeer hoge percentage aangiften waarin door de verdachte buitengewone lasten werden opgevoerd alleen al in de jaren 2011 en 2012, dat het plegen van valsheid in geschrift zich heeft voorgedaan met betrekking tot een groot aantal aangiften. Zij acht aannemelijk dat er, naast de 18 aangiften van de vier met name genoemde personen, wat ook al een substantieel aantal oplevert, nog meer valse aangiften moeten zijn geweest. Dat volgt ook uit de verklaring van de verdachte, nu daaruit blijkt dat zijn werkwijze niet alleen betrekking had op deze vier klanten, maar door hem in het algemeen werd gebezigd. Het aantal van 1054 valt niet te bewijzen, omdat deze aangiften niet in extenso zijn onderzocht, maar dat staat aan een bewezenverklaring van het bestanddeel “een groot aantal” niet in de weg.

Medeplegen?

De vervolgvraag is of er sprake is geweest van medeplegen van de valsheid in geschrift door de betrokken belastingplichtigen voor wie de verdachte de aangifte verzorgde. De rechtbank overweegt als volgt.

De hiervoor genoemde vier personen ontvingen flinke bedragen terug van de fiscus ter zake van buitengewone lasten, terwijl zij reeds bij het doen van de aangifte niet of nauwelijks over onderbouwende stukken beschikten. Allen hebben verklaard dat de verdachte hen vertelde welke bedragen zij terugkregen, toen zij bij hem waren. Geen van hen heeft vervolgens op enig moment op enige manier navraag gedaan of de door hen ontvangen definitieve aanslagen klopten. Uit de verklaring van medeverdachte 4 maakt de rechtbank op dat deze wel wist in algemene zin dat je bij de fiscus bewijs moet aanleveren. Medeverdachte nam vervolgens snel genoegen met de stelling van de verdachte dat daar niet naar gevraagd zou worden. Verder viel het Medeverdachte kennelijk op dat hij veel geld terugkreeg.

Door jaar na jaar zo gemakzuchtig te profiteren van de werkwijze van de verdachte, zonder op enig moment ook maar geprobeerd te hebben na te gaan of zijn aangiften wel juist waren, heeft Medeverdachte de aanmerkelijke kans aanvaard dat zijn aangiften onjuistheden bevatten. Daarmee heeft Medeverdachte derhalve opzet gehad op het (samen met de verdachte) opmaken van valse geschriften.

Dat geldt ook voor medeverdachte 3 en medeverdachte 5. Zij hebben verklaard dat ze rekeningen aan de verdachte moesten laten zien van ziektekosten, als zij die hadden. Zij wisten echter dat zij die bewijsstukken niet of nauwelijks hadden. Medeverdachte 3 heeft immers verklaard dat zij in het geheel geen bewijsstukken had. Medeverdachte 5 heeft verklaard dat hij slechts een paar bonnetjes had met kleine bedragen en heeft weleens aan de verdachte gevraagd hoe het kon dat hij zoveel terug kreeg. Dat betekent dat ook zij jaar na jaar grote bedragen terug kregen zonder daar nadere vragen over te stellen bij de Belastingdienst of in elk geval iemand anders dan de verdachte.

Voor een bewezenverklaring van het medeplegen is nodig dat uit de bewijsmiddelen blijkt van een nauwe en bewuste samenwerking tussen verdachte en de personen voor wie hij de belastingaangiften invulde. Uit de hiervoor weergegeven verklaringen van die personen volgt dat zij met hun gedrag en houding ten aanzien van het doen invullen van hun aangiften door de verdachte de aanmerkelijke kans hebben genomen dat deze aangiften onjuist werden ingevuld, hetgeen uiteindelijk ook daadwerkelijk het geval was. Zij kunnen daarmee eveneens als plegers van de betreffende feiten worden gezien. Dit alles brengt mee dat de rechtbank ook het medeplegen bewezen zal verklaren.

Partiële vrijspraak

Tot slot overweegt de rechtbank dat niet bewezen kan worden dat de verdachte valse belastingaangiften heeft opgemaakt voor medeverdachte X. Van de aangiften van medeverdachte X heeft de rechtbank niet met zekerheid kunnen vaststellen dat deze met opzet onjuist zijn ingevuld door de verdachte. Verdachte heeft dit nadrukkelijk ontkend en aangevoerd dat hij ten aanzien van deze klant over bewijsstukken beschikte, hetgeen door de echtgenote van medeverdachte X in elk geval gedeeltelijk is bevestigd. Zij heeft immers verklaard dat de specifieke zorgkosten uit de aangiften ook daadwerkelijk door haar en haar man waren gemaakt, alsmede dat zij de verdachte, zij het niet altijd, bonnen heeft laten zien. Verder heeft zij verklaard dat zij op verzoek van de Belastingdienst alsnog relevante bewijsstukken ter onderbouwing van de aangiften heeft overgelegd aan de Belastingdienst.

Weliswaar heeft de Belastingdienst de aangiften gecorrigeerd, maar de familie van medeverdachte X kwam in aanmerking voor een aftrek van buitengewone lasten in elk geval over de jaren 2007, 2008 en 2009. De enkele omstandigheid dat er correcties zijn toegepast is onvoldoende om opzet bij de verdachte aan te nemen. Op dit onderdeel zal de rechtbank de verdachte dan ook vrijspreken.

Bewezenverklaring

Feit 1: opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, meermalen gepleegd.

Feit 2 primair: medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar en stelt als bijzondere voorwaarde dat verdachte zich gedurende de proeftijd onthoudt van het verzorgen van belastingaangiften/aanvragen voor derden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak veehouder van overtreding afvoerverbod van 3 runderen. Rondom de procedure van het afvoerverbod waren fouten gemaakt, die achteraf niet te herstellen waren.

Rechtbank Noord-Nederland 30 maart 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:1592 Aan verdachte is ten laste gelegd dat: dat hij op 3 december 2013 en/of 4 december 2013 in de gemeente Boarnsterhim, althans in Nederland, al dan niet opzettelijk heeft gehandeld in strijd met het op 29 november 2013 door de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit aan verdachte opgelegde verbod als bedoeld in artikel 40 van de “Regeling identificatie en registratie van dieren” om (onder meer) runderen af te voeren van het bedrijf met UBN nummer 61221, immers werden op 3 december 2013 de runderen met de ID codes NL 919548596 en/of NL 919548604 van dat bedrijf weggevoerd en/of werd op 4 december 2013 het rund met ID code NL 498348172 van dat bedrijf weggevoerd.

Vordering officier van justitie

De officier van justitie heeft ter terechtzitting gevorderd veroordeling voor het ten laste gelegde tot oplegging van een geldboete van € 2.500 subsidiair 35 dagen vervangende hechtenis waarvan € 2.000 subsidiair 30 dagen vervangende hechtenis voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren.

Beoordeling rechtbank 

Verdachte is als gewetensbezwaarde oormerken per 10 juni 2003 deelnemer aan het "Uitvoeringsprotocol gewetensbezwaarde identificatie en registratie (I&R) van runderen van 17 september 2002". In het Uitvoeringsprotocol is onder andere bepaald dat minimaal één keer per jaar een controle wordt uitgevoerd op de naleving van het protocol en alle afspraken. Bij dit bezoek wordt -steekproefsgewijs- van een aantal moeder-nakomeling koppels een haarmonster genomen voor DNA onderzoek. Voorts is in het Uitvoeringsprotocol bepaald dat van ieder kalf dat door de veehouder wordt aangehouden, binnen drie werkdagen na de geboorte haarmonsters moeten worden ingestuurd voor DNA onderzoek.

Verdachte heeft aangevoerd dat hij onder de werking van het Uitvoeringsprotocol, in de afgelopen 10 jaar, steeds weer met andere controle-instanties te maken heeft gekregen en dat elk van die controle-instanties andere controleregels had. Volgens verdachte hebben de vele bedrijfscontroles nagenoeg een 100% controle van de aanwezige rundveestapel opgeleverd. Verdachte is daarom van mening dat het insturen van haarmonsters van kalveren binnen drie werkdagen na de geboorte geen redelijk doel meer dient.

De economische politierechter verwerpt deze stelling van verdachte, omdat verdachte zich nu eenmaal heeft geconformeerd aan het Uitvoeringsprotocol en derhalve gebonden is aan de daaruit voortvloeiende controle-regels en afspraken.

Op 29 november 2013 is in het kader van de naleving van het Uitvoeringsprotocol een bedrijfscontrole geweest bij verdachte. Daarbij is geconstateerd dat niet tijdig haarmonsters van kalveren waren ingestuurd. Dit heeft geleid tot een afvoerverbod.

Verdachte heeft aangevoerd (onder overlegging van diverse stukken) dat het afvoerverbod niet bevoegd is genomen, maar ook onduidelijk is medegedeeld. Er bestaat twijfel of het Overzicht Meldingen en Maatregelen I&R van 2 december 2013 wel een besluit is gericht op rechtsgevolg. Het door de opsporingsambtenaar op 29 november 2013 uitgereikte doorslagvel is niet volledig ingevuld, in het bijzonder is de optie van het afvoerverbod ex artikel 40 Regeling I&R Dieren niet aangekruist. Dit alles maakt dat verdachte zich op het standpunt stelt dat hij moet worden vrijgesproken, omdat er zijns inziens geen sprake was van rechtmatig genomen afvoerverbod. Voorts vraagt verdachte nog om schadevergoeding tot een bedrag van € 787 wegens winstderving en salaris gemachtigde.

De economische politierechter overweegt daartoe als volgt. De tenlastelegging geeft, kort gezegd, aan dat op 2 en 3 december 2013 van verdachtes bedrijf drie runderen (waarvan de ID codes zijn vermeld) zijn afgevoerd, in strijd met het afvoerverbod van 29 november 2013. Verdachte stelt dat er geen sprake is van een rechtmatig afvoerverbod en dat dus niet gesproken kan worden van niet naleving van het afvoerverbod, zodat vrijspraak moet volgen. Art 40 lid 2 Regeling I&R Dieren bepaalt dat de minister afvoer van runderen verbiedt ingeval van de situatie van art. 2 lid 2 verordening 494/98. Heden ten dage dient voor de minister te worden gelezen de Staatssecretaris Economische Zaken (EZ).

De economische politierechter stelt vast dat aan het afvoerverbod van 29 november 2013 diverse manco's kleven, te weten:

• Het afvoerverbod werd niet ondubbelzinnig op schrift gesteld. Bij de stukken bevindt zich weliswaar een formulier "Besluit ingevolge artikel 40 van de regeling identificatie", maar daarop is niet aangekruist of er sprake was van een aan- of afvoerverbod.
• In de aanhef van het formulier is vermeld Algemene Inspectiedienst van het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij, terwijl het afvoerverbod werd gegeven door opsporingsambtenaren van NVWA.
• Een overzicht Maatregelen en Meldingen I&R van 2 december 2013.
• Een "Besluit opheffen bedrijfsblokkade" vermeldende de opheffing van een aanvoerverbod, in plaats van een opheffing van een afvoerverbod (brief d.d. 17-4-2014).

Het afvoerverbod is niet door een daartoe bevoegde persoon genomen. In de onderhavige zaak is sprake van een situatie als bedoeld in artikel 2, tweede lid van de verordening 494/98. Op grond van artikel 40 eerste lid van de Regeling I&R Dieren is in een dergelijke situatie de Staatssecretaris EZ, degene die het aanvoeren van runderen op het bedrijf, het afvoeren van runderen van dit bedrijf, en het vervoeren of verhandelen van runderen afkomstig van een bedrijf kan verbieden.

De economische politierechter verwijst in dat kader ook naar de door verdachte overgelegde beschikking van de Dienst RVO dd. 1 mei 2014 inzake Koldaard (ref 492-5389 emw). Op grond van hetgeen in die beschikking is gerelateerd mag worden aangenomen dat de Staatssecretaris EZ niet haar bevoegdheid op het gebied van art 40 lid 2 Regeling I&R Dieren heeft overgedragen (gemandateerd) aan de NVWA, derhalve was de NVWA niet bevoegd tot het opleggen van het afvoerverbod.

De economische politierechter is op grond van het vorenstaande van oordeel dat geen sprake is geweest van een rechtmatig afvoerverbod, nu het daartoe bestemde formulier zoveel onzorgvuldigheden bevat, dat niet bewezen kan worden dat vanaf 29 november 2013 een afvoerverbod gold. Daarbij is de economische politierechter tevens van oordeel dat het achteraf herstellen van zoveel onzorgvuldigheden, niet kan leiden tot een rechtmatig afvoerverbod voor genoemde datum. Derhalve dient vrijspraak te volgen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Witwassen: Voormalige profvoetballer heeft tijdens zijn carrière premies en tekengelden zwart uitgekeerd gekregen

Rechtbank Rotterdam 24 maart 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2112

In de slaapkamer van de verdachte is een geldbedrag aangetroffen ter waarde van €231.705,-. De OvJ heeft de verdachte vervolgd voor witwassen als bedoeld in artikel 420bis, eerste lid, aanhef en onder b Sr, kort gezegd het bezitten van geld dat van misdaad afkomstig is. Ter terechtzitting, mede naar aanleiding van de aldaar afgelegde verklaring van de verdachte, heeft de officier van justitie de tenlastelegging gewijzigd zodat aan de verdachte ook het witwassen als bedoeld in artikel 420bis, eerste lid, aanhef en onder a Sr. wordt verweten, kort gezegd, het verhullen van de herkomst van dat geld.

Primaire verweer

De raadsman van de verdachte heeft primair vrijspraak van het ten laste gelegde witwassen bepleit, omdat het aangetroffen geld niet van misdrijf afkomstig is. De verdachte heeft het geld verdiend met voetballen, in België bij [Belgische voetbalclub] en in Nederland bij [Nederlandse voetbalclub] en verder bij enkele Nederlandse amateurclubs. De verdachte heeft contant uitbetaalde winstpremies en tekengelden over de loop der jaren gespaard als een vorm van pensioenvoorziening. Dit blijkt ook uit verklaringen in het dossier. De raadsman heeft ter terechtzitting voorts een stuk overgelegd dat een kopie is van een artikel, inhoudende, kort gezegd, dat in het Belgische professionele voetbal veel zwart geld in omloop was, in de periode dat de verdachte daar voetbalde.

Beoordeling rechtbank

Op 30 oktober 2007 is in een rieten mand en onder het bed in de slaapkamer van de woning waar de verdachte verbleef een contant geldbedrag (in kleine coupures) van € 231.705,-- aangetroffen.

De verdachte heeft hierover, tijdens zijn eerste verhoor bij de politie op 30 oktober 2007, verklaard, dat hij vroeger profvoetballer was geweest en een hoop zwart had gewerkt. Met het voetbal heeft hij ongeveer 150.000 euro verdiend, ook zwart.

Bij de rechter-commissaris heeft de verdachte deze verklaring herhaald en aangevuld:

Ten aanzien van het bedrag van 231.705 euro heb ik al verklaard dat dat geld van mij was. Het was voor mij een soort pensioenvoorziening. Het geld dat ik verdiend had bij het voetballen. Ik heb tot ongeveer 1994 gespeeld bij [Belgische voetbalclub]. Daarmee heb ik een bedrag van omgerekend 150.000 euro verdiend. Dat was in zekere zin zwart geld. Naast die 150.000 euro bestaat het totaalbedrag ook nog uit drie maal 15.000 euro die ik bij amateurclubs heb verdiend.

Ter terechtzitting, tenslotte, heeft de verdachte nog verklaard, dat hij ook bij [Nederlandse voetbalclub] (voor een deel) contant werd uitbetaald en wel tot een bedrag van ongeveer € 34.000,-. Al deze bedragen, inclusief enkele leningen, verklaren het totaal van het aangetroffen geld. De verdachte heeft verder verklaard, dat hij dit geld niet bij de belasting heeft opgegeven. Hij heeft steeds geleefd van het geld dat de clubs hem per bank uitbetaalden. Het contant uitbetaalde geld heeft hij gespaard.

Deze verklaringen vinden steun in het dossier en in het verhandelde ter zitting. Meer in het bijzonder wat betreft verdachtes carrière als professionele voetballer en voor zover is gebleken dat de verdachte bij [Belgische voetbalclub] blijkens de afgedragen verzekeringspremies, in België een legaal inkomen heeft genoten tot een totaal van ongeveer € 39.000,-. Gelet hierop, gelet op verdachtes verklaringen dat het om zwartgeld ging, gelet op ontbrekende aanwijzingen voor het tegendeel en gelet op de verklaringen c.q. het standpunt van de verdachte ter terechtzitting dat het geld vrijwel volledig afkomstig is van contante betalingen, dat hij daar geen belasting over heeft betaald en dat hij het niet aan de fiscus heeft opgegeven, acht de rechtbank dan ook bewezen dat het geld is verkregen door enig fiscaal delict en dat de verdachte dat heeft geweten. De rechtbank acht tevens bewezen dat hij de herkomst van dat geld heeft verhuld door dit geld contant te houden.

Subsidiaire verweer 

De raadsman van de verdachte heeft subsidiair ontslag van alle rechtsvervolging bepleit, nu – voor zover al sprake zou zijn van enig misdrijf – het een geldbedrag uit eigen misdrijf betreft en de verdachte geen handeling heeft verricht die gericht is op het daadwerkelijk verbergen of verhullen van de criminele herkomst van dat geldbedrag. De verdachte heeft het geld in de tenlastegelegde periode enkel voorhanden gehad op zijn verblijfsadressen bij zijn moeder dan wel bij zijn vriendin. Hij heeft geen handelingen verricht die gericht zijn geweest op het daadwerkelijk verbergen of verhullen van een eventuele criminele herkomst van het geld (GHAMS:2014:667 en HR:2014:1237).

Beoordeling rechtbank

Gelet op de inrichting van de tenlastelegging is het verweer te beschouwen als een bewijsverweer, maar nu het een verkapte kwalificatiekwestie betreft, zal de rechtbank het verweer hier bespreken.

Zoals hiervoor reeds is overwogen, acht de rechtbank bewezen dat een gedeelte van het aangetroffen geldbedrag afkomstig is uit een fiscaal delict en daarmee verkregen uit eigen misdrijf. De verdediging wordt niet gevolgd in het verweer, dat geen sprake is van handelingen gericht op het daadwerkelijk verhullen van de criminele herkomst van dat geldbedrag.

Kenmerkend voor een fiscaal delict is immers dat men niet wil dat het geld zichtbaar is om zo te voorkomen dat hierover verantwoording dient te worden afgelegd. Het contant uitbetalen door de voetbalclubs van het geld en daarop volgend het in elk geval vanaf 1994 gedurende vele jaren contant houden van het geld, dient tezamen te worden aangemerkt als de verhullingshandeling. Weliswaar is de verhullingshandeling aangevangen buiten de tenlastegelegde periode (het is immers voorafgaand aan die periode contant uitbetaald door de diverse voetbalclubs), maar het duurt voort in de tenlastegelegde periode. Door het onzichtbaar te houden – en daarmee niet traceerbaar voor overheidsinstanties zoals de Belastingdienst – heeft de verdachte de criminele herkomst van het geld verhuld.

Het verweer wordt dan ook verworpen.

Bewezenverklaring

1. witwassen;
2. oplichting, meermalen gepleegd;
3. opzettelijk handelen in strijd met het in artikel 2 onder C van de Opiumwet gegeven verbod;
4. opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3 onder C van de Opiumwet gegeven verbod.

De verdachte heeft jarenlang voor zijn voetbalactiviteiten contant geld ontvangen van diverse voetbalclubs en geen aangifte gedaan bij de Belastingdienst van deze inkomsten. Het geld dat hij ten onrechte niet afdroeg aan de Belastingdienst en dus uitspaarde heeft hij contant bewaard, zodat dit ook niet zichtbaar en traceerbaar was voor overheidsinstanties zoals de Belastingdienst.

De verdachte heeft zich verder schuldig gemaakt aan oplichting, door met gebruik van een creditcard die niet van hem was, te parkeren in een parkeergarage.

Tot slot heeft de verdachte 4,6 gram cocaïne en ongeveer 439,80 gram hennep aanwezig gehad.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 73 dagen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Geen kostenvergoeding voor bestuderen dossier als nog volstrekt onduidelijk is of verdachte (verder) vervolgd zal worden

Rechtbank Noord-Holland 23 maart 2015, ECLI RBNHO:2015:2230 Verzoeker is op 14 mei 2014 door de politie aangehouden op verdenking van diefstal. Verdachte is verhoord en heengezonden.

De advocaat van verzoeker heeft zich op 7 juli 2014 per brief gemeld bij het OM met verzoek om een afschrift van het strafdossier en het verzoek een beslissing omtrent de verdere vervolging kenbaar te maken. Bij brief van gelijke datum heeft het OM meegedeeld dat er nog helemaal niets bekend was, omdat de zaak nog bij de politie in behandeling was.

Bij brief van 17 september 2014 heeft de advocaat aan het OM verzocht of er al meer bekend was. In een schriftelijke reactie d.d. 13 oktober 2014 is aan de advocaat van verzoeker meegedeeld dat de OvJ besloten had de zaak te seponeren.

Het ingediende verzoekschrift strekt tot toekenning van een vergoeding ten laste van de Staat ten bedrage van € 628,01 (zonder zitting) dan wel € 898,01 (met zitting), wegens de met betrekking tot de strafzaak gemaakte kosten van een raadsman en de kosten met betrekking tot indiening (en behandeling) van het verzoekschrift van een raadsman.

Standpunt verdediging

Verzoeker heeft zich, teneinde duidelijkheid te verkrijgen over de vraag of hij al dan niet zou worden vervolgd, laten bijstaan door een raadsman. De werkzaamheden van de raadsman hebben onder meer bestaan uit het opvragen van het dossier en het herhaaldelijk contact leggen met het openbaar ministerie. Het gaat om werkzaamheden die na heenzending tot aan het sepot zijn gemaakt. De raadsman stelt zich op het standpunt dat deze kosten onder de strekking van het begrip “zaak” zoals bedoeld in artikel 591a Sv vallen en voor vergoeding in aanmerking komen.

Standpunt OvJ

De OvJ heeft zich op het standpunt gesteld dat er wel ruimte is om in een dergelijke zaak kosten te vergoeden, mits deze kosten worden toegelicht. In dit geval acht de OvJ de uitleg van de raadsman toereikend en verzet zich niet tegen toekenning van de gevraagde vergoeding.

Oordeel rechtbank

Uit wetsgeschiedenis en jurisprudentie van de Hoge Raad volgt dat de terminologie “dat de zaak is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is gegeven aan art. 9a Sr” niet betekent dat de zaak dient te zijn geëindigd door een rechterlijke einduitspraak. Ook na andere wijzen van beëindiging van de zaak – zoals bij een sepot door politie of OM – bestaat op de voet van artikel 591a, tweede lid, Sv de mogelijkheid tot het toekennen van een vergoeding voor de kosten van een raadsman. Beslissend is daarbij of in het concrete geval voor toekenning van zo'n vergoeding gronden van billijkheid aanwezig zijn; bij dat oordeel dient rekening dient te houden met alle omstandigheden van het geval (ECLI:NL:HR:2013:BX5566).

Onder “de kosten van een raadsman” waarvoor een vergoeding uit 's Rijks kas kan worden toegekend, als bedoeld in de eerste volzin van artikel 591a, tweede lid Sv, zijn te verstaan de kosten van een raadsman die in rechtstreeks verband staan met een strafzaak tegen een gewezen verdachte. Onder die kosten vallen ook de kosten ter zake van advisering en opstelling van een verzoekschrift strekkende tot toepassing van art. 591a Sv. Deze kosten zijn weliswaar ontstaan na beëindiging van de strafzaak tegen de gewezen verdachte doch hangen met die zaak rechtstreeks samen (ECLI:NL:HR:1986:AC9355).

Onder deze omstandigheden en gelet op het tijdsverloop acht de rechtbank het billijk om aan verzoeker een vergoeding toe te kennen voor de werkzaamheden van zijn advocaat, die hiervoor zijn omschreven. In de declaratie worden die werkzaamheden gespecificeerd tot 7 handelingen van 6 minuten. Inclusief opslag voor kantoorkosten en btw een totaalbedrag van € 166,09.

De werkzaamheden die zien op het bestuderen van stukken en bestudering van het dossier komen uit billijkheidsoverwegingen niet voor vergoeding in aanmerking. Als nog volstrekt onduidelijk is of een verdachte (verder) vervolgd zal worden, bestaat – bijzondere omstandigheden daargelaten – geen aanleiding om dergelijke kosten voor rekening van de Staat te brengen.

Voor de indiening en behandeling van het verzoekschrift zal een bedrag van € 280,- worden toegekend, gelet op het feit dat het grootste deel van het verzoek zal worden afgewezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

De rechtbank spreekt de ex-partner van één van de oprichters van Palm Invest BV vrij van (gewoonte)witwassen

Rechtbank Amsterdam 25 februari 2015, ECLI:NL:RBAMS:2015:1577

De besloten vennootschap Palm Invest ontstaat op 27 november 2006. Vestigingsadres is de adres 2 a/b te Hilversum. Bestuurder en enig aandeelhouder van Palm Invest is Palm Invest Holding BV. Van die vennootschap is Stichting Administratiekantoor Palm Invest de enig aandeelhouder en bestuurder. Bestuurder van deze stichting is tot 19 januari 2007 persoon 1. Vanaf die datum is dat persoon 2. Palm Invest is houder van een bankrekening bij de ABN AMRO Bank met nummer bankrekening 1. Sinds 8 november 2006 is persoon 1 algemeen en onbeperkt bevoegd op deze rekening.

Palm Invest biedt beleggers de mogelijkheid om te investeren in vastgoed op de Palmeilanden in Dubai. Vanaf het eerste moment start Palm Invest een mediaoffensief om beleggers te werven. In dit kader is er onder meer op 26 november 2006 een item over Palm Invest bij het RTL programma 'Business Class'. In dit programma voert persoon 2 namens Palm Invest het woord over het beleggingsproduct dat Palm Invest in de markt heeft gebracht. persoon 2 verklaart in dit programma onder meer in antwoord op vragen van de presentator, zakelijk weergegeven:

• dat Palm Invest in iedere emissie die zij uitgeeft een eigen kapitaal van 20% eigen vermogen plaatst;
• dat de eigen aandeelhouders voor 20% eigen vermogen zorgen;
• dat op het moment dat Palm Invest vastgoed aankoopt in Dubai alles kadastraal wordt ingeschreven;
• dat Palm Invest daarnaast de eerste hypotheekakte aan een stichting geeft zodat de obligatiehouders, die ook bij de stichting worden ingeschreven, de rechten van de eerste hypotheken hebben;
• en dat de markt in Dubai de afgelopen 4 jaar een rendement heeft gegeven van tussen de 15 en 20%.

Na de uitzending bij Business Class volgen commercials op RTL 7, advertenties in glossy bladen en reclameborden in de Amsterdam ArenA. Daarnaast heeft Palm Invest een eigen website en een brochure waarmee zij geïnteresseerde beleggers informatie verstrekt over het door haar aangeboden beleggingsproduct. In de brochure van Palm Invest staat onder meer dat Palm Invest zich concentreert op de aankoop van appartementen en villa's op de Palmeilanden in Dubai. Volgens de brochure heeft een investering bij Palm Invest de volgende unieke voordelen.

• Obligaties worden uitgegeven in eenheden van €1.000 met als minimum €50.000;
• De investeerder ontvangt een vaste rente van 9% per jaar (0,75% per maand);
• De rente wordt maandelijks uitgekeerd;
• De looptijd is 3 jaar;
• De emissiekosten bedragen 3%;
• Een onafhankelijke stichting beheert de zekerheden van de door de belegger gedane investering;
• 20% van het totale obligatiefonds is door Palm Invest als eigen vermogen ingebracht. Dit eigen vermogen is achtergesteld t.o.v. de obligatiehouder.

Deze onderdelen staan ook op de website van Palm Invest vermeld als unieke kenmerken van de investering. Via die website kunnen beleggers ook een inschrijvingsformulier downloaden om een obligatieovereenkomst met Palm Invest aan te gaan.

Palm Invest werkt volgens de door haar verstrekte informatie samen met een onafhankelijke stichting die de obligatiehouders zekerheid moet bieden. Deze stichting is de op 15 november 2006 opgerichte Stichting Garantie Gelden Palm Invest, gevestigd op de adres 3 te Amsterdam. Bestuurder van de stichting is persoon 3. In de eerdergenoemde brochure valt over deze stichting te lezen dat Palm Invest is aangesloten bij de Stichting Garantie Gelden en dat deze is opgericht om de investeerder een maximale zekerheid te bieden. Ook staat in de brochure dat ingeval Palm Invest haar verplichtingen niet kan nakomen, de zekerheden worden aangesproken die zijn ondergebracht bij deze onafhankelijke stichting. De verkoopwaarden van de bezittingen zijn, mede door het ingebrachte en achtergestelde eigen vermogen van Palm Invest, altijd hoger dan de inleg van de obligatiehouders. De Stichting Garantie Gelden neemt namens de obligatiehouder het eerste hypotheekrecht (pandrecht) op het vastgoed, aldus de brochure.

Op 27 november 2006 stort de eerste belegger een inleg van €50.000 en een bedrag van €1.500 emissiekosten op de bankrekening van Palm Invest. Andere beleggers volgen snel. In totaal zullen beleggers in de periode tot aan de inval van de FIOD/ECD op 21 januari 2008 een bedrag van ruim 29 miljoen euro aan Palm Invest overmaken.

In het kader van deze beleggingen sluit Palm Invest met beleggers een schriftelijke overeenkomst tot obligatielening af, zij het in de regel pas nadat de belegger in kwestie het in te leggen bedrag heeft gestort. De obligatieovereenkomsten worden onder andere afgesloten met de beleggers belegger 1 en belegger 2 (overeenkomst van 21 september 2007 voor €50.000), belegger 3 en belegger 4 (overeenkomst van omstreeks 25 januari 2007 voor €50.000), belegger 5 (overeenkomst van 4 juli 2007 voor €50.000) en belegger 6 (overeenkomst van 14 april 2007 voor €80.000). Deze overeenkomsten zijn volgens hun tekst namens Palm Invest ondertekend door verdachte of persoon 1, en namens de Stichting Garantie Gelden Palm Invest door persoon 3. In die overeenkomsten is onder meer de volgende passage opgenomen.

'(1.3) De obligatielening zal door de Vennootschap (hiermee wordt Palm Invest bedoeld) worden aangewend voor de financiering van vastgoed op de Palm Eilanden te Dubai. Palm Invest BV verklaart door ondertekening van deze overeenkomst dat zij de financiële middelen uit de emissie van de Obligaties die haar overeenkomstig de maatschapsovereenkomst ter beschikking worden gesteld, zal aanwenden voor de aanschaf van vastgoed.'

Daarnaast staat in de bepalingen die onder hoofdstuk 3 in de obligatieovereenkomst zijn opgenomen, samengevat, dat er zekerheden zijn gedaan aan de Stichting Garantie Gelden, dat deze stichting die zekerheden beheert ten behoeve van de gezamenlijke obligatiehouders en dat zij deze zekerheden zal uitwinnen ingeval Palm Invest (met inachtneming van de in de overeenkomst genoemde ondergrenzen) haar geldelijke verplichtingen jegens de obligatiehouders niet voldoet.

In het procesdossier bevinden zich meer soortgelijke obligatieovereenkomsten tussen Palm Invest en beleggers. In elk van die overeenkomsten zijn de bovenomschreven bepalingen met betrekking tot de Stichting Garantie Gelden Palm Invest onder hoofdstuk 3 opgenomen. Al deze overeenkomsten zijn blijkens de tekst namens die stichting mede ondertekend door persoon 3.

Uiteindelijk is gebleken dat maar een klein deel van het door de beleggers ingelegde geld is gebruikt om vastgoed van te kopen, welke aankopen bovendien niet binnen de invloedssfeer van Palm Invest vielen, maar onder Palm Invest Dubai Limited (hierna: PID), welke vennootschap geen enkele juridische relatie had met Palm Invest. Ook zijn nimmer hypothecaire rechten of andersoortige zekerheden ondergebracht in de Stichting Garantie Gelden Palm Invest en was die stichting in feite een lege huls. Bovendien heeft er nooit een inbreng van 20% eigen vermogen door Palm Invest in het obligatiefonds plaatsgevonden. Het merendeel van het geld is uiteindelijk terecht gekomen op bankrekeningen waarover medeverdachte 2 en/of medeverdachte 1 konden beschikken en/of vervolgens uitgegeven aan bestedingen in de privésfeer van medeverdachte 2 en medeverdachte 1.

Gelet hierop acht de rechtbank, net als de rechtbank Amsterdam en het Gerechtshof Amsterdam in de zaken tegen de medeverdachten medeverdachte 1 en medeverdachte 2, bewezen dat Palm Invest en aanverwante rechtspersonen zich schuldig hebben gemaakt aan oplichting en valsheid in geschrift.

De rol van verdachte

Verdachte wordt – net als de daarvoor reeds veroordeelde medeverdachte 1 en medeverdachte 2 – verweten dat zij zich schuldig heeft gemaakt aan gewoontewitwassen dan wel schuldwitwassen van de in totaal door de beleggers ingelegde €29.404.393, althans een bedrag van €802.665 dat op de bankrekening van Portere Management BV (hierna: Portere), waarvan verdachte statutair bestuurder was, is gestort. Subsidiair wordt verdachte verweten dat zij zich schuldig heeft gemaakt aan witwassen dan wel schuldwitwassen door financieel te profiteren van de door misdrijf verkregen geldbedragen.

Geldigheid van de dagvaarding

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de dagvaarding nietig moet worden verklaard voor zover dit het onder 1 primair ten laste gelegd betreft, omdat onduidelijk is waarop het ten laste gelegde bedrag van € 29.404.393, - en de ten laste gelegde periode tot en met 24 maart 2009 zijn gebaseerd.

De rechtbank verwerpt dit verweer en overweegt daartoe dat de dagvaarding als functie heeft de verdachte te informeren over het feit waarvoor hij of zij moet terechtstaan. Daarbij is niet vereist dat de opgave van het ten laste gelegde juist is en tot een bewezenverklaring kan leiden. In de onderhavige zaak kan er na lezing van de dagvaarding en het onderliggende dossier voor de verdediging geen onduidelijkheid bestaan over het verwijt dat onder 1 primair aan verdachte wordt gemaakt, te weten gewoontewitwassen dan wel schuldwitwassen van alle geldbedragen die door middel van oplichting door Palm Invest BV (hierna: Palm Invest) waren verkregen. Dat daarbij het ten laste gelegde geldbedrag van € 29.404.393, - en de volledige ten laste gelegde termijn op grond van het dossier mogelijk niet kunnen worden bewezen, zoals de verdediging betoogt, leidt niet tot nietigheid van de dagvaarding.

De dagvaarding is dus geldig.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het onder 1 primair ten laste gelegde bewezen moet worden verklaard. Subsidiair heeft ze zich op het standpunt gesteld dat in elk geval het onder 1 subsidiair ten laste gelegde bewezen moet worden verklaard. Zij heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

Verdachte heeft zich in elk geval schuldig gemaakt aan gewoontewitwassen van de geldbedragen dia via de rekening van Portere liepen. Als directeur van Portere had zij de plicht om zich op de hoogte te stellen wat er binnen de BV gebeurde. Ze wist bovendien ook heel goed hoeveel inkomen er verdiend werd. Ze tekende immers de management overeenkomst met PR Invest. Verder gaf ze de mogelijkheid aan medeverdachten om de rekening van de BV te gebruiken en heeft ze veel meer geld van die rekening opgemaakt dan er vanuit PR Invest binnen kon komen. Verdachte had moeten vragen naar de herkomst van dat geld.

Daarnaast kan echter ook worden bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van gewoontewitwassen van al het door Palm Invest verkregen geld. Medio 2007 begonnen de eerste geruchten dat er iets niet klopte bij Palm Invest de ronde doen. Bovendien waren er in die tijd meer vergelijkbare fondsen die negatief in het nieuws kwamen. Het kan verdachte dus niet zijn ontgaan dat er in die branche veel aan de hand was. Tegelijkertijd hadden verdachte en medeverdachte 1 samen een levensstijl die absoluut niet mogelijk was met een legaal verdiend salaris. Verdachte heeft dus willens en wetens de aanmerkelijke kans aanvaard dat haar levensstijl werd gefinancierd met geld dat uit misdrijf afkomstig was. Het is voor een bewezenverklaring bovendien niet nodig dat verdachte over het gehele geldbedrag kon beschikken, als zij dat maar in gezamenlijkheid met haar medeverdachten (medeverdachte 1, medeverdachte 2 en medeverdachte 3) kon doen.

Mocht gewoontewitwassen niet bewezen kunnen worden, dan kan het onder 1 primair impliciet ten laste gelegde schuldwitwassen worden bewezen. Verdachte had immers op zijn minst moeten vermoeden dat de mede door haar gebruikte gelden van misdrijf afkomstig waren. Onder de omstandigheden in deze zaak rustte op verdachte een onderzoeksplicht ten aanzien van der herkomst van dat geld. Door zich niet voldoende op de hoogte te stellen van de herkomst van het geld, heeft verdachte met grove en aanmerkelijke onvoorzichtigheid gehandeld.

Ten aanzien van de onder 1 subsidiair ten laste gelegde contante stortingen (van in totaal €36.500) op de privérekening van verdachte geldt dat onbekend is waar dat geld vandaan kwam en wie het gestort heeft. Verdachte heeft daar geen verklaring voor gegeven. Kennelijk was er na de aanhouding van medeverdachte 1 nog geld over dat afkomstig was van Palm Invest en is dat geld op de rekening van verdachte gestort. Aangezien verdachte op dat moment geen inkomen had en ook niet heeft verklaard over een legale herkomst van deze contante stortingen kan het niets anders dan dat die gelden een niet legale herkomst hadden.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte van zowel het onder 1 primair als het onder 1 subsidiair ten laste gelegde moet worden vrijgesproken. De raadsman heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

Verdachte moet worden vrijgesproken van het onder 1 primair ten laste gelegde en het witwassen van de onder 2 subsidiair ten laste gelegde goederen voor zover die goederen zijn aangeschaft vóór 21 januari 2008. Er kan namelijk niet bewezen worden dat zij voor 21 januari 2008 wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat de geldbedragen en goederen afkomstig waren van enig misdrijf. Verdachte mocht in redelijkheid denken dat de financiële middelen waarover medeverdachte 1 beschikte hun herkomst vonden in een goedlopend bedrijf. medeverdachte 1 heeft verdachte nooit verteld door middel van welke werkzaamheden de inkomsten binnen kwamen. Uit de enkele omstandigheid dat verdachte Portere op haar naam had staan, kan niet worden afgeleid dat verdachte op de hoogte was van de criminele activiteiten en illegale inkomsten van medeverdachte 1.

Ook met betrekking tot de geldbedragen die verdachte na 21 januari 2008 heeft verworven dan wel zou hebben verworven, moet verdachte worden vrijgesproken. Het is onbekend wie de stortingen van (in totaal) €36.500 heeft gedaan en dat deze gelden van misdrijf afkomstig zijn, is niet vast te stellen. Verder zijn er na 21 januari 2008 nog voor in totaal €117,20 aan afschrijvingen gedaan vanaf de bankrekeningen van Portere en verdachte. Die afschrijvingen hadden betrekking op een abonnement van een kindertijdschrift. Nu het mogelijk is dat dit abonnement is afgesloten door medeverdachte 1 en abonnementen vaak een opzegtermijn hebben, kan verdachte ook niet worden verweten dat zij dit geldbedrag heeft witgewassen.

Het oordeel van de rechtbank

Op grond van in rubriek 4.1 weergegeven vaststaande feiten en de bewijsmiddelen die in bijlage I van dit vonnis zijn opgenomen, is de rechtbank van oordeel dat kan worden bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het schuldwitwassen van meerdere geldbedragen van in totaal €36.500, maar dat verdachte moet worden vrijgesproken van het onder 1 primair ten laste gelegde en het verder onder 1 subsidiair ten laste gelegde. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Op grond van het dossier is niet gebleken dat verdachte vóór 21 januari 2008, de dag waarop haar echtgenoot medeverdachte 1 en diens compagnon medeverdachte 2 zijn aangehouden, wist of redelijkerwijs had moeten weten dat Palm Invest een oplichtingsvehikel was en dat het daaruit afkomstige geld dus afkomstig was van enig misdrijf. Er is namelijk niet gebleken dat medeverdachte 1 verdachte op enig moment heeft verteld dat er strafbare feiten door Palm Invest werd gepleegd, noch dat verdachte daar op enige andere manier wetenschap van heeft gekregen.

Ook de omstandigheid dat verdachte bestuurder was van Portere en zij deze vennootschap (en bankrekening) feitelijk ter beschikking heeft gesteld aan medeverdachte 1 door geen toezicht te houden op transacties in naam van de vennootschap, is geen zodanige omstandigheid dat verdachte daaruit kon opmaken dat strafbare feiten werden begaan, dan wel dat vastgesteld kan worden dat bij haar sprake was van grove of aanmerkelijke onvoorzichtigheid. Zij stelde Portere immers niet ter beschikking aan een willekeurige derde, maar aan haar echtgenoot, met wie ze samenleefde. Deze gaf daarvoor bovendien een aannemelijke verklaring, te weten dat hij zelf de BV niet op zijn naam kon hebben wegens een vroeger faillissement. Ook ontving verdachte geen vergoeding hiervoor. Zij kan onder die omstandigheden niet worden vergeleken met een stroman die door het verstrekken van een BV en/of een bankrekening aan een (relatief) onbekende bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat die BV en/of bankrekening zullen worden gebruikt voor strafbare feiten. Ook de omstandigheid dat verdachte als statutair bestuurder van Portere niet heeft voldaan aan haar wettelijke verplichtingen en niet heeft gecontroleerd of er een behoorlijke boekhouding plaatsvond, levert geen grove of aanmerkelijke onvoorzichtigheid op zolang verdachte mocht denken dat de geldbedragen die op de bankrekening van Portere werden ontvangen afkomstig waren van legale werkzaamheden van haar echtgenoot. Dit wordt pas anders op het moment dat verdachte zodanige signalen bereiken dat zij daar anders over zou moeten denken.

De rechtbank ziet zich dus voor de vraag gesteld of en wanneer dergelijke signalen verdachte moeten hebben bereikt.

Allereerst kan de uitbundige levensstijl die verdachte en medeverdachte 1 genoten niet als een dergelijk signaal worden aangemerkt, nu verdachte heeft verklaard dat medeverdachte 1, toen zij hem leerde kennen in december 2004, diezelfde levensstijl erop nahield. De rechtbank beschikt niet over gegevens om daarover anders te oordelen. Er kan dus niet worden bewezen dat de levensstijl van verdachte en medeverdachte 1 na de oprichting van Palm Invest zodanig veranderde dat verdachte reeds daaruit had moeten opmaken dat de inkomsten van medeverdachte 1 uit Palm Invest niet legaal konden zijn. Dat medeverdachte 1 na de oprichting van Palm Invest een dure woning kocht en in verschillende dure auto’s reed, kon in de ogen van verdachte door het legale succes van Palm Invest worden verklaard. Die uitgaven waren niet van zodanige omvang dat het niet anders kon zijn dan het gebruikte geld uit misdrijf afkomstig was. Anders dan door de officier van justitie is gesteld, volgt uit het dossier ook niet dat verdachte zicht heeft gehad op het volledige uitgavepatroon van medeverdachte 1 en medeverdachte 2 in de ten laste gelegde periode, zodat ook de totale omvang van de uitgaven van medeverdachte 1 en medeverdachte 2 niet als signaal kan worden aangemerkt op grond waarvan verdachte moet hebben geweten dat de inkomsten van medeverdachte 1 niet legaal konden zijn.

Ten tweede kan ook de negatieve berichtgeving in de media met betrekking tot beleggingsfondsen Golden Sun en Royal Dubai niet als een dergelijk signaal worden aangemerkt, nu uit het dossier geheel niet blijkt dat verdachte hier in de ten laste gelegde periode kennis van had.

Ten derde kan het handelen van advocaat Bartels niet als een dergelijk signaal worden aangemerkt. Hoewel verdachte bekend was met zijn aantijgingen jegens Palm Invest, bevat het dossier onvoldoende bewijs dat de door verdachte hierdoor verkregen informatie dermate concreet en verontrustend moet zijn geweest dat zij nader onderzoek naar de herkomst van de inkomsten van medeverdachte 1 had moeten doen.

Ten slotte kan ook uit het sms-bericht dat verdachte op 17 oktober 2007 naar medeverdachte 1 heeft gestuurd, niet worden opgemaakt dat verdachte op dat moment of in ieder geval vóór 21 januari 2008 wist of redelijkerwijs had moeten vermoeden dat de inkomsten van medeverdachte 1 een criminele herkomst hadden. Uit dit sms-bericht blijkt weliswaar dat verdachte door medeverdachte 1 wil worden geïnformeerd over hun financiën, maar niet dat dat vervolgens ook daadwerkelijk is gebeurd, laat staan dat medeverdachte 1 daarbij heeft verteld dat de inkomsten uit oplichting afkomstig waren. medeverdachte 1 en verdachte hebben ook ontkend dat zij ooit gesproken hebben over de precieze werkzaamheden waarmee medeverdachte 1 zijn geld verdiende.

Verdachte moet dus worden vrijgesproken van het onder 1 primair ten laste gelegde en het onder 1 subsidiair ten laste gelegde witwassen van geldbedragen door de aanschaf van goederen vóór 21 januari 2008, nu niet kan worden bewezen dat verdachte wist dat het geld van misdrijf afkomstig was, noch dat redelijkerwijs had moeten vermoeden.

Naar het oordeel van de rechtbank had verdachte vanaf 21 januari 2008 wel redelijkerwijs moeten vermoeden dat het geld van medeverdachte 1 van enig misdrijf afkomstig was. Verdachte heeft echter alleen de ten laste gelegde contante stortingen van in totaal €36.500 na 21 januari 2008 voorhanden gehad. Nu verdachte in die tijd geen legale inkomsten genoot die die stortingen kunnen verklaren en dit geld, volgens de verklaring van verdachte, ook niet afkomstig kon zijn van vrienden of familie die haar geld leenden, kan het niet anders dan dat dit geld afkomstig was van iemand uit de omgeving van medeverdachte 1 of Palm Invest en dus van misdrijf afkomstig was. De rechtbank acht de verklaring van verdachte dat zij nooit heeft gemerkt dat dit geld op haar rekening werd gestort onaannemelijk, mede omdat zij heeft verklaard in die tijd alleen een maandelijks bedrag van ongeveer €1.000 uit verhuur aan inkomsten te ontvangen. Door dit geld in ontvangst te nemen, heeft verdachte zich dus schuldig gemaakt aan schuldwitwassen.

Feit 2

Verdachte heeft van 11 mei 2004 tot en met 31 januari 2008 ingeschreven gestaan op het adres adres, te plaats 2. Voor deze woning is een hypotheek afgesloten bij Direktbank NV. Deze hypotheek is afgesloten via de tussenpersoon assurantiekantoor 1 en bij de hypotheekaanvraag zijn onder meer een model-werkgeversverklaring en een salarisspecificatie van verdachte van onderneming 1 gevoegd. Verdachte heeft daar echter nooit gewerkt, zodat deze documenten vals zijn.

De vraag die resteert, is of verdachte bij de hypotheekaanvraag opzettelijk gebruik heeft gemaakt van deze valse documenten.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het onder 2 ten laste gelegde bewezen moet worden verklaard. Zij heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

De valse documenten zijn gebruikt bij de hypotheekaanvraag voor de woning van verdachte in Beverwijk. Die hypotheek is afgesloten bij de Direktbank. Volgens getuige getuige 1 van de Direktbank ging de hypotheekaanvraag vergezeld van de werkgeversverklaring en de salarisstrook en was medewerker assurantiekantoor 1 de tussenpersoon. medewerker assurantiekantoor 1 heeft als getuige verklaard dat verdachte de hypotheekaanvraag zelf had getekend en dat zij na ondertekening van de hypotheekofferte de salarisspecificatie en werkgeversverklaring aan hen had verstrekt.

Verdachte heeft verklaard dat zij helemaal niet bij medewerker assurantiekantoor 1 is geweest, maar dat persoon 4 en persoon 5 de hypotheekaanvraag voor haar hebben geregeld en kennelijk buiten haar medeweten om valse documenten bij die aanvraag hebben gebruikt. Die verklaring is volstrekt ongeloofwaardig. Het is veel waarschijnlijker dat ze naar persoon 4 ging omdat ze wist dat ze valse documenten nodig had voor haar hypotheekaanvraag omdat haar inkomen niet hoog genoeg was om een hypotheek te krijgen.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte van het 2 ten laste gelegde moet worden vrijgesproken. De raadsman heeft daartoe, zakelijk weergegeven, het volgende aangevoerd.

Verdachte was niet op de hoogte van de valsheid van de werkgeversverklaring en de inkomensspecificatie. Zij heeft persoon 4 en persoon 5 benaderd voor het regelen van haar hypotheek en was daar niet actief bij betrokken. Uit het dossier blijkt niet dat verdachte zelf de hypotheekaanvraag heeft ingediend. De handtekening op die aanvraag verschilt ook van de normale handtekening van verdachte. Er is gebleken dat persoon 5 samen met persoon 6 het bedrijf onderneming 1 heeft opgericht en aangezien de handtekening op de documenten op die van persoon 6 lijkt, is het waarschijnlijk dat die handtekening is vervalst door iemand die persoon 6 kende. Gelet hierop is het aannemelijk dat de valse documenten door iemand anders dan verdachte zijn opgemaakt. Nu uit het dossier ook niet blijkt dat verdachte daarvan wetenschap had, moet zij dus worden vrijgesproken.

Het oordeel van de rechtbank

Op grond van de bewijsmiddelen die in bijlage I van dit vonnis zijn opgenomen, is de rechtbank van oordeel dat kan worden bewezen dat verdachte opzettelijk gebruik heeft gemaakt van de valse geschriften, die onder 2 aan haar zijn ten laste gelegd.

De rechtbank overweegt daartoe dat uit de verklaring van medewerker assurantiekantoor 1 blijkt dat verdachte zelf de valse werkgeversverklaring en salarisspecificatie aan een tussenpersoon van assurantiekantoor 1 heeft verstrekt. Het kan dus niet anders dan dat verdachte bewust deze documenten, waarvan ze in één oogopslag kon zien dat deze vals waren aangezien ze nooit bij onderneming 1 had gewerkt, heeft gebruikt ten behoeve van haar hypotheekaanvraag. Het door de verdediging aangevoerde alternatieve scenario, dat – zo begrijpt de rechtbank – inhoudt dat de valse documenten valselijk zijn opgemaakt door persoon 5 en buiten medeweten van verdachte aan medewerker assurantiekantoor 1 zijn verstrekt, wordt gelet op de verklaring van medewerker assurantiekantoor 1 verworpen en is bovendien niet geloofwaardig.

Bewezenverklaring

Feit 1: Schuldwitwassen, meermalen gepleegd.

Feit 2: Opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een taakstraf van 200 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Voormalige directeuren van een tweetal bedrijven in Elspeet worden veroordeeld wegens het stelselmatig valselijk opmaken of laten opmaken van documenten ten behoeve van mesttransporten naar het buitenland

Rechtbank Gelderland 24 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2031 en ECLI:NL:RBGEL:2015:2032 Verdachten hebben, beiden in hun hoedanigheid van directeur van medeverdachte 1 en medeverdachte 2, al dan niet in samenwerking met het bij die rechtspersonen werkzame personeel, gedurende langere tijd stelselmatig documenten valselijk opgemaakt danwel laten opmaken, die benodigd waren voor het transporteren van mest. Daarnaast zijn zij, terwijl medeverdachte 1 vanaf 11 september 2008 vanwege betalingsachterstanden niet meer over gezondheidscertificaten kon beschikken, doorgegaan met grensoverschrijdende transporten zonder de vereiste gezondheidscertificaten.

De rechtbank veroordeelt de verdachten tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 12 maanden, met een proeftijd van 2 jaar en een taakstraf van 240 uur.

Lees hier de volledige uitspraken:

• Rechtbank Gelderland 24 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2031  
• Rechtbank Gelderland 24 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2032

Celstraffen penningmeester en bestuurslid Woning Onderhoud Stichting Arnhem

De rechtbank Gelderland heeft drie verdachten veroordeeld voor betrokkenheid bij het onttrekken van grote geldbedragen aan de Woning Onderhoud Stichting (WOS) in Arnhem. Twee van de verdachten waren ten tijde van een groot deel van de strafbare feiten bestuurslid van de WOS. Deze verdachten hebben de deelnemers aan de WOS gedupeerd en het vertrouwen dat in hen als bestuur was gesteld ernstig beschaamd. Zij hebben daarbij niet geschroomd om derden te benaderen en in te zetten voor eigen financieel gewin.

Rol van verdachte bepaalt de straf

De penningmeester van de WOS wordt verantwoordelijk gehouden voor het grootste deel van de strafbare feiten en wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden waarvan vier voorwaardelijk. Het andere bestuurslid heeft naar het oordeel van de rechtbank ook een zeer kwalijke, maar iets minder grote rol gespeeld en wordt daarom veroordeeld tot een gevangenisstraf van 16 maanden waarvan vier voorwaardelijk. Een derde verdachte, die bij slechts een van de strafbare feiten is betrokken, wordt veroordeeld tot een werkstraf van 180 uur waarvan 40 voorwaardelijk.

Bij het bepalen van de straf heeft de rechtbank rekening gehouden met een ieders rol in het geheel en met het feit dat de strafzaak lang heeft geduurd.

• Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2099
• Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2100
• Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2101

Beleidssepot: kosten advocaat uit billijkheidsoverwegingen niet vergoed

Rechtbank Noord-Holland 23 maart 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:2231 Verzoeker is op 6 juli 2014 door de politie aangehouden in verband met verdenking van mishandeling. Hij is verhoord en heengezonden. De advocaat van verzoeker heeft zich op 9 juli 2014 per brief gemeld bij de politie met verzoek om een afschrift van het strafdossier en het verzoek een beslissing omtrent de verdere vervolging kenbaar te maken.

Op 10 juli 2014 heeft het OM aan verzoeker meegedeeld dat de zaak door de OvJ was geseponeerd, omdat verzoeker zelf door het gebeurde of de gevolgen ervan was getroffen. Diezelfde dag is aan het slachtoffer, dat aangifte had gedaan van de mishandeling, meegedeeld dat de zaak was geseponeerd, omdat de verdachte dusdanig door het delict of de gevolgen daarvan is getroffen dat strafrechtelijke vervolging niet zinvol werd geacht.

Het ingediende verzoekschrift strekt tot toekenning aan verzoeker van een vergoeding ten laste van de Staat ten bedrage van € 548,91 (zonder zitting) dan wel € 818,91 (met zitting), wegens de met betrekking tot de strafzaak gemaakte kosten van een raadsman en de kosten met betrekking tot indiening (en behandeling) van het verzoekschrift van een raadsman.

Standpunt OM

De OvJ heeft zich primair op het standpunt gesteld dat het verzoek dient te worden afgewezen. Er is sprake van een beleidssepot. De zaak is geseponeerd met sepotcode “zelf door gebeurde of de gevolgen getroffen”. Op zich was het OM de mening toegedaan dat het wel om een bewijsbare zaak ging. Na de getoonde coulance van het OM ook nog een schadevergoeding toekennen gaat te ver.

De OvJ stelt zich subsidiair op het standpunt dat de kosten vanaf 11 juli 2014 niet voor vergoeding in aanmerking komen, nu uit het systeem blijkt dat aan verzoeker een sepotbeslissing is verzonden gedateerd 10 juli 2014.

Standpunt verdediging

De raadsman verklaart dat hij hetgeen de OvJ primair heeft aangevoerd niet kan beoordelen, omdat hij niet beschikt over een strafdossier.

Verder stelt de raadsman zich op het standpunt dat de kosten van de raadsman na 10 juli 2014 voor vergoeding in aanmerking komen, omdat verzoeker de sepotbeslissing gedateerd 10 juli 2014 nimmer heeft ontvangen. De beslissing tot sepot is pas bij de raadsman en verzoeker bekend geworden nadat het OM de raadsman hiervan bij brief van 28 juli 2014 op de hoogte heeft gesteld.

Oordeel rechtbank

Uit wetsgeschiedenis en jurisprudentie van de Hoge Raad volgt dat de terminologie “dat de zaak is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is gegeven aan art. 9a Sr” niet betekent dat de zaak dient te zijn geëindigd door een rechterlijke einduitspraak. Ook na andere wijzen van beëindiging van de zaak – zoals bij een sepot door politie of OM – bestaat op de voet van artikel 591a, tweede lid, Sv de mogelijkheid tot het toekennen van een vergoeding voor de kosten van een raadsman. Beslissend is daarbij of in het concrete geval voor toekenning van zo'n vergoeding gronden van billijkheid aanwezig zijn; bij dat oordeel dient rekening dient te houden met alle omstandigheden van het geval (ECLI:NL:HR:2013:BX5566).

Onder “de kosten van een raadsman” waarvoor een vergoeding uit 's Rijks kas kan worden toegekend, als bedoeld in de eerste volzin van artikel 591a, tweede lid Sv, zijn te verstaan de kosten van een raadsman die in rechtstreeks verband staan met een strafzaak tegen een gewezen verdachte. Onder die kosten vallen ook de kosten ter zake van advisering en opstelling van een verzoekschrift strekkende tot toepassing van art. 591a Sv. Deze kosten zijn weliswaar ontstaan na beëindiging van de strafzaak tegen de gewezen verdachte doch hangen met die zaak rechtstreeks samen (ECLI:NL:HR:1986:AC9355).

De door verzoeker verzochte vergoeding ziet op werkzaamheden die zijn advocaat voor hem heeft verricht. Die werkzaamheden komen echter uit billijkheidsoverwegingen niet voor vergoeding in aanmerking.

Allereerst niet, omdat hier sprake is van een zogenaamd beleidssepot. In raadkamer heeft de OvJ nader onderbouwd dat het zonder meer een bewijsbare zaak betrof, maar dat na afweging van onder meer de belangen van verdachte besloten is om niet te vervolgen. Onder deze omstandigheden verzet de billijkheid zich tegen toekenning van de verzochte vergoeding. Van omstandigheden die tot een ander oordeel zouden moeten leiden, is niet gebleken. Het valt – in het belang van de toenmalige verdachte – te prijzen dat het OM deze beslissing zo snel heeft genomen.

Daarnaast is er voor vergoeding geen aanleiding, omdat de gevraagde vergoeding ziet op werkzaamheden, die na de sepotmededeling zijn verricht. Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het verzoek zal worden afgewezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Leghenhouder uit Leveroy veroordeeld voor valsheid in geschrift en voor het overtreden van de Meststoffenwet

Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2058 De rechtbank veroordeelt een leghenhouder uit Leveroy voor valsheid in geschrifte en voor het overtreden van de Meststoffenwet. Het bedrijf had meerdere valse facturen voorhanden waarop minder leghennen stonden vermeld dan daadwerkelijk waren geleverd. Hiermee werd het mogelijk om meer hennen te houden dan op grond van wet- en regelgeving daadwerkelijk was toegestaan.

Feiten

Bij medeverdachte, de leverancier van jonge leghennen aan verdachte, zijn in de administratie diverse facturen aangetroffen waarop stond vermeld: een aantal geleverde jonge hennen en een kostenpost “extra kosten in opfokperiode”. Deze kostenpost betrof extra geleverde jonge hennen. Van de extra leveringen werd door een administratief medewerker bij medeverdachte een excel-bestand bijgehouden.

Meer in het bijzonder is het volgende aangetroffen:

• een factuur met nummer 110413, waarop vermeld stond dat er op 31 mei 2011 aan bedrijf 72.700 jonge hennen zijn geleverd en waarop vermeld stond “extra kosten in opfokperiode” tot een bedrag van € 19.424,23, dit terwijl in werkelijkheid 77.214 jonge hennen waren geleverd;
• een factuur met nummer 100242, waarop vermeld stond dat er op 10/11 maart 2010 aan bedrijf 72.780 jonge hennen zijn geleverd en waarop vermeld stond “extra kosten in opfokperiode” tot een bedrag van € 24.198,72, dit terwijl in werkelijkheid 79.108 (39.580 + 39.528) jonge hennen waren geleverd.

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de officier van justitie niet-ontvankelijk moet worden verklaard. Uit het dossier en het gestelde door de officier van justitie blijkt dat een groot aantal (120 dan wel 37) bedrijven wordt verdacht van dezelfde (strafrechtelijke) handelingen als verdachte. De beslissing van de officier van justitie in het Jeneverbes-onderzoek slechts drie bedrijven te vervolgen, terwijl de overige bedrijven niet strafrechtelijk worden vervolgd, is dermate onvoldoende gemotiveerd dat sprake is van strijd met het gelijkheidsbeginsel. Derhalve dient de officier van justitie niet-ontvankelijk te worden verklaard, aldus de verdediging.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft aangegeven dat bij het Jeneverbes-onderzoek is gebleken dat tenminste 120 bedrijven zich schuldig zouden hebben gemaakt aan het afnemen van significant meer jonge hennen dan op basis van de verstrekte certificaten was toegestaan. Bij 37 van deze bedrijven was sprake van een overschrijding met ten minste 4.000 pluimveerechten. Gekozen is voor het dagvaarden van een beperkt aantal leghenhouders die qua hoeveelheid extra kippen opvielen door de hoge aantallen, in combinatie met een zekere geografische spreiding over het land, aldus de officier van justitie. In een afzonderlijk project zal het (verwijtbare) handelen door de overige (thans niet vervolgde) bedrijven worden bezien.

De beoordeling door de rechtbank

Uit de door de officier van justitie gegeven toelichting leidt de rechtbank af dat geen sprake is van een groot aantal vergelijkbare zaken, nu onderscheid kan worden gemaakt in de mate van overschrijding van de toegestane pluimveerechten per bedrijf. Overigens is niet gebleken dat de overige bedrijven niet strafrechtelijk vervolgd zullen worden.

Onder deze omstandigheden is de rechtbank van oordeel dat niet gezegd kan worden dat de officier van justitie in redelijkheid niet tot de onderhavige vervolgingsbeslissing had kunnen komen. De rechtbank acht de officier van justitie dan ook ontvankelijk in de vervolging.

Overwegingen ten aanzien van het bewijs

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het meermalen plegen van valsheid in geschrift.

Het standpunt van de verdediging

De op de betreffende facturen vermelde post ‘extra kosten in de opfokperiode’ betrof een deel van de geleverde hennen. Verdachte had geen enkele reden om een lager aantal hennen op de facturen te laten zetten. Immers, hij had voldoende ruimte om de hennen, ook volgens de betreffende Europese regelgeving, te houden. De door de officier van justitie gepretendeerde bewijsbestemming is dan ook niet aan de orde. Het opzet ontbreekt, zodat verdachte van dit feit moet worden vrijgesproken. Voorts is niet aangetoond welke factuur in de administratie is opgenomen.

Beoordeling door de rechtbank

Namens verdachte is ter terechtzitting verklaard dat de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” betrekking had op extra geleverde jonge hennen. Om het daadwerkelijke aantal geleverde jonge hennen te kunnen bepalen, moest deze kostenpost gedeeld worden door de overige genoemde kosten per hen. In de administratie van medeverdachte werd een excel-bestand bijgehouden. Met dit bestand en de facturen kon het daadwerkelijke aantal geleverde hennen worden berekend.

De rechtbank constateert dat de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” is opgenomen naast een kostenpost waarbij melding wordt gemaakt van levering van een specifiek aantal jonge hennen. Een aanvullende berekening was nodig om de juiste aantallen hennen inzichtelijk te maken. Dit maakt dat de betreffende facturen konden dienen tot bewijs van een lager aantal geleverde hennen dan het daadwerkelijke aantal geleverde hennen. Immers, eenvoudige bestudering van de facturen leidt tot de conclusie dat een specifiek genoemd aantal jonge hennen is geleverd. Het dossier bevat aanwijzingen dat de facturen ook op deze eenvoudige wijze zijn gebruikt. Op basis van de facturen werden door medeverdachte en/of door haar afnemers meldingen gedaan bij de stichting Controle Pluimvee, Eieren en Eiproducten (CPE). Derhalve is sprake van een valselijk opgemaakt geschrift.

De vertegenwoordiger van verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij bepaalde hoeveel hennen op de factuur vermeld konden worden en hoeveel onder de kostenpost “extra kosten in de opfokperiode” vermeld moesten worden.

De facturen werden vanuit medeverdachte opgestuurd naar verdachte, waarna deze facturen werden voldaan. Reeds gelet op het voldoen van de facturen is de rechtbank van oordeel dat verdachte de facturen ook voorhanden heeft gehad. Derhalve acht de rechtbank het onder feit 1 wettig en overtuigend bewezen.

Feit 2 en 3

Er is sprake van een bekennende verdachte als bedoeld in artikel 359 derde lid, laatste zin van het Wetboek van Strafvordering en daarom wordt volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen.

Feit 4 en 5

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich, kort samengevat en voor zover thans van belang, op het standpunt gesteld dat het bedrijf van verdachte door de stichting Controlebureau Pluimvee, Eieren en Eiproducten (CPE) gecertificeerd was voor het houden van een bepaald aantal jonge hennen. Uit de bewijsmiddelen volgt dat bij het bedrijf van verdachte meer jonge hennen zijn opgezet dan was toegestaan volgens het (inrichtings-)certificaat. Door het overschrijden van dit certificaat voldeed het bedrijf niet langer aan de vereisten, voortvloeiend uit Europese regelgeving, voor het gebruiken van het predicaat houderijsysteem ‘vrije uitloop’ dan wel ‘volière’. De officier van justitie concludeert tot bewezenverklaring van alle primair ten laste gelegde feiten.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich, kort samengevat, op het standpunt gesteld dat voordat aan geproduceerde eieren het predicaat ‘vrije uitloop’ of ‘scharrel’ mag worden toegekend, er voldaan moet worden aan inrichtingseisen zoals vermeld in Europese richtlijnen of verordeningen. In het dossier ontbreekt echter een feitelijk onderzoek naar de betrokken hokken op het bedrijf van verdachte. Gelet hierop kan niet bewezen worden dat de betreffende hokken niet aan bedoelde inrichtingseisen voldeden. Het had op de weg van het openbaar ministerie (dan wel de NVWA) gelegen de hokken feitelijk te onderzoeken. Nu dit achterwege is gebleven, dient verdachte in verband met gebrek aan bewijs te worden vrijgesproken.

Voorts wijst de verdediging erop dat de hokken sinds de laatste certificering door het CPE (elf jaar geleden) zijn uitgebreid. Door deze uitbreidingen hebben de betreffende hokken op het bedrijf van verdachte steeds voldaan aan de van toepassing zijnde Europese regelgeving.

De beoordeling door de rechtbank

De door de officier van justitie aan verdachte gemaakte verwijten komen (allereerst) in de kern erop neer dat de betrokken inrichtingen (de houderijsystemen) in de stallen van verdachte niet voldeden aan Europese regelgeving. Met name is (via artikel 3 van het Landbouwkwaliteitsbesluit (oud)) verwezen naar de verordeningen (EG) 1234/2007 en (EG) 589/2008 en naar richtlijn (EG) 1999/74.

In deze Europeesrechtelijke regelgeving staan (onder andere) opgenomen kwaliteitskenmerken en classificaties van eieren en vereisten waaraan hokken moeten voldoen om als eierproducent bepaalde classificaties te mogen voeren.

Om de classificatie “scharreleieren” te mogen voeren, moet de houderijvoorziening voldoen aan de vereisten opgenomen in artikel 4 van de richtlijn (EG) 1999/74 (bijvoorbeeld: de bezetting mag niet meer dan negen legkippen per m2 bruikbare oppervlakte bedragen).

Voor de classificatie “eieren van hennen met vrije uitloop” gelden, op grond van de bijlage II bij de verordening (EG) 589/2008, daarnaast aanvullende voorwaarden (bijvoorbeeld: de hennen moeten de hele dag door over vrije uitloop in de openlucht beschikken).

Op grond van de verordening (EG) 589/2008 wijzen lidstaten inspectiediensten aan die de naleving van deze verordening moeten controleren. Nederland heeft hieraan voldaan door het aanwijzen van (ten tijde van belang) het CPE.

Het CPE controleerde de inrichting van de hokken van de leghenhouders op de vereisten van de verordening (EG) 589/2008 en, indien de inrichting aan de vereisten voldeed, gaf het CPE (inrichtings-) certificaten af. Bij de controle van de inrichting werd bepaald wat daarin het maximaal aantal te houden leghennen mocht zijn, passend bij de gewenste classificatie. Daarnaast vond een controle plaats bij het opzetten van een nieuwe koppel leghennen. Indien deze koppel voldeed aan de regelgeving gaf het CPE eveneens voor die koppel een (opzet-)certificaat af.

Tot 28 september 2007 dienden leghenhouders bij het CPE aangesloten te zijn. Deze verplichting is door een wijziging van de Landbouwkwaliteitswet komen te vervallen. De controlerende taken van het CPE (ten tijde van belang) bleven gehandhaafd.

De rechtbank stelt voorop dat door deze, hiervoor kort weergegeven, systematiek de door het CPE afgegeven certificaten belangrijk bewijs kunnen zijn voor het aantonen dat de betreffende inrichting op de datum waarop het certificaat is afgegeven aan de gestelde (Europeesrechtelijke) regelgeving voldoet, uitgaande van het op het certificaat genoemde aantal hennen.

Indien bewezen kan worden dat de inrichting op de datum waarop een beweerdelijke overtreding zou hebben plaatsgevonden nog steeds overeenkomt met de inrichtingskenmerken op grond waarvan het certificaat is afgegeven, kan het openbaar ministerie het in dat certificaat genoemde maximaal te houden hennen als uitgangspunt nemen.

De rechtbank stelt vast dat het inrichtingscertificaat niet in het dossier is opgenomen. Voorts bevinden zich in het dossier geen bewijsmiddelen waaruit de feitelijke situatie van de inrichtingen in de tenlastegelegde periode kan worden afgeleid. Het openbaar ministerie heeft er in het onderhavige strafrechtelijke onderzoek kennelijk voor gekozen geen feitenonderzoek op het bedrijf van verdachte te laten plaatsvinden, bijvoorbeeld door het laten opmeten van de betreffende hokken of het bekijken van de actuele vergunde situatie.

In het dossier bevinden zich wel de certificaten betreffende de verschillende opzetten van leghennen op bepaalde data. Echter, uit deze certificaten (dan wel andere bewijsmiddelen) kan niet worden afgeleid op grond van welke feiten en omstandigheden het CPE tot dat bepaalde aantal maximaal te houden leghennen is gekomen. Zo is niet gebleken of de controleur van het CPE dit aantal heeft gerelateerd aan een daadwerkelijke meting van de betreffende inrichtingen. Er bestond voorts ook geen wettelijke verplichting voor de leghenhouders aanpassingen aan de inrichting van het bedrijf aan het CPE door te geven.

De rechtbank constateert dan ook dat thans gelet op de in het dossier voorhanden zijnde stukken niet beoordeeld kan worden of de inrichting gedurende de tenlastegelegde periode al dan niet aan de Europese regelgeving heeft voldaan.

Dit klemt te meer gezien het door de verdediging gevoerde verweer. De verdediging heeft immers aangevoerd dat de inrichtingen van het bedrijf van verdachte laatstelijk op 9 augustus 2004 door het CPE is gecontroleerd. Het naar aanleiding hiervan afgegeven certificaat is door de verdediging overgelegd. Voldoende aannemelijk is gemaakt dat op het bedrijf van verdachte relevante investeringen zijn gedaan na de certificering in 2004. Zo zijn uitloopmogelijkheden gecreëerd en is het bruikbare vloeroppervlak vergroot. Deze omstandigheden kunnen relevant zijn voor aantal te houden leghennen bij de productie van eieren van bepaalde classificaties.

Gelet op het voorgaande komt de rechtbank tot het oordeel dat, bij gebrek aan voldoende (wettig) bewijs niet bewezen kan worden dat deze inrichtingen van de stallen van verdachte niet voldeden aan de betreffende Europeesrechtelijke verplichtingen. Nu dit niet is komen vast te staan, kan naar het oordeel van de rechtbank evenmin worden vastgesteld dat verdachte een onjuist houderijsysteem of een onjuiste houderijmethode heeft vermeld op respectievelijk eieren van leghennen en verpakkingen met eieren. Om die reden zal verdachte van al hetgeen onder de feiten 4 en 5 ten laste is gelegd worden vrijgesproken.

De rechtbank overweegt ten overvloede dat het dossier aanwijzingen bevat dat verdachte de door medeverdachte valselijk opgemaakte facturen heeft gebruikt door aan het CPE per opzet minder leghennen op te geven dat zij daadwerkelijk opzette. Dat is echter niet ten laste gelegd.

Bewezenverklaring

Feit 1: Opzettelijk voorhanden hebben van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht, terwijl hij weet dat dit geschrift is bestemd voor zodanig gebruik, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd.

Feit 2 en 3: Opzettelijke overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20, eerste lid, van de Meststoffenwet, begaan door een rechtspersoon.

Het bedrijf is vrijgesproken van overtreding van art. 3 Landbouwkwaliteitsbesluit 2007 en van verordening (EU) nr. 589/2008.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt het bedrijf tot een geldboete van € 39.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Samenhangende uitspraken:

Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2060

De rechtbank veroordeelt een eierbroederij gevestigd te Babberich voor valsheid in geschrifte. Het bedrijf heeft vele facturen vals opgemaakt, door op die facturen minder leghennen te vermelden dan daadwerkelijk waren geleverd. Hiermee werd het de leghenhouders makkelijk gemaakt om meer hennen te houden dan op grond van wet- en regelgeving daadwerkelijk was toegestaan. Het bedrijf is veroordeeld tot een geldboete van € 150.000.

Lees hier de uitspraak.

Rechtbank Gelderland 26 maart 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:2059

De 39-jarige directeur van voornoemde eierbroederij is veroordeeld voor het leidinggeven aan valsheid in geschrifte. Het bedrijf heeft vele facturen vals opgemaakt, door op die facturen minder leghennen te vermelden dan daadwerkelijk waren geleverd. De directeur heeft hieraan leidinggegeven. Hiermee werd het de leghenhouders makkelijk gemaakt om meer hennen te houden dan op grond van wet- en regelgeving daadwerkelijk was toegestaan. De directeur is veroordeeld tot een taakstraf voor de duur van 240 uren, waarvan 80 uren voorwaardelijk, met proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de uitspraak.