Dataretentievraagstukken veroorzaken een gestage jurisprudentiestroom. Onlangs heeft het Hof van Justitie van de EU (HvJ EU) de jurisprudentiële lijnen uit de richtinggevende arresten La Quadrature du Net en Prokuratuur nog eens bestendigd. In de ogen van advocaat-generaal Campos Sánchez-Bordona was de rechtsgang zelfs onnodig. Hij vond dat het HvJ EU de hier aan de orde zijnde vragen reeds ‘afdoende’ had beantwoord. Het Ierse Supreme Court had weliswaar van de eerdere uitspraken kennisgenomen, maar zich daarover ‘nogal laconiek’ uitgelaten en toch aangedrongen op een nieuwe prejudiciële beslissing, aldus de A-G. De vraag is of hij met die stellingname niet te kort door de bocht is gegaan. Weliswaar waren de door het Ierse Hof geformuleerde vragen niet nieuw, het onderhavige arrest biedt op een onderdeel wel degelijk een nadere precisering van bestaande jurisprudentiële lijnen. De uitspraak biedt evenwel geen blauwdrukken voor wetgeving en roept dus, net als de eerdere uitspraken, vragen op over de implementatie ervan in de Nederlandse context.

The European Commission and the European Public Prosecutor’s Office (EPPO) have a joint interest in effectively fighting, and mitigating the effects of, crimes against the EU’s financial interests. In 2021, they concluded an agreement to translate this mutual interest into concrete cooperation measures. Their cooperation is unique in the EU’s anti-fraud architecture, having regard to the Commission’s specific responsibility for managing and protecting the EU budget and the EPPO’s novel nature as the first EU body with criminal prosecution tasks. This article sets off the Commission’s initial negotiation objectives against the results and future outlook of their mutual cooperation.

Although the place of EU criminal law in the European construction has become incontestable today, it has historically been a far from obvious one. In its origins and development, two different rationales can be distinguished: a functional one aimed at using criminal law instruments to address specific cross-border crime challenges generated or enhanced by the progress of EU integration in other fields, and a constitutional one implying the use of criminal law also to further enhance the respect and promotion of EU common values. While the first rationale has been dominant from the outset, the second has emerged only gradually. For the sake of effectiveness, legitimacy and mutual trust, both rationales should equally drive the further development of EU criminal law. Yet prospects for a stronger affirmation of the constitutional rationale are weakened by current EU rule of law and democratic leadership challenges.