From 17th December 2021, all European Union countries were required to transpose the EU Whistleblower Protection Directive (“Directive”) requirements into their national law. Immediate compliance is required from companies employing 250 or more individuals, while entities with 50 to 249 employees are granted until 17th December 2023 to ensure adherence.

Whistleblowing systems are an important instrument for any organisation wishing to uncover misconduct. Their design and level of accessibility determine their effectiveness. Many multinational organisations tend to establish a central whistleblowing system consisting of an online platform, allowing employees and third parties to raise their concerns regardless of their physical location around the world. That practice must be re-evaluated and possibly adjusted in light of the common interpretation of the EU Whistleblower Directive, which underscores the importance of local whistleblowing channels. This article explores the standards set forth by the EU Whistleblower Directive with respect to the required design of whistleblowing systems in Europe, and canvases the standards adopted by the national laws implementing the EU Whistleblower Directive across European Member States. It then proposes a practical design of a hybrid whistleblowing model, comprised of a central and multiple local whistleblowing channels, while relying on implicit nudging in directing reporters to choose the most appropriate whistleblowing channel.

Op 18 februari 2023 is de Wet bescherming klokkenluiders (Wbk) in werking getreden. Deze wet is een verbetering ten opzichte van haar voorganger de ‘Wet Huis voor Klokkenluiders’. Meer werkgevers moeten voldoen aan deze wet. En daarnaast zijn de rechten voor werknemers verbeterd. Kortgezegd, moeten werkgevers ervoor zorgen dat werknemers veilig hun vermoedens van misstanden kunnen melden. Dat betekent dat zij niet mogen worden benadeeld voor het doen van hun melding. Normaliter zouden werknemers hiervoor geen wetgeving nodig hebben. Idealiter kunnen medewerkers vrijmoedig vrijuit spreken als er zaken niet goed lopen binnen de organisatie. Deze wet is ervoor bedoeld dat medewerkers nog steeds vrijuit kunnen spreken op de momenten dat dat niet meer vanzelfsprekend is. Op de momenten dat dat spannend is geworden binnen de organisatie.

Het Huis voor Klokkenluiders (hierna het Huis) is in 2016 opgericht met als belangrijkste doel bij te dragen aan de bescherming van melders van misstanden: klokkenluiders. Met de drie functies preventie, advies en onderzoek draagt het Huis bij aan integriteit in werkrelaties. Met de bundeling van deze drie functies is het Huis uniek in de wereld. Doordat werknemers meldingen van misstanden op de werkvloer dúrven doen, kunnen maatschappelijke misstanden worden aangekaart en opgepakt. Het veilig kunnen melden is niet alleen van belang voor de betreffende werknemer en werkgever, maar ook voor een goed functionerende samenleving.