Advies: Regierol rechter in strafproces duidelijker omschrijven

In het nieuwe Wetboek van Strafvordering moeten de praktische randvoorwaarden waaronder de rechter meer regie kan voeren in het opsporingsonderzoek, duidelijker worden omschreven.

Dat staat in het advies van de Raad voor de rechtspraak naar aanleiding van de ‘Contourennota Modernisering Wetboek van Strafvordering’ van de minister van Veiligheid en Justitie. In deze nota wordt het nieuwe Wetboek van Strafvordering, dat in de maak is, in hoofdlijnen uiteengezet.

Regels strafproces

In het Wetboek van Strafvordering staan alle regels voor het strafproces. Omschreven wordt waar politie, Openbaar Ministerie, rechters en advocaten zich aan moeten houden, vanaf de opsporing tot en met de uitvoering van de straf. Sinds 1926 is het Wetboek van Strafvordering vaak gewijzigd, onder meer door reparatiewetgeving en toevoeging van nieuwe artikelen. Hierdoor is het wetboek een lappendeken geworden. Dit gaat ten koste van de samenhang tussen de verschillende regels, waardoor het strafproces niet altijd even efficiënt verloopt. Ook stamt het Wetboek van  Strafvordering uit een tijd dat er van digitalisering nog geen sprake was. En men had nog nooit gehoord van DNA.

Meer regie

Een belangrijke verandering in het nieuwe Wetboek van Strafvordering is dat de rechter een grotere regierol krijgt tijdens het opsporingsonderzoek. Hij krijgt duidelijker dan nu het geval is, zeggenschap over wat de partijen in een strafproces (verdachte, officier van justitie, advocaat, getuigen, slachtoffer) wel en niet mogen, wanneer ze iets moeten doen en aan welke termijnen partijen zich moeten houden. De gedachte is dat hierdoor strafprocessen sneller en efficiënter gaan verlopen.

Zorgvuldige rechtsgang

‘De rechtspraak kan zich zeer wel vinden in meer regie voor de rechter’, zegt Geert Lycklama à Nijeholt, voorzitter van het Landelijk Overleg Vakinhoud Strafrechters (LOVS).‘In het advies dringen wij er vooral op aan bevoegdheden explicieter te omschrijven. Denk dan bijvoorbeeld aan waar de rol van de rechter-commissaris in het vooronderzoek ophoudt en wanneer de zittingsrechters het overnemen. Dit voorkomt in de toekomst misverstanden. Onze inzet is het strafproces efficiënter in te richten, zonder aan kwaliteit en rechtsbescherming in te leveren. Want dat is en blijft de taak van de rechter: zorgen voor een zorgvuldige rechtsgang waarin grondrechten worden bewaakt.’

Hoger beroep

Een tweede belangrijke verandering betreft de zaken in hoger beroep. Waar raadsheren nu een zaak in tweede instantie in principe helemaal opnieuw doen, regelt het nieuwe Wetboek van Strafvordering dat in hoger beroep alleen kan worden gekeken naar de geschilpunten. Lycklama à Nijeholt: ‘Als iemand het bijvoorbeeld eens is met zijn schuldigverklaring, maar alleen problemen heeft met de strafmaat, is het niet nodig de hele zaak over te doen. Bij raadsheren (rechters in hoger beroep, red.) is groot draagvlak voor het principe dat voortaan de ingediende bezwaren leidraad zijn bij de behandeling in hoger beroep.’

Voldoende tijd

In het wetgevingsadvies van de Raad voor de rechtspraak staat verder nog een flink aantal op- en aanmerkingen over het Wetboek van Strafvordering in wording. Ook spreekt de Raad voor de rechtspraak zijn waardering uit voor de ‘interactieve wijze’ waarop de wetgevingsoperatie door het ministerie van V en J is opgezet en voor het feit dat eerdere opmerkingen van de Rechtspraak in de Contourennota terug zijn te vinden.

Het advies is naar de minister van Veiligheid en Justitie gestuurd. In het advies wordt erop aangedrongen voldoende tijd te nemen voor de totstandkoming van het nieuwe Wetboek van Strafvordering. ‘Voor de Raad voor de rechtspraak staat de kwaliteit van de strafrechtspleging voorop.’

Bron: de Rechtspraak

Boek: Fiscale fraude

Dit boek geeft een overzicht van het materiële fiscale strafrecht, waarbij ook aandacht wordt besteed aan enkele fiscale en strafrechtelijke basisthema’s. Voor een goed begrip van het fiscale strafrecht is het immers noodzakelijk enige achtergrond te schetsen van het fiscale (proces)recht en het commune strafrecht. Daarnaast komt de fiscale fraudebestrijding in Nederland aan de orde en de rol die het Openbaar Ministerie, de FIOD en de Belastingdienst daarin spelen.

Steeds vaker valt de vervolging van een fiscaal fraudedelict samen met de vervolging van andere financieel-economische delicten, waarbij ook thema’s als inlichtingenverplichtingen, nemo tenetur en sfeerovergang een belangrijke rol kunnen spelen. Deze thema’s zijn in de loop der jaren stevig verankerd in procedures over het fiscale strafrecht. Ook de wetstechnische en jurisprudentiële ontwikkelingen zijn uiteraard verwerkt in dit handboek.

Bekijk hier de inhoudsopgave.

Praktische Informatie

Auteurs: Anke Feenstra en Anneke Nuyens

ISBN 9789013128635

Verschijningsdatum 30 maart 2015

Aantal pagina's 184

Klik hier om het boek te bestellen via Kluwer.

'Beboeting van mededaders: de ontwikkelingen'

Met ingang van 1 juli 2009 kunnen naast de belastingplichtige of de inhoudingsplichtige ook medeplegers, feitelijk leidinggevenden en opdrachtgevers worden beboet. Daarmee bestaat sindsdien de mogelijkheid om onder meer belastingadviseurs en accountants een boete op te leggen voor fiscale overtredingen. Hoewel sinds de invoering van de vierde tranche van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) regelmatig wordt gesproken en geschreven over de mogelijkheid om ook mededaders een boete op te leggen, zijn er in de praktijk slechts enkele boeten daadwerkelijk opgelegd. Maar dat betekent niet dat het onderwerp niet actueel is.

Lees verder:

• Beboeting van mededaders: de ontwikkelingen, Het Register februari 2015

'Franse inspiratie voor een nieuw artikel 347 Sr'

In de zomer van 2013 werd een concept-wetsvoorstel tot herziening van de strafbaarstellingen inzake faillissementsfraude in consultatie gebracht. Daarin was ook een aanvulling van artikel 347 Sr opgenomen. In dit laatste wetsartikel wordt vanouds straf bedreigd tegen bestuurders en commissarissen die eraan bijdragen dat hun rechtspersoon ernstig nadeel ondervindt, buiten het geval van faillissement. Volgens het voorstel zou deze bepaling moeten worden uitgebreid met een strafbaarstelling van het misbruik maken van middelen van de rechtspersoon. Dat is opmerkelijk, niet alleen omdat artikel 347 Sr een strafbepaling is die naar huidig recht een dode letter mag heten, maar ook omdat volgens de toelichting bij het opstellen van de aanvulling op deze strafbepaling de Franse strafbaarstelling van abus de biens sociaux tot inspiratie heeft gediend. Op 18 juli 2014 is het voorstel in licht aangepaste vorm aan de Tweede Kamer aangeboden. Volgens dit definitieve wetsvoorstel wordt het huidige artikel 347 Sr niet aangevuld, maar geheel vervangen door de nieuw opgestelde tekst.

Lees verder:

• Abus de biens sociaux | Franse inspiratie voor een nieuw artikel 347 Sr, Stibbe

'Bestrijding van Faillissementsfraude, op zoek naar het juiste spoor'

De bestrijding van faillissementsfraude laat te wensen over. Het Openbaar Ministerie is niet in staat een coördinerende rol te spelen waardoor de curator ongewild de belangrijkste bestrijder is van dit maatschappelijke probleem. In dit artikel wordt ingegaan op wat faillissementsfraude is en welke vormen ervan in de praktijk bestaan. Dit wordt afgezet tegen de initiatieven die de wetgever en het Openbaar Ministerie hebben ontplooid met als belangrijk onderdeel de toebedeling aan de curator van de wettelijke taak fraude te signaleren en hierop te acteren. Door gebrek aan financiële middelen en opsporingsbevoegdheden kan de curator echter hier niet in slagen. Tenzij wordt gekozen voor een brede aanpak met de verantwoordelijkheden op de juiste plek, blijft faillissementsfraude onbestraft en betaalt de samenleving de rekening.

Lees verder:

• Bestrijding van Faillissementsfraude, op zoek naar het juiste spoor door J.K. Six-Hummel in TvI 2015/14 (afl. 1a, special)

'Forensisch-medische expertise in de strafrechtelijke bewijsvoering'

In dit artikel worden de werkzaamheden van een eerstelijns forensisch arts en de opleiding tot forensisch arts beschreven. Hieruit blijkt dat niet zonder meer mag worden aangenomen dat een forensisch arts in staat is om de rol van deskundige te vervullen. De gerechtelijke instanties dienen de opleiding en ervaring keer op keer te toetsen. De aanduiding ‘forensisch arts’ klinkt vertrouwenwekkend,  maar veelal gaat het om een basisarts en niet om medisch specialist. In complexe of uitzonderlijke medische vraagstukken, die tijdens een strafzaak aan de orde komen, kan beter een medisch specialist op het betreffende vakgebied worden benoemd, dan een forensisch arts, al of niet ingeschreven in het register van gerechtelijk deskundigen. Deskundigheid zonder praktijkervaring in het betreffende specialisme is eigenlijk onmogelijk.

Lees verder:

• Forensisch-medische expertise in de strafrechtelijke bewijsvoering door Dr. mr. C. Das en Dr. U.J.L. Reijnders in  Expertise en Recht Nr. 1, februari 2015

'Stilzitten loont niet, als de tijd verstrijkt'

  Ondanks dat op overschrijdingen van de redelijke termijn sinds het arrest van juni 2008 van de Hoge Raad, niet langer de niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie volgt, betekent dit niet dat de verdediging bij een inactief opsporingsapparaat met lege handen staat. Het is echter niet meer zo dat de verdediging zelf ook inactief kan blijven; activiteit is het sleutelwoord. Indien het OM blijft stilzitten, ondanks (aantoonbare) pogingen van de verdediging de zaak in beweging te krijgen, kan dit een rechter tot de conclusie brengen dat de zaak beëindigd dient te worden.

Lees verder:

• Stilzitten loont niet, als de tijd verstrijkt door J. Baar in NJB 10 (2015)

Wet op het financieel toezicht tekst & toelichting

De financiële markten zijn volop in beweging en daarmee de Wet op het financieel toezicht (Wft) ook. Sinds de inwerkingtreding van deze wet hebben ruim vijftig wetswijzigingen het daglicht gezien. Met deze wijzigingen ging een stroom aan Kamerstukken met officiële toelichtingen gepaard hetgeen het achterhalen van de complete toelichting bij de artikelen uit de Wft tot een complexe en tijdrovende zoektocht maakt.

Wet op het financieel toezicht tekst & toelichting

Dit boek biedt u een toegankelijke, gerangschikte toelichting op de artikelen uit de Wft. Er is een toepasselijkheidstabel opgenomen waaruit snel is af te leiden welke artikelen per financiële onderneming relevant zijn. Daarnaast zijn een trefwoordenregister en margekopjes toegevoegd om snel te zien wat de strekking van een bepaling is. Hierdoor is een handig naslagwerk ontstaan voor iedereen die actueel inzicht wil in de Wet op het financieel toezicht.

Wet op het financieel toezicht - Lagere Regelgeving tekst & toelichting

Menig artikel van de Wet op het financieel toezicht (Wft) is verder uitgewerkt in lagere regelgeving van de minister van Financiën. Daarnaast zijn enkele regelingen en beleidsregels vastgesteld door de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Veel van deze regelingen zijn in de afgelopen jaren gewijzigd, wat resulteert in gefragmenteerde officiële toelichtingen. In deze uitgave zijn de toelichtingen voor 26 regelingen geordend en eenvoudig toegankelijk gemaakt. Aan de orde komen onder andere de Uitvoeringsregeling Wft, de Vrijstellingsregeling Wft en het Besluit openbare biedingen Wft.

Praktische Informatie

Druk 3

ISBN 9789013130515

Redacteur Rezah Stegeman

Prijs combi-pakket € 199,50

Klik hier om te bestellen via Kluwer.

'De verborgen wereld van financieel-economische criminaliteit'

Naar schatting wordt door bedrijven jaarlijks ongeveer 26 miljard euro aan schade geleden als gevolg van Financieel-Economische Criminaliteit. In dit artikel wordt een uiteenzetting gegeven van verschillende onderwerpen die van invloed zijn voor de aanpak van FEC, zoals de mate van beschikbaarheid van informatie ten aanzien van de omvang van FEC en de afwijkingen tussen verschillende definitie bepalingen ten aanzien van FEC, worden beschreven. Tevens zal een korte voorzet worden gedaan voor een innovatieve visie op de bestrijding en het terugdringen van FEC.

Lees verder:

• De verborgen wereld van financieel-economische criminaliteit door A.H.M. de Groot en E.C.S. Crouwel in TBS&H nr. 3 2015

'Het verbod op Benchmarkmanipulatie; reparatie voor een transactie zonder rechtsgrond?'

In 2013 transigeert Rabobank inzake het LIBOR-schandaal voor een megabedrag, € 70 miljoen. Juist in een zaak met een dergelijk maatschappelijk en economisch belang is het belangrijk inzicht te verkrijgen ter zake welke strafbare gedragingen is getransigeerd. Deze bijdrage roept op tot meer transparantie van de zijde van het Openbaar Ministerie ter zake transacties, opdat de rechtseenheid en rechtsontwikkeling gewaarborgd kunnen worden. Wij komen tot deze oproep, na een nadere beschouwing van de ‘reparatie’ van het ogenschijnlijke gebrek aan rechtsgrond voor de transactie, bestaande uit de invoering van het verbod op het manipuleren van benchmarks.

Lees verder:

• Het verbod op Benchmarkmanipulatie; reparatie voor een transactie zonder rechtsgrond? door Mr. E. Janse en mr. C.P. Posthuma in OSP 2015/1