Het verschoningsrecht van advocaten en het gebruik van extra beveiligde communicatiemiddelen

In zijn uitspraak van 12 maart 2024 heeft de Hoge Raad uitgangspunten geformuleerd voor de waarborging van het functionele verschoningsrecht, in het bijzonder dat van advocaten, bij inbeslagneming door politie en justitie van (grote hoeveelheden) gegevens onder aanbieders van communicatiediensten. In deze bijdrage wordt de betekenis van deze uitspraak geanalyseerd in het licht van de bevindingen uit eerder onderzoek van de auteurs naar het gebruik van extra beveiligde communicatiemiddelen door advocaten. Uiteengezet wordt welke extra beveiligde communicatiemiddelen (strafrecht)advocaten gebruiken, welke beweegredenen daaraan ten grondslag liggen en welke potentiële risico’s dat gebruik met zich brengt. Daarna wordt ingegaan op de vraag of en, zo ja, in hoeverre de uitspraak in het licht van die risico’s tot een betere waarborging van het functionele verschoningsrecht van advocaten zal leiden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Conclusie AG in zaak Weski over beoordeling verschoningsgerechtigd materiaal door geheimhoudermedewerkers politie

Parket bij de Hoge Raad 31 mei 2024, ECLI:NL:PHR:2024:581

De rechters-commissarissen die tot de inbeslagneming zijn overgegaan, hebben besloten de noodzakelijke schifting van stukken en gegevens ten aanzien waarvan het verschoningsrecht wel en niet moet worden gerespecteerd, op te dragen aan geheimhoudermedewerkers van de politie, onder leiding van de geheimhouderofficier van justitie, die alle niet bij het onderzoek zijn betrokken. De Advocaat meent dat bij deze gang van zaken onvoldoende is gewaarborgd dat hetgeen op grond van haar beroepsgeheim geheim moet blijven, geheim blijft. Zij vordert in dit kort geding een verbod op deze wijze van uitvoering van de schifting. De voorzieningenrechter en het hof hebben deze vordering afgewezen. Het cassatieberoep keert zich tegen deze beslissing van het hof.

Read More
Print Friendly and PDF ^

NOvA en OM willen verschoningsrecht beter waarborgen met mailherkenningssysteem

Data waaronder e-mails die tijdens onderzoeken in handen komen van opsporingsdiensten en het Openbaar Ministerie kunnen verschoningsgerechtigd materiaal bevatten. Een filtersysteem dat mailverkeer tussen advocaat en cliënt herkent voorkomt dat opsporingsdiensten en het OM ongewild kennisnemen van de inhoud. NOvA-bestuurder Jeroen Soeteman en Hoofdofficier van Justitie (en portefeuillehouder verschoningsrecht) Michiel Zwinkels zijn hierover in gesprek en achten een dergelijk systeem zeer wenselijk om het verschoningsrecht beter te waarborgen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht van de belastingadviseur: wanneer is de adviseur verplicht te zwijgen, en wanneer moet hij spreken?

De Nederlandse Orde van Belastingadviseurs (NOB) heeft een brochure uitgebracht over de geheimhoudingsplicht en verschoningsrecht van de belastingadviseur en geeft antwoord op de vraag wanneer de adviseur verplicht is te zwijgen, en wanneer hij moet spreken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Geen verschoningsrecht belastingadviseurs in strafzaak

Rechtbank Amsterdam 1 maart 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:1425

Wie een verdachte heeft geadviseerd in een fiscale procedure, kan in beginsel worden gehoord als getuige in een strafzaak. De stelling van de adviseurs in deze zaak dat aan hen een (afgeleid) verschoningsrecht toekomt nu zij op enig moment als advocaat zijn beëdigd, faalt. Het OM wil de getuigen uitsluitend vragen stellen die betrekking hebben op de periode vóór de beëdiging.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beklag tegen verstrekken gegevens in zaak van voormalig verpleegkundige gegrond: geen sprake van zeer uitzonderlijke omstandigheden die maken dat het verschoningsrecht moet worden doorbroken.

Rechtbank Noord-Nederland 29 februari 2023, ECLI:NL:RBNNE:2024:686

De rechtbank verklaart het beklag van een praktijkondersteuner van een huisarts, gericht tegen het verstrekken van gevoelige gegevens met betrekking tot een voormalig verpleegkundige van het Wilhelmina Ziekenhuis in Assen, gegrond. Verdachte zich schuldig zou hebben gemaakt aan het voortijdig beëindigen van het leven van ongeveer twintig COVID-patiënten, die verpleegd werden op de afdeling van de instelling (instelling) waar Verdachte op dat moment werkzaam was. Naar het oordeel van de rechtbank is geen sprake van zeer uitzonderlijke omstandigheden die maken dat het verschoningsrecht van de praktijkondersteuner moet worden doorbroken. De enkele mogelijkheid dat de gevorderde gegevens informatie zouden kunnen bevatten waarin aanknopingspunten zouden kunnen worden gevonden voor nader onderzoek, dat wil zeggen meer of anders dan het onderzoek dat thans al is of wordt uitgevoerd, is daarvoor naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende zwaarwegend.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Reactie NOvA op beantwoording Hoge Raad van de prejudiciële vragen over verschoningsrecht

De rechter-commissaris krijgt een grotere rol bij het filteren van verschoningsgerechtigde gegevens. Dat volgt uit de uitspraak die de Hoge Raad op 12 maart jl. deed naar aanleiding van prejudiciële vragen over het verschoningsrecht. Het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch legde deze vragen enige tijd geleden voor aan de Hoge Raad.

De NOvA diende eerder in deze zaak schriftelijke opmerkingen in.

De Hoge Raad herhaalt dat opsporingsdiensten en het Openbaar Ministerie moeten doen wat nodig is om inbreuken op het verschoningsrecht te voorkomen. Daarnaast bevestigt de Hoge Raad dat een grotere rol en verantwoordelijkheid moet komen voor de rechter-commissaris bij de filtering van gevorderde gegevens, teneinde te waarborgen dat verschoningsgerechtigde gegevens niet ter kennis komen van opsporende en vervolgende instanties. Dat is in lijn is met eerder door de NOvA ingenomen standpunten.

De Hoge Raad heeft daarnaast bepaald dat er nadere regelgeving nodig is om het verschoningsrecht beter te waarborgen in het geval dat de rechter-commissaris opsporingsambtenaren inzet bij het onderzoek dat hij verricht naar verschoningsgerechtigde gegevens. De NOvA ziet dat als een noodzakelijke ontwikkeling en ziet uit naar implementatie in de praktijk. Hierover zal in gesprek worden gegaan met onder meer het Openbaar Ministerie.

De Hoge Raad wijdt in het arrest ook enkele overwegingen aan de verantwoordelijkheid van de advocaat en de vraag of deze passende maatregelen heeft genomen om zijn informatiehuishouding zo in te richten dat de kans op inbreuken op het verschoningsrecht zo gering mogelijk blijft, in het bijzonder waar het de keuze van de communicatiemiddelen betreft. De Hoge Raad voegt daaraan toe dat bij de beoordeling of en, zo ja, welke gevolgen aan een geconstateerde vormverzuimen moeten worden verbonden, van belang is in hoeverre de verschoningsgerechtigde zelf passende maatregelen heeft genomen.

Gedragsregel 3 voor advocaten bepaalt nu al dat een advocaat passende maatregelen moet nemen ter handhaving van de vertrouwelijkheid en de communicatie met de cliënt of derden, in het bijzonder waar het de keuze voor communicatiemiddelen betreft. De NOvA zal de komende periode bezien of deze passage van het arrest moet leiden tot aanpassing van de regelgeving voor de advocatuur of van de toelichting daarop.

Bron: NOvA

Print Friendly and PDF ^

Calamiteitenrapport zorginstelling valt onder reikwijdte van (afgeleid) verschoningsrecht, maar sprake van uitzonderlijke omstandigheden waardoor doorbreking dient plaats te vinden

Rechtbank Amsterdam 27 februari 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:1195

De rechtbank begrijpt ook dat vrijgave van dergelijke rapporten op grote bezwaren van klager stuit en deelt de mening van klager dat van groot belang is dat niet alleen patiënten vrijuit kunnen spreken bij zorgverleners, maar dat zorgverleners ook vrijuit kunnen spreken bij een onderzoek als het onderhavige calamiteitenonderzoek. Het onderzoek waarvan de uitkomsten in het rapport zijn neergelegd, kan ten aanzien van mogelijke strafbare feiten niet worden aangemerkt als een objectief en zo volledig mogelijk onderzoek als het met de opsporing en vervolging van strafbare feiten belaste organen kunnen verrichten en waarvan het primaat ook bij het Openbaar Ministerie ligt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

HR: verschoningsrecht voldoende gewaarborgd wanneer RC de door de verdediging ingebrachte zoektermenlijst beperkt

Hoge Raad 12 maart 2024, ECLI:NL:HR:2024:314

De rechtbank heeft overwogen dat bij de onder regie van de rechter-commissaris uitgevoerde filterprocedure gebruik is gemaakt van een lijst met een grote hoeveelheid aan zoektermen, waarop de verdediging “input” heeft gegeven. Verder heeft de rechtbank overwogen dat, hoewel verschil van inzicht bestond tussen de verdediging en de rechter-commissaris over de hoeveelheid zoektermen en de rechter-commissaris een door de verdediging ingebrachte zoektermenlijst heeft beperkt, de filterprocedure niet te beperkt is geweest. Het op onder meer deze overwegingen gebaseerde kennelijke oordeel van de rechtbank dat bij de schifting onder leiding van de rechter-commissaris het verschoningsrecht van de klaagster voldoende is gewaarborgd en dat geen grond bestaat voor een nadere schifting onder leiding van de rechter-commissaris, getuigt niet van een onjuiste rechtsopvatting en is toereikend gemotiveerd.

Read More
Print Friendly and PDF ^

HR beantwoordt prejudiciële vragen over verschoningsrecht van advocaten en geeft duidelijkheid over werkwijze OM

Hoge Raad 12 maart 2024, ECLI:NL:HR:2024:375

Vanwege lacunes in de huidige strafrechtelijke wetgeving formuleert de Hoge Raad uitgangspunten voor de omgang met grote hoeveelheden gegevens die in het kader van de opsporing beschikbaar zijn gekomen, waarvan een deel vermoedelijk onder het verschoningsrecht van een geheimhouder valt. Ook beantwoordt de Hoge Raad prejudiciële vragen die het hof ‘s-Hertogenbosch heeft gesteld. Kern van deze uitspraak is dat de rechter-commissaris bij de omgang met deze gegevens een grotere rol krijgt.

Read More
Print Friendly and PDF ^