Opwaardering van het strafrecht: naar nieuw geloof in strafrechtelijke handhaving bij financieel-economische criminaliteit?

Al enige tijd lijkt een ommekeer gaande voor wat betreft de visie op de inzet van het strafrecht bij de aanpak van financieel-economische criminaliteit. De laatste jaren blijken de desbetreffende kabinetten volop aandacht te schenken aan een stevigere aanpak van het fenomeen dat bekend is onder het containerbegrip financieel-economische criminaliteit, wat gelijk staat aan het eveneens vage en brede begrip 'fraude'.

In dit artikel wordt weergegeven waar deze verstrakking van de strafrechtelijke handhaving op het terrein van financieel-economische recht naartoe evolueert. Daarbij richten de auteurs zich met name op de strafrechtelijke afdoening van fraude in het kader van de financiële toezichtswetgeving. Achtereenvolgens richten de auteurs zich op de invloed vanuit Europa op een meer nadrukkelijke aandacht voor strafrechtelijke afdoening van het financiële recht, waarna kort wordt beschreven hoe fraude op dit terrein wordt aangepakt. Aansluitend wordt aandacht besteed aan de meer recente ideeën tot aanpassing van de mogelijkheden tot aanpak hiervan in het concept-wetsvoorstel verruiming mogelijkheden bestrijding financieel-economische criminaliteit en de aanpassing van de oriëntatiepunten voor straftoemeting voor de rechtelijke macht. Tenslotte wordt de vraag opgeworpen naar de te verwachten uitwerking van de aanpak van financieel-economische criminaliteit door middel van het strafrecht.

Lees verder:

• Opwaardering van het strafrecht: naar nieuw geloof in strafrechtelijke handhaving bij financieel-economische criminaliteit? door A.R. Hartmann en R.P.A. Kraaijeveld in Tijdschrift voor Sanctierecht & Compliance nr. 2/3 juni 2013

'Ontslag wegens fraude; waar liggen de valkuilen?'

Ontslag wegens fraude is geen sinecure. Problemen kunnen bijvoorbeeld ontstaan indien de werkgever een onzorgvuldig of buitenproportioneel onderzoek heeft ingesteld of indien het ontslag op staande voet niet onverwijld (na het onderzoek) is gegeven. Ook vormen schorsing tijdens onderzoek en de hoorplicht een bron van procedures. In dit artikel worden de (procedurele) valkuilen die voorkomen bij ontslag wegens fraude besproken en wordt inzicht gegeven in de juridische positie van de werkgever en de betrokken werknemer en op basis van de jurisprudentie duidelijk maken hoe rechters met ontslag wegens fraude omgaan.

• Ontslag wegens fraude; waar liggen de valkuilen? door F.H.A. ter Huurne en M.J. Keuss in Tijdschrift  Arbeidsrechtpraktijk van 5 juli 2013

Leestip: Roosachtig strafrecht; liber amicorum

Liber Amicorum (tot stand gekomen onder redactie van Marc Groenhuijsen, Tijs Kooijmans en Jannemieke Ouwerkerk) aangeboden aan Theo de Roos bij gelegenheid van zijn afscheid van de Universiteit van Tilburg. In de bundel gaan tal van (prominente) strafrechtjuristen in op actuele strafrechtelijke thema's.

€ 45,00 Gebonden | 660 pagina's ISBN-13: 9789013116731 | ISBN-10: 9013116736

Klik hier om het boek te bestellen via Jongbloed.

Bestuurlijk en justitieel bestraffen in Nederland

Met de inwerkingtreding van de Vierde tranche Awb en de bijbehorende aanpassingswetgeving is er in het publiekrechtelijke sanctierecht grotere eenheid gebracht. Zo worden zowel in het strafrecht als in het bestuursrecht bij zowel bestraffende als herstelsancties dezelfde aanknopingspunten voor aansprakelijkheid gehanteerd; de pleger en de medepleger zijn aansprakelijk, of zij nu natuurlijke personen zijn of rechtspersoon, functioneel dader of leidinggevende. Deze vaststelling neemt niet weg dat het strafrecht ruimere aansprakelijkheid kent voor misdrijven dan het bestuursrecht: zo zijn ook de medeplichtige en de uitlokker onder omstandigheden aansprakelijk voor misdrijven terwijl zij in het bestuursrecht geen overtreder zijn.

Na een overzicht en korte analyse van boeteregelingen, komen aan de orde: een beschouwing over eenheid in wetgeving en eenheid in rechtspraak en jurisprudentie in het (bestuurlijke) boeterecht. In de bijlagen bij deze beschouwing is een overzicht gegeven van de boeteregelingen, waarbij is aangegeven wat de boetemaxima zijn, en welke overtredingen uitsluitend beboetbaar zijn, zowel beboetbaar als strafbaar zijn en welke beboetbare feiten economisch delict zijn.

Lees verder:

• Jansen, O.J.D.M.L., Bestuurlijk en justitieel bestraffen in Nederland - op zoek naar (nog) meer eenheid (2012). In R.C. van Houten (Eds.), Economisch strafrecht en bestuurlijke boete. Themadag KESA 2010 Oisterwijk: Wolf Legal Publishers.

Commissievoorstellen Vierde Anti-witwasrichtlijn en herziening Verordening informatie bij geldovermakingen | Onder meer nieuwe uitgangspunten cliëntenonderzoek en hogere sancties

De preventie van witwassen en financieren van terrorisme is een dynamisch proces. Criminelen verzinnen steeds nieuwe manieren om door misdaad gegenereerde inkomsten te integreren in de legale economie. Dit noodzaakt tot periodieke aanvulling en aanpassing van wet- en regelgeving, aldus de toelichting bij de wijzigingen op en aanvullingen van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme per 1 januari 2013.

Dat het een dynamisch proces is, blijkt uit twee, met elkaar samenhangende, commissievoorstellen die - de inkt van de gewijzigde Wwft was nauwelijks droog - op 5 februari 2013 verschenen. Het eerste voorstel ziet op een nieuwe (Vierde) Anti-witwasrichtlijn. Het tweede voorstel betreft een voorgenomen herziening van de Verordening (EG) nr. 1781/2006 betreffende bij geldovermakingen te voegen informatie over de betaler.

In dit artikel wordt - na een korte achtergrondschets - nader ingegaan op de voorgestelde wijzigingen ten aanzien van het cliëntenonderzoek, geldovermakingen en sancties en wordt afgerond met een aantal algemene opmerkingen over beide commissievoorstellen.

Lees verder:

• Commissievoorstellen Vierde  Anti-witwasrichtlijn en herziening Verordening informatie bij geldovermakingen | Onder meer nieuwe uitgangspunten cliëntenonderzoek en hogere sancties door mr. J.A. Voerman en mr. J. Reijmer in Tijdschrift voor Financieel Recht juni 2013

Meer weten over de Wwft en actuele ontwikkelingen op dit gebied? Kom dan op 19 september naar de cursus Wwft & Witwassen in het centrum van Den Haag.

Ga voor meer informatie naar www.bijzonderstrafrechtacademie.nl of klik hier.

Het wetsvoorstel Civielrechtelijk Bestuursverbod: de Kamer wordt beperkt ingelicht over de inlichtingenplicht

Het wetsvoorstel Civielrechtelijk bestuursverbod maakt het mogelijk om ‘frauderende bestuurders’ van failliete rechtspersonen een bestuursverbod op te leggen wanneer er niet wordt voldaan aan de in de Faillissementswet neergelegde inlichtingenplicht. Door de auteurs van het onlangs in het Tijdschrift voor Insolventierecht verschenen artikel, R-J Boswijk en N. Vreede, wordt betoogd dat dit strijdig is met het in het EVRM neergelegde verbod tot gedwongen zelfincriminatie.

• Het wetsvoorstel Civielrechtelijk Bestuursverbod: de Kamer wordt beperkt ingelicht over de inlichtingenplicht, TvI 2013/27

Meer weten over het civielrechtelijk bestuursverbod en overige ontwik- kelingen ten aanzien van (de aanpak van) faillissementsfraude? Kom dan op 3 oktober naar de cursus Faillissementsfraude in het centrum van Den Haag.

Ga voor meer informatie naar www.bijzonderstrafrechtacademie.nl of klik hier.

Geen herziening bij Hoge Raad, ondanks onrechtmatig overheidsoptreden

Sinds 1 juli 2007 is in strijd met het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten, 1966, de toegang tot het hoger beroep in strafzaken uit overwegingen van kostenbesparing door de Nederlandse wetgever ingeperkt en bepaalt het gerechtshof door summiere toetsing of hoger beroep wordt toegelaten of niet. Bij een vonnis van de politierechter van 510 euro wordt het hoger beroep altijd toegelaten, maar bij eenzelfde uitspraak van 220 euro stelt de politiek dat het gaat om een kleine zaak; voor de getroffen burger is het echter altijd een grote vernedering om slachtoffer te zijn van onrechtmatig overheidsoptreden.

Lees verder:

• De klok loopt bij de Hoge Raad der Nederlanden achteruit door Henk Timmer (NJBlog.nl)

Zie ook

• Hoge Raad 19 maart 2013, CLI:NL:HR:2013:BZ4669

Is de tijd rijp voor terugkeer van de sanctie niet-ontvankelijkverklaring op overschrijding redelijke termijn?

Op 17 juni 2008 oordeelde de Hoge Raad dat overschrijding van de redelijke termijn in strafzaken niet langer niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie tot gevolg kan hebben, ook niet in uitzonderlijke gevallen. Daarbij kende de Hoge Raad veel gewicht toe aan de bescherming die de in het Wetboek van Strafrecht opgenomen verjaringsregels, die in 2006 ten voordele van de verdachte tot kortere termijnen leidden, de verdachte bieden. Op 1 april 2013 zijn de verjaringsregels aangescherpt en is voor een grotere categorie misdrijven de verjaringstermijn verlengd of zelfs in zijn geheel afgeschaft. De vraag is dan ook of de waarde die de Hoge Raad in 2008 toekende aan het beschermingsniveau van deze verjaringsregels nog actueel is. In deze bijdrage wordt betoogd dat dit niet het geval is en dat een herijking van de in de jurisprudentie geformuleerde uitgangspunten noodzakelijk is.

Lees verder:

• Is de tijd rijp voor terugkeer van de sanctie niet-ontvankelijkverklaring op overschrijding redelijke termijn? door mr. N. Vreede (NJBlog.nl)

Dit artikel verschijnt in NJB 2013/1545, afl. 26.

Strafrechtelijke forumkeuze en de kenbaarheid van rechtsmacht | Over de positie van de Unieburger in de Europese rechtsruimte

In dit artikel richt de auteur, Michiel Luchtman, zich op de vraag in hoeverre de verschuiving van bevoegdheden van het nationale naar het Europese niveau gevolgen moet hebben voor de interpretatie van fundamentele rechten. Meer in het bijzonder richt hij zich op de vraag in hoeverre die rechten ook gelden in de horizontale relaties tussen de lidstaten van de Europese Unie, die op basis van gelijkwaardigheid met elkaar samenwerken, daarbij aangestuurd door het Unierecht. Die vraag wordt vooralsnog alleen besproken in relatie tot het ne bis in idem-beginsel, dat is neergelegd in de artikelen 54-58 van de Schengen Uitvoeringsovereenkomst/SUO en in artikel 50 van het EU Grondrechtenhandvest.

Het onderwerp wordt uitgediept aan de hand van de wijze waarop momenteel in de Europese rechtsruimte door de nationale autoriteiten wordt beslist welke lidstaat of lidstaten grensoverschrijdende criminaliteit zullen opsporen, vervolgen en berechten. Bij herhaling komt bij dergelijke beslissingen de vraag op in hoeverre de onderliggende jurisdictieclaim van een staat voorzienbaar is (beter: zou moeten zijn) voor het betrokken individu, vooral als het gaat om de uitoefening van extraterritoriale rechtsmacht.

Lees verder:

• Strafrechtelijke forumkeuze en de kenbaarheid van rechtsmacht - Over de positie  van de Unieburger in de Europese rechtsruimte in: R.S.B. Kool en F. de Jong (red.), Relaties van gezag en verantwoordelijkheid: strafrechtelijke ontwikkelingen, Den Haag: Boom 2012, p. 45-75.

Aanscherping sanctiebeleid SZW-wetten

Fraude mag niet lonen. Met dit onbetwistbare uitgangspunt is het sanctie-instrumentarium in de socialezekerheidswetgeving (SZW) en de arbeidswetten herzien. Het resultaat is de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving, die op 1 januari 2013 in werking is getreden de redenering die aan de wet ten grondslag ligt: overtreding van voorschriften in socialezekerheidswetten en arbeidswetten tast de solidariteit in de verzorgingsstaat aan, met als gevolg een erosie van vertrouwen van de burgers die de regels wel naleven. Of, zoals de wetgever het stelt: ‘Werkende burgers moeten er op kunnen vertrouwen dat alleen de mensen die er recht op hebben een uitkering of kinderopvangtoeslag ontvangen. Ondernemers moeten er op kunnen vertrouwen dat de overheid oneerlijke concurrentie hard aanpakt’. De wetswijziging is gebaseerd op de veronderstelling dat hoge sancties, waarvan de overtreder zeker kan zijn dat deze worden opgelegd en geëffectueerd, zullen bijdragen aan een betere normnaleving. Het artikel 'Aanscherping sanctiebeleid SZW-wetten beoordeeld: vliegt de wetgever uit de bocht?' gaat niet over de vraag of deze redenering juist is.

Lees verder:

• Aanscherping sanctiebeleid SZW-wetten beoordeeld: vliegt de wetgever uit de bocht? door Albertjan Tollenaar