Begin juni heeft het Hof van Discipline een belangrijke uitspraak gedaan waarbij het toetsingskader is geschetst voor advocaten die zelfonderzoek verrichten. In sommige mediaberichten wordt ten onrechte aangenomen dat het verschoningsrecht nu niet meer van toepassing is op het onafhankelijke onderzoek dat door de advocaat wordt uitgevoerd. Dat ligt genuanceerder.
Read MoreDe aanleiding voor deze zaak is gelegen in de ziekenhuisopname op 31 december 2020 van een bewusteloze, driejarige patiënt met afwijkende pupillen, waarbij tevens sprake leek te zijn van verwaarlozing. In zijn bloed werd een zeer hoge concentratie GHB aangetroffen. Naar aanleiding hiervan werd – kennelijk door de betrokken arts(en) – een melding bij Veilig Thuis gedaan wegens mogelijke kindermishandeling. Daaropvolgend werd een strafrechtelijk onderzoek gestart waarbij de moeder van de driejarige patiënt is aangemerkt als verdachte van poging tot doodslag dan wel zware mishandeling.
Read MoreDe soap, de slepende strijd tussen het OM en Stibbe over schending van het verschoningsrecht van advocaten kent weer een nieuwe aflevering, op 21 april 2023 heeft het NFI zich in de discussie gemengd door een informatieblad te publiceren: ‘Vernietigen van digitale sporen met verschoningsgerechtigde informatie’. De veelbelovende intro luidt: “Er wordt tegenwoordig veel gesproken over het vernietigen van data uit forensische bewijsbestanden, onder meer data die onder het verschoningsrecht valt. Maar wat betekent datavernietiging? Is dit mogelijk? En wat zijn de gevolgen daarvan voor je bewijs? Deze vragen worden in dit informatieblad beantwoord.”
Read MoreGerechtshof 's-Hertogenbosch 2 mei 2023, ECLI:NL:GHSHE:2023:1329
Het komt het hof voor dat de uitleg van de Staat van artikel 126aa Sv niet kan worden gevolgd omdat die uitleg niet aansluit bij overige regelgeving en bij de jurisprudentie omtrent het verschoningsrecht. Bovendien biedt die uitleg onvoldoende waarborgen om te voorkomen dat het verschoningsrecht in het gedrang komt. Het hof zal hierover prejudiciële vragen stellen aan de Hoge Raad, omdat het hier gaat om een fundamenteel rechtsbeginsel en dit bij de uitoefening van opsporingsbevoegdheden door het OM van belang kan zijn in vele (lopende) strafzaken.
Read MoreIn opdracht van het Landelijk Parket van het OM heeft de Landelijke Recherche van de Landelijke Eenheid vrijdag een advocaat aangehouden, die wordt verdacht van deelname aan een criminele organisatie, die bezig is met internationale drugshandel en witwassen. Daarnaast wordt de advocaat verdacht van het schenden van geheimen.
Read MoreDe NOvA dringt er bij de Tweede Kamer op aan het Wetsvoorstel plan van aanpak witwassen te heroverwegen. In dit wetsvoorstel staat dat een advocaat in uitzonderlijke (risicovolle) gevallen gegevens mag uitwisselen met een andere advocaat. De NOvA verwacht dat dit slechts in enkele situaties van toegevoegde waarde zal zijn. Dit rechtvaardigt geen inbreuk op de geheimhoudingsplicht van advocaten.
Read MoreBegin 2023 heeft het WODC een onderzoeksrapport uitgebracht over zelfonderzoek en zelfmelden van fraude en corruptie door bedrijven. Deze uit Amerika overgewaaide praktijk bestaat al langer in Nederland, maar relatief nieuw is de betrokkenheid van de advocaat als onderzoeker. Dit heeft geleid tot een maatschappelijk debat, waarbij de discussie zich onder andere richt op de vraag of het verschoningsrecht van de advocaat wel van toepassing moet zijn op het zelfonderzoek.
Read MoreGerechtshof Den Haag 27 februari 2023, ECLI:NL:GHDHA:2023:298
Beklaagden hebben naar het oordeel van het hof willens en wetens bewust de kans aanvaard dat zij de op hen rustende en uit hun ambt voortvloeiende plicht tot geheimhouding zouden schenden. Er zijn geen aanknopingspunten voor het uit hoofde van eigen daderschap zelfstandig vervolgen van beklaagden. Het openbaar ministerie is als onderdeel van de rechterlijke macht aan te merken als een onderdeel van de Staat en deelt als zodanig in de strafrechtelijke immuniteit van de Staat.
Read MoreRechtbank Amsterdam 14 februari 2023, ECLI:NL:RBAMS:2023:749
De gedaagde heeft zich beroepen op zijn verschoningsrecht als advocaat. Dit moet ertoe leiden, aldus gedaagde , dat het bewijsbeslag wordt opgeheven. Het enkele feit dat gedaagde staat ingeschreven als advocaat brengt echter niet mee dat hem om die reden reeds een verschoningsrecht toekomt. Of gedaagde een beroep op het verschoningsrecht toekomt, hangt af van de vraag in welke hoedanigheid hij optrad in de verhouding tussen eiser 1 en naam 4 . Alleen als hij als advocaat heeft bemiddeld komt hem uit dien hoofde het verschoningsrecht toe. In dit geval kan uit e-mails en brieven van gedaagde zelf worden afgeleid dat gedaagde niet – zoals hij stelt – als advocaat is opgetreden, maar als bemiddelaar.
Read MoreRechtbank Rotterdam 13 oktober 2022, ECLI:NL:RBROT:2022:10152
De rechtbank komt tot de conclusie dat de terhandstelling van de gegevensdragers aan het kantoor van de klager niet te beschouwen is als het toevertrouwen van informatie door zijn cliënten aan de klager in de normale uitoefening van zijn beroep en de gegevensdragers dus geen voorwerpen betreffen die zijn toevertrouwd dan wel bestemd waren om toe te vertrouwen aan de klager in zijn hoedanigheid van advocaat. Deze gegevensdragers vallen daarmee niet integraal onder de plicht van de klager tot geheimhouding daarvan en daarmee niet integraal onder de reikwijdte van zijn verschoningsrecht. Er kan daarom redelijkerwijze geen twijfel over bestaan dat het standpunt dat de klager daarover heeft ingenomen onjuist is. Gelet hierop was de inbeslagneming van deze voorwerpen in beginsel toegestaan.
Read More