Artikel: Als botsen bewegen wordt

Ervaren massavictimisatie door klimaatverandering vormt de lens waardoor demonstrerende klimaatactivisten in Nederland het politieoptreden beoordelen. Dit kwalitatieve onderzoek, gebaseerd op interviews met twaalf activisten en zes experts, laat zien dat activisme voortkomt uit een gevoel van collectief onrecht over falend klimaatbeleid van de overheid. Wanneer politieoptreden als repressief wordt ervaren, ontstaat institutionele victimisatie: de politie wordt gezien als beschermer van de status quo in plaats van van de burgers, wat de legitimiteit ondermijnt. Toch wijzen de respondenten de politie niet fundamenteel af. Erkenning van morele urgentie, een verruimde rechtvaardigheidsafweging en institutionele transparantie kunnen de interactie herstellen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Systeemvoorwaarden voor integriteit: de National Risk Assessment Corruptie en de capaciteitsvraag

Op 12 maart 2026 publiceerde het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum de eerste National Risk Assessment Corruptie voor Nederland, met een shortlist van dertien corruptiedreigingen. De hoogste risico's liggen volgens het rapport bij corruptie van volksvertegenwoordigers, politiek bestuurders en rechtshandhavingsambtenaren, met name wanneer zij worden beïnvloed door criminele organisaties, buitenlandse statelijke actoren of private partijen. De weerbaarheid van het anti-corruptie-instrumentarium schiet volgens de analyse vooral tekort aan de preventieve kant; de laagste weerbaarheidsscore bedraagt 38 op 100. De minister van Justitie en Veiligheid stuurde het rapport op 13 maart 2026 aan de Tweede Kamer als fundament onder de rijksbrede aanpak van corruptie uit juni 2025. Op het Anti-Corruptie Congres 2026 van de BijzonderStrafrecht Academie bespreekt Alain Hoekstra, zelfstandig Integrity & Ethics Expert, corruptie als systeemfalen en legt hij het nationale stelsel en de kleine organisatie langs dezelfde meetlat van systeemvoorwaarden. Het congres vindt plaats op donderdag 19 november 2026 in Den Haag.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Cultuur en mediation in strafzaken

Voor een adequaat herstelproces tussen betrokkenen in een strafproces is de culturele context van belang. Aan de hand van de eigen mediationpraktijk onderzoekt de auteur in hoeverre mediation in strafzaken (MiS) inclusief van aard is. Bij ongeveer 35 procent van zijn honderd recentste zaken is ten minste één partij van kleur of met een migratieachtergrond betrokken, en de helft daarvan verloopt onbevredigend. De opleiding, de mediatorpool en de landelijke werkwijze blijven overwegend wit en individualistisch ingericht, terwijl het westerse herstelbegrip draait om een dyadische goedmaking tussen dader en slachtoffer. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en de Sulh-traditie bepleit de auteur een cultuursensitiever en collectiever ingericht herstelrecht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Effectieve bescherming en verdediging bij bedrijfsschandalen: verdediging en vertrouwelijkheid serieus getoetst en op de proef gesteld

Het verschoningsrecht staat volop in de belangstelling, maar de discussie concentreert zich vooral op de procedurele waarborgen. Ondertussen tekenen zich ontwikkelingen af die minstens zo fundamenteel zijn: ook de reikwijdte van het verschoningsrecht en de eisen die aan advocaten worden gesteld, lijken steeds kritischer te worden getoetst. Francien Rense bespreekt recente Nederlandse en Europese rechtspraak en vraagt aandacht voor de gevolgen daarvan, juist bij complexe en grensoverschrijdende bedrijfsschandalen.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Compliance als onderzoeksthema

Compliance is een term die je tegenwoordig overal tegenkomt, van online oplichting en handel met voorwetenschap tot grensoverschrijdend gedrag op de universiteit. Deze kroniek brengt structuur aan in het wetenschappelijke onderzoek naar compliance, een relatief jong en multidisciplinair veld. Aan de hand van drie samenhangende thema's komt aan bod hoe compliance binnen organisaties kan worden bevorderd, hoe publiek toezicht en compliance zich tot elkaar verhouden, en hoe onderzoek naar compliance wordt uitgevoerd. Mechanismen als compliancemanagementsystemen, gedragscodes, klokkenluidersregelingen en ethisch leiderschap leveren geen eenduidige resultaten. Onderzoek stuit bovendien op beperkte toegang tot data, een contextafhankelijk begrip en lastig vast te stellen causale verbanden. De criminologie kan met haar interdisciplinaire traditie bruggen slaan tussen deze perspectieven.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Ontslag wegens dagdieverij

Dagdieverij, het stelen van arbeidstijd van de werkgever, dook de afgelopen jaren op in de arbeidsrechtelijke jurisprudentie, aangewakkerd door de opkomst van thuiswerken. Om gedrag als dagdieverij te kwalificeren is een vorm van frauduleus handelen van de werknemer vereist, zoals opzet of bewust rommelen. De werkgever kan waarschuwen, schorsen, loon inhouden en onderzoek doen, waarbij zorgvuldigheid en hoor en wederhoor zwaar wegen. Een analyse van dertien uitspraken laat zien dat de arbeidsovereenkomst in negen gevallen werd beëindigd, telkens onderbouwd met gedetailleerd bewijs uit tijdregistraties, camerabeelden of interne systemen. Een ontslagen werknemer verliest doorgaans de transitievergoeding, kan mogelijk geen WW geldend maken en riskeert schadeverhaal.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De mangoboom en de gevangenispoort

Bijna veertig jaar lang bezocht Jan De Cock om en nabij tweehonderd gevangenissen op verschillende continenten, met steeds dezelfde vraag: hoe reageren samenlevingen op misdaad, en wat zegt die reactie over hun mensbeeld? Aan de hand van vier ervaringen, meditatie in de Indiase Tihar-gevangenis, gemeenschapsherstel onder de mangoboom in Congo, herstelbemiddeling tussen dader en slachtoffer in België en de bewakerloze APAC-gevangenissen in Brazilië, duidt hij het onderscheid tussen vergelding en herstel, tussen uitsluiting en herverbinding. Herstelrecht ziet hij niet als zachte tegenhanger van straf, maar als brugmodel tussen culturen dat individuele verantwoordelijkheid en relationele schade allebei erkent.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Slachtofferschap en het misdrijf agressie: erkenning, participatie en compensatie na de Russische agressie tegen Oekraïne

Dit artikel onderzoekt hoe het recent opgerichte Speciaal Tribunaal voor het Misdrijf Agressie tegen Oekraïne en de internationale Schadevergoedingscommissie voor Oekraïne omgaan met slachtofferschap als gevolg van agressie. Daarbij staat de vraag centraal in hoeverre deze instellingen ruimte bieden voor de individuele en collectieve erkenning van slachtoffers, hun participatie in procedures en hun aanspraken op herstel en compensatie. Aan de hand van een analyse van de oprichtingsinstrumenten van beide instellingen, relevante internationale jurisprudentie en literatuur over slachtofferschap en internationale jurisprudentie wordt betoogd dat deze mechanismen een verschuiving laten zien van een overwegend staatsgerichte naar een meer mensgerichte benadering van agressie. Tegelijkertijd blijven erkenning, participatie en herstel begrensd door institutionele, procedurele en politieke beperkingen. Het artikel laat zien dat de nieuwe mechanismen de spanning tussen juridische ambitie en politieke realiteit niet oplossen, maar wel bijdragen aan een herdefiniëring van slachtofferschap binnen het internationaal recht inzake agressie.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Publieke aanbestedingsfraude als systeemcorruptie; een verandering van wetgeving?

Publieke aanbestedingsfraude manifesteert zich binnen de Europese Unie steeds duidelijker niet langer uitsluitend als een vorm van economische criminaliteit, maar als een aantasting van institutionele integriteit en publiek vertrouwen. In Nederland wordt het verschijnsel traditioneel benaderd vanuit economische schade en marktverstoring, zonder een op aanbestedingsfraude toegespitste strafbepaling: de feiten worden opgeknipt in afzonderlijke commune delicten. Deze bijdrage betoogt dat die modulaire benadering het bredere patroon van netwerk- en systeemcorruptie uit beeld laat raken. Waar landen als België, Duitsland en Italië de integriteit van de aanbestedingsprocedure zelfstandig strafrechtelijk beschermen, ontbreekt in Nederland zo'n rechtsgoed. De vraag is of erkenning daarvan aangewezen is.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De Wet Vifo in beweging

De Wet Vifo en het Europese investeringstoetsingskader ondergaan ingrijpende wijzigingen. Dit artikel analyseert de actualisatie van de dual-use lijst, de uitbreiding van het nationale toepassingsbereik en het nieuwe Europese FDI-screeningskader. De auteur betoogt dat de uitvoeringscapaciteit bij het BTI kritische aandacht verdient, en dat ondernemingen hun compliance-processen structureel moeten aanpassen.

Read More
Print Friendly and PDF ^