Deze bijdrage was aanvankelijk bedoeld als een korte reactie op het stuk van Bood ‘Geef ze een vinger…’. Maar nemo tenetur en korte reacties gaan kennelijk niet samen. Zeker niet nu de vraag naar de verplichte ontgrendeling van smartphones onderdeel uitmaakt van het traject inzake de modernisering van het Wetboek van Strafvordering. Er staat dus wat op het spel. Deze bijdrage is daarom niet enkel een reactie, maar ook een vrij uitgebreide uitleg van de complexe (Europese) rechtspraak inzake nemo tenetur én een uitleg van hoe de medewerkingsvorm van verplichte biometrische ontgrendeling moet worden geplaatst in het huidige systeem van strafvorderlijke duldplichten.

De kroongetuige is de laatste jaren veelvuldig onderwerp van discussie geweest. Naar aanleiding van de gang van zaken in het liquidatieproces Passage, het onlangs verschenen WODC-onderzoek en de moord op de broer van een kroongetuige zijn diverse vragen gerezen.

De laatste decennia zijn er door de politiek een groot aantal toezichthouders ingesteld op verscheidene gebieden. De ontwikkeling laat zien dat een van de fundamenten van de rechtstaat, ‘de scheiding der machten’, onder druk komt te staan. De normstelling, de opsporing van normschending en de bestraffing komen steeds meer in een hand. Toezichthouders wordt erg veel ‘macht’ gegund.

Deze bijdrage gaat in op de vraag of een accountant wordt geacht fraude te ontdekken bij een wettelijke controle in de zin van art. 2:393 BW. De problematiek wordt besproken aan de hand van de uitspraken inzake de aansprakelijkheidstelling van PwC in haar hoedanigheid van accountant van de Fairfield-fondsen. Er wordt stil gestaan bij de zorgplicht van de accountant. Hierbij is relevant of de accountant de controle van de jaarrekeningen heeft uitgevoerd, zoals van een redelijk handelend en redelijk bekwaam controlerend accountant mag worden verwacht. Voorts wordt uitgewerkt in hoeverre de civiele rechter betekenis mag toekennen aan het oordeel van een tuchtrechter.

In deze bijdrage staat namelijk de accountancy centraal. Een discipline waarop niet alleen – in tegenstelling tot de advocatuur – een wettelijke meldplicht inzake witwassen, maar ook een meldplicht inzake fraude van toepassing is. Dat laatste volgt uit art. 26 lid 2 Wet Toezicht Accountantsorganisaties (WTA).

Algemeen wordt aangenomen dat witteboordendaders meer te verliezen hebben door strafvervolging en dat zij minder toegerust zijn voor het ondergaan van strafexecutie dan ‘gewone’ criminelen. In deze casestudy worden de gevolgen en de beleving gedurende vier fases van strafrechtspleging (opsporing, terechtzitting, strafexecutie en post-straf) in kaart gebracht voor vier levensdomeinen: mentaal, privé, sociaal-maatschappelijk en zakelijk.