Deugdelijke informatie is onmisbaar voor het vergaren van kennis en het nemen van beslissingen, maar digitale technologie en generatieve AI hebben de verspreiding van desinformatie versneld en geloofwaardiger gemaakt. Deze bijdrage onderzoekt wat desinformatie is, hoe de schadelijke effecten zich manifesteren en wat het strafrecht in de bestrijding kan betekenen, mede bezien vanuit het post-truth-tijdperk en de ervaring van het strafproces met het identificeren van leugens en halve waarheden. Na een analyse van de begrippen, de epistemische onzekerheid, het complotdenken (met de casus Bodegraven) en het juridisch kader luidt de conclusie dat die rol noodzakelijkerwijs bescheiden is en zich vooral richt op het aanpakken van de manipulatie van informatiesystemen.

Op 5 februari 2025 promoveerde Franziska Yasrebi-de Kom aan de Vrije Universiteit Amsterdam op een proefschrift over de subjectieve beleving van straf. Centraal staat de vraag of ervaren strafzwaarte en ervaren procedurele rechtvaardigheid samen bepalen hoeveel wangedrag en recidive mensen in detentie vertonen. Met een mixed-methods-opzet, longitudinale Prison Project-data, een vignetstudie en interviews laat zij zien dat zwaarder straffen recidive niet vermindert, eerder het omgekeerde. Ervaren strafzwaarte en procedurele rechtvaardigheid blijken verweven: wie straf als zwaar ervaart maar zich rechtvaardig bejegend voelt, gedraagt zich beter. De boekbespreking prijst de methodologische rijkdom en mist verdieping op theoretisch niveau.

Ervaren massavictimisatie door klimaatverandering vormt de lens waardoor demonstrerende klimaatactivisten in Nederland het politieoptreden beoordelen. Dit kwalitatieve onderzoek, gebaseerd op interviews met twaalf activisten en zes experts, laat zien dat activisme voortkomt uit een gevoel van collectief onrecht over falend klimaatbeleid van de overheid. Wanneer politieoptreden als repressief wordt ervaren, ontstaat institutionele victimisatie: de politie wordt gezien als beschermer van de status quo in plaats van van de burgers, wat de legitimiteit ondermijnt. Toch wijzen de respondenten de politie niet fundamenteel af. Erkenning van morele urgentie, een verruimde rechtvaardigheidsafweging en institutionele transparantie kunnen de interactie herstellen.

Voor een adequaat herstelproces tussen betrokkenen in een strafproces is de culturele context van belang. Aan de hand van de eigen mediationpraktijk onderzoekt de auteur in hoeverre mediation in strafzaken (MiS) inclusief van aard is. Bij ongeveer 35 procent van zijn honderd recentste zaken is ten minste één partij van kleur of met een migratieachtergrond betrokken, en de helft daarvan verloopt onbevredigend. De opleiding, de mediatorpool en de landelijke werkwijze blijven overwegend wit en individualistisch ingericht, terwijl het westerse herstelbegrip draait om een dyadische goedmaking tussen dader en slachtoffer. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en de Sulh-traditie bepleit de auteur een cultuursensitiever en collectiever ingericht herstelrecht.

Dagdieverij, het stelen van arbeidstijd van de werkgever, dook de afgelopen jaren op in de arbeidsrechtelijke jurisprudentie, aangewakkerd door de opkomst van thuiswerken. Om gedrag als dagdieverij te kwalificeren is een vorm van frauduleus handelen van de werknemer vereist, zoals opzet of bewust rommelen. De werkgever kan waarschuwen, schorsen, loon inhouden en onderzoek doen, waarbij zorgvuldigheid en hoor en wederhoor zwaar wegen. Een analyse van dertien uitspraken laat zien dat de arbeidsovereenkomst in negen gevallen werd beëindigd, telkens onderbouwd met gedetailleerd bewijs uit tijdregistraties, camerabeelden of interne systemen. Een ontslagen werknemer verliest doorgaans de transitievergoeding, kan mogelijk geen WW geldend maken en riskeert schadeverhaal.