Veroordeling voor medeplegen van belastingfraude en medeplegen van witwassen

Rechtbank Limburg 15 juni 2016, ECLI:NL:RBLIM:2016:5245

De verdachte heeft samen met anderen gedurende een periode van ongeveer twee jaar vele aangiften inkomstenbelasting/premie volksverzekeringen onjuist opgemaakt en ingediend bij de Belastingdienst. Hiertoe hebben zij op onrechtmatige wijze poststukken van derden bemachtigd en de gegevens van deze poststukken, zoals naam, adres en burgerservicenummer gebruikt. Deze gegevens hebben zij op de belastingaangiften ingevuld. Verder hebben zij fictieve werkgevers, fictieve loonbedragen en valse bedragen aan loonheffing ingevuld.

Dit alles hebben zij gedaan, opdat de Belastingdienst geld zou overmaken op een van hun, op de aangiften ingevulde, bankrekeningen. Naar aanleiding van enkele valse aangiften heeft de Belastingdienst geld overgemaakt. Gelet op de enorme omvang van de fraude zijn niet alle valse aangiften in de tenlastelegging opgenomen. Uit het dossier blijkt echter dat de Belastingdienst een bedrag van ruim 1,4 miljoen euro aan de verdachten zou hebben uitgekeerd, indien op alle valse aangiften een belastingteruggave was gevolgd.

In de eerste plaats is van hen post gestolen, in de tweede plaats hebben zij te maken gekregen met de reacties van de Belastingdienst op de valse aangiften en in de derde plaats zijn zij geconfronteerd met het strafrechtelijk onderzoek.

Daarnaast heeft de verdachte samen met anderen geld witgewassen. Het gaat om het geld dat door de Belastingdienst op verdachtes bankrekening is gestort naar aanleiding van het doen van valse aangiften op zijn eigen naam en op naam van derden. Ook dit is een ernstig strafbaar feit waarbij de integriteit van het financiële en economische verkeer in het geding is.

Hoewel de fraude een omvang had kunnen hebben van 1,4 miljoen euro, is het nadeel in feite relatief beperkt gebleven. Om die reden zal de rechtbank niet een gevangenisstraf van twee jaar of meer opleggen, maar van 18 maanden waarvan 4 maanden voorwaardelijk.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich onder meer schuldig gemaakt aan het medeplegen of gewoonte maken van flessentrekkerij

Rechtbank Amsterdam 26 april 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:3596 Aan verdachte is ten laste gelegd dat hij zich in de periode van juli 2015 tot en met januari 2016 heeft schuldig gemaakt aan medeplegen van gewoontewitwassen en in de periode van februari 2015 tot en met september 2015 schuldig heeft gemaakt aan medeplegen van een beroep of gewoonte maken van flessentrekkerij, (pogingen tot) oplichting en gebruik maken van een vals of vervalst geschrift. Daarnaast is hem ten laste gelegd dat hij op 25 januari 2016 gebruik heeft gemaakt van een vals of vervalst geschrift.

Feit 2 t/m 4

De bedrijven bedrijf 1, bedrijf 2, bedrijf 3 B.V., bedrijf 4 en bedrijf 5 en bedrijf 6 hebben aangifte gedaan van oplichting dan wel poging daartoe door een persoon of personen die zich voordeden als (medewerkers van) het bedrijf 7. Uit het dossier blijkt dat die bedrijven (meerdere) leveringen hebben gedaan aan een bedrijf (of klanten daarvan) dat bij hen bekend was als bedrijf 7 en dat niet al die leveringen zijn betaald.

De rechtbank stelt vast dat een persoon of organisatie (van personen) zich heeft voorgedaan als het ‘echte’ bedrijf 7 en in die hoedanigheid orders heeft geplaatst bij genoemde bedrijven, terwijl die orders of een deel daarvan – na levering – niet zijn betaald. Op die manier is gefraudeerd, althans gepoogd dat te doen.

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of en in welke mate verdachte betrokken is geweest bij die fraude. Verder dient de rechtbank zich uit te laten over het al dan niet medeplegen van deze feiten. Om redenen van praktische aard zal de frauderende persoon of organisatie hierna bedrijf 7 worden genoemd.

Standpunten

Op basis van stemherkenningen, verscheidene getuigenverklaringen van transporteurs, de verklaring van medeverdachte, (volgens het Openbaar Ministerie) aan verdachte te koppelen telefoonnummers, de administratie (en toegang daartoe) van bedrijf 7 en bij verdachte aangetroffen bescheiden acht de officier van justitie bewezen dat verdachte onderdeel was van bedrijf 7. De officier van justitie acht ook het medeplegen bewezen.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte niet degene is die zich voordeed als medewerker van bedrijf 7 noch onderdeel van deze organisatie uitmaakte. De raadsman heeft daartoe aangevoerd dat medeverdachte kennelijk leugenachtige en onaannemelijke verklaringen heeft afgelegd, hetgeen duidt op een grote rol van medeverdachte in het geheel. Daarop voortbouwend heeft de raadsman betoogd dat voor zover verdachte enigszins betrokken is geweest bij bedrijf 7, verdachte geen opzet heeft gehad op de ten laste gelegde flessentrekkerij, en subsidiair, dat verdachtes handelingen onvoldoende substantieel zijn om te kunnen spreken van medeplegen. Ten aanzien van de pogingen tot oplichting, onder feiten 3 en 4 ten laste gelegd, heeft de raadsman primair betoogd dat niet is komen vast te staan dat de persoon die contact heeft gezocht met bedrijf 1 en bedrijf 2 niet persoon 1 zelf was, terwijl het bedrijf 7 ook daadwerkelijk bestond. Aldus kan niet worden vastgesteld dat iemand zich als een ander heeft voorgedaan. Subsidiair heeft de raadsman erop gewezen dat niet is gebleken van een zodanige rol van verdachte bij de vermeende pogingen tot oplichting van deze bedrijven dat verdachte als medepleger kan worden aangemerkt. Op grond van de hiervoor genoemde redeneringen concludeert de raadsman telkens tot vrijspraak van de betreffende feiten.

Oordeel van de rechtbank

Betrokkenheid verdachte

Ondanks dat verdachte herhaaldelijk heeft ontkend onderdeel uit te maken van bedrijf 7, bevat het dossier verschillende verklaringen en aanwijzingen dat verdachte heeft gehandeld als medewerker van bedrijf 7.

Meest van belang zijn de verklaringen van verschillende medewerkers van het bedrijf 8, welk bedrijf voor bedrijf 7 transporten heeft verzorgd. Uit de verklaringen van getuigen getuige 1 (p. 36-37 van het proces-verbaal voorgeleiding), getuige 2 (p. 73-74, idem), getuige 3 (p. 84-85, idem) en getuige 4 (p. 92-94, idem) kan worden opgemaakt dat verdachte zich op twee gelegenheden heeft voorgesteld als ‘ verdachte van bedrijf 7 ’.

Voorts zijn twee stemherkenningen door verbalisanten verbalisant 1 en verbalisant 2 van belang. Genoemde verbalisanten hebben de geluidsfragmenten die door persoon 2 van bedrijf 3 B.V. zijn aangeleverd en waarop een persoon zich voorstelt als persoon 1 beluisterd en hebben de stem van die persoon herkend als de stem van verdachte.

Daar komt bij dat verdachte heeft erkend dat hij zich in het geval van bedrijf 3 B.V. heeft voorgedaan als persoon 1, met wie bedrijf 3 B.V. al eerder contact had gehad over handel met bedrijf 7. De verklaringen die verdachte daarvoor heeft gegeven zijn niet eenduidig. Zo heeft hij eerst in zijn zevende verhoor ten overstaan van de politie verklaard dat hij op verzoek van anderen heeft gebeld onder de naam persoon 1 (p. 191 van het persoonsdossier), terwijl hij ter terechtzitting heeft verklaard dat de keuze om die naam te gebruiken was gelegen in het feit dat klanten beter reageren op die naam dan op zijn eigen allochtone naam. Nu verdachte in zijn eerste verhoren niet en daarna wisselend heeft verklaard over zijn reden om gebruik te maken van de naam persoon 1, acht de rechtbank dat deel van die verklaringen onvoldoende betrouwbaar.

Op basis van het voorgaande acht de rechtbank bewezen dat verdachte zich meerdere malen heeft voorgedaan als een medewerker van bedrijf 7, zij het door zich voor te doen als persoon 1, zij het door zich voor te stellen als verdachte van bedrijf 7.

Voorts acht de rechtbank van belang dat een privérekening van verdachte is betaald via de zakelijke rekening van bedrijf 7. Op 22 juli 2015 is namelijk een bedrag van € 550,00 overgemaakt (p. 264 van het proces-verbaal inhoudelijke behandeling) naar de rekening van persoon 3. Persoon 3 heeft daarover verklaard dat zij dit bedrag heeft ontvangen ten behoeve van persoon 4. Persoon 4 heeft dat bevestigd en daaraan toegevoegd dat hij geld kreeg van verdachte. De verklaring van verdachte dat hij zijn zakelijk contact, te weten medeverdachte, zou hebben gevraagd dat bedrag over te boeken om een privérekening te betalen, acht de rechtbank onaannemelijk stand. Allereerst is de rechtbank van oordeel dat het als zeer ongebruikelijk moet worden beschouwd om een zakelijk contact te verzoeken een privé rekening te betalen. Bovendien wordt de verklaring van verdachte op hieronder genoemde punten weersproken.

Verdachte heeft gesteld dat de overboeking op verzoek van persoon 4 vanaf een ING-rekening is gedaan, omdat het geld dan onmiddellijk op de ING-rekening van persoon 4 zou worden bijgeschreven. Echter, persoon 4 heeft geen ING-rekening. De rechtbank gaat daarom uit van de verklaring van persoon 4 dat verdachte hem vroeg of hij een ING-rekening had, zodat hij het geld meteen zou ontvangen (p. 273 van het proces-verbaal inhoudelijke behandeling). Om die reden heeft persoon 4 persoon 3, die wel een ING-rekening heeft, gevraagd het bedrag te ontvangen en te pinnen. Daarvan uitgaande is het dan ook onlogisch zoals door verdachte ter terechtzitting verklaard dat hij toentertijd een paar weken geen overboekingen kon doen vanaf zijn ING-rekening, omdat hij geen tan-codes kon verkrijgen vanwege een betalingsgebrek bij Vodafone. Dat hij toch vanaf een ING-rekening wilde overboeken valt dan alleen te verklaren door aan te nemen dat verdachte wist dat hij kon “beschikken” over de ING-rekening van bedrijf 7.

Kortom, de verklaring van verdachte is onaannemelijk en voor het door bedrijf 7 betalen van een privérekening van verdachte is naar het oordeel van de rechtbank geen andere verklaring dan dat verdachte onderdeel was van bedrijf 7.

Nu verdachte zich naar externen toe heeft voorgedaan als een medewerker van bedrijf 7 en de gang van zaken met betrekking tot de overboeking naar persoon 3 daar ook op duidt, acht de rechtbank bewezen dat verdachte (een van) degene(n) is die zich heeft voor gedaan als het ‘echte’ bedrijf 7.

Medeplegen

Mede gelet op het aantal malen dat verdachte zich heeft voorgedaan als een medewerker van bedrijf 7, hetgeen een essentieel onderdeel van de fraude omvat, acht de rechtbank de rol van verdachte voldoende substantieel om hem als pleger te beschouwen. Op basis van het dossier kan ook medeverdachte als pleger worden bestempeld. Nu getuige getuige 1 heeft verklaard dat hij telefonisch is benaderd door persoon 1 en dat verdachte, die op 25 augustus 2015 bij bedrijf 8 is langs gekomen, anders klonk dan die persoon 1 (p. 36-37 van het proces-verbaal voorgeleiding), moet de persoon aan de telefoon een ander dan verdachte zijn geweest. Gelet op de opmerking van getuige getuige 1 dat de persoon aan de telefoon accentloos Nederlands sprak (idem), kan die persoon niet medeverdachte zijn geweest. Medeverdachte spreekt immers gebrekkig Nederlands (p. 72 van proces-verbaal raadkamer van 22 februari 2016). Degene die zich bij telefonisch contact met bedrijf 8 als persoon 1 heeft voorgedaan, heeft actief contact gezocht met hen en heeft meerdere malen met hen gesproken.

Op grond hiervan concludeert de rechtbank dat ten minste één ander persoon (dan verdachte en medeverdachte) zich meerdere malen moet hebben voorgedaan als een medewerker van bedrijf 7 en dat aldus meerdere personen een substantiële rol hebben gehad in bedrijf 7 en de daarmee gepleegde en gepoogde fraude.

De overigens door de raadsman gevoerde verweren behoeven gelet op voorgaande overwegingen geen (verdere) bespreking. Al dan niet gedane contante betalingen van verdachte (Buy Best) aan bedrijf 7 doen niet af aan het oordeel dat verdachte onderdeel was van bedrijf 7, zodat het voorwaardelijk verzoek wordt afgewezen.

Op basis van al het voorgaande acht de rechtbank de onder 2, 3 en 4 ten laste gelegde feiten bewezen.

Feit 1: witwassen

Bedrijf 7 (verdachte) heeft de geleverde goederen doorverkocht. Aangezien de rechtbank feit 2 bewezen acht, staat vast dat die goederen afkomstig zijn van flessentrekkerij, een door verdachte medegepleegd misdrijf. Het doorverkopen van van misdrijf afkomstige goederen kan worden gekwalificeerd als het overdragen en omzetten daarvan. De rechtbank acht die onderdelen van de tenlastelegging dan ook bewezen.

Feit 5: valsheid in geschrifte

Op 25 januari 2016 is in raadkamer door de raadsman van verdachte een loonspecificatie over gelegd ter onderbouwing van de stelling dat verdachte bij bedrijf 9 B.V. werkzaam is. Op de loonspecificatie staat een niet bestaand Burger Service Nummer en is de burgerlijke staat van verdachte onjuist vermeld. Verder is daarop een onjuist loonheffingspercentage opgenomen en bevat de loonspecificatie een ander brutosalaris dan door verdachte en zijn vermeende werkgever genoemd. Verdachte wordt ervan verdacht dat hij opzettelijk gebruik heeft gemaakt van die onjuiste loonspecificatie om tot enig bewijs te dienen.

Standpunten

De officier van justitie heeft ten aanzien daarvan vrijspraak gevorderd, (kennelijk) omdat het op de loonspecificatie genoemde BSN kenbaar onjuist was en dit de later gegeven verklaring dat het een ‘pro forma loonspecificatie’ betrof, ondersteunt.

De raadsman heeft enerzijds aangevoerd dat het verdachte niet duidelijk was dat de loonspecificatie vals of vervalst was en dat verdachte dus niet opzettelijk daarvan gebruik heeft gemaakt. Anderzijds, zo begrijpt de rechtbank, wijst de raadsman erop dat (onmis)kenbaar was, gezien het gebrek aan vragen van het Openbaar Ministerie over de onjuiste gegevens op de loonspecificatie, dat de loonspecificatie niet echt was. Ook de raadsman concludeert daarom tot vrijspraak.

Oordeel van de rechtbank

Verdachte heeft – ten minste – voorwaardelijk opzettelijk gebruik gemaakt van de onjuiste loonspecificatie. Het kan hem niet zijn ontgaan dat daarop een niet bestaand BSN is opgenomen en dat zijn burgerlijke staat was aangeduid als ‘ongehuwd’. Verdachte heeft die loonspecificatie desalniettemin doen dienen als een bewijs van zijn arbeidsrelatie met bedrijf 9 B.V. Het verweer dat het een ‘pro forma loonspecificatie’, zou betreffen (om het nettosalaris te concretiseren) gaat niet op, omdat in dat geval onbegrijpelijk is dat daarop eveneens een onjuist en niet bestaand loonheffingspercentage en ander brutosalaris is opgenomen.

De rechtbank acht het onder 5 ten laste gelegde gebruik maken van een vals geschrift bewezen.

Feit 6: valsheid in geschrifte

De officier van justitie acht dit feit bewezen.

De raadsman heeft gesteld dat het bewijs ten aanzien van dit feit afkomstig is uit één bron, persoon 5, terwijl persoon 5 daarover niet eenduidig heeft verklaard en een belang heeft bij het ontkennen van zijn eigen betrokkenheid. Overigens is niet komen vast te staan dat de goederen niet zijn geleverd aan bedrijf 10 B.V., nu die vaststelling slechts kan zijn gebaseerd op de mededeling van de belastingadviseur van bedrijf 10 B.V. dat dit onmogelijk zou zijn. Aldus zou de valsheid of vervalsing niet kunnen worden bewezen. Subsidiair heeft de raadsman betoogd dat niet is komen vast te staan dat verdachte een rol had bij of wetenschap had van die valsheid of vervalsing. De raadsman concludeert tot vrijspraak.

Anders dan de raadsman constateert de rechtbank dat de verklaring van persoon 5 dat de pakbon is vervalst, wordt ondersteund door meerdere bewijsmiddelen. De belastingadviseur van bedrijf 10 B.V., persoon 6, heeft niet – zoals de verdediging doet lijken – zonder enige uitleg gesteld dat de levering niet heeft plaatsgevonden, maar heeft gemotiveerd verklaard dat een levering praktisch onmogelijk is. Op het betreffende adres is geen kantoor van bedrijf 10 B.V. gevestigd, aangezien het bedrijf thans in Engeland is gevestigd en uitsluitend een postadres betreft, aldus de belastingadviseur. Ook die verklaring wordt ondersteund, namelijk door de verklaring van verbalisant verbalisant 1 dat een wijkagent ter plaatse is gegaan en dat daar geen aanwijzing was voor het bestaan van het bedrijf 10 B.V.. De rechtbank beschouwt ook de pakbon zelf als steunbewijs, aangezien daarop staat dat deze is ondertekend door ‘ verdachte ’. Daaruit leidt de rechtbank af dat verdachte dit feit heeft gepleegd.

De rechtbank acht het onder 6 ten laste gelegde gebruik maken van een vervalst geschrift bewezen.

Feit 7: oplichting

De officier van justitie acht de onder 7 ten laste gelegde oplichting bewezen op basis van (onder meer) de aan bedrijf 11 B.V. over gelegde debiteurenlijst die – naar later bleek – tot de overname van oninbare vorderingen heeft geleid en betrekt daarbij voorts de onder 6 ten laste gelegde valsheid in geschrifte.

De raadsman heeft verzocht verdachte vrij te spreken, omdat bedrijf 11 B.V. niet opzettelijk en niet door verdachte zou zijn bewogen tot het aangaan van een overeenkomst of tot betaling van een vergoeding voor overgenomen vorderingen.

De rechtbank overweegt dat verdachte of bedrijf 7 een debiteurenlijst heeft over gelegd aan bedrijf 11 B.V., waarop – zo heeft verdachte later verklaard – ook potentiële klanten waren opgenomen. Daarnaast is naar bedrijf 11 B.V. de suggestie gewekt dat een bepaalde omzet zou zijn gehaald, welke omzet hoog lijkt, maar niet rechtstreeks door bewijsmiddelen wordt weersproken. De rechtbank acht het voorgaande onvoldoende om te spreken van oplichting(smiddelen) in de zin van artikel 326 sr en zal verdachte daarom hiervan vrijspreken.

Bewezenverklaring

• Feit 1: medeplegen van gewoontewitwassen;
• Feit 2: medeplegen van een beroep of gewoonte maken van het kopen van goederen met het oogmerk om zonder volledige betaling zich of een ander de beschikking over die goederen te verzekeren;
• Feit 3 en 4: medeplegen van poging tot oplichting, meermalen gepleegd;
• Feit 5 en 6: opzettelijk gebruik maken van het valse of vervalste geschrift als bedoeld in artikel 225 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht als ware het echt en onvervalst, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

Verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 20 maanden.

Verdachte heeft samen met een ander of anderen verschillende vormen van fraude gepleegd, waarvan meerdere bedrijven slachtoffer zijn geworden. Het benadelingsbedrag is hoog. De (financiële) schade die de bedrijven hebben opgelopen doordat geleverde orders niet zijn betaald, is niet het enige nadelige gevolg voor aangevers. Zij hebben werk en kosten gehad aan het onderzoeken en herstellen van de frauduleuze handelingen van verdachte, zo benadrukte de heer persoon 2 van bedrijf 3 B.V. ter terechtzitting.

De rechtbank heeft verdachte ter terechtzitting horen zeggen dat hij is geschrokken van de gang van zaken, dat de voorlopige hechtenis hem zwaar valt en dat het hem spijt dat bedrijf 3 B.V. is benadeeld doordat verdachte hen eenmaal heeft gebeld onder de naam persoon 1. Voor het overige heeft verdachte geen verantwoordelijkheid genomen voor zijn acties. Nu er niets bekend is over de beweegredenen van verdachte en zijn persoonlijke omstandigheden daar evenmin aanleiding toe geven, ziet de rechtbank geen reden om een voorwaardelijk strafdeel op te leggen. Van een onvoorwaardelijke straf gaat naar het oordeel van de rechtbank voldoende preventieve werking uit. Om die reden en omdat de rechtbank komt tot een gedeeltelijk andere bewezenverklaring, welke bewezen geachte feiten de rechtbank anders waardeert, zal zij bij de straftoemeting afwijken van wat de officier van justitie heeft gevorderd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Taakstraffen en geldboetes voor zwanendrifters

Vijf verdachten zijn op 5 juli jl. door de Rechtbank Midden-Nederland veroordeeld voor verschillende handelingen met knobbelzwanen. De rechtbank legt twee broers €1.000 geldboete op, waarvan €500 voorwaardelijk. Een derde broer krijgt een geldboete van €1.500, waarvan €500 voorwaardelijk. Twee andere verdachten krijgen 60 uurtaakstraf, waarvan 30 uur voorwaardelijk en een geldboete van €500.

De broers

De knobbelzwanen waren eigendom van de overleden vader van de broers. Volgens het Functioneel Parket hadden de mannen een samenwerkingsverband met hun vader. Zij zouden samen met hun vader afspraken hebben gemaakt over het vangen, merken, ringen en het inkorten van de vleugels van (wilde) zwanen op 27 verschillende locaties. Uit het dossier is niet gebleken dat de zonen die afspraken met hun vader hebben gemaakt. Volgens de rechtbank is het wel bewezen dat de verdachten een bijdrage hebben geleverd, of alleen een strafbaar feit hebben gepleegd. Dat zijn veel minder strafbare feiten dan de 27 situaties waar zij van verdacht werden.

Strafbare feiten

Bij een paar knobbelzwanen zijn illegale handelingen verricht. De rechtbank veroordeelt de broers en twee andere verdachten voor hun aandeel in de gepleegde strafbare feiten. Dit zijn onder andere de volgende feiten:

• Een wilde levende knobbelzwaan is toegeëigend;
• Er is geringd met een te grote ringmaat;
• Er is valsheid in geschrift gepleegd door het voorhanden hebben van gemanipuleerde ringen;
• Vleugels van kuikens zijn niet door een dierenarts ingekort;
• Een tatoeage van een zwaan is niet door een dierenarts gezet.

Deze feiten zijn in strijd met de wet en de rechtbank vindt dat de mannen daarvoor gestraft moeten worden. De rechtbank legt een lagere staf op dan door de officier van justitie is geëist omdat de mannen minder feiten hebben gepleegd dan waar zij voor terecht stonden.

De uitspraak is nog niet gepubliceerd.

Veroordelingen in Klimop-zaken blijven in stand, twee vrijspraken moeten over

In acht Klimop-zaken blijven de veroordelingen in stand. Dat heeft de Hoge Raad op 5 juli geoordeeld. Twee zaken, waarin een BV werd vrijgesproken, moeten opnieuw door het hof worden behandeld.

Een cruciale rol in deze zaak werd vervuld door de verdachten J. van V., N. V. (die inmiddels is overleden) en O. L. Zij waren in de jaren ’90 werkzaam bij Bouwfonds als (respectievelijk) directeur vastgoed-ontwikkeling, adviseur en controller/financieel directeur. Bij grote bouwprojecten, zoals het project Eurocenter (de ontwikkeling en bouw van kantoren en woningen aan de Zuidas), werden hoge bedragen gefactureerd voor werkzaamheden die niet waren uitgevoerd. Daarmee werden bij deze en gene ‘potjes’ gecreëerd, waaruit de verdachten en anderen zich konden verrijken.

De strafbare feiten die in dit verband zijn gepleegd, zijn onder andere: valsheid in geschrift, verduistering, witwassen, deelneming aan een criminele organisatie . De Hoge Raad heeft het merendeel van de klachten van verdachten met een verkorte motivering verworpen.

Hoofdverdachte Van V. werd veroordeeld tot 7 jaar gevangenisstraf, onder meer voor witwassen. Dat de geldbedragen die hij probeerde te verhullen afkomstig waren van misdrijven die waren gepleegd voordat witwassen strafbaar was gesteld (art. 420bis Sr) staat aan die veroordeling volgens de Hoge Raad niet in de weg.

Oud-notaris K. is door het hof veroordeeld tot 4 jaar gevangenisstraf. Die straf blijft in stand. Volgens de Hoge Raad heeft het hof uit de specifieke feiten van het geval kunnen opmaken dat de notaris zich onder meer schuldig heeft gemaakt aan het opstellen van een valse verkoopakte.

Van T. werd door het hof veroordeeld tot 3 jaar gevangenisstraf. Ook die straf blijft in stand. De vertraging van de behandeling van zijn zaak door een wraking van de rechtbankhoefde volgens de Hoge Raad niet tot een lagere straf te leiden.

Voormalig directeur van het Philips Pensioenfonds W.A.D.  F. heeft zijn cassatieberoep niet doorgezet en is daarin daarom niet-ontvankelijk verklaard. Zijn veroordeling tot 5 jaar gevangenisstraf is nu definitief.

Solid Brick BV en Parck Vastgoed Ontwikkeling Nederland BV zijn door het hof vrijgesproken. Het hof heeft die vrijspraak gemotiveerd met de overweging dat de vertegenwoordigers van deze verdachten (Del C. respectievelijk K.) zelf zijn veroordeeld als plegers van de aan de BV’s tenlastegelegde feiten. Zij zouden de BV’s hebben gebruikt als middel om die feiten te kunnen plegen. Het OM heeft tegen die vrijspraken cassatieberoep ingesteld. De HR heeft in beide zaken de beslissing van het hof vernietigd omdat de motivering van het hof niet in orde is. Deze zaken gaan terug naar het hof Amsterdam.

Lees hier de volledige uitspraken van de Hoge Raad:

• J.F.M. van V. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1393
• H. van T. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1394
• J.C. K. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1392
• D. S. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1383
• O. L. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1385
• J. K. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1384
• J. del C. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1395
• Solid Brick BV - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1382
• Parck Vastgoed Omtwikkeling Nederland BV - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1387
• W.A.D. F. - Hoge Raad 5 juli 2016, ECLI:NL:HR:2016:1386

Gemeente schuldig aan zwembadongeluk Tilburg

De gemeente Tilburg heeft grovelijk onachtzaam en nalatig gehandeld in de aanloop naar een dodelijk ongeval in zwembad Reeshof. Dat oordeelde de rechtbank Zeeland-West-Brabant op 5 juli. In november 2011 kwam in het zwembad een geluidsbox naar beneden, waardoor een baby van 5 maanden om het leven kwam en haar moeder gewond raakte. De bevestigingsbouten van de installatie hadden allang vervangen moeten worden.

Dood door schuld

De gemeente Tilburg werd vanaf 2006 meerdere keren gewaarschuwd voor doorroesting van de bouten en moeren van de geluidsbox. In april 2011, ruim een half jaar voor het ongeval, ontving de gemeente nog een rapport van een technisch bureau waarin stond dat de bouten per direct vervangen moesten worden. Ook hieraan werd geen gehoor gegeven. De rechter oordeelt daarom dat er sprake is geweest van grovelijk onachtzaam en nalatig handelen en legt de gemeente de maximale boete voor een rechtspersoon van 76.000 euro op. De officier van justitie had een boete van 60.000 euro geëist.

Boetekleed

De gemeente Tilburg heeft het boetekleed aangetrokken en de volledige verantwoordelijkheid op zich genomen. De rechtbank realiseert zich dat de gemeente dit afschuwelijke ongeval ook niet heeft gewild. Het ongeluk kon echter plaatsvinden door nalatigheid van gemeentefunctionarissen, aldus de rechter. De gemeente had de organisatie niet goed op orde. Taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden waren onduidelijk en versnipperd over verschillende afdelingen. Daardoor was er te weinig oog voor veiligheid. Dit rekent de rechter de gemeente zeer zwaar aan.

De uitspraak is op dit moment nog niet gepubliceerd.

Maximale werkstraf Veenendaler voor valsheid in geschrift

De Rechtbank Gelderland heeft een 35-jarige man uit Veenendaal veroordeeld voor valsheid in geschrift. Hij kreeg de maximale werkstraf van 240 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van 8 maanden opgelegd. De man liet tussen december 2014 en april 2015 tweemaal – door middel van in totaal 4 overboekingen – grote bedragen door zijn werkgever naar zijn eigen rekening overmaken. Dit geld – met een totale waarde van 420.000 euro - was bestemd voor de belastingdienst. De man deed dit om hiermee onder andere zijn eigen woning te kunnen financieren.

Eigen belang

De rechtbank rekent het de man zwaar aan dat hij uit eigen belang het door zijn werkgever in hem gestelde vertrouwen heeft geschaad. Ook het feit dat hij na de eerste overboekingen in december 2014 er niet voor koos om zijn handelen op te biechten, telt zwaar mee. Daarnaast ontkende hij in juni 2015 - toen alles aan het licht kwam – dat hij de bedragen had overgeboekt.

Straf hoger dan eis

Het Openbaar Ministerie had een werkstraf van 180 uur een voorwaardelijke gevangenisstraf van 2 maanden geëist. De straf valt hoger uit, omdat de rechtbankrekening houdt met de ‘Oriëntatiepunten voor straftoemetingen en LOVS-afspraken’. Hierin staat onder andere dat voor fraude bij een benadelingsbedrag van 250.000 tot 500.000 euro een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 12 tot 18 maanden staat. Toch legt de rechtbank geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf op. In het voordeel van de man neemt de rechtbank mee dat hij niet eerder is veroordeeld voor dergelijke strafbare feiten. Ook werkte hij aan het politieonderzoek en is het volledige bedrag terugbetaald aan zijn voormalige werkgever.

Aan de straf zijn bijzondere voorwaarden verbonden. Zo moet de man zich tijdens zijn proeftijd laten behandelen en zich dagelijks melden bij de reclassering.

Bron: de Rechtspraak 

Langdurige gevangenisstraf voor 'babbeltruc'

Rechtbank Noord-Holland 30 juni 2016, ECLI:NL:RBNHO:2016:5346

De rechtbank heeft een gevangenisstraf van 36 maanden - waarvan 12 maanden voorwaardelijk - opgelegd aan een 37-jarige vrouw. Van 19 januari 2015 tot en met 3 juni 2015 heeft zij van 14, veelal hoogbejaarden, de pincode afhandig gemaakt, of dat geprobeerd, door gebruik van de babbeltruc.

De rechtbank acht ook bewezen dat de vrouw met de gestolen bankpas en verkregen pincode van 10 slachtoffers aanzienlijke bedragen van hun bankrekening heeft opgenomen. In zeven zaken is de verdachte (deels) vrijgesproken wegens onvoldoendebewijs.

'Babbeltruc'

De vrouw belde de slachtoffers en deed zich voor als bankmedewerker of medewerker van de politie en wekte op die wijze vertrouwen. Uit onderzoek bleek dat met name gebeld werd naar vaste telefoonnummers van personen op hoge leeftijd, in de regio Amsterdam en omstreken. Met een listig verhaal bewoog de vrouw de slachtoffers tot afgifte van de pincode van hun bankpas. In de meeste gevallen was de bankpas kort daarvoor gestolen van de slachtoffers; onder meer uit hun woning door vrouwen die zich voordeden als thuiszorgmedewerkers. Enkele slachtoffers konden niet aangeven hoe zij de bankpas waren kwijtgeraakt, door diefstal of verlies, maar zij kregen kort daarop wél dat bewuste telefoontje, waarop zij hun pincode afgaven.

Opname geld van de bankrekeningen

De rechtbank acht bewezen dat de vrouw met behulp van de gestolen bankpas en de ontvreemde pincode, geld heeft opgenomen van de bankrekening van 10 slachtoffers. Dit deed zij in sommige gevallen samen met anderen. Daarbij is opvallend dat de pintransacties plaatsvonden binnen een zéér kort tijdsbestek na het babbeltruc-gesprek of zelfs tegelijkertijd. Voor de rechtbank staat daarmee vast dat degene die het babbeltruc-gesprek voerde, ook betrokken was bij het pinnen van het geld.

Verweer namens verdachte

De vrouw heeft alle betrokkenheid ontkend en namens haar is vrijspraak gevraagd voor alle feiten omdat het bewijs tekort schiet. Zo leveren de camerabeelden van de persoon die het geld pinde onvoldoende herkenning op. Voorts is het herkennen van de stem van de vrouw in de getapte telefoongesprekken onbetrouwbaar; het zou immers ook een familielid van verdachte kunnen zijn geweest met een vergelijkbare stem.

Bewijs volgens de rechtbank

De vrouw is op 3 juni 2015 door de politie daadwerkelijk aangetroffen bij de woning van één van de slachtoffers, waarbij zij zich had voorgedaan als medewerkster van de ING-bank. Zij had de mobiele telefoon in haar bezit waarmee het babbeltruc-gesprek met dit slachtoffer was gevoerd. Dit gesprek, maar ook andere opgenomen gesprekken zijn door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) onderworpen aan spraakonderzoek. De stem van degene die het babbeltruc-gesprek voerde is vergeleken met de opnames van politieverhoren van de vrouw én met gesprekken via een privé-telefoon-nummer dat de vrouw gebruikte. Het NFI acht het – kort gezegd – waarschijnlijk dat zij de babbeltruc-gesprekken heeft gevoerd. De rechtbank heeft daarom de conclusie van het NFI gebruikt voor het bewijs. Dat het de vrouw was die belde, leidt de rechtbank ook af uit de zendmastgegevens; veel is gebeld in de nabijheid van haar woning. Tot slot is ter zitting gebleken dat zij geen familieleden heeft wonen in de omgeving van Amsterdam, waarmee het door de verdediging geschetste alternatieve scenario onaannemelijk is.

Camerabeelden van de pintransacties

Op verschillende beelden is een persoon te zien die het haar en gezicht heeft afgeschermd met een muts, pet of sjaal. De rechtbank oordeelt dat de uiterlijke kenmerken van die persoon passen bij die van de vrouw; met name de spitse neus en de stand van de ogen. Daar komt bij dat de persoon die pint veelal kleding draag die sterk overeenkomt met de kleding die in de woning van de vrouw is aangetroffen. Verbalisanten van de politie hebben haar herkend op basis van diverse concreet omschreven kenmerken. De rechtbank gebruikt deze ambtshalve herkenningen voor hetbewijs. Op grond van al deze bewijsmiddelen acht de rechtbank bewezen dat het de vrouw is geweest die heeft gepind van de bankrekeningen van de slachtoffers.

Samen met anderen

De rechtbank is van oordeel dat de vrouw enkele diefstallen samen met anderen heeft gepleegd; voor een aantal zaken geldt dat zij mogelijk alleen heeft geopereerd.

Strafmaat

De rechtbank vindt het zeer ernstige strafbare feiten, die naast financiële schade, overlast en gevoelens van onmacht bij de gedupeerden hebben veroorzaakt. Kennelijk is ook bewust en stelselmatig een groep oudere en daardoor kwetsbare slachtoffers tot doelwit gekozen. Daarnaast heeft de rechtbank rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden van de vrouw die moeder is van drie jonge kinderen. Aan haar wordt een gevangenisstraf opgelegd van 36 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar als stok achter de deur, om haar ervan te weerhouden opnieuw strafbare feiten te plegen.

Vorderingen van de gedupeerden en ontnemingsvordering

De rechtbank heeft de vrouw veroordeeld om aan zes benadeelden de door hen geleden schade te vergoeden. In een apart vonnis heeft de rechtbank de vrouw veroordeeld tot betaling aan de staat van een bedrag van 12.810,23 euro. Dit is het door haarwederrechtelijk verkregen financieel voordeel.

Lees hier de volledige uitspraak.

Niet-ontvankelijkheid OM: Door ná aanvang van het onderzoek op de terechtzitting een beslissing te nemen over de afdoening van de zaak heeft het OM gehandeld in strijd met het Wetboek van Strafvordering

Rechtbank Overijssel 20 juni 2016, ECLI:NL:RBOVE:2016:2280 Verdachte is ten laste gelegd dat hij zich schuldig heeft gemaakt aan valsheid in geschrifte. De officier van justitie heeft gerequireerd tot niet-ontvankelijkverklaring van het OM omdat met de verdediging overeenstemming is bereikt over de afdoening van de zaak. Bedoelde afdoening houdt in dat het openbaar ministerie met de verdediging een taakstraf is overeengekomen, welke inmiddels door verdachte is verricht.

De rechtbank oordeelt dat de handelwijze van het Openbaar Ministerie strijdig is met het Wetboek van Strafvordering en niet minder is dan een verstoring van de rechtsorde. Uit het bepaalde in het Wetboek van Strafvordering volgt dat een strafzaak ter terechtzitting aanhangig wordt gemaakt door een dagvaarding welke vanwege de officier van justitie aan de verdachte wordt betekend. De officier van justitie kan van verdere vervolging afzien, zolang het onderzoek op de terechtzitting nog niet is aangevangen. Vanaf het moment dat de zaak is uitgeroepen en het publiek daarvan kennis heeft kunnen nemen, kan de officier van justitie de dagvaarding niet meer intrekken en dient de zaak te eindigen met een einduitspraak van de rechter op een openbare terechtzitting. Kortom, de beslissingsbevoegdheid van de officier van justitie eindigt op het moment dat de zaak ter terechtzitting wordt uitgeroepen. Vanaf dat moment is het enkel en alleen de rechter die beslist over de voorgelegde zaak, op grondslag van de door de officier van justitie opgestelde tenlastelegging en naar aanleiding van het onderzoek op de openbare terechtzitting. Binnen de constitutioneel bepaalde verhoudingen impliceert dit dat de rechter onafhankelijk is van de opsporende en vervolgende instanties.

Door ná aanvang van het onderzoek op de terechtzitting een beslissing te nemen over de afdoening van de zaak, heeft het Openbaar Ministerie een handelwijze gehanteerd die strijdig is met het systeem van het Wetboek van Strafvordering dat in verband met niet alleen de belangen van procespartijen maar ook in verband met het belang van openbaarheid een beslissing door een onafhankelijke en onpartijdige rechter voorstaat.

De officier van justitie is in deze zaak daaraan geheel voorbij gegaan door een overeenkomst te sluiten met de verdachte terwijl de zaak al onder de rechter was en heeft in zijn oproeping van verdachte voor de zitting van 6 juni 2016 vermeld dat hij niet-ontvankelijkheid zou gaan vorderen, hetgeen erin heeft geresulteerd dat bij verdachte vooruitlopend op de rechterlijke beslissing verwachtingen zijn gewekt waardoor hij en zijn raadsman niet op de terechtzitting zijn verschenen.

De rechtbank kan, ondanks de omstandigheid dat de strafzaak daardoor aan een onafhankelijk rechterlijk oordeel wordt onttrokken, niet voorbijgaan aan het feit dat de toezegging van de officier van justitie aan de verdediging dat hij tot niet-ontvankelijkheid zal requireren bij verdachte het gerechtvaardigd vertrouwen heeft gewekt dat hij niet verder zal worden vervolgd. De officier van justitie heeft door te handelen zoals hij deed de rechtbank voor een voldongen feit geplaatst. De rechtbank is onder deze omstandigheden tot de slotsom gekomen dat, hoewel vorenbedoelde belangen van openbaarheid en een onafhankelijke en onpartijdige rechtspraak tot heropening van de zaak nopen, het bij verdachte opgewekt gerechtvaardigd vertrouwen hieraan in de weg staat.

De onderhavige inbreuk op de beginselen van een behoorlijke procesorde, welke naar het oordeel van de rechtbank niet minder dan een verstoring van de rechtsorde heeft behelsd en een miskenning van de verhouding tussen het Openbaar Ministerie als vervolgende instantie en de rechtbank die bij uitsluiting bevoegd is te oordelen over de zaak die aan haar is voorgelegd, brengt naar het oordeel van de rechtbank met zich mee dat verdachte in deze zaak en onder deze omstandigheden, niet verder in rechte mag worden betrokken. Gelet op het voorgaande past hier slechts de sanctie van niet-ontvankelijk verklaring van de officier van justitie in de vervolging.

Lees hier de volledige uitspraak .

Hawala-bankieren: Vrijspraak witwassen, veroordeling voor medeplegen art. 2:3a Wft.

Rechtbank Rotterdam 21 april 2016, ECLI:NL:RBROT:2016:4867 De verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het verrichten van illegale geldtransacties. De verdachte heeft gedurende een half jaar veelvuldig grote contante geldbedragen buiten het formele geldcircuit verplaatst, uitbetaald of ontvangen. De verdachte heeft samen met anderen de voornoemde geldtransfers bedrijfsmatig als betaaldienstverlener verricht zonder te beschikken over een daartoe door de Nederlandse Bank verleende vergunning, dan wel een door die instelling geregelde vrijstelling. De verdachte heeft zich zodoende onttrokken aan de regels van het financiële toezichtrecht.

Verdachte heeft voorts ongeveer 95 gram hasjiesj voorhanden gehad. Hasjiesj is een voor de volksgezondheid schadelijke stof en is daarom door de wetgever op de bij de Opiumwet behorende lijst II geplaatst.

Feiten 1 en 2

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de verdachte in de ten laste gelegde periode tezamen en in vereniging met anderen meerdere geldbedragen krachtens (gewoonte)witgewassen. In de voornoemde periode heeft de verdachte dertien keer geld overgedragen en een substantieel geldbedrag voorhanden gehad in zijn woning in het kader van een criminele vorm van Hawala-bankieren. De feiten en omstandigheden in deze zaak en de werkwijze met betrekking tot het bankieren zijn zodanig dat kan worden geoordeeld dat het geld van voorafgaande misdrijven afkomstig is. De verdachten maakten gebruik van versluierende taal en op de handelingen die in deze zaak zijn waargenomen, zijn verschillende FATF typologieën van toepassing. De verdachte heeft daar geen enkele, laat staan verifieerbare, verklaring omtrent de herkomst van het geld tegenovergesteld. Voorts kan worden bewezen dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan bankieren zonder vergunning, strafbaar gesteld op grond van de Wet financieel toezicht. De verdachte brengt en haalt zelf geld. Bij hem thuis is een token aangetroffen van een overdracht, die binnen de onderzoeksperiode valt. Dat duidt op zelf geld transporteren. Hij bemiddelde ook bij een tweetal transacties waarbij het daadwerkelijke ophalen of brengen door een ander, in casu medeverdachte 1 werd gedaan. Dan heeft hij de rol van onderbankier.

Standpunt verdediging

Bepleit is dat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het onder 1 tenlastegelegde. Daartoe is aangevoerd dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat er sprake is van vermogensbestanddelen ‘afkomstig uit enig misdrijf’ voorafgaand aan het voorhanden hebben en het overdragen daarvan in de zin van artikel 420quater van het Wetboek van Strafrecht. Op grond van de jurisprudentie kan niet worden volstaan met de typologieën van witwassen, indien duidelijk is dat het transacties in het kader van Hawala-bankieren betreft. Het dossier bevat geen aanwijzing die wijst op een ander gronddelict, anders dan de betrokkenheid van cliënt als koerier bij het Hawala-bankieren, waaruit de gelden zouden zijn voortgevloeid. Tevens kan niet worden bewezen dat cliënt op de hoogte zou zijn geweest van een mogelijk criminele herkomst van de verschillende geldbedragen.

Daarnaast is vrijspraak bepleit van het onder 2 tenlastegelegde, nu de verdachte slechts als koerier heeft gewerkt en deze feitelijke gedraging onvoldoende is om te kunnen spreken van een nauwe en bewuste samenwerking van verdachte op het uitoefenen van het bedrijf van betaaldienstverlener.

Beoordeling rechtbank

‘van misdrijf afkomstig’

De rechtbank stelt vast dat zich in het dossier de schriftelijke weergave van afgeluisterde telefoongesprekken en sms-berichten bevindt met telefoonnummers die aan de verdachte en respectievelijk medeverdachte 1 worden toegeschreven. De gesprekken en berichten hebben een versluierend, voor buitenstaanders dikwijls cryptisch karakter waarin herhaalde patronen optreden en getallen een prominente rol spelen. In deze gesprekken wordt (onder meer) gesproken over het geven van ‘het toevertrouwde’, er worden nummers en adressen doorgegeven en soms worden kennelijk telefoonnummers van contactpersonen doorgegeven. Ook is er sprake van zogenoemde ‘tokens’ die kennelijk fungeren als legitimatie voor de afleveraars van de geldbedragen, zoals bij Hawala-bankieren gebruikelijk is. Tevens is gebleken dat door de verdachte met diverse contacten afspraken worden gemaakt die deels zijn geobserveerd, waarbij het vermoeden is ontstaan dat hierbij geldbedragen worden ontvangen of afgeleverd. De waarnemingen bij observaties op 14 november 2012 en 21 februari 2013 sluiten aan op de informatie in tapgesprekken en berichten. Op 14 november 2012 is na een overdracht een geldbedrag van 17.400 euro aangetroffen bij een medeverdachte, waarbij betrokkenheid van de verdachte en de medeverdachte medeverdachte 1 aannemelijk is. Tevens is bij een doorzoeking van de woning van de verdachte een geldbedrag van 99.860 euro aangetroffen.

De verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij als koerier ter zake van Hawala-bankieren geld van A naar B bracht. Tevens heeft hij verklaard dat het geld, dat tijdens de doorzoeking in zijn woning in beslag genomen is, de voorraad betreft die hij als koerier van Hawala-bankieren voorhanden had en niet zijn eigen geld betreft.

De rechtbank stelt in de eerste plaats vast dat het onderzoek in de onderhavige zaak geen direct bewijs heeft opgeleverd van het van enig concreet misdrijf afkomstig zijn van de geldbedragen die onder de verdachte in beslag zijn genomen. De verdachte heeft ter terechtzitting een concrete, min of meer verifieerbare en niet op voorhand als volslagen onwaarschijnlijk aan te merken verklaring afgelegd.

Uit de hiervoor geschetste feiten en omstandigheden kan worden geconcludeerd dat de verdachte betrokken was bij het zogenoemde Hawala-bankieren. Voorts is het niet op voorhand volslagen onwaarschijnlijk dat hij het onder hem in beslag genomen geld uit dien hoofde voorhanden had. Gelet daarop en op de specifieke werkwijze van Hawala-bankieren is het enkele voorkomen van omstandigheden zoals hier aan de orde - wat er ook zij van een verschijningsvorm die doet denken aan voorbeelden uit de reeks witwas-typologieën - in dit geval onvoldoende om daaraan een gerechtvaardigd vermoeden te ontlenen dat de verdachte zich bezig hield met witwassen. Nu het dossier overigens geen op witwassen duidende aanwijzingen bevat die niet door verdachtes werkzaamheden binnen het Hawala-bankieren (kunnen) worden verklaard en niet is komen vast te staan dat de bij hem aangetroffen geldbedragen zien op mogelijke opbrengsten of verdiensten daaruit en evenmin is gebleken dat verdachte op de hoogte zou zijn geweest van een mogelijk criminele herkomst van de verschillende geldbedragen uit strafbare feiten door anderen gepleegd dient de verdachte te worden vrijgesproken van het onder 1 tenlastegelegde.

Beoordeling van de rechtbank ten aanzien van feit 2

‘medeplegen’

Aan de verdachte wordt onder 2 verweten dat hij - tezamen en in vereniging met anderen - zonder vergunning betaaldiensten heeft verricht door geldtransacties en/of geldtransfers uit te voeren en/of gelden heeft ontvangen en/of beschikbaar gesteld en/of gehouden, namelijk ten aanzien van de geldbedragen opgenomen in het onder 2 ten laste gelegde.

Overdracht 26 september 2012

Uit de inhoud van opgenomen en afgeluisterde tapgesprekken en sms-berichten kwam naar voren dat de verdachte op 26 september 2012 een telefoonnummer ontving van zijn opdrachtgever in Marokko. De verdachte neemt contact op met dit telefoonnummer en maakt een afspraak met een NN-man. De verdachte stuurt medeverdachte 1 naar de ontmoeting met NN-man en laat de NN-man weten dat hij ‘het toevertrouwde moet geven’. NN-man heeft nummer ‘26’. Na de ontmoeting laat medeverdachte 1 aan de verdachte weten dat alles klopt, de verdachte rapporteert dit vervolgens weer terug naar zijn opdrachtgever in Marokko.

Overdacht 14 november 2012

Op 12 november 2012 werd verdachte gebeld door één van zijn Marokkaanse opdrachtgevers, genaamd opdrachtgever . opdrachtgever zei tegen verdachte dat hij woensdag gebeld zou worden door iemand aan wie hij 17.400 moet geven. Op 14 november 2012 werd verdachte gebeld door een NN-man, die later medeverdachte 2 genaamd bleek te zijn. De verdachte en medeverdachte 2 spraken af elkaar te ontmoeten in de adres . Tijdens observatie werd gezien dat verdachte in het voertuig van medeverdachte 2 plaatsnam. De verdachte belde vervolgens met opdrachtgever . Uit dat gesprek bleek dat verdachte dacht dat zijn contact "zou geven". opdrachtgever zei dat verdachte "moet geven". verdachte belde vervolgens naar medeverdachte 1 en zei dat medeverdachte 1 17.400 moet geven aan iemand die hij naar hem stuurt. Tijdens observatie werd gezien dat medeverdachte 2 een ontmoeting had met medeverdachte 1 in Nieuwegein. Beiden namen vervolgens korte tijd plaats in de auto van medeverdachte 1 , waarna beiden weer plaats namen in hun eigen auto. medeverdachte 1 belde vervolgens met verdachte en zei dat "hij hem het toevertrouwde heeft gegeven". medeverdachte 2 belde vervolgens met verdachte en zei dat het goed was; hij alleen biljetten van 20 had gekregen; hij het niet geteld had en het zo mee zou nemen. Kort hierna werd medeverdachte 2 op heterdaad aangehouden en werd in zijn auto een stoffen zak met 17.400 euro aangetroffen.

Uit de inhoud van opgenomen en afgeluisterde tapgesprekken en sms-berichten is gebleken dat ook bij de andere ten laste gelegde transacties de verdachte contact had met één van zijn opdrachtgevers in Marokko, de verdachte contact opneemt met een derde, in die gesprekken veelal (huis)nummers worden genoemd en er vervolgens een ontmoeting plaatsvindt tussen de verdachte en die derde, waarna de verdachte tot slot weer contact opneemt met zijn opdrachtgever in Marokko.

Gelet op de afgeluisterde tapgesprekken tussen de verdachte en één van de opdrachtgevers in Marokko en de hoogte van de inbeslaggenomen geldbedragen stelt de rechtbank vast dat de in de gesprekken genoemde nummers, getallen betreffen die staan voor het geldbedrag dat dient te worden overgedragen. Deze ‘nummers’ dienen voor de juiste hoogte van het geldbedrag te worden vermenigvuldigd met 1000.

Artikel 2:3a, lid 1, van de Wet op het financieel toezicht (Wft) verbiedt het zonder vergunning van de Nederlandsche Bank uitoefenen van het bedrijf van betaaldienstverlener. De Wft onderscheidt in dit verband zeven soorten betaaldiensten (welke afkomstig zijn uit de bijlage bij de Europese richtlijn voor betaaldiensten 2007/64/EG), waaronder geldtransfers, die als volgt nader worden omschreven:

Van het verlenen van de dienst ‘geldtransfer’ is sprake als, zonder dat een rekening wordt geopend, van een betaler geld wordt ontvangen met als enig doel het daarmee corresponderende bedrag over te maken rechtstreeks aan een begunstigde dan wel aan een andere betalingsdienstverlener die de gelden aan de uiteindelijk begunstigde uitkeert.

Geldtransfers (of moneytransfers) worden in de praktijk vooral verleend ten behoeve van het overmaken van geld naar begunstigden in het buitenland, met name naar landen met een minder ontwikkeld banksysteem en waar het gebruik van bankrekeningen minder voorkomt. Ook voor onverwachte spoedbetalingen wordt wel van geldtransfers gebruik gemaakt.

Voor medeplegen moet sprake zijn van een voldoende nauwe en bewuste samenwerking tussen de betrokken personen, gericht op de totstandkoming van het delict. Het accent ligt daarbij op de samenwerking en minder op de vraag wie welke feitelijke handelingen heeft verricht. De bijdrage aan het delict dient van voldoende intellectueel of materieel gewicht te zijn.

Nu de verdachte zeer intensief contact onderhield met zijn opdrachtgevers in Marokko, er sprake was van een hoge frequentie aan transacties, de verdachte een groot geldbedrag in zijn woning voorhanden had en ten minste in twee gevallen medeverdachte 1 aanstuurde in het kader van Hawala-bankieren, behelst het feitelijk handelen van de verdachte meer dan het slechts fungeren als geldkoerier. De verdachte heeft met zijn handelen een wezenlijke bijdrage geleverd aan het strafbare feit. De verdachte kan derhalve worden aangemerkt als medepleger en heeft samen met anderen het bedrijf van betaaldienstverlener uitgeoefend.

Feiten 3 en 4

De officier van justitie acht het onder 3 en 4 tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen. De ploertendoder is in de woning van de verdachte aangetroffen. Dat is een ploertendoder als genoemd in art 2 lid 1 onder g van de Regeling wapens en munitie, ofwel een wapen van de categorie 1 onder 3 van de WWM (als bedoeld onder artikel 2, lid 1, WWM).

De hasj is in de berging van de woning van de verdachte aangetroffen. Het plakje is positief getest op THC. Ook het NFI heeft vastgesteld dat het hasjiesj betreft.

Standpunt verdediging

Bepleit is dat de verdachte dient te worden vrijgesproken van het onder 3 en 4 tenlastegelegde. Daartoe is aangevoerd dat de enkele vondst van beide zaken in de berging en de woonkamer onvoldoende wettig bewijs is voor de wetenschap en dus van het voorhanden hebben van beide zaken. Er kwam veel familie bij de verdachte thuis. Bovendien heeft de schoonvader van verdachte enkele dagen in de woonkamer gelogeerd. Er bestaat een reële mogelijkheid dat een ander de voorwerpen daar heeft geplaatst.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank stelt vast dat tijdens een doorzoeking in de woning van de verdachte in een lade van een kast in de woonkamer een ploertendoder is aangetroffen. Daarnaast is in de berging van voornoemde woning in een doos en daarin een plastic zak met een plakje hasj aangetroffen.

De rechtbank neemt bij haar beoordeling als uitgangspunt dat de eigenaar tevens gebruiker van een pand in beginsel geacht wordt wetenschap te hebben van zich in dat pand bevindende goederen. Daarnaast constateert de rechtbank dat de verdachte zich beroept op zijn zwijgrecht en dus zelf geen verklaring heeft gegeven voor de aanwezigheid van de ploertendoder en de hasj in zijn woning.

Daar staat naar het oordeel van de rechtbank tegenover dat de woonkamer van de woning van verdachte een centrale plaats in de woning is, die tevens makkelijk toegankelijk is voor anderen dan de verdachte, hetgeen ook blijkt uit de verklaring van mevrouw getuige , inhoudende dat haar schoonvader een aantal nachten bij hen in de woonkamer logeerde. De rechtbank acht het onder voornoemde omstandigheden niet uitgesloten dat een ander dan verdachte de ploertendoder in de lade van de kast heeft achtergelaten, hetgeen namens verdachte, bij monde van diens advocaat naar voren is gebracht. Daar komt bij dat uit het dossier geen enkel feit of omstandigheid naar voren is gekomen waaruit het bewustzijn van de aanwezigheid van het wapen in de woning kan worden afgeleid. Niet kan worden vastgesteld dat het de verdachte is geweest die het wapen voorhanden heeft gehad dan wel dat het wapen zich in de machtssfeer van de verdachte heeft bevonden. De verdachte dient derhalve te worden vrijgesproken van het onder 3 tenlastegelegde.

Dit is anders voor het onder 4 tenlastegelegde feit. De rechtbank acht wel wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte de hasj in de berging van zijn woning voorhanden heeft gehad. De hasj bevond zich in de berging van de woning van de verdachte, wat naar het oordeel van de rechtbank een minder toegankelijke plek in de woning is. Gesteld noch gebleken is dat ook anderen toegang hadden tot deze berging. Derhalve kan het niet anders dan dat de verdachte zich bewust was van de aanwezigheid van de drugs. De rechtbank acht het onder 4 tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

• Feit 2: medeplegen van overtreding van een voorschrift, gesteld bij artikel 2:3a van de Wet op het financieel toezicht, opzettelijk begaan, meermalen gepleegd.
• Feit 4: handelen in strijd met een in artikel 3, onder C, van de Opiumwet gegeven verbod.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf van 175 dagen. 

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft accountancy-activiteiten verricht zonder een WWFT-melding te doen. Vrijspraak: VOF (en niet verdachte) was meldplichtig.

Rechtbank Amsterdam 30 juni 2016, ECLI:NL:RBAMS:2016:3965 Aan verdachte is ten laste gelegde dat hij als belastingadviseur of externe registeraccountant of externe accountant-administratieconsulent zelfstandig onafhankelijk beroepsactiviteiten uitoefent, dan wel anderszins zelfstandig onafhankelijk daarmee vergelijkbare activiteiten beroeps- of bedrijfsmatig verricht, en daarbij opzettelijk in strijd heeft gehandeld met de in artikel 16 van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme geformuleerde verplichting om een ongebruikelijke voorgenomen transactie onverwijld te melden nadat het ongebruikelijke karakter van die transactie hem bekend is geworden.

Alvorens toe te komen aan de vraag, of er sprake was van een ongebruikelijke voorgenomen transactie en of verdachte opzettelijk die ongebruikelijke transactie niet heeft gemeld, moet de vraag beantwoord worden of verdachte kan worden aangemerkt als een instelling in de zin van de Wwft, waarop deze meldplicht rust.

Ten tijde van het ten laste gelegde feit bepaalde artikel 1 lid 1 sub a onder 11 en 23 Wwft dat als instelling in de zin van de Wwft diende te worden aangemerkt – voor zover relevant voor de onderhavige zaak – een ‘natuurlijke persoon, rechtspersoon of vennootschap die als externe registeraccountant of externe accountant-administratieconsulent zelfstandig onafhankelijk beroepsactiviteiten waaronder forensische accountancy uitoefent, dan wel een natuurlijke persoon, rechtspersoon of vennootschap, voor zover die anderszins zelfstandigonafhankelijk daarmee vergelijkbare activiteiten beroeps- of bedrijfsmatig verricht’ en een ‘natuurlijke persoon, rechtspersoon of vennootschap die als belastingadviseur zelfstandig onafhankelijk beroepsactiviteiten uitoefent, dan wel een natuurlijke persoon, rechtspersoon of vennootschap, voor zover die anderszins zelfstandig onafhankelijk daarmee vergelijkbare activiteiten beroeps- of bedrijfsmatig verricht’. Deze definitie gold vanaf 1 januari 2013. Daarvóór ontbrak in de Wwft de eis dat de beroepsactiviteiten ‘zelfstandig onafhankelijk’ moesten worden uitgeoefend.

In de Memorie van Toelichting van 23 april 2012 bij de “Wijziging van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme en de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme BES in verband met de implementatie van aanbevelingen van de Financial Action Task Force” (Kamerstukken II 2011-2012, 33 238, nr. 3) is met betrekking tot deze wetswijziging het volgende opgenomen:

“Verder wordt de normadressering voor de (externe) registeraccountants (RA), de (externe) accountants-administratieconsulenten (AA) en belastingadviseurs aangepast, dit mede op verzoek van de brancheorganisaties zelf. Deze is thans nog gericht op individuen, terwijl het in de praktijk voor bijvoorbeeld een individuele RA of AA werkzaam in een accountantsorganisatie vaak niet is toegestaan een ongebruikelijke transactie zelf te melden. Eerst dient intern gemeld te worden, ook in de gevallen waarin nog twijfel bestaat omtrent het ongebruikelijk karakter van de transactie. Het is dan doorgaans aan de compliance afdeling van de organisatie om te beslissen of daadwerkelijk gemeld dient te worden. De redenen om niet tot melding over te gaan worden vastgelegd en zijn voor de toezichthouder inzichtelijk.

De voorgestelde normadressering is beperkt tot degenen die de relevante beroepsactiviteiten zelfstandig onafhankelijk uitoefenen, kort gezegd: het kantoor en de natuurlijke persoon die zelfstandig optreedt. Deze kunnen door de toezichthouder bestuursrechtelijk worden aangesproken op ontoereikend beleid inzake bijvoorbeeld het melden van ongebruikelijke transacties, of het in concrete gevallen nalaten om meldingen van ongebruikelijke transacties te doen. Dat is ook efficiënter dan accountants in loondienst aan te spreken. Dit laat onverlet de mogelijkheid van tuchtrechtelijke maatregelen jegens natuurlijke personen op basis van het wettelijke tuchtrecht dat op een individuele RA of AA van toepassing is. (…)

In verband met deze aanpassingen is het instellingsbegrip van de belastingadviseur apart opgenomen in subonderdeel 23º. Ook voor deze beroepsgroep is de normadressering aangepast zoals hiervoor beschreven.”

In de “Richtsnoeren voor de interpretatie van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (WWFT) voor belastingadviseurs en accountants” van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (van juni 2014) is als toelichting op deze wetswijziging het volgende opgenomen:

“Normadressaat is de natuurlijk persoon, rechtspersoon of vennootschap die de beroepsactiviteiten “zelfstandig onafhankelijk” uitoefent. Dit betekent dat de natuurlijk persoon die als belastingadviseur, accountant of accountant-administratieconsulent alleen werkt, gezien moet worden als “instelling”. Wanneer de beroepsbeoefenaar in het kader van een organisatorische eenheid (vennootschap of rechtspersoon, zoals een maatschap, vennootschap onder firma, een BV of NV) werkt, rusten de verplichtingen uit de WWFT op die organisatorische eenheid. Deze wordt dan als zodanig als instelling aangemerkt. Het is aan de organisatie om er zorg voor te dragen dat haar partners en medewerkers aan de WWFT voldoen. Doet de organisatie dat niet of niet goed, dan is zij als instelling in de zin van de WWFT verantwoordelijk. Controle op de naleving, en dus ook de sanctie bij niet toepassen, speelt zich af op het niveau van de organisatie.”

Uit het dossier blijkt dat verdachte weliswaar beroeps- en bedrijfsmatig accountancy activiteiten of daarmee verband houdende activiteiten heeft uitgeoefend, maar dat hij die handelingen heeft verricht namens accountantskantoor [naam accountantskantoor] , een vennootschap onder firma (hierna: v.o.f.). Dit accountantskantoor heeft [persoon] ook gefactureerd voor de activiteiten van verdachte. Gelet hierop en op de hiervoor weergegeven uitleg van de Wwft is de rechtbank van oordeel dat verdachte niet kan worden aangemerkt als een natuurlijk persoon die zelfstandig onafhankelijk beroepsactiviteiten heeft uitgeoefend. Verdachte was daarom geen instelling in de zin van de Wwft en er rustte dus geen verplichting op hem om de in de tenlastelegging vermelde transactie te melden. Deze verplichting rustte op (de compliance officer van) het accountantskantoor. De omstandigheid dat een v.o.f. naar Nederlands recht geen rechtspersoonlijkheid heeft, doet hier niet aan af. In artikel 51, derde lid, van het Wetboek van Strafrecht is immers opgenomen dat voor de toepassing van de overige leden van dat artikel – waarin de strafvervolging van rechtspersonen wordt geregeld – de vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid, de maatschap, de rederij en het doelvermogen met de rechtspersoon gelijk worden gesteld.

Het voorgaande leidt tot de conclusie dat het ten laste gelegde niet kan worden bewezen en dat verdachte daarvan moet worden vrijgesproken.

Ten overvloede overweegt de rechtbank dat op grond van de inhoud van het dossier en het verhandelde ter zitting niet met voldoende zekerheid kan worden vastgesteld dat verdachte in het contact met Deutsche Bank bedragen heeft genoemd die op de te openen bankrekening zouden worden ontvangen. Evenmin blijkt op een andere wijze dat verdachte wetenschap had van de ten laste gelegde voorgenomen transactie. Hoewel de rechtbank niet toe komt aan deze rechtsvraag, zou zij verdachte ook hebben vrijgesproken als hij persoonlijk meldplichtig was geweest, omdat met de thans aanwezige stukken niet kan worden bewezen dat verdachte met het ongebruikelijke karakter van de voorgenomen transactie bekend is geworden.

Lees hier de volledige uitspraak.