De Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen heeft als belangrijkste gevolg dat de primaire verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen verschuift van het Openbaar Ministerie naar de Minister van Justitie en Veiligheid. In deze bijdrage wordt ingegaan op de veranderingen die deze wet tot gevolg heeft voor het Openbaar Ministerie bij de tenuitvoerlegging van strafrechtelijke beslissingen, waarbij mede wordt ingegaan op enkele recente ontwikkelingen op dit gebied.

Internationale strafgerechten berechten veelal hooggeplaatste politieke en militaire leiders die ervan worden verdacht dat zij zich met anderen aan zeer ernstige vormen van criminaliteit hebben schuldig gemaakt. Dergelijke personen hebben doorgaans geen bijdrage geleverd aan de feitelijke uitvoering van misdrijven, maar hebben vanaf een afstand leiding gegeven aan de implementatie van criminele plannen. Om de aansprakelijkheid van dit type verdachten te beoordelen, zijn door het ICTY en ICC twee concepten van medeplegen ontwikkeld: Joint Criminal Enterprise (JCE) en joint control over the crime. Onderzocht wordt of (elementen van) deze modellen wellicht tot inspiratie kunnen strekken voor de Nederlandse rechtspraak over medeplegen.

In februari 2017 zijn conceptwetsvoorstellen voor de Boeken 1 en 2 van het nieuwe wetboek in consultatie gegeven. Deze bijdrage bespreekt drie aspecten van de wettelijke inbedding van een digitaal strafproces in het beoogde nieuwe wetboek: de verplichting tot uitwisseling van stukken langs elektronische weg, de daarbij gehanteerde wettelijke terminologie en het schrappen van het vereiste van schriftelijke vastlegging uit de wet.

Naar aanleiding van het arrest Altun van 6 februari 2018 van het Hof van Justitie van de Europese Unie, waarin het Hof is teruggekomen op eerdere jurisprudentie dat detacheringsverklaringen bindend zijn voor de gaststaat en dat alleen nadat een speciale procedure gevolgd is de gaststaat niet gebonden kan zijn aan detacheringsverklaringen, gaat deze bijdrage nader in op het onderwerp fraude en detacheringsverklaringen.

Verdachten en hun advocaten hebben recht op kennisneming van allerlei stukken die door opsporingsinstanties zijn opgesteld, maar hebben daarnaast ook een kennisnemingsrecht op grond van de privacyregelgeving. De afbakening tussen de toepasselijke wetgeving, meer specifiek het Wetboek van Strafvordering en de Wet politiegegevens, is niet voor iedereen even helder. Beide wetten zijn opgesteld vanuit andere doelstellingen en zijn dienovereenkomstig anders opgezet. Soms leidt dit tot de veronderstelling dat verdachten te vroeg en te veel informatie krijgen waardoor het opsporingsonderzoek geschaad kan worden.