'Saunders en J.B. rivisited. Wat te doen met onder druk verkregen wilsafhankelijk bewijsmateriaal?'

Uit art. 14 lid 3, onderdeel g, Internationaal Verdrag voor Burgerlijke en Politieke Rechten volgt het recht van de verdachte om niet te worden gedwongen tegen zichzelf te getuigen of een bekentenis af te leggen. Een ongeclausuleerde vrijwaring van meewerking aan het verzamelen van bewijsmateriaal tegen zichzelf volgt daar niet uit en is ook niet goed denkbaar. Waar immers de bewijslast ter zake van bestraffing bij de overheid rust zal de overheid over de nodige onderzoeksbevoegdheden moeten kunnen beschikken om aan die bewijslast te kunnen voldoen. Het zwijgrecht en het nemo tenetur-beginsel worden door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) begrepen onder art. 6 lid 1 Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM), omdat het tegengaan van ongeoorloofde dwang door de autoriteiten bij het verkrijgen van informatie noodzakelijkerwijs is verbonden met de notie van een eerlijk proces. Deze beginselen dragen bij aan het voorkomen van rechterlijke dwalingen (wegens onbetrouwbaar bewijs) en aan het waarborgen van de in art. 6 lid 2 EVRM gecodificeerde onschuldpresumptie, dat met zich brengt dat de bewijslast ligt bij de vervolgende instantie en dat bij het vergaren van bewijs geen ongeoorloofde dwang wordt toegepast.

In de rechtspraak wordt in dit verband een onderscheid gemaakt tussen wilsonafhankelijk en wilsafhankelijk materiaal. Dit onderscheid is van belang indien bestraffing – via het strafrecht of bestuursrecht – in het verschiet ligt, want wilsafhankelijk materiaal dat onder druk van de ‘verdachte’ is verkregen zal moeten worden uitgesloten als bewijs. Voorvraag is wanneer bewijs wilsafhankelijk is. Deze kwestie speelt vooral in het bestuursrecht waar veelal informatie of aangifteplichten gelden voor betrokkenen jegens de toezichthouder of belastinginspecteur. In deze bijdrage wordt ook stilstaan bij de nationale rechtspraak van de – thans nog – vier hoogste bestuursrechters over dit onderwerp. Maar eerst wordt een korte schets gegeven van de rechtspraak van het EHRM inzake dit onderwerp, gevolgd door een synthese van advocaat-generaal (A-G) Wattel.

Lees verder:

• Saunders en J.B. rivisited. Wat te doen met onder druk verkregen wilsafhankelijk bewijsmateriaal? door R. Stijnen in Tijdschrift voor Sanctierecht & Compliance voor ondernemingen, 2014 nr. 4

Fraude en het recht van de Unie: een kwestie van reddeloos, redeloos en vooral rechteloos?

In een recente uitspraak van het Hof ’s-Gravenhage oordeelde het dat “in een situatie waaruit genoegzaam blijkt dat belanghebbende zich schuldig heeft gemaakt aan ernstige omzetbelastingfraude, geen plaats is voor een beroep op het unierechtelijk verdedigingsbeginsel”. In deze bijdrage gaat de auteur op de verstrekkende implicaties die een onverkorte toepassing van deze uitspraak heeft. De auteur komt hierbij tot de slotsom dat bij de vaste rechtspraak van het Hof van Justitie, dat in geval van fraude geen beroep kan worden gedaan op het unierecht, een onderscheid moet worden gemaakt tussen materiële beginselen van unierecht enerzijds en dergelijke beginselen met een formeel karakter anderzijds. Eerstgenoemde beginselen moeten in voorkomend geval buiten toepassing worden gelaten, terwijl dat niet het geval is bij laatstgenoemde beginselen. Die beginselen, waaronder ook het verdedigingsbeginsel, zijn wel degelijk van toepassing in geval van fraude. Deze slotsom had voor de procedure voor het Hof ’s-Gravenhage echter niet tot een andere uitkomst behoeven te leiden. Het unierecht biedt namelijk aanknopingspunten om in het belang van de opsporing en de bestrijding van fraude eventuele gebreken in de toepassing van het verdedigingsbeginsel voor gedekt te verklaren.

Met name naar aanleiding van het arrest van het Hof van Justitie van de EU inzake Sopropé is de uitleg en toepassing van het unierechtelijke beginsel van effectieve rechtsbescherming in de Nederlandse rechtspleging aan de orde gekomen. Recentelijk heeft het Hof ’s-Gravenhage een uitspraak gedaan die een belangrijke beperking op de toepassing van dat beginsel aanbrengt. Die beperking is zodanig dat deze een nadere beschouwing rechtvaardigt.

Lees verder:

• Fraude en het recht van de Unie: een kwestie van reddeloos, redeloos en vooral rechteloos? door G.J. van Slooten in WFR 2014/1145

Meer of minder afval? Het onderscheid tussen afvalstoffen en grondstoffen onder de vernieuwde Kaderrichtlijn Afvalstoffen 2008/98/EG

De vernieuwde Kaderrichtlijn Afvalstoffen verscheen eind 2008 in het Europese publicatieblad. Vijf jaar na dato kan aan de hand van de rechtspraak over het begrip afvalstof en de in de richtlijn opgenomen uitzonderingen de balans worden opgemaakt: is het met de nieuwe richtlijn in de hand inderdaad makkelijker geworden om afvalstoffen van (secundaire) grondstoffen te onderscheiden? De conclusie is dat dit maar zeer ten dele is gelukt, en dat het nog steeds vooral aan de rechter is om de scherpe randjes van het afvalstoffenbegrip weg te vijlen. Wel lijkt het zo dat het begrip afvalstof anno 2014 minder ruim is dan in 2000 na het arrest ARCO Chemie misschien nog werd gedacht.

Lees verder:

• Meer of minder afval? Het onderscheid tussen afvalstoffen en grondstoffen onder de vernieuwde Kaderrichtlijn Afvalstoffen 2008/98/EG door J.R.C. Tieman in Tijdschrift voor Omgevingsrecht, Aflevering 2 2014

'Nemo tenetur versus informatieverplichtingen: vragen staat vrij...?'

In HR 8 augustus 2014, NTFR 2014/2105 heeft de Hoge Raad een puzzelstukje toegevoegd aan zijn doctrine over het nemo-teneturbeginsel. Het arrest handelt over de samenhang tussen die doctrine enerzijds en de figuur van de informatiebeschikking anderzijds. Het arrest roept kritische vragen op over de nemo tenetur-doctrine die de Hoge Raad heeft geconstrueerd.

Lees verder:

• Nemo tenetur versus informatieverplichtingen: vragen staat vrij...? door M. Muller in Nederlands Tijdschrift voor Fiscaal Recht van 18 september 2014

Handbook of Organized Crime

While the success of national and international law enforcement cooperation to suppress organized crime means that stable, large-scale criminal organizations like the Cosa Nostra or the Japanese Yakuza have seen their power reduced, organized crime remains a concern for many governments. Economic globalization and the easing of restrictions on exchanges across borders now provide ample opportunity for money-making activities in illegal markets. Policies designed to stop illegal market flows often shift these activities to new places or create new problems, as the U.S.- led war on drugs spread production and trafficking to a number South and Central American countries. The Oxford Handbook of Organized Crime provides informed, authoritative, and com- prehensive overviews of these issues and other principal forms of organized crime, as well as the type and effectiveness of efforts to prevent and control them.

Content

Introduction Letizia Paoli Part I. Concept, Theories, History and Research Methods

1. Organized Crime: A Contested Concept, Letizia Paoli and Tom Van der Beken
2. Theoretical Perspectives on Organized Crime, Edward R. Kleemans
3. Searching for Organized Crime in History, Cyrille Fijnaut
4. How to Research Organized Crime, Dick Hobbs and Georgios A. Antonopoulos

Part II. Actors and Interactions

1. The Italian Mafia, Letizia Paoli
2. The Italian-American Mafia. Jay Albanese
3. Russian Mafia: Rise and Extincion, Vadim Volkov
4. Organized Crime in Colombia: The Actors Running the Illegal Drug Industry, Francisco E. Thoumi
5. Mexican Drug Cartels, Monica Medel and Francisco E. Thoumi
6. Chinese Organized Crime, Ko Lin-Chin and Min Liu
7. The Japanese Yakuza, Peter Hill
8. West African Organized Crime, Phil Willliams
9. Gangs: Another Form of Organized Crime? Scott H. Decker and David C. Pyrooz
10. Opportunistic Structures of Organized Crime, Martin Bouchard and Carlo Morselli
11. Organizing Crime: The State as Agent, Susanne Karstedt
12. The Social Embeddedness of Organized Crime, Henk van de Bunt, Dina Siegel, and Damián Zaitch

Part III. Markets and Activities

1. Protection and Extortion, Federico Varese
2. Drug Markets and Organized Crime, Peter Reuter
3. Human Smuggling, Human Trafficking, and Exploitation in the Sex Industry, Edward R. Kleemans and Monika Smit
4. Illegal Gambling, Toine Spapens
5. Money Laundering, Michael Levi
6. Arms Trafficking, Andrew Feinstein and Paul Holden
7. Organized Fraud, Michael Levi
8. Cyber Crime, Kim-Kwang Raymond Choo and Peter Grabosky
9. The Illegal Exploitation of Natural Resources, Tim Boekhout van Solinge

Part IV. Policies to Control Organized Crime

1. Organized Crime Control in the United States of America, James B. Jacobs and Elizabeth A. Dondlinger
2. U.S. Organized Crime Control Policies Exported Abroad, Margaret Beare and Michael Woodiwiss
3. European Union Organized Crime Control Policies, Cyrille Fijnaut
4. The Fight against the Mafia in Italy, Antonio La Spina
5. Organized Crime Control in Australia and New Zealand, Julie Ayling and Rod Broadhurst
6. Organized Crime Control in Asia: Examples from India, China and the Golden Triangle, Rod Broadhurst and Nicholas Farrelly
7. Finance-Oriented Strategies of Organized Crime Control, Michael Kilchling

Klik hier meer informatie.

Applied Police Research: Challenges and opportunities

Remarkably little has been written about the theory and practice of applied police research, despite growing demand for evidence in crime prevention. Designed to fill this gap, this book offers a valuable new resource. It contains a carefully curated selection of contributions from some of the world's leading applied police researchers. Together, the authors have almost 300 years of relevant experience across three continents.

The volume contains both practical everyday advice and calls for more fun- damental change in how police research is created, consumed and applied. It covers diverse topics, including the art of effective collaborations, the inter- action between policing, academia and policy, the interplay between theory and practice and managing ethical dilemmas. This book will interest a broad and international audience from academics and students, to police management, officers and trainees, to policymakers and research funders.

Content

Editors' and Series Editor’s forewords

1. Introduction, Ella Cockbain and Johannes Knutsson
2. Working in the field: Police research in theory and in practice, David Kennedy 
3. Getting a foot in the closed door: Practical advice for starting out in research into crime and policing issues, Ella Cockbain 
4. Tip-toeing through the credibility mine field: Gaining social acceptance in policing research, Rick Brown 
5. Trust me, I’m a researcher, Gloria Laycock 
6. Organized crime research: Challenging assumptions and informing policy, Edward R. Kleemans 
7. Practical academics: Positive outcomes of police-researcher collaborations,Tamara D. Madensen and William H. Sousa 
8. Numbers and narratives, Eli B. Silverman 
9. Politics, promises and problems: The rise and fall of the Swedish police evaluation unit,Johannes Knutsson 
10. An inside job: Managing mismatched expectations and unwanted findings when conducting police research as a police officer, Stefan Holgersson 
11. Police research as mastering the Tango: the dance and its meanings, Jack R. Greene 
12. There is nothing so theoretical as good practice: Police-researcher coproduction of place theory, John E. Eck 
13. There is nothing so practical as a good theory: Teacher-learner relationships in applied research for policing, Nick Tilley.

Klik hier voor meer informatie.

Wegdagvaarden

In het liber amicorum dat recent aan Jan Sjöcrona werd aangeboden schreef Thijs Kelder een bijdrage over ‘wegdagvaarden’. Daaronder wordt verstaan het uitbrengen van een dagvaarding voordat de verdediging het door haar gewenste en aan de officier van justitie en RC kenbaar gemaakte onderzoek in het vooronderzoek (volledig) heeft kunnen verrichten, waardoor de voltooiing van dat onderzoek wordt belet. De auteur gaat uitvoerig in op dit fenomeen en doet suggesties om te voorkómen dat de RC en de verdediging in het vooronderzoek in strafzaken al te eenvoudig buitenspel worden gezet.

Lees verder:

• Wegdagvaarden, door Thijs Kelder in Sporen in het strafrecht Liber amicorum Jan Sjöcrona

'Strafrechtelijke inbeslagname bij de medisch verschoningsgerechtigde'

Uit de jurisprudentie over strafrechtelijke inbeslagname van medische gegevens bij de medisch verschoningsgerechtigde blijkt dat de Hoge Raad het criterium van de zeer uitzonderlijke omstandigheden, dat rechtvaardigt dat het beroepsgeheim wordt doorbroken, zowel bij de verdachte verschoningsgerechtigde als bij de niet verdachte verschoningsgerechtigde ruim toepast.Van een uitzonderingssituatie is in feite geen sprake meer. In die gevallen waarin de (afgeleid) verschoningsgerechtigde geen verdachte is van een strafbaar feit, ten onrechte. De Hoge Raad dient terug te keren naar zijn jurisprudentie waarin hij het standpunt van de verschoningsgerechtigde dat kennisneming van de gegevens zonder zijn toestemming zou leiden tot schending van het beroepsgeheim respecteert, tenzij er redelijkerwijs geen twijfel over kan bestaan dat het standpunt onjuist is.

Lees verder:

• Strafrechtelijke inbeslagname bij de medisch verschoningsgerechtigde door W.R. Kastelein in Tijdschrift voor Gezondheidsrecht aflevering 8, 2013

'Btw-fraude en EU-beginselen; recht zeker?'

De Nederlandse omzetbelasting is gebaseerd op EU-richtlijnen, waarvan de huidige Btw-richtlijn verreweg de belangrijkste is. In de loop der jaren heeft het Europese Hof van Justitie deze Btw-richtlijn en zijn voorgangers (de Zesde richtlijn en de Eerste en Tweede richtlijn) in een keur van arresten uitgelegd en verfijnd, maar hier en daar ook zeker aangevuld. Het HvJ heeft bij dat laatste in toenemende mate algemene beginselen van EU-recht ingeroepen: ongeschrevenrechtsbeginselen die het HvJ doet ontstaan door deze te constateren. Beginselen die gewoonlijk in een aantal lidstaten reeds in enige vorm in de nationale rechtsorde aanwezig zijn, maar niet noodzakelijkerwijze in alle lidstaten.

In deze bijdrage gaat de auteur in op het door het HvJ geconstateerde antifraudebeginsel. Toepassing van dit beginsel lijkt op gespannen voet te staan met Nederlandse (grond)wettelijke bepalingen. Deze constatering heeft de Hoge Raad inmiddels aangezet tot het stellen van prejudiciële vragen aan het HvJ.

Lees verder:

• Btw-fraude en EU-beginselen; recht zeker?, door prof.dr. R.A. Wolf  in Tijdschrift Formeel Belastingrecht 2014/01

'Een toevluchtsoord voor klokkenluiders | Brengt het Huis het ideaal van transparantie dichterbij?'

Het wetsvoorstel Wet Huis voor klokkenluiders heeft volgens de indieners ‘tot doel de voorwaarden voor het melden van een aantal in de wet limitatief opgesomde maatschappelijke misstanden te verbeteren, door onderzoek naar misstanden mogelijk te maken en melders van misstanden beter te beschermen’. Daartoe wordt een Huis voor klokkenluiders ondergebracht bij de Nationale ombudsman, dat onderzoek doet naar misstanden en meldende werknemers beschermt. Verder werd een Fonds voor klokken- luiders voorgesteld, dat vergoedingen kan geven aan klokkenluiders in nood. Nadat de Raad van State advies had uitgebracht, is in het voorstel een artikel opgenomen waarin grotere organisaties verplicht worden om een optionele interne meldprocedure te hebben. In de eerste nota van wijziging is de bescherming van klassieke werknemers terecht uitgebreid met zelfstan- digen. In de tweede nota van wijziging wordt het Fonds niet langer noodzakelijk geacht en is het komen te vervallen. Ook wordt de coördinatie met justitie geregeld.

Het doel achter het wetsvoorstel wordt alom geprezen, maar de organisa- torische opzet en juridische vormgeving zijn in academische en maat- schappelijke kringen kritisch ontvangen. In dit artikel zal vanuit een ont- werpvisie op wetgeving het voorstel bespreken. Eerst worden de maat- schappelijke doelen van de wet beschreven: wat is het ideaal dat de wet nastreeft en in hoeverre voldoet Nederland daaraan? Vervolgens zal aan de hand van een aantal hoofdthema’s beschrijven of de wet dit ideaal dichterbij brengt en worden concrete verbeteringen gegeven. Tot slot zal ik ingaan op de vraag wat de rechtswetenschap kan bijdragen aan het bevorderen van integriteit. Maar aangevangen wordt met een verhaal van een van de vele interne melders die niet het nieuws hebben gehaald, maar bij wie de persoonlijke gevolgen dermate groot waren dat dit voorbeeld illustratief is voor de noodzaak van een betere regeling.

Lees verder:

• Een toevluchtsoord voor klokkenluiders | Brengt het Huis het ideaal van transparantie dichterbij? door C. Raat in Justitiële verkenningen aflevering 7, 2013