Vrijspraak oplichting

Rechtbank Limburg 14 september 2015, ECLI:NL:RBLIM:2015:7790 De verdenking komt er op neer dat de verdachte meerdere personen heeft opgelicht.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie acht bewezen dat verdachte meerdere personen heeft opgelicht door zich in strijd met de waarheid voor te doen als uitgeefster / medewerkster van een krant / magazine. Hiertoe heeft hij verwezen naar de zich in het dossier bevindende bewijsmiddelen. De officier van justitie heeft gevorderd aan verdachte op te leggen een gevangenisstraf voor de duur van 5 maanden, waarvan 2 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar.

Oordeel van de rechtbank

Aan verdachte wordt verweten dat zij in de periode van 1 november 2013 tot en met 17 maart 2014 in totaal 17 personen heeft opgelicht. Door de steller van de tenlastelegging is de wijze waarop verdachte deze personen heeft bewogen tot afgifte van geldbedragen, het oplichtingsmiddel, louter omschreven als het zich in strijd met de waarheid voordoen als uitgeefster / advertentieverkoopster of medewerkster van een krant / magazine, genaamd naam bedrijf 1.

De rechtbank is van oordeel dat het bewijs ontbreekt dat verdachte zich in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als uitgeefster / advertentieverkoopster of medewerkster van krant / magazine naam bedrijf 1.

De rechtbank overweegt als volgt.

Uit het dossier en het verhandelde ter terechtzitting blijkt dat verdachte in de ten laste gelegde periode personen, veelal ondernemers, heeft benaderd om een advertentie te laten plaatsen in een krant / tijdschrift, naam bedrijf 1 genaamd. Deze advertenties zouden in april of mei 2014 worden geplaatst. De aangevers hebben vervolgens een geldbedrag aan verdachte betaald. Verdachte is in maart 2014 aangehouden. Er is geen bewijs dat verdachte zich in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als uitgeefster / advertentieverkoopster of medewerkster van naam bedrijf 1. De rechtbank kan namelijk niet vaststellen dat verdachte geen banden had met dit bedrijf. Verdachte stelt zelf dat zij voor dit bedrijf werkt. Haar echtgenoot heeft bevestigd dat hij samen met zijn vrouw het bedrijf naam bedrijf 1 heeft en dat dit bedrijf reclame maakt voor bedrijven en winkels. Dat het bedrijf niet ingeschreven staat bij de Duitse Kamer van Koophandel maakt dit niet anders. Bovendien blijkt uit het dossier dat in opdracht van verdachte twee maal eerder daadwerkelijk een blad met advertenties genaamd naam bedrijf 1 is verschenen, te weten in december 2012 en in september 2013. Dat verdachte in één geval de drukkosten niet betaalde, maakt dit niet anders.

Gelet op het vorenstaande, kan de rechtbank op basis van dit dossier niet uitsluiten dat verdachte daadwerkelijk van plan was een advertentieblad genaamd naam bedrijf 1 uit te geven, zodra zij voldoende advertenties had ingezameld.

De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het ten laste gelegd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling van voormalig exploitant seksclubs voor witwassen, valsheid in geschrifte, belastingfraude, het oprichten en leiding geven aan een criminele organisatie en verboden wapenbezit

Rechtbank Noord-Nederland 4 september 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:4195 De rechtbank heeft de voormalig exploitant van een groot aantal seksclubs in Nederland veroordeeld voor witwassen, valsheid in geschrifte, belastingfraude, voor het oprichten en leiding geven aan een criminele organisatie en voor verboden wapenbezit.

De rechtbank acht bewezen dat de verdachte jarenlang meer dan de helft van de omzet van de seksclubs buiten de administratie heeft gehouden, zodat daarover geen belasting werd betaald. De zwarte omzet werd naar Zwitserland gebracht en daar gestort op de rekeningen van een drietal voor dit doel opgerichte Zwitserse ondernemingen. Deze Zwitserse ondernemingen, die niet op naam van de verdachte stonden maar achter de schermen wel door hem werden bestuurd, gebruikten dit geld om panden in Nederland te kopen die vervolgens aan de seksclubs, aan de verdachte zelf en aan een aantal van zijn gezinsleden werden verhuurd. Op deze manier heeft de verdachte op grote schaal geld witgewassen en is de Nederlandse staat voor miljoenen euro’s benadeeld.

De rechtbank stelt vast dat het qua duur en omvang om één van de zwaarst denkbare vormen van fraude gaat en dat de verdachte het laakbare van zijn handelen niet lijkt in te zien. Die omstandigheden rechtvaardigen het opleggen van een langdurige gevangenisstraf. Hoewel de verdachte op leeftijd is en in een broze fysieke gezondheid verkeert, is van absolute detentieongeschiktheid geen sprake. In de executiefase van de straf kan gezocht worden naar een passend regime. De gezondheidssituatie van de verdachte is wel aanleiding om de op te leggen straf te matigen. Alles afwegende veroordeelt de rechtbank de verdachte tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van vier jaar.

Verweren met betrekking tot de aanvang van het onderzoek

De verdediging heeft betoogd dat er bij de aanvang van het strafrechtelijk onderzoek sprake is geweest van meerdere vormverzuimen, die ertoe moeten leiden dat de officier van justitie niet-ontvankelijk wordt verklaard.

De rechtbank overweegt op grond van de stukken, in het bijzonder AH-002 en AH-023, ten aanzien van de start van het onderzoek als volgt.

Op 20 mei 2009 hebben de Belastingdienst, het Openbaar Ministerie, de politie en de Financial Intelligence Unit-Nederland het Convenant Gegevensuitwisseling Aanpak Vastgoed ondertekend, om zo de operationele samenwerking en de uitwisseling van informatie tussen de samenwerkende partijen te versterken. Op grond van het convenant is een Vastgoed Intelligence Centre (VIC) ingericht. Het doel van het VIC is het vervaardigen van strategische, tactische en operationele analyses ter ondersteuning van een bestuurlijke, fiscale en/of strafrechtelijke aanpak van georganiseerde criminaliteit in relatie tot criminaliteit in de vastgoedsector.

Op 12 april 2011 zijn de Bovenregionale Recherche Noord- en Oost-Nederland (BRNON) en de toenmalige projectleider van het VIC, de officier van justitie mr. R.J. Leijenaar, overeengekomen dat het VIC een zogeheten “geoscan” zou uitvoeren op de vastgoedsituatie in het postcodegebied van de politieregio’s die onder de BRNON vallen. Het gaat hierbij om een geautomatiseerde vergelijking van gegevens afkomstig uit bestanden van het Kadaster, justitie en de Belastingdienst, waarbij aan de hand van vooraf vastgestelde risico-indicatoren via puntentoekenning een lijst van objecten en subjecten wordt gegenereerd waarbij mogelijk sprake is van misstanden. De betreffende lijst is vervolgens door medewerkers van het VIC nader geanalyseerd, waarbij gebruik is gemaakt van bekende typologieën van witwassen.

Uit de geoscan kwam onder meer een rechtspersoon naar Zwitsers recht, rechtspersoon 1 naar voren. Uit informatie van het Kadaster bleek dat rechtspersoon 1 vanaf 1992 een zestiental onroerende goederen in diverse plaatsen in Nederland in eigendom had gekregen, dat geen van de betreffende panden met hypotheek was bezwaard en dat de bestuurder van rechtspersoon 1 was genaamd medeverdachte 2. Nader onderzoek via internet wees uit dat het hierbij gaat om een in pleegplaats 6 (Zwitserland) gevestigde jurist, die ook bij een groot aantal andere rechtspersonen naar Zwitsers recht betrokken is.

Uit onderzoek in het politiesysteem Blue View kwam naar voren dat 15 van de 16 panden die op naam stonden van rechtspersoon 1, te relateren waren aan verdachte, diens zoon medeverdachte 1 of aan diens onderneming naam bedrijf 1. In het bijzonder viel op dat rechtspersoon 1 eigenaar was van de (toenmalige) woningen van verdachte, medeverdachte 1 en van de moeder van medeverdachte 1, medeverdachte 3, terwijl de overige panden gehuurd werden door naam bedrijf 1 en in gebruik waren als seksclubs. Verder onderzoek in Blue View leverde op dat naam bedrijf 1 ook in plaats 5 een pand in gebruik had als seksclub, welk pand volgens het Kadaster eigendom was van een andere Zwitserse rechtspersoon, rechtspersoon 2. Deze rechtspersoon was evenals rechtspersoon 1 statutair gevestigd in pleegplaats 6, had als bestuurder eveneens medeverdachte 2, en ook op dit pand rustte geen hypotheek.

Anders dan de verdediging heeft gesteld, vormden deze feiten en omstandigheden, in samenhang bezien, naar het oordeel van de rechtbank redelijkerwijs voldoende grond voor een verdenking van witwassen ten aanzien van de hiervoor genoemde (rechts)personen. De bijzondere opsporingsbevoegdheden die vervolgens tegen hen zijn ingezet, zijn derhalve niet onrechtmatig uitgeoefend.

Uit het voorgaande volgt tevens dat het redelijk vermoeden van schuld is gerezen op grond van informatie waarover de politie zelfstandig kon beschikken, namelijk uit eigen systemen en uit openbare bronnen zoals kadastrale gegevens en het internet. De stelling van de verdediging dat in dit verband, zonder daartoe strekkende bevoegdheid of wettelijke basis, gebruik is gemaakt van gegevens van de Belastingdienst, is derhalve feitelijk onjuist. De rechtbank merkt overigens op dat naar haar oordeel artikel 43c van de Uitvoeringsregeling Algemene wet inzake rijksbelastingen een voldoende juridische basis zou hebben geboden voor het verschaffen van dergelijke informatie door de Belastingdienst, één en ander overeenkomstig de overwegingen van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden in het arrest van 8 november 2013 (ECLI:NL:GHARL:2013:8478).

Tot slot overweegt de rechtbank dat het hierboven beschreven onderzoek door het VIC niet kan worden aangemerkt als een verkennend onderzoek in de zin van artikel 126gg Sv, zoals de verdediging heeft betoogd. Er was immers voorafgaand aan dat onderzoek geen sprake van feiten of omstandigheden waaruit aanwijzingen voortvloeiden dat binnen verzamelingen van personen de in dat artikel bedoelde misdrijven werden beraamd of gepleegd. Het doel van het onderzoek van het VIC was juist om via gegevensuitwisseling mogelijke misstanden in de vastgoedwereld op het spoor te komen. Hetgeen de verdediging op dit punt verder heeft aangevoerd behoeft derhalve geen bespreking.

Nu de verweren van de verdediging worden verworpen, acht de rechtbank de officier van justitie ontvankelijk en ziet zij (subsidiair) geen aanleiding om delen van het dossier uit te sluiten van het bewijs. Gelet op hetgeen de rechtbank heeft overwogen, ziet zij bovendien geen reden om nader onderzoek te verrichten naar de al dan niet bij de start van het onderzoek beschikbare informatie, zoals de verdediging (voorwaardelijk) heeft verzocht.

Bewijsoverwegingen

Werkwijze naam bedrijf 1

Op grond van de stukken en het verhandelde ter terechtzitting stelt de rechtbank vast dat bij naam bedrijf 1 sprake was van de navolgende werkwijze.

Omzet

In de diverse clubs van naam bedrijf 1 werd de omzet per dagdeel (voornamelijk contante inkomsten uit de verhuur van kamers aan prostituees en de verkoop van drank, alsmede de vergoedingen die prostituees betalen voor het overnachten op de club en de aanschaf van condooms) bijgehouden door de managers. Aan het eind van de week werden de dagopbrengsten door hen in een handgeschreven weekoverzicht gezet. Enkele managers noteerden de omzet van de club (ook) wekelijks in een agenda. Per week werden de dag- en weekoverzichten, samen met het contante geld, de creditcardslips en de pinbonnen in een envelop gedaan.

De managers mochten per werkdag 25% van de omzet houden. Zij haalden dat bedrag uit de contante inkomsten. Het contractueel afgesproken netto minimumloon dat ze (per bank) al hadden ontvangen, dienden ze hiermee te verrekenen. Veelal gebeurde dat door aan het eind van de maand het per bank uitbetaalde loon contant terug te storten in de enveloppen.

De enveloppen met daarin de contante omzet werden wekelijks bij de clubs opgehaald, meestal door de verdachte medeverdachte 5, maar ook wel door medeverdachte 1 of medeverdachte 4. De enveloppen werden vervolgens doorgaans naar medeverdachte 4, en soms, bij afwezigheid van medeverdachte 4, naar medeverdachte 1 of medeverdachte 3 gebracht.

Dubbele boekhouding

Door medeverdachte 4 (of, bij afwezigheid van medeverdachte 4, door medeverdachte 1 ) werden de weekomzetten van de clubs overgeschreven op een kladbriefje. Het opgehaalde geld werd dan per club door hem opgeteld en in een andere kolom op hetzelfde kladbriefje genoteerd. Op de achterzijde werd de verdeling van de opbrengsten per soort eurobiljet, creditcardslips en pinopbrengsten aangegeven.

Vervolgens halveerde medeverdachte 4 (of in diens afwezigheid, medeverdachte 1 ) de weekomzetten en zette hij het resulterende bedrag om in een op 1 decimaal afgerond getal (zodat bijvoorbeeld een weekomzet van € 4.625,-- werd omgezet in 2.3 en een weekomzet van € 5.718,-- in 2.8). Deze getallen werden vervolgens per club telefonisch (veelal per voicemail of per sms-bericht) doorgegeven aan verdachte, later ook wel aan medeverdachte 1.

De doorgegeven, gehalveerde, omzetten werden door verdachte met de hand genoteerd op een briefje, waarbij overigens in veel gevallen het bedrag eerst nog een tweede keer werd verlaagd. Daarna maakte medeverdachte 4 op basis van deze briefjes “nieuwe” dagoverzichten op, op soortgelijke blokken als daarvoor in de clubs werden gebruikt. Deze dagoverzichten werden samengevoegd tot weekbundels, met de handgeschreven briefjes van verdachte als voorblad, waarna medeverdachte 4 de herschreven weektotalen digitaal wegzette op zijn externe harde schijf.

Uit een vergelijking tussen de weekcijfers zoals die blijken uit de in beslag genomen agenda’s (waarin de werkelijke weekomzet stond genoteerd), de onder medeverdachte 4 in beslag genomen versies van de administratie en de “officiële” boekhouding zoals die bij persoon 2 is aangetroffen blijkt dat tot bijna 65% van de werkelijke omzet buiten de boeken werd gehouden.

Het in de boekhouding te verantwoorden deel van de omzet werd door medeverdachte 4 gestort op de bankrekening van naam bedrijf 1. Het niet-verantwoorde deel van het bij de clubs opgehaalde contante geld, alsmede de oorspronkelijke door de managers opgemaakte weekomzetten, werd door medeverdachte 4, en in voorkomende gevallen door medeverdachte 1, naar de woning van medeverdachte 3 aan adres 13 in pleegplaats 5 gebracht. Het contante geld bracht medeverdachte 3 naar een safeloket bij de Rabobank te pleegplaats 5. De oorspronkelijke administratie verbrandde zij in haar open haard.

De door medeverdachte 4 samengestelde weekbundels en de door medeverdachte 3 opgemaakte kasboeken (met daarin het te verantwoorden deel van de omzet) werden vervolgens overgedragen aan de boekhouder persoon 2, die aan de hand van deze (fictieve) gegevens de belastingaangiftes van naam bedrijf 1 verzorgde.

Zwitserland

In ieder geval ten aanzien van een gedeelte van het contante geld dat buiten de boeken werd gehouden kan worden vastgesteld dat het naar Zwitserland is gebracht. Bij de drie onderzochte gevallen in 2012 was de gang van zaken dat medeverdachte 5, medeverdachte 3, medeverdachte 4 en/of verdachte onderling telefonisch contact met elkaar hadden voor het afspreken van een datum en tijdstip, waarna medeverdachte 3 een geldbedrag ophaalde uit het safeloket bij de Rabobank te pleegplaats 5. Dit geldbedrag werd vervolgens bij haar thuis opgehaald door medeverdachte 5, die daarmee naar pleegplaats 6 reed en het pakket in kwestie afgaf ten kantore van medeverdachte 2.

Daarnaast kan worden aangenomen dat in 2009 in ieder geval één keer op dezelfde wijze geld naar Zwitserland is gebracht, nu uit onderzoek is gebleken dat medeverdachte 1 op 29 juni 2009 door de douane is gecontroleerd bij de grensovergang tussen Duitsland en Zwitserland en dat toen een bedrag van € 85.000,-- aan contant geld is aangetroffen in zijn bagage.

Aanschaf onroerend goed en leningen

Het kantooradres van medeverdachte 2 aan adres 14 in pleegplaats 6 is ook het vestigingsadres van de Zwitserse rechtspersonen rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3. Deze drie rechtspersonen hebben in de loop der jaren een groot aantal panden in Nederland aangekocht. De meeste van deze panden werden verhuurd aan naam bedrijf 1 en hierin waren de seksclubs gevestigd die door naam bedrijf 1 werden geëxploiteerd. rechtspersoon 1 was daarnaast eigenaar van de woningen die aan verdachte, medeverdachte 1 en medeverdachte 3 werden verhuurd.

rechtspersoon 1 en rechtspersoon 2 hebben bovendien in de periode van juli 1999 tot en met februari 2008 een achttal onderhandse leningen verstrekt aan naam bedrijf 1, waarvoor overigens geen zekerheden zijn gesteld, waarbij in een tweetal gevallen geen en in de overige gevallen een niet-marktconforme rente is bedongen en waarop nauwelijks werd afgelost.

Nader onderzoek naar de Zwitserse bankrekeningen van rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3 heeft uitgewezen dat verdachte de begunstigde eigenaar is van de vermogenswaarden op deze bankrekeningen. Bij medeverdachte 2 zijn trustovereenkomsten, notities en e-mailberichten aangetroffen die aantonen dat verdachte de achterliggende, feitelijke bestuurder is van deze drie rechtspersonen.

Uit het verloop van de bankrekeningen van rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3 is gebleken dat zij over geen andere inkomsten beschikten dan de (overigens niet-marktconforme) huur die naam bedrijf 1 voor het gebruik van de panden betaalde en stortingen van contant geld door medeverdachte 2. Het onderzoek heeft geen andere bron voor dit contante geld kunnen aantonen dan de buiten de boeken gehouden en naar Zwitserland gebrachte deel van de omzet van de seksclubs.

Tussenconclusie

Gelet op het voorgaande is de rechtbank oordeel dat sprake is geweest van een zogenaamde “loan back”-constructie, dat wil zeggen dat dat deel van de omzet van naam bedrijf 1 dat buiten de boeken werd gehouden, nadat het naar Zwitserland was gebracht, werd geïnvesteerd in panden in Nederland of als lening werd verstrekt ten behoeve van deze zelfde rechtspersoon.

Bespreking van de tenlastegelegde feiten

Criminele organisatie en de rol van verdachte

Uit hetgeen de rechtbank hierboven in algemene zin heeft overwogen, blijkt genoegzaam dat tussen de in feit 2 genoemde natuurlijke en rechtspersonen op duurzame en structurele wijze werd samengewerkt om een deel van de omzet van de seksclubs die naam bedrijf 1 exploiteerde buiten de administratie en de belastingheffing te houden en om deze zwarte omzet via een schijnconstructie wit te wassen. De rechtbank zal op dat laatste hieronder nog nader ingaan.

Deze vorm van samenwerking om financiële misdrijven als witwassen, belastingfraude en valsheid in geschrifte te plegen kan naar het oordeel van de rechtbank zonder meer als een criminele organisatie in de zin van artikel 140 Sr worden beschouwd.

Voor wat betreft de rol van verdachte binnen deze criminele organisatie, stelt de rechtbank in de eerste plaats vast dat hij, blijkens de tapverslagen die zich in het dossier bevinden en de verklaringen die door getuigen zijn afgelegd, de oprichter en formeel en feitelijk de leidinggevende was van naam bedrijf 1, de exploitant van de seksclubs waarmee het wit te wassen geld werd verdiend, en dat hij zich actief bemoeide met de bedrijfsvoering in de clubs, in het bijzonder ook door van de managers te verlangen dat zij op geen andere wijze de omzet mochten bijhouden dan op de dag- en weekstaten die vervolgens door medeverdachte 5 en medeverdachte 1 werden opgehaald en verzameld.

Medeverdachte 4 heeft tegenover de rechter-commissaris verklaard dat het gedeeltelijk buiten de boeken houden van de omzet van de clubs in opdracht gebeurde van de verdachte. Ook uit tapverslagen en uit het gegeven dat zijn handschrift is aangetroffen op de valselijk opgemaakte omzetbriefjes, blijkt dat verdachte nadrukkelijk betrokken was bij het valselijk opmaken van de administratie van naam bedrijf 1.

Uit diens verklaringen en de in dit verband afgeluisterde telefoongesprekken blijkt dat medeverdachte 5 in opdracht van verdachte naar het kantoor van medeverdachte 2 in Zwitserland afreisde. Ook bij het overbrengen van het zwarte geld van Nederland naar Zwitserland was de verdachte derhalve actief betrokken.

Daarnaast heeft de rechtbank hierboven al overwogen dat uit het onderzoek naar rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3 is komen vast te staan dat verdachte de feitelijke bestuurder was van deze rechtspersonen en de begunstigde eigenaar van de vermogenswaarden op de bijbehorende Zwitserse bankrekeningen, waarmee de panden die naam bedrijf 1 gebruikte voor de exploitatie van de seksclubs werden aangekocht. Daarmee had hij (achter de schermen) een cruciale positie bij de schijnconstructie waarmee het zwarte geld werd witgewassen. Ook bij de gang van zaken rond de aankoop van de panden, zoals de onderhandelingen met de wederpartij en de keuze voor de notaris, trad hij nadrukkelijk op.

Het voorgaande maakt duidelijk dat verdachte consequent een leidende rol had bij het opzetten en uitvoeren van alle onderdelen van de constructie waarbij de zwarte omzet van naam bedrijf 1 werd witgewassen. Om die reden kan hij worden beschouwd als de oprichter, bestuurder en leidinggevende van de criminele organisatie.

De rechtbank acht derhalve het onder 2 tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen.

Witwassen

Zoals hiervoor al eerder overwogen, werd slechts een deel van de werkelijke omzet van de clubs in de boekhouding verantwoord. Het overgebleven deel, in de tenlastelegging onder feit 1A aangeduid als “de zwarte omzet”, bleef door de eerder beschreven vervalsing van de relevante administratieve bescheiden buiten het zicht van iedereen behalve de betrokken verdachten. Het buiten de boekhouding gehouden deel van de omzet kan dan ook (vanaf dat moment) worden aangemerkt als geld dat afkomstig is uit misdrijf, namelijk de gepleegde valsheid in geschrifte. De rechtbank volgt derhalve niet de stelling van de verdediging dat het strafbare feit waarmee het wit te wassen geld zou zijn verkregen, het onjuist doen van belastingaangifte zou zijn geweest.

Uit het voorgaande algemene overzicht van de werkwijze binnen naam bedrijf 1 volgt verder dat deze zwarte omzet, in ieder geval voor een deel, naar medeverdachte 2 in Zwitserland werd gebracht. Naar het oordeel van de rechtbank staat buiten redelijke twijfel vast dat dit geld geheel of gedeeltelijk ten goede is gekomen aan de drie Zwitserse rechtspersonen rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3. Zoals al eerder opgemerkt is immers uit het onderzoek gebleken dat deze rechtspersonen, afgezien van huurbetalingen door naam bedrijf 1, over geen andere bron van inkomsten beschikten dan stortingen van contant geld door medeverdachte 2.

Het vermogen van de drie Zwitserse rechtspersonen is – afgezien van de al eerdergenoemde leningen – vrijwel uitsluitend aangewend ten behoeve van de aankoop van onroerend goed in Nederland, dat reeds in gebruik was dan wel daarna in gebruik kwam bij verdachte, zijn gezinsleden of naam bedrijf 1. Omdat uit het onderzoek genoegzaam is komen vast te staan dat verdachte zelf de uiteindelijke rechthebbende was van rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3, moet worden geconcludeerd dat de panden die onder feit 1A staan genoemd, feitelijk aan hemzelf toebehoorden en dat middels een schijnconstructie, waarbij gebruik is gemaakt van valse huur- en koopovereenkomsten, is verhuld dat deze panden in werkelijkheid werden gefinancierd met de zwarte omzet van de clubs.

De rechtbank acht in het licht van het voorgaande wettig en overtuigend bewezen dat naam bedrijf 1 zich in vereniging met verschillende natuurlijke en rechtspersonen schuldig heeft gemaakt aan het gewoontewitwassen van de zwarte omzet en van onroerend goed op de wijze zoals in de tenlastelegging onder feit 1A is beschreven, behoudens de hierna te noemen onderdelen. Gelet op de leidende rol die zij vervulden binnen het criminele samenwerkingsverband waarvan naam bedrijf 1 deel uitmaakte, acht de rechtbank tevens wettig en overtuigend bewezen dat verdachte en medeverdachte 1 daartoe opdracht hebben gegeven dan wel daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.

De rechtbank is van oordeel dat niet is komen vast te staan dat de contante bestedingen bij naam bedrijf 2 en aan persoon 1 zijn betaald met geld dat van misdrijf afkomstig is, nu deze betalingen rechtstreeks zijn gedaan vanuit de kas van de clubs, dat wil zeggen voordat de werkelijke omzet middels valsheid in geschrifte werd verhuld. De rechtbank acht derhalve dit onderdeel van de tenlastelegging niet bewezen.

Met betrekking tot de tenlastegelegde aankoop van een perceel grond nummer 1 locatie 1 bij adres 6 te plaats 6 stelt de rechtbank vast dat deze aankoop heeft plaatsgevonden op 30 november 2001 en derhalve buiten de tenlastegelegde periode valt. Dat leidt ertoe dat ook dit onderdeel van de tenlastelegging niet kan worden bewezen.

Valsheid in geschrifte

De verdediging heeft betoogd dat de onder feit 3A c.q. 3B bedoelde geschriften geen feitelijke onjuistheden bevatten en om die reden niet als vals kunnen worden aangemerkt.

Dat de inhoud van de in de tenlastelegging genoemde geschriften strikt genomen niet in strijd is met de waarheid staat niet ter discussie. Dat neemt echter niet weg dat al deze geschriften opgemaakt zijn met het uitsluitende doel om derden te misleiden omtrent de werkelijkheid, namelijk dat naam bedrijf 1 gebruik maakte van de Zwitserse rechtspersonen rechtspersoon 1, rechtspersoon 2 en rechtspersoon 3 om onroerend goed in Nederland aan te kopen en aan zichzelf terug te verhuren en op die manier de zwarte omzet van de clubs wit te wassen. Naar het oordeel van de rechtbank staat buiten redelijke twijfel vast dat het nadrukkelijk opvoeren van de Zwitserse rechtspersonen als partij bij de genoemde huur-, lenings- en koopovereenkomsten en leveringsaktes enkel diende om deze schijnconstructie te verhullen.

Het voorgaande betekent dat van al de in de tenlastelegging genoemde geschriften gezegd kan worden dat zij valselijk zijn opgemaakt.

Van deze geschriften heeft naam bedrijf 1 gebruik gemaakt als waren zij echt en onvervalst door deze te overleggen aan de in de tenlastelegging genoemde officiële instanties. Gelet op hun leidende rol binnen het criminele samenwerkingsverband waarvan naam bedrijf 1 deel uitmaakte, is de rechtbank van oordeel dat bewezen kan worden dat verdachte en medeverdachte 1 daartoe opdracht hebben gegeven, dan wel daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.

De rechtbank acht derhalve het onder 3A tenlastegelegde derhalve wettig en overtuigend bewezen.

Ten aanzien van de onder 4B.1 tenlastegelegde omzetformulieren overweegt de rechtbank als volgt. Uit hetgeen de rechtbank eerder heeft overwogen over de wijze waarop een deel van de omzet buiten de boekhouding werd gehouden, volgt buiten redelijke twijfel dat de in dit feit bedoelde omzetformulieren in alle gevallen valselijk door naam bedrijf 1 zijn opgemaakt, nu op die formulieren opzettelijk een lagere omzet is vermeld dan de diverse clubs in werkelijkheid hadden gedraaid. Ook hier is de rechtbank van oordeel dat bewezen kan worden dat verdachte en medeverdachte 1, gezien hun leidende rol binnen het criminele samenwerkingsverband waarvan naam bedrijf 1 deel uitmaakte, daartoe opdracht hebben gegeven dan wel daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.

De rechtbank acht dan ook het onder feit 4B.1 tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen.

Onjuiste belastingaangiftes

Nu de aangiftes omzetbelasting van naam bedrijf 1 over de tijdvakken januari 2007 tot en met september 2012, zoals in de tenlastelegging onder 4A bedoeld, gedaan zijn op basis van de eerdergenoemde valselijk opgemaakte omzetformulieren, staat vast dat deze aangiftes opzettelijk onjuist zijn gedaan, met als gevolg dat over deze tijdvakken te weinig belasting is geheven.

Gelet op hun leidende rol binnen het criminele samenwerkingsverband waarvan naam bedrijf 1 deel uitmaakte, staat ook hier vast dat verdachte en medeverdachte 1 tot het doen van deze onjuiste aangiftes opdracht hebben gegeven dan wel daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.

De rechtbank acht derhalve het onder feit 4A tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen.

Ten aanzien van de aangiftes vennootschapsbelasting van naam bedrijf 1, zoals tenlastegelegd onder feit 5, overweegt de rechtbank dat de aangifte over 2007 incompleet in het dossier is gevoegd en dat is komen vast te staan dat de aangiftes over 2011 en 2012 nooit zijn ingediend. Van deze onderdelen zal de verdachte dan ook worden vrijgesproken.

Voor de aangiftes vennootschapsbelasting over de overige tijdvakken die zijn genoemd in de tenlastelegging, geldt hetzelfde als de rechtbank hierboven heeft overwogen met betrekking tot de aangiftes omzetbelasting. Ook de aangiftes vennootschapsbelasting zijn gebaseerd op de gegevens in de valselijk opgemaakte bedrijfsadministratie, met als gevolg dat over deze tijdvakken te weinig belasting is geheven, en ook hier geldt dat bewezen kan worden dat verdachte en medeverdachte 1, gelet op hun leidende rol binnen het criminele samenwerkingsverband waarvan naam bedrijf 1 deel uitmaakte, daartoe opdracht hebben gegeven dan wel daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.

In zoverre acht de rechtbank het onder feit 5 tenlastegelegde derhalve wettig en overtuigend bewezen.

Wet Wapens en Munitie

Gelet op het aanvangsproces-verbaal in zaaksdossier 8 is op 30 januari 2013 in de woning aan de adres 15 (in het proces-verbaal aangeduid met de locatiecode “A”) een alarm- c.q. startpistool aangetroffen. Dit blijkt ook uit de kennisgeving inbeslagname, waarin staat vermeld dat er op het adres aan de adres 15 diverse voorwerpen in beslag zijn genomen en dat het betreffende vuurwapen in beslag is genomen op locatie A. Het verweer van de verdediging dat niet kan worden vastgesteld dat het vuurwapen is gevonden tijdens de doorzoeking van nummer 2, wordt derhalve verworpen.

Uit een proces-verbaal van bevindingen (AH-725) blijkt verder dat het aangetroffen wapen een wapen is in de zin van artikel 2, lid 1, categorie III onder 4 van de Wet wapens en munitie.

Op grond van het voorgaande acht de rechtbank bewezen dat Jan Bik op 30 januari 2013 het bedoelde wapen voorhanden heeft gehad, zoals onder feit 6 is tenlastegelegd.

Bewezenverklaring

• Onder 1A: medeplegen van opdracht geven tot dan wel feitelijk leiding geven aan medeplegen van gewoontewitwassen, begaan door een rechtspersoon;
• Onder 2: als oprichter, leider en bestuurder deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven;
• Onder 3A: medeplegen van opdracht geven tot dan wel feitelijk leiding geven aan medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift, als bedoeld in artikel 225, lid 1, van het Wetboek van Strafrecht, als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd;
• Onder 4A: medeplegen van opdracht geven dan wel feitelijk leiding geven aan opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd;
• Onder 4B.1: medeplegen van opdracht geven tot dan wel feitelijk leiding geven aan medeplegen van valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd;
• Onder 5: medeplegen van opdracht geven dan wel feitelijk leiding geven aan opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist of onvolledig doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd;
• Onder 6: handelen in strijd met het in artikel 26, eerste lid, van de Wet wapens en munitie gegeven verbod, begaan met betrekking tot een vuurwapen van categorie III.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van vier jaar.

Uit eigen waarneming heeft de rechtbank kunnen constateren dat de fysieke gezondheid van verdachte weliswaar broos is, maar dat maakt detentie op zichzelf niet onmogelijk. Er zijn immers voldoende mogelijkheden om bij het ondergaan van detentie rekening te houden met fysieke beperkingen van veroordeelden. Verdachte is, mede door zijn gevorderde leeftijd, kwetsbaar, maar niet in die mate dat reeds daarom detentie is uitgesloten.

De gezondheidssituatie van verdachte is voor de rechtbank wel aanleiding de op te leggen gevangenisstraf te matigen. Daarbij speelt een rol dat kan worden verwacht dat, gelet op de leeftijd en de gezondheidssituatie van verdachte, voor recidive niet meer valt te vrezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank Noord-Nederland 4 september 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:4203

De rechtbank veroordeelt ook de zoon van bovengenoemde verdachte. De rechtbank acht bewezen dat de zoon vanaf 2009 heeft meegewerkt aan het jarenlang buiten de administratie houden van meer dan de helft van de omzet van de seksclubs, zodat daarover geen belasting werd betaald. De zwarte omzet werd naar Zwitserland gebracht en daar gestort op de rekeningen van een drietal voor dit doel opgerichte Zwitserse ondernemingen. Deze Zwitserse ondernemingen, die niet op naam van de zoon of zijn vader stonden, maar achter de schermen wel door hen werden bestuurd, gebruikten dit geld om panden in Nederland te kopen die vervolgens aan de seksclubs, aan de zoon zelf en een aantal andere gezinsleden werden verhuurd. Op deze manier heeft de zoon op grote schaal geld witgewassen en is de Nederlandse staat voor miljoenen euro’s benadeeld.

De zoon wordt veroordeeld tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van twee jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft meermalen zwart geld vanuit Nederland naar Zwitserland vervoerd en zich dus schuldig gemaakt aan witwassen

Rechtbank Noord-Nederland 4 september 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:4204 De rechtbank heeft verdachte veroordeeld voor witwassen en deelname aan een criminele organisatie. De rechtbank acht bewezen dat de verdachte in 2011 en 2012 een aantal malen zwart geld heeft vervoerd naar Zwitserland. Daarmee heeft hij een ondersteunende, maar wel belangrijke rol gespeeld bij een crimineel samenwerkingsverband dat zich jarenlang en op grote schaal schuldig heeft gemaakt aan onder meer belastingfraude en valsheid in geschrifte.

Omzet

In de diverse clubs van naam bedrijf werd de omzet per dagdeel (voornamelijk contante inkomsten uit de verhuur van kamers aan prostituees en de verkoop van drank, alsmede de vergoedingen die prostituees betalen voor het overnachten op de club en de aanschaf van condooms) bijgehouden door de managers. Aan het eind van de week werden de dagopbrengsten door hen in een handgeschreven weekoverzicht gezet. Enkele managers noteerden de omzet van de club (ook) wekelijks in een agenda. Per week werden de dag- en weekoverzichten, samen met het contante geld, de creditcardslips en de pinbonnen in een envelop gedaan.

De managers mochten per werkdag 25% van de omzet houden. Zij haalden dat bedrag uit de contante inkomsten. Het contractueel afgesproken netto minimumloon dat ze (per bank) al hadden ontvangen, dienden ze hiermee te verrekenen. Veelal gebeurde dat door aan het eind van de maand het per bank uitbetaalde loon contant terug te storten in de enveloppen.

De enveloppen met daarin de contante omzet werden wekelijks bij de clubs opgehaald, meestal door de verdachte, maar ook wel door medeverdachte 2 of medeverdachte 5. De enveloppen werden vervolgens doorgaans naar medeverdachte 5, en soms, bij afwezigheid van medeverdachte 5, naar medeverdachte 2 of medeverdachte 4 gebracht.

Dubbele boekhouding

Door medeverdachte 5 (of, bij afwezigheid van medeverdachte 5, door medeverdachte 2 ) werden de weekomzetten van de clubs overgeschreven op een kladbriefje. Het opgehaalde geld werd dan per club door hem opgeteld en in een andere kolom op hetzelfde kladbriefje genoteerd. Op de achterzijde werd de verdeling van de opbrengsten per soort eurobiljet, creditcardslips en pinopbrengsten aangegeven.

Vervolgens halveerde medeverdachte 5 (of in diens afwezigheid, medeverdachte 2 ) de weekomzetten en zette hij het resulterende bedrag om in een op 1 decimaal afgerond getal (zodat bijvoorbeeld een weekomzet van €4.625 werd omgezet in 2.3 en een weekomzet van € 5.718,-- in 2.8). Deze getallen werden vervolgens per club telefonisch (veelal per voicemail of per sms-bericht) doorgegeven aan medeverdachte 1, later ook wel aan medeverdachte 2 .

De doorgegeven, gehalveerde, omzetten werden door medeverdachte 1 met de hand genoteerd op een briefje, waarbij overigens in veel gevallen het bedrag eerst nog een tweede keer werd verlaagd. Daarna maakte medeverdachte 5 op basis van deze briefjes “nieuwe” dagoverzichten op, op soortgelijke blokken als daarvoor in de clubs werden gebruikt. Deze dagoverzichten werden samengevoegd tot weekbundels, met de handgeschreven briefjes van medeverdachte 1 als voorblad, waarna medeverdachte 5 de herschreven weektotalen digitaal wegzette op zijn externe harde schijf.

Uit een vergelijking tussen de weekcijfers zoals die blijken uit de in beslag genomen agenda’s (waarin de werkelijke weekomzet stond genoteerd), de onder medeverdachte 5 in beslag genomen versies van de administratie en de “officiële” boekhouding zoals die bij persoon 1 is aangetroffen blijkt dat tot bijna 65% van de werkelijke omzet buiten de boeken werd gehouden.

Het in de boekhouding te verantwoorden deel van de omzet werd door medeverdachte 5 gestort op de bankrekening van naam bedrijf. Het niet-verantwoorde deel van het bij de clubs opgehaalde contante geld, alsmede de oorspronkelijke door de managers opgemaakte weekomzetten, werd door medeverdachte 5, en in voorkomende gevallen door medeverdachte 2, naar de woning van medeverdachte 4 aan de adres 2 in pleegplaats 3 gebracht. Het contante geld bracht medeverdachte 4 naar een safeloket bij de Rabobank te pleegplaats 3. De oorspronkelijke administratie verbrandde zij in haar open haard.

De door medeverdachte 5 samengestelde weekbundels en de door medeverdachte 4 opgemaakte kasboeken (met daarin het te verantwoorden deel van de omzet) werden vervolgens overgedragen aan de boekhouder persoon 1, die aan de hand van deze (fictieve) gegevens de belastingaangiftes van naam bedrijf verzorgde.

Tussenconclusie

Op grond van al het voorgaande kan als vaststaand worden aangenomen dat een deel van de omzet van de clubs buiten de boekhouding werd gehouden. Het overgebleven deel bleef door de hierboven beschreven vervalsing van de relevante administratieve bescheiden buiten het zicht van iedereen behalve de betrokken verdachten. Het buiten de boekhouding gehouden deel van de omzet kan dan ook (vanaf dat moment) worden aangemerkt als geld dat afkomstig is uit misdrijf, namelijk de gepleegde valsheid in geschrifte. De stelling van de verdediging dat pas sprake zou kunnen zijn van zwart geld op het moment dat dit geld niet of niet geheel bij de belastingaangifte van naam bedrijf werd opgegeven, deelt de rechtbank derhalve niet.

Reizen naar Zwitserland

Verdachte heeft verklaard dat hij vier of vijf keer in opdracht van medeverdachte 1 naar pleegplaats 7 in Zwitserland is gereden om daar een pakket af te leveren bij het kantoor van medeverdachte 3. In het dossier zijn een drietal reisbewegingen (in de maanden juni, september en november 2012) geobserveerd en nader onderzocht. Uit die observaties en dat onderzoek blijkt het volgende.

In alle drie de onderzochte gevallen onderhield verdachte voorafgaand aan zijn vertrek naar Zwitserland telefonisch contact met medeverdachte 4, medeverdachte 5 of medeverdachte 1, waarbij werd afgesproken op welke dag en op welk tijdstip hij langs zou komen bij de woning van medeverdachte 4 in pleegplaats 3. Uit de observaties blijkt dat verdachte op het afgesproken dag en tijdstip inderdaad bij medeverdachte 4 langsreed. Verder blijkt uit de door de politie onderzochte administratie met betrekking tot het safeloket van de Rabobank in pleegplaats 3, waar, zoals hierboven is beschreven, in ieder geval een deel van de buiten de boeken gehouden contante omzet door medeverdachte 4 werd bewaard, dat zij elke keer voorafgaand aan het bezoek van verdachte naar het safeloket toeging en iets ophaalde.

In de woning van medeverdachte 4 ontving verdachte, zo heeft hij zelf ook erkend, van haar het pakket dat hij naar pleegplaats 7 diende te vervoeren. Gelet op het hierboven weergegeven samenstel van feiten en omstandigheden, staat naar het oordeel van de rechtbank buiten redelijke twijfel vast dat dit pakket het zwarte geld uit het safeloket bevatte. Na ontvangst van het pakket reed verdachte daarmee naar pleegplaats 7 en leverde hij dit af ten kantore van medeverdachte 3.

Naar het oordeel van de rechtbank staat aldus buiten redelijke twijfel vast dat verdachte van misdrijf afkomstig geld naar Zwitserland vervoerde. Dat er mogelijk ook door anderen of via andere routes geld naar medeverdachte 3 werd gebracht, zoals de verdediging heeft betoogd, kan op grond van de bevindingen van de politie zeker niet worden uitgesloten, maar doet aan de conclusie dat verdachte in ieder geval een deel van de buiten de boeken gehouden omzet naar Zwitserland heeft meegenomen niet af. Anders dan de verdediging heeft gesteld, acht de rechtbank het derhalve niet noodzakelijk om nader onderzoek te doen naar alternatieve geldstromen, bijvoorbeeld via de Britse Maagdeneilanden.

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat, zo al zou moeten worden aangenomen dat er van misdrijf afkomstig geld zat in de pakketten die verdachte naar Zwitserland bracht, niet kan worden bewezen dat verdachte daarvan op de hoogte was.

De rechtbank acht deze stelling evenwel niet geloofwaardig, gelet op de inhoud van een aantal telefoongesprekken die de politie heeft afgeluisterd, in het bijzonder een gesprek op 26 september 2012 waarin verdachte tegen zijn zus zegt dat hij de dag erna naar Zwitserland moet rijden om daar “het zwarte geld” weg te brengen. Deze opmerking sluit naadloos aan bij de bevindingen van de politie, namelijk dat verdachte op diezelfde dag een bezoek heeft gebracht aan medeverdachte 4, dat medeverdachte 4 de middag daarvoor iets had opgehaald uit haar safeloket, en dat verdachte op 27 september 2012 inderdaad via Duitsland naar Zwitserland is gereden. Dat de opmerking als grap zou zijn bedoeld, zoals verdachte ter terechtzitting heeft verklaard, kan de rechtbank, gelet op deze bevindingen, niet volgen.

Daarnaast kan worden gewezen op een tweede gesprek op 26 september 2012, ditmaal tussen verdachte en zijn dochter, waarin verdachte, kort na zijn bezoek aan medeverdachte 4, opmerkt dat hij “net bij medeverdachte 4 was geweest en de poen heeft opgehaald”. Ook deze opmerking sluit naadloos aan bij de eerder hierboven beschreven gang van zaken, waarbij medeverdachte 4 telkens kort voor het bezoek van verdachte het safeloket bezoekt waarin het buiten de boekhouding gehouden contante geld werd bewaard.

Ten slotte wijst de rechtbank op een telefoongesprek tussen verdachte en zijn zoon op 7 november 2012, waarin verdachte – kort na een bezoek aan medeverdachte 4 – vertelt dat hij weer naar Zwitserland gaat, waarop zijn zoon reageert met de woorden: “Hij zet zeker flink om, die medeverdachte 1”.

Al het voorgaande brengt de rechtbank tot het oordeel dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte op meerdere momenten bewust en in vereniging met anderen van misdrijf afkomstige geldbedragen naar Zwitserland heeft vervoerd, en dat hij zodoende een gewoonte heeft gemaakt van het plegen van witwassen door van dit geld de werkelijke aard, herkomst en verplaatsing te verhullen, één en ander zoals onder feit 1 is tenlastegelegd.

Criminele organisatie

Uit hetgeen de rechtbank hiervoor in algemene zin heeft overwogen ten aanzien van de werkwijze bij naam bedrijf, blijkt genoegzaam dat tussen de in feit 2 genoemde natuurlijke en rechtspersonen op duurzame en structurele wijze werd samengewerkt om een deel van de omzet van de seksclubs die door naam bedrijf werden geëxploiteerd buiten de administratie en de belastingheffing te houden. Uit de in de voetnoten genoemde bewijsmiddelen blijkt buiten redelijke twijfel dat deze zwarte omzet, nadat het geld naar medeverdachte 3 in Zwitserland was gebracht, via een schijnconstructie met een drietal Zwitserse vennootschappen werd witgewassen doordat het geld werd geïnvesteerd in onroerend goed in Nederland dat in gebruik was of kwam bij naam bedrijf of (de familie van) verdachte medeverdachte 1, of via fictieve leningen aan naam bedrijf ten goede kwam. Deze vorm van samenwerking om misdrijven als witwassen, belastingontduiking en valsheid in geschrifte te plegen, kan zonder meer als een criminele organisatie in de zin van artikel 140 Wetboek van Strafrecht (Sr) worden beschouwd.

De rol van verdachte binnen deze organisatie kan als ondersteunend worden aangemerkt. Zijn taak bestond eruit om als koerier in opdracht van medeverdachte 1 en in samenwerking met (vooral) medeverdachte 4 en (in mindere mate) medeverdachte 5 zwart geld naar medeverdachte 3 te brengen, die hiermee de activiteiten van de Zwitserse vennootschappen financierde.

De rechtbank acht derhalve bewezen dat verdachte heeft deelgenomen aan de hierboven beschreven criminele organisatie, zoals onder 2 aan hem is tenlastegelegd.

Bewezenverklaring

• Feit 1: medeplegen van gewoontewitwassen;
• Feit 2: deelnemen aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven.

Strafoplegging

Rekening houdend met het relatief beperkte aandeel van de verdachte, zijn leeftijd en zijn gezondheidstoestand legt de rechtbank een werkstraf op van 180 uur en een gevangenisstraf gelijk aan het ondergane voorarrest (7 dagen).

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens oplichting na artikel 12 Sv procedure

Rechtbank Noord-Holland 3 september 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:7496 Verdachte heeft zijn slachtoffer onder valse voorwendselen bewogen hem in een korte periode een grote som geld te lenen. Telkens weer heeft verdachte het slachtoffer verzekerd dat er geld zou vrijkomen als het slachtoffer meer zou betalen en dat het slachtoffer met het vrijgekomen geld kon worden terugbetaald. Om het slachtoffer te overtuigen is verdachte onder meer met hem naar de belastingdienst gegaan, heeft hij zijn paspoort in onderpand gegeven en heeft hij een schuldbekentenis getekend. Ook heeft hij zich veelal laten vergezellen van zijn vriendin, waarin het slachtoffer vertrouwen stelde.

Naar aanleiding van een aangifte ter zake van oplichting is een politieonderzoek ingesteld. Tijdens dit politieonderzoek heeft benadeelde op 5 oktober 2012 aangifte van oplichting gedaan tegen verdachte. Op 16 april 2013 heeft de officier van justitie de zaak tegen verdachte geseponeerd wegens onvoldoende wettig bewijs. Benadeelde heeft op 11 juli 2013 middels de procedure van artikel 12 Sv zich daarover beklaagd bij het gerechtshof te Amsterdam. Bij beschikking van 10 juli 2014 heeft het Hof alsnog de vervolging van verdachte bevolen. Thans dient de rechtbank te beoordelen of verdachte zich aan een strafbaar feit heeft schuldig gemaakt en zo ja, hoe dit strafbaar handelen dient te worden gekwalificeerd.

Feiten

Op 5 oktober 2012 heeft benadeelde aangifte gedaan van oplichting gepleegd door verdachte. Uit de aangifte blijkt dat benadeelde op 15 oktober 2011 is benaderd door betrokkene, de vriendin van verdachte. benadeelde kende betrokkene al langer als betrouwbare klant van zijn bedrijf benadeelde . betrokkene vertelde hem dat verdachte dringend geld nodig had en vroeg of benadeelde aan verdachte een bedrag van €6.000 wilde lenen. Verdachte zou een auto van het merk BMW voor deze lening in onderpand geven. Als vriendendienst aan betrokkene besloot benadeelde het gevraagde geld aan verdachte te lenen. benadeelde heeft vervolgens op 15 oktober 2011 €6.000 op het aan hem opgegeven rekeningnummer ten name van broer 1 verdachte overgemaakt. Dezelfde middag belde verdachte naar benadeelde en zei hij dat €6000 niet genoeg was. Hij wilde nog €3.000 lenen. Gezien de in onderpand gegeven BMW ging benadeelde akkoord en maakte hij dezelfde dag nog €3.000 naar hetzelfde rekeningnummer over. Benadeelde verklaart vervolgens als volgt:

“Daarna was het bijna wekelijks dat ik werd bezocht door verdachte en betrokkene . verdachte hield steeds weer een heel aannemelijk en geloofwaardig verhaal dat zijn vader een stuk grond had verkocht en dat de opbrengst daarvan was overgemaakt op een Nederlandse bankrekening van de bank ten name van broer 1 verdachte . Vervolgens vertelde verdachte dat de opbrengst van deze grond onder de Nederlandse inkomstenbelasting viel en zijn vader daarover belasting moest betalen. verdachte (de rechtbank begrijpt: verdachte) gaf aan dat hij het geld er niet voor had en vroeg aan mij of ik hem hierbij wilde helpen. Hij zei dat als het geld niet vrij kwam hij mij het geleende geld ook niet terug kon betalen. Er werd mij steeds voorgehouden dat er bij de vader van verdachte veel geld zou vrij komen als de belasting zou worden betaald en dat ik dan mijn deel terug betaald zou krijgen. Na een aantal malen geldbedragen van €10.000 te hebben overgemaakt aan verdachte en mijn geld maar niet terug (de rechtbank begrijpt: kreeg), begon ik toch argwaan te krijgen en voelde mij steeds meer in het nauw gedreven. verdachte waarschuwde mij dat als ik niet nog meer geld aan hem zou overmaken het dan heel lang zou gaan duren voordat ik het geld terug zou krijgen, omdat dan het geld van zijn vader nooit vrij zou komen. Door alle mooie praatjes en beloftes van verdachte bleef ik geloven in het feit dat hij al het geld aan mij zou terug betalen. Telkens werd door verdachte beloofd dat het geld binnen een paar dagen zou worden overgemaakt. Het is zelfs een keer voorgekomen dat verdachte met zijn broer 2 verdachte een bezoek heeft gebracht aan het bedrijf waarbij hij zelfs dreigde dat als ik niet nog meer zou betalen de kans groot was dat ik nooit meer mijn geld zou terugkrijgen. Ik had eigenlijk geen andere keus dan maar te betalen, omdat mij werd gezegd dat ik anders naar mijn centen kon fluiten.

Uiteindelijk heb ik betrokkene te kennen gegeven dat ik verdachte niet nog meer geld wilde lenen, waarop betrokkene mij verzekerde en geruststelde dat het geld van zijn vader eerdaags vrij zou komen en al het geld dan aan mij zou worden terugbetaald. Toen betrokkene en verdachte wederom met hetzelfde geloofwaardige verhaal kwamen dat er snel belasting moest worden betaald, voordat het geld van zijn vader vrij zou komen, heeft betrokkene voorgesteld om het geld op haar rekening over te maken. Dat gaf mij in ieder geval een wat beter gevoel. In totaal heb ik €49.000 op de rekening van betrokkene overgemaakt. Uiteindelijk is het geleende geld opgelopen naar ruim €85.000. Ik heb meermalen gevraagd om terugbetaling van mijn geld, maar telkens werd mij beloofd en toegezegd dat het binnen een paar dagen zou worden terugbetaald. Tot op heden heb ik nimmer één cent terug gehad.”

Verder heeft benadeelde verklaard dat hij op 14 december 2011 met verdachte naar de FIOD is geweest. Op de terechtzitting, als getuige gehoord, heeft benadeelde verklaard dat verdachte in het bijzijn van benadeelde bij de belastingdienst heeft nagevraagd hoeveel belasting hij moest betalen wanneer er een bedrag van €800.000 zou vrijkomen.

Zowel bij de politie als op de terechtzitting heeft benadeelde verklaard dat verdachte een schuldbekentenis heeft ondertekend, welke zich in het dossier bevindt. In deze schuldbekentenis is opgenomen dat verdachte uiterlijk op 9 december 2011 een bedrag van €71.000 zal storten op de rekening van benadeelde . Op de terechtzitting heeft benadeelde verklaard dat verdachte tevens zijn paspoort aan benadeelde had gegeven. benadeelde heeft hiervan een kopie gemaakt, deze aan de schuldbekentenis gehecht en heeft het paspoort vervolgens in zijn kluis bewaard. Bij de aangifte heeft benadeelde het paspoort aan de politie overhandigd. Op de terechtzitting heeft benadeelde een kopie van het paspoort van verdachte aan de rechtbank overgelegd. Deze kopie is aan het dossier toegevoegd.

Betrokkene is door de politie op 25 augustus 2012 als getuige gehoord en heeft, onder meer, als volgt verklaard.

“Ik weet dat hij (de rechtbank begrijpt: verdachte ) van heel veel mensen geld leent en dat niet terug betaalt. Hij vertelt tegen iedereen een ander verhaal.”

Verder heeft betrokkene verklaard dat verdachte van benadeelde geld heeft geleend omdat zijn bankrekening zou zijn geblokkeerd. Een bedrag van €40.000 is in september 2011 via de bankrekening van betrokkene gegaan. Verdachte heeft toen een week de bankpas van betrokkene geleend en beschikte over haar pincode. betrokkene heeft verder verklaard dat verdachte een deel van het geld cash van de rekening heeft gehaald en een deel rechtstreeks aan casino’s heeft overgemaakt. Ook zou een deel van het geld zijn overgemaakt op de rekening van het broertje van verdachte.

Uit de zich in het dossier bevindende bankrekeningafschriften van bedrijf benadeelde blijkt dat in de periode van 5 november 2011 tot en met 20 november 2011 in totaal een bedrag van €47.000 is gestort op bankrekening rekeningnummer ten name van betrokkene .

In het dossier bevindt zich verder een uitdraai van de binnenkomende en uitgaande SMS-berichten van het mobiele nummer van benadeelde van en naar mobiel nummer mobiel nummer in de periode 5 november 2011 tot en met 5 december 2011.

De rechtbank overweegt dat uit de inhoud van deze tekstberichten blijkt dat het betrokkene is geweest die deze tekstberichten heeft gestuurd. Tevens onderbouwt de inhoud van het SMS-bericht van 2 december 2011, 12:54, de aangifte van benadeelde met betrekking tot het door verdachte vertelde verhaal over zijn vader en het vrijkomen van geld en bevestigen de berichten ook dat er een auto in onderpand is gegeven.

Uit de bankafschriften van bedrijf benadeelde blijkt dat er in de periode van 22 oktober 2011 tot en met 24 december 2011 in totaal een bedrag van €33.900 is gestort op bankrekeningnummer rekeningnummer ten name van broer 1 verdachte .

broer 1 verdachte is de jongere broer van verdachte en is woonachtig op hetzelfde adres als verdachte. Broer 1 verdachte heeft verklaard dat het bankrekeningnummer rekeningnummer inderdaad aan hem toebehoort. Hij maakt al geruime tijd geen gebruik van deze bankrekening omdat hij niet over een bankpas beschikt.

De politie heeft navraag gedaan bij de belastingdienst over een bezoek van benadeelde, vergezeld van een andere man, aan de belastingdienst. Dit bezoek werd door een medewerker van de belastingdienst bevestigd.

Op grond van bovenstaande bewijsmiddelen acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte door een samenweefsel van verdichtsels benadeelde heeft bewogen tot afgifte van een geldbedrag. De rechtbank overweegt daartoe het volgende.

Verdachte heeft volgens de aangifte benadeelde verteld dat zijn vader een stuk grond in Marokko had verkocht. De opbrengst van de verkoop zou op een rekening staan, welke geblokkeerd was omdat in Nederland eerst belasting over het bedrag moest worden betaald. De vader van verdachte zou niet beschikken over het geld om de belastingvordering te voldoen. Als benadeelde geld aan verdachte zou lenen, zou het geld vrijkomen en kon benadeelde worden terugbetaald. Bij het uitblijven van het terugbetalen aan benadeelde en het telkens weer vragen om meer geld, heeft verdachte benadeelde steeds weer voorgehouden dat het geld vrij zou komen zodra de belasting was betaald. Indien benadeelde niet meer geld zou betalen, zou het geld nooit vrijkomen.

De aangifte van benadeelde wordt op belangrijke onderdelen ondersteund door overige bewijsmiddelen die zich in het dossier bevinden. Zo bevestigt de tekst van de SMS-berichten van betrokkene aan benadeelde dat er sprake is geweest van een geldlening en tevens dat hiervoor een auto, merk BMW, in onderpand is gegeven. Verder blijkt uit de berichten dat de vader van verdachte een rol speelde in het verhaal en dat een bank het geld diende vrij te geven.

Om het vertrouwen van benadeelde te wekken is een auto, merk BMW, in onderpand gegeven. Toen benadeelde toch zijn twijfels kreeg bij het verhaal van verdachte en verdachte steeds weer een beroep op benadeelde deed om meer geld te geven, is voorgesteld de bankrekening van betrokkene voor de overmaking van het geld te gebruiken. benadeelde kende betrokkene al langer en hij vertrouwde haar. betrokkene bevestigt ook hier de aangifte dat zij haar rekening ter beschikking heeft gesteld voor de ontvangst van geldbedragen, dat verdachte over haar pinpas en pincode beschikte en geldbedragen van haar rekening heeft opgenomen, dan wel heeft overgemaakt naar een ander/anderen.

Om zijn verhaal te ondersteunen, zou verdachte met benadeelde een bezoek hebben gebracht aan de belastingdienst. Dat benadeelde in aanwezigheid van een ander de belastingdienst heeft bezocht is bevestigd. Hoewel meer specifieke informatie over dit bezoek niet voorhanden is, acht de rechtbank de verklaring van benadeelde op dit punt ook aannemelijk.

Verder bevindt zich in het dossier een schuldverklaring ten bedrage van €71.000 gedateerd op 3 december 2011, met daaronder de namen van verdachte en benadeelde, alsmede twee handtekeningen. benadeelde heeft verklaard dat hij de schuldverklaring als schuldeiser heeft ondertekend en dat verdachte deze als schuldenaar van zijn handtekening heeft voorzien. Ook hiermee heeft verdachte bij hem het vertrouwen gewekt dat hij het geld zou terugbetalen.

De verklaring van verdachte dat hij nooit een schuldverklaring aan benadeelde heeft ondertekend en dat het niet zijn handtekening betreft, acht de rechtbank niet geloofwaardig. In het dossier bevinden zich twee handtekeningen van verdachte, welke door hem in het bijzijn van verbalisanten onder zijn verklaringen zijn geplaatst. Ook de ter terechtzitting aan het dossier toegevoegde kopie van het paspoort van verdachte bevat zijn handtekening. De rechtbank stelt vast dat deze handtekeningen sterke overeenkomsten vertonen met de handtekening onder de schuldverklaring.

Uit het sms-verkeer tussen betrokkene en benadeelde blijkt dat betrokkene benadeelde er op 2 december 2011 van heeft willen weerhouden de in onderpand gegeven auto te verkopen. betrokkene vraagt benadeelde dan in een bericht of hij niet tot maandag kan wachten en deelt tevens mee dat verdachte een afspraak heeft met de vrouw van benadeelde . Uit het sms-verkeer van de vrouw van benadeelde blijkt dat zij aan betrokkene heeft meegedeeld dat zij overwegen aangifte te doen wegens oplichting en dat benadeelde nu de auto gaat verkopen. betrokkene reageert dan als volgt: “Maar nee benadeelde zei maandag!! Er is nog kans dat die vader komt. Dit kan echt niet!!” De vrouw van benadeelde deelt betrokkene vervolgens mee dat zij wil dat verdachte bij haar langs komt om wat schriftelijk vast te leggen. betrokkene reageert hierop als volgt: “Ik zal verdachte zo bellen en vragen hoe laat hij kan komen.” Nu de schuldbekentenis dateert van 3 december 2011 ondersteunt naar het oordeel van de rechtbank ook de inhoud van deze sms-berichten de verklaring van benadeelde dat verdachte de schuldbekentenis heeft ondertekend en tevens dat dit rond 3 december 2011 heeft plaatsgevonden.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het primair ten laste gelegde feit. De officier van justitie heeft daarbij aangegeven dat sprake is van een kennelijke verschrijving in de dagvaarding. De aanvang van de ten laste gelegde periode dient te worden gelezen als 1 oktober 2011.

Standpunt van de verdediging

De raadsman van verdachte heeft zich op het standpunt gesteld dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het hem primair en subsidiair ten laste gelegde, daartoe stellende dat het wettig en overtuigend bewijs ontbreekt. Verdachte ontkent hetgeen hem ten laste is gelegd en het dossier bevat niet veel meer dan de aangifte van benadeelde . Verdachte ontkent een schuldbekentenis te hebben ondertekend. Indien hij deze wel zou hebben getekend, dan is dit slechts een bevestiging dat tussen hem en benadeelde sprake is van een overeenkomst van geldlening, en dit is een civiele aangelegenheid.

Oordeel rechtbank

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte na aanvankelijk op 15 oktober 2011 een bedrag van totaal €9.000 te hebben geleend van benadeelde zich vervolgens heeft schuldig gemaakt aan oplichting van die benadeelde .

Bewezenverklaring

Oplichting, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 6 maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Gevangenisstraf voor "meesterfraudeur" Robert van de R. wegens faillisementsfraude

Rechtbank Midden-Nederland 31 augustus 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:6365 Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan faillissementsfraude, door bij twee bedrijven grote bedragen naar zijn privérekening over te maken. Verdachte gaf privébetalingen voorrang boven het betalen van zijn crediteuren, waardoor beide vennootschappen uiteindelijk zijn gefailleerd. Vervolgens heeft verdachte deze onttrokken geldbedragen gebruikt voor de aankoop van allerlei goederen, waardoor de gelden niet meer zijn terug te vinden.

Verdenking

De verdenking komt er op neer dat verdachte:

• Feit 1: als feitelijk leidinggever van bedrijf 1 B.V., verder bedrijf 1 te noemen, in de periode van 1 januari 2008 tot en met 29 juni 2009 faillissementsfraude heeft gepleegd voor een bedrag van in totaal 1.982.674,32 euro;
• Feit 2: als feitelijk leidinggever van bedrijf 2 B.V., verder bedrijf 2 te noemen, in de periode van 30 juni 2010 tot en met 2 mei 2011 faillissementsfraude heeft gepleegd voor een bedrag van in totaal 535.100,77 euro;
• Feit 3: in de periode van 1 januari 2008 tot en met 2 mei 2011 1.982.674,32 euro respectievelijk 535.100,77 euro heeft verduisterd van de vennootschappen bedrijf 1 en bedrijf 2 ;
• Feit 4: in de periode van 1 januari 2008 tot en met 16 mei 2014 een gewoonte heeft gemaakt van het witwassen van geldbedragen.

Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft betoogd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard en heeft daartoe het volgende aangevoerd.

De strafvervolging van verdachte is gestart naar aanleiding van een persoonlijke vete tussen de heer A en verdachte. A heeft zich rechtstreeks gewend tot zijn kennis de officier van justitie B. Vervolgens is, na tussenkomst van advocaat-generaal advocaat-generaal, aan het Functioneel Parket de opdracht gegeven om in deze zaak strafvervolging in te stellen. Deze gang van zaken wordt bevestigd door het TPO-verslag waarin wordt gesproken over een “benadeelde crediteur”. Er is dus sprake geweest van misbruik van bevoegdheid. De vervolging is op aanvraag van A gestart en de rechtbank is hierover door het Openbaar Ministerie onjuist voorgelicht. Wanneer de rechtbank het niet-ontvankelijkheidsverweer verwerpt, dienen A en B als getuigen te worden gehoord. Ook is het nodig de verbalisanten verbalisant 1 en verbalisant 2 als getuigen te horen, omdat zij kunnen verklaren over de start van het onderzoek.

Daarnaast is sprake van een eenzijdig onderzoek door de politie. De eigenlijke reden voor het onderzoek was niet dat er een verdenking was, maar er was strafvervolging beloofd en er moest door het Openbaar Ministerie ‘gescoord’ worden. Ook is potentieel ontlastend bewijsmateriaal onthouden aan het dossier. Zo is een kopie van een depotstorting pas na een jaar toegevoegd aan het dossier en is slechts beperkt onderzoek gedaan naar betalingen die verdachte voor de vennootschap heeft verricht vanaf zijn privérekeningen.

Uit het feit dat curator een dag na het TPO-overleg aangifte heeft gedaan, kan worden afgeleid dat op hem druk is uitgeoefend om hem tot deze aangifte te bewegen.

Ook heeft het Openbaar Ministerie de schorsing van de voorlopige hechtenis van verdachte gefrustreerd door hem niet onmiddellijk in vrijheid te stellen, maar hem in faillissementsgijzeling te houden. Daarbij is door het Openbaar Ministerie ten onrechte betoogd dat ook het persoonlijk faillissement van verdachte ten grondslag heeft gelegen aan het Europees arrestatiebevel. De e-mail waarin dat door het Openbaar Ministerie naar voren is gebracht dient als een vals stuk te worden aangemerkt.

Ten slotte heeft het Openbaar Ministerie onvoldoende uitvoering gegeven aan de opdracht die de rechtbank heeft gegeven: het doen van onderzoek naar alle stortingen die door verdachte aan bedrijf 1 en bedrijf 2 zijn gedaan. Het onderzoek heeft zich slechts uitgestrekt tot drie buitenlandse bankrekeningen en er is geen onderzoek gedaan naar de boekhouding -die kennelijk nog beschikbaar is- waaruit de rekening-courantverhouding van verdachte met de vennootschappen volledig gereconstrueerd had kunnen worden. Deze boekhouding en de prognoses van getuige getuige 1 dienen alsnog aan het dossier te worden toegevoegd.

Verdachte is door deze verzuimen ontegenzeggelijk in zijn belangen geschaad. Het Openbaar Ministerie heeft gehandeld in strijd met de grondslagen van ons strafproces en het wettelijk systeem is in de kern geraakt.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft betoogd dat het Openbaar Ministerie ontvankelijk dient te worden verklaard.

Door burgers kan bij de politie of het Openbaar Ministerie een melding worden gedaan van een vermoedelijke fraude. Ook in deze zaak is dat gebeurd. Vervolgens is door de FIOD een vooronderzoek gestart en is de zaak besproken in diverse overleggen. Uiteindelijk is op basis van de informatie die uit dat onderzoek naar voren is gekomen, besloten een strafrechtelijk onderzoek te starten. Die beslissing is genomen door het Openbaar Ministerie. Van beïnvloeding door burgers op de vervolgingsbeslissing is dan ook geen sprake.

Het feit dat curator kort na het TPO-overleg door de politie is gehoord, getuigt slechts van een adequate aanpak van de FIOD. De aangiften die door curator en curator Van Meines zijn gedaan, zijn de basis geweest voor het strafrechtelijk onderzoek.

Ook het feit dat de depotstorting pas na enige tijd aan het dossier is toegevoegd kan niet als een vormverzuim worden aangemerkt. Pas nadat meer bankafschriften waren opgevraagd, bleek dat dit stuk van belang was voor het dossier. Op dat moment is besloten het toe te voegen aan het dossier.

Wat de raadsman stelt ten aanzien van de opdracht van de rechtbank is niet juist. Door het Openbaar Ministerie is aan die opdracht gevolg gegeven. Vervolgens zijn alle opgevraagde bankgegevens aan de vorige raadsman van verdachte en aan de rechtbank verstrekt.

Als al sprake zou zijn van het frustreren van de schorsing van verdachte, dan kan dit niet de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie raken. De rechtbank besluit hoe lang verdachte in faillissementsgijzeling wordt gehouden. Het Openbaar Ministerie heeft daar geen invloed op.

Het Europees arrestatiebevel is gebaseerd op de faillissementen van verdachte; ook het persoonlijk faillissement kan daaronder vallen. Van valse stukken is geen sprake.

Door de raadsman zijn geen omstandigheden aangevoerd die een vormverzuim opleveren. Het Openbaar Ministerie is dan ook ontvankelijk in de vervolging van verdachte.

Het oordeel van de rechtbank

Start van het onderzoek

Uit de e-mail van advocaat-generaal advocaat-generaal, die door de raadsman is overgelegd, kan worden afgeleid dat er contact heeft plaatsgevonden tussen A, B en advocaat-generaal. De informatie van A die, via advocaat-generaal, bij het Functioneel Parket is terechtgekomen heeft kennelijk geleid tot een vooronderzoek naar de gedragingen van verdachte. Vervolgens zijn de bevindingen besproken in verschillende TPO-overleggen. Naar aanleiding van die overleggen is besloten om tegen verdachte een strafrechtelijk onderzoek te starten. De stukken die aan deze vervolgingsbeslissing ten grondslag liggen, zijn in opdracht van de rechtbank onderzocht door de rechter-commissaris. De rechter-commissaris heeft geoordeeld dat deze stukken geen blijk geven van beïnvloeding door A, B, advocaat-generaal of (andere) crediteuren. Naar het oordeel van de rechtbank is dan ook niet gebleken van een vormverzuim.

De rechtbank wijst af het (voorwaardelijke) verzoek van de verdediging tot het horen van A en B, nu dit niet van belang is voor enige te nemen beslissing in deze strafzaak.

Ook het verzoek tot het horen van de verbalisanten verbalisant 1 en verbalisant 2 als getuige wordt afgewezen. Een eerder verzoek van de verdediging tot het horen van deze verbalisanten is door de rechtbank afgewezen op 10 september 2014 en op 17 augustus 2015. Hierna hebben zich geen omstandigheden voorgedaan die maken dat deze verbalisanten toch zouden moeten worden gehoord.

Verhoor curator

De rechtbank ziet geen aanleiding te veronderstellen dat curator door het Openbaar Ministerie onder druk zou zijn gezet om aangifte te doen. Nadat in het TPO-overleg was besloten om verdachte strafrechtelijk te vervolgen, was het niet meer dan logisch dat de betrokken curator werd uitgenodigd voor verhoor. Het feit dat curator tijdens dit verhoor zijn eerder gedane melding bevestigt door het doen van aangifte geeft geen blijk van uitgeoefende druk op curator. De rechtbank merkt ten overvloede op dat deze aangifte niet noodzakelijk was voor de start van het opsporingsonderzoek, ook ambtshalve was vervolging mogelijk.

Frustreren schorsing voorlopige hechtenis

Ook het feit dat verdachte na de schorsing van zijn voorlopige hechtenis opnieuw in detentie is gekomen, kan geen vormverzuim opleveren. Allereerst zijn de beslissingen om verdachte in faillissementsgijzeling te nemen/houden, genomen door de rechtbank en niet door het Openbaar Ministerie. Bovendien, als er al vormverzuimen zijn begaan, dan hebben deze verzuimen geen betrekking op deze strafzaak en kunnen zij daarom niet tot enig rechtsgevolg in deze strafzaak leiden.

Niet toevoegen potentieel ontlastende stukken

De raadsman verwijt het Openbaar Ministerie dat zij naar aanleiding van het getuigenverhoor van getuige 1, niet is overgegaan tot het toevoegen van de Reeleezee-boekhouding aan het dossier.

Naar het oordeel van de rechtbank kan dit niet als een vormverzuim worden aangemerkt. Uit het verhoor van getuige 1 blijkt weliswaar dat er een online Reeleezee-boekhouding zou zijn geweest, waarin een rekening-courantverhouding tussen verdachte en bedrijf 1 zou zijn bijgehouden. Getuige 1 zegt dat de boekhouding van de rekening-courant via Reeleezee zeker nog beschikbaar is en dat hij de toegangscode wellicht nog kan achterhalen, echter blijkt hieruit onvoldoende dat deze boekhouding feitelijk nog bestaat en of het toegang krijgen tot deze boekhouding nog daadwerkelijk mogelijk is. Gelet hierop kan het Openbaar Ministerie niet worden tegengeworpen dat deze boekhouding niet aan het dossier is toegevoegd. Daar komt bij dat verdachte zelf deze boekhouding of informatie over hoe deze te vinden zou zijn noch aan de curator na het faillissement van bedrijf 1 noch aan de FIOD of het Openbaar Ministerie na zijn aanhouding heeft verstrekt.

Daarom wordt ook het verzoek van de raadsman om de Reeleezee-boekhouding alsnog aan het dossier toe te voegen afgewezen.

Ook het verzoek van de raadsman om de prognoses van getuige getuige 1 toe te voegen aan het dossier wordt afgewezen. De rechtbank acht dit niet noodzakelijk, omdat ook andere getuigen hebben verklaard over de financiële toestand van bedrijf 1 en de destijds bestaande toekomstverwachtingen. Bovendien zijn deze prognoses volgens getuige 1 gebaseerd op de cijfers die door verdachte zijn aangeleverd en kan dit ook door verdachte zelf naar voren worden gebracht.

Niet uitvoeren opdracht van de rechtbank

Naar het oordeel van de rechtbank heeft het Openbaar Ministerie voldaan aan de opdracht die de rechtbank haar heeft gegeven. Ook na deze opdracht heeft het Openbaar Ministerie de onderzoeken gedaan die, naar aanleiding van de verweren van verdachte en zijn raadsman, redelijkerwijs van haar konden worden verwacht. Voor zover het Openbaar Ministerie hierin onvolledig zou zijn geweest, had het op de weg van de verdediging gelegen dit tijdig en concreet aan te geven.

Ontvankelijkheid Openbaar Ministerie

Zoals de rechtbank hiervoor heeft overwogen, is geen sprake geweest van vormverzuimen in het vooronderzoek van deze strafzaak. Het Openbaar Ministerie is dan ook ontvankelijk in de vervolging.

Feit 1 t/m 4

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft gevorderd alle ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen te verklaren.

Feit 1

Verdachte heeft grote geldbedragen overgemaakt van de rekeningen van bedrijf 1 naar zijn privérekeningen. Verdachte heeft voor deze betalingen geen aannemelijke verklaring gegeven. Ook de betalingen naar de ex-partner van verdachte kunnen als onttrekkingen worden aangemerkt. Verschillende getuigen verklaren dat zij slechts incidenteel werkzaamheden verrichtte voor bedrijf 1. Bovendien is er geen arbeidsovereenkomst aangetroffen of een verslaglegging van haar werkzaamheden.

Het geldbedrag dat is overgemaakt naar bedrijf 13 was bestemd voor de aankoop van een BMW 760 en een Range Rover. Deze auto’s zijn echter nooit op naam van bedrijf 1 gezet. De opbrengst van de BMW is nooit terecht gekomen in de boedel van bedrijf 1. Over de Range Rover heeft verdachte verklaard dat hij deze auto gebruikte als boodschappenwagen en dat hij dacht dat hij deze auto in privé had gekocht. Ook deze overboeking kan dus als onttrekking worden aangemerkt.

Van de betalingen die zijn gedaan aan schildersbedrijf, bedrijf 8 en bedrijf 9 is bekend dat deze een privébestemming hadden.

Uit de grote geldbedragen die werden onttrokken kan worden afgeleid dat verdachte wist of moest begrijpen dat hij door zijn handelen de rechten van schuldeisers zou verkorten.

Feit 2

Ook vanaf de rekeningen van bedrijf 2 zijn door verdachte in korte tijd grote geldbedragen overgemaakt naar eigen rekeningen. Hiervoor is geen afdoende verklaring gegeven. Ook de overboekingen naar de ex-partner van verdachte zijn als onttrekking aan te merken. De verklaring van verdachte dat zij niet in loondienst was, strookt niet met de overboekingen die zijn gedaan. Daarnaast zijn door verdachte privébetalingen gedaan aan bedrijf 3 B.V., bedrijf 4, bedrijf 5 en bedrijf 6. De onttrekkingen van geldbedragen bij bedrijf 2 waren zo hoog en in de opstartfase van het bedrijf, dat het niet anders kon of het bedrijf zou in de problemen komen, met als gevolg dat schuldeisers niet meer betaald konden worden. Dit wordt ook bevestigd door verschillende getuigen.

De geldbedragen waar verdachte naar zijn zeggen recht op had, zoals managementvergoedingen/salaris en bonus, kunnen ook als onttrekking worden aangemerkt. Deze vergoedingen had verdachte met zichzelf afgesproken en waren exorbitant.

Feit 3

Ook de ten laste gelegde verduistering kan wettig en overtuigend bewezen worden. Verdachte heeft de geldbedragen naar zijn privérekening overgemaakt, terwijl hij wist dat deze gelden voor de bedrijfsvoering bestemd waren. Er is daarom sprake van wederrechtelijke toe-eigening.

Feit 4

Verdachte heeft de onttrokken geldbedragen gebruikt om zijn luxe leven te bekostigen. Daarmee heeft hij zich schuldig gemaakt aan gewoontewitwassen. Verdachte heeft van deze geldbedragen gebruik gemaakt en ze omgezet in goederen.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft betoogd dat verdachte dient te worden vrijgesproken van alle ten laste gelegde feiten. De verweren van de raadsman die betrekking hebben op feit 1 en 2, zullen hierna bij de bewijsoverwegingen worden besproken.

Wat betreft feit 3 heeft de raadsman naar voren gebracht dat geen sprake is van wederrechtelijke toe-eigening. Verdachte had diverse vorderingen op de vennootschappen en had dus recht op de geldbedragen die hij naar zichzelf heeft overgemaakt.

Ook het onder 4 ten laste gelegde gewoontewitwassen kan niet worden bewezenverklaard, omdat de geldbedragen niet kunnen worden aangemerkt als “afkomstig uit enig misdrijf”.

Oordeel rechtbank

Feit 1

Vrijspraak medeplegen

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de faillissementsfraude bij bedrijf 1 tezamen en in vereniging met een ander of anderen heeft gepleegd. De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het ten laste gelegde medeplegen.

Vrijspraak: overboekingen naar E

De rechtbank merkt de overboekingen die zijn gedaan naar E niet aan als onttrekkingen. Behalve uit de verklaring van E zelf en van verdachte, blijkt ook uit verschillende getuigenverklaringen dat E bij bedrijf 1 heeft gewerkt. Ook de afschrijvingen zelf duiden erop dat hier sprake kan zijn van loonbetalingen gelet op de gelijke bedragen en de omschrijvingen bij deze betalingen. De rechtbank acht daarom voldoende aannemelijk geworden dat deze afschrijvingen loonbetalingen waren. Verdachte zal van dit deel van het onder 1 ten laste gelegde worden vrijgesproken.

Vrijspraak: salarisbetaling op 25-8-2008

Op 25 augustus 2008 wordt € 39.251,58 overgemaakt naar een bankrekening van verdachte onder de vermelding “salaris Q3”. In het dossier zijn van het derde kwartaal 2008 twee loonstroken opgenomen. Bovendien komt het daarin genoemde nettoloon overeen met de overboeking van 25 augustus 2008. Nu voldoende aannemelijk is geworden dat deze betaling een loonbetaling betreft, zal de rechtbank deze niet als een onttrekking aanmerken.

Zicht op mogelijk faillissement en opzet op verkorting van rechten van schuldeisers

De raadsman heeft aangevoerd dat op het moment dat de ten laste gelegde betalingen door verdachte zijn gedaan nog geen enkel zicht was op een faillissement. De raadsman heeft daarbij opgemerkt dat bedrijf 1 pas een jaar na de eerste betalingen failliet is verklaard. Door bedrijf 1 zijn in mei 2009 nog drie facturen ten bedrage van ruim € 813.000 gestuurd. In april 2009 verkreeg bedrijf 1 nog een bankgarantie.

De rechtbank overweegt ten aanzien van dit verweer het volgende. Verdachte heeft verklaard dat de Nationale Postcode Loterij de enige opdrachtgever van bedrijf 1 was en dat bedrijf 1 qua financiering volledig afhankelijk was van de Nationale Postcode Loterij. De Nationale Postcode Loterij (c.s.) betaalde deze bedragen in het kader van voorfinanciering. Na de betalingen door de Nationale Postcode Loterij beschikte de vennootschap over vermogen. Dit was echter niet door haarzelf gegenereerd en vrij besteedbaar, maar was bestemd voor het doen van investeringen die noodzakelijk waren om de vennootschap daadwerkelijk te laten ‘draaien’.

In deze context heeft de rechtbank gekeken naar de onttrekkingen die door verdachte zijn gedaan. Van de eerste ontvangen betaling op 9 juli 2008 (€ 675.000) wordt € 375.000 overgemaakt naar privérekeningen van verdachte, wat neerkomt op een percentage van ruim 55 procent. Van de tweede betaling op 18 juli 2008 (€ 1.462.986) wordt ruim 89 procent overgemaakt naar privérekeningen van verdachte. Ook van de betalingen die in oktober 2008 en in januari 2009 aan bedrijf 1 worden gedaan wordt 30 tot 60 procent naar privérekeningen van verdachte overgemaakt.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte door deze onttrekkingen minst genomen bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat het bedrijf hierdoor failliet zou gaan en dat de rechten van schuldeisers zouden worden verkort. Dat bedrijf 1 nog enige tijd actief is geweest en het faillissement niet (vrijwel) direct na deze overboekingen heeft plaatsgevonden, maakt dat niet anders, zeker niet in het licht van verdachtes eigen stelling dat hij gelden overmaakte naar zijn privérekening om te voorkomen dat schuldeisers van het bedrijf beslag zouden leggen.

Ook het feit dat bedrijf 1 in mei 2009 nog enkele facturen zou hebben verstuurd en door haar een bankgarantie zou zijn verkregen, doet hieraan niet af. Overigens is niet aannemelijk geworden dat deze facturen daadwerkelijk door de Nationale Postcode Loterij (aan bedrijf 1 ) zijn betaald.

Het standpunt van de verdediging dat de betalingen naar privérekeningen niet problematisch waren, omdat de deal met de Nationale Postcode Loterij alleen maar groter zou worden, deelt de rechtbank niet. Niet uitgesloten kan worden dat er een kans bestond dat die deal in de loop van de tijd (zeer) veel groter zou worden, maar niet aannemelijk is geworden dat daarop ten tijde van de onttrekkingen een in tijd en geld gemeten concreet vooruitzicht bestond.

Overboeking van € 1.100.000,00

De verdediging heeft betoogd dat verdachte recht had op het bedrag van € 1.100.000. Verdachte heeft verklaard dat hij een niet opeisbare vordering had op bedrijf 1. De vordering die bedrijf 14 had op bedrijf 1 was wel opeisbaar. In overleg met en na toestemming van bedrijf 14 heeft verdachte het bedrag van € 1.100.000 van de bankrekening van bedrijf 1 overgeboekt naar zijn privérekening, waardoor zijn vordering op bedrijf 1 werd ingelost.

De rechtbank merkt allereerst op dat verdachte voor deze betaling een verklaring geeft die hij na kritische bevraging steeds aanvult met nieuwe gegevens. In eerste instantie verklaart hij dat hij aan bedrijf 14 heeft gevraagd of het geld dat bedrijf 1 aan bedrijf 14 verschuldigd was door hem mocht worden gebruikt voor de opheffing van het beslag op zijn privéwoning. Later verklaart verdachte dat deze betaling een verrekening zou zijn van een lening die hij van bedrijf 14 kreeg, met een bonus die hij tegoed had. Waarom bedrijf 14 deze bonus aan hem zou moeten betalen en niet bedrijf 1 heeft verdachte niet toegelicht.

Verdachte heeft in dit verband bij de FIOD verder aangegeven dat bedrijf 14 op bedrijf 1 een vordering had van € 1.2.000.000, als tegenprestatie voor een bedrag van € 300.000 dat bedrijf 14 in bedrijf 1 had geïnvesteerd. Op de zitting van 17 augustus 2015 heeft verdachte verklaard dat de vordering van bedrijf 14 op bedrijf 1 niet alleen zag op een eerdere lening van € 300.000 maar ook op diverse investeringen die door bedrijf 14 al eerder waren gedaan ter voorbereiding op de te ontplooien bedrijfsactiviteiten. Verdachte heeft daarbij aan de rechtbank een overeenkomst tussen bedrijf 1, verdachte en bedrijf 14 overgelegd. Deze overeenkomst is voorzien van drie handtekeningen van verdachte.

Mede door de steeds veranderende verklaringen van verdachte acht de rechtbank bij geen van de door hem geschetste scenario’s op enigerlei wijze aannemelijk geworden dat verdachte ten tijde van de overboeking van de € 1.100.000,00 naar zijn privérekening daadwerkelijk een opeisbare vordering ter hoogte van dat bedrag had op bedrijf 1 en evenmin dat daarmee op een dergelijke vordering werd betaald. Naar het oordeel van de rechtbank was dan ook sprake van een onverplichte betaling en dient het door verdachte overgeboekte bedrag als onttrekking te worden beschouwd. Ook is geenszins aannemelijk geworden dat bedrijf 14 daadwerkelijk investeringen in bedrijf 1 heeft gedaan ter hoogte van € 1.200.000,00, laat staan dat met betrekking tot die investeringen is afgesproken dat die ten tijde van de overboeking van € 1.100.000,00 naar de privérekening van verdachte door bedrijf 14 van bedrijf 1 konden worden opgeëist.

Salarisbetalingen en onkostenvergoedingen

Volgens de raadsman kunnen de betalingen die op 30 januari 2009 en 2 februari 2009 zijn gedaan niet als onttrekking worden aangemerkt, nu sprake is van salarisbetalingen en onkostenvergoedingen.

De rechtbank verwerpt dit verweer. Van deze betalingen zijn geen salarisstroken bekend. Ook is geen specificatie bekend van de onkosten die door verdachte zouden zijn gemaakt. Bovendien worden binnen een week drie bedragen overgemaakt die het nettoloon van verdachte verre overstijgen en waarin meermalen eenzelfde omschrijving wordt genoemd. Gelet hierop worden deze overboekingen op 30 januari 2009 en 2 februari 2009 als onttrekkingen aangemerkt.

Overboeking naar bedrijf 13 AG

Verdachte heeft ter terechtzitting aangevoerd dat de betaling aan bedrijf 13 AG niet als onttrekking kan worden aangemerkt. De auto’s die voor dit geld zijn geleased, een BMW 760 en een Range Rover, werden ingezet voor bedrijf 1. Om de auto’s in te kunnen voeren in Nederland hebben ze enige tijd op naam van verdachte gestaan.

De rechtbank stelt op basis van het dossier vast dat de BMW 760 en de Range Rover nooit op naam hebben gestaan van bedrijf 1. Dat de auto’s voor de invoer in Nederland enkele maanden op naam van verdachte hebben moeten staan, verklaart niet dat verdachte gedurende de gehele periode de tenaamgestelde was. Ter zitting heeft verdachte verklaard dat bij BMW Finance het kenteken altijd op naam van de leasenemer werd gezet. Dit is echter niet aannemelijk geworden, evenmin als de stelling dat de auto’s ten behoeve van bedrijf 1 zijn ingezet.

Op 25 februari 2010 wordt de BMW door verdachte verkocht. De opbrengst van deze verkoop is niet ten goede gekomen aan de boedel van de inmiddels failliete bedrijf 1. Over de Range Rover heeft verdachte verklaard dat deze werd gebruikt als boodschappenwagen, maar dat de betaling is gedaan door bedrijf 1.

De rechtbank merkt het afgeschreven bedrag daarom aan als een onttrekking.

Overboeking van € 200.000

Verdachte heeft verklaard dat hij voor de aankoop van de aandelen van bedrijf 1 € 200.000 vanuit privé heeft overgemaakt. Door op 9 juli 2008 vier keer € 50.000 over te maken van de bankrekening van bedrijf 1 naar een privérekening van verdachte is deze schuld ingelost.

De rechtbank deelt dit standpunt van verdachte niet. De betaling die verdachte vanuit privé heeft gedaan voor de aankoop van aandelen, kan niet ten laste komen van bedrijf 1. Dit zou namelijk betekenen dat bedrijf 1 voor haar eigen aandelen zou moeten betalen. Verdachte had op grond van deze betaling geen vordering op bedrijf 1, zodat de betaling van € 200.000 naar de privérekening van verdachte als een onverplichte betaling en als een onttrekking moet worden beschouwd.

Lening van Nice Holding B.V.

Verdachte en zijn raadsman hebben naar voren gebracht dat verdachte een lening heeft afgesloten met Nice Holding om de liquiditeit van de vennootschap te bevorderen. Verdachte zou hiermee bedragen hebben voorgeschoten voor bedrijf 1. Hieruit blijkt niet alleen dat verdachte het beste met bedrijf 1 voor had, maar hiermee wordt ook aangetoond dat verdachte verschillende vorderingen had op bedrijf 1. Bovendien is een deel van deze lening, € 44.000, ten goede gekomen aan Aspider, een crediteur van bedrijf 1.

Ook indien de rechtbank uitgaat van deze lezing van verdachte blijkt - bij gebreke van duidelijkheid over de met bedrijf 1 overeengekomen terugbetalingsvoorwaarden, waaronder de opeisbaarheid - niet dat verdachte ter zake een opeisbare vordering op bedrijf 1 had. Overboekingen die verdachte naar privérekeningen heeft gedaan, stellende dat hij daar op grond van deze voorschotten recht op had, verliezen daardoor dus niet hun karakter van onttrekking.

Overige vorderingen van verdachte op bedrijf 1

De raadsman heeft een overzicht overgelegd waarin verschillende bedragen zijn opgenomen die verdachte privé zou hebben voorgeschoten aan bedrijf 1. Wanneer alle bedragen worden opgeteld en worden vermeerderd met het salaris en de vergoedingen waarop verdachte jegens bedrijf 1 recht had, dan blijkt dat de vorderingen van verdachte op bedrijf 1 de vermeende onttrekkingen ruimschoots te boven gaan. Om die reden kunnen de betalingen die verdachte aan zichzelf in privé heeft overgemaakt niet als onttrekkingen worden aangemerkt.

De rechtbank overweegt als volgt.

Wat er ook zij van de rechtsgeldigheid van de arbeidsovereenkomst en de daaruit voor verdachte jegens bedrijf 1 voortvloeiende aanspraken, uit niets blijkt dat de ten laste gelegde overboekingen naar verdachtes privérekening of andere rekeningen betrekking hadden op deze posten. Dit blijkt noch uit de beschrijvingen van de redenen van betaling op de desbetreffende bankafschriften, noch uit onderliggende stukken als loonstroken, facturen en dergelijke. Een boekhouding waaruit dit zou kunnen blijken is evenmin aangetroffen. Bij die stand van zaken en bij gebreke van enige andere legitieme grond voor deze betalingen moeten deze overboekingen worden aangemerkt als onttrekkingen. Dit geldt evenzeer voor de door verdachte gemaakte opstelling van beweerdelijk door hem aan bedrijf 1 voorgeschoten (al dan niet van anderen geleende) bedragen. Ten aanzien van die bedragen is voorts niet aannemelijk geworden dat deze reeds opeisbaar waren op het moment dat de overboekingen plaatsvonden. Verdachte heeft zijn stelling dat een en ander in een rekening-courantverhouding tussen hem en bedrijf 1 is geadministreerd en verantwoord, en dat “het uiteindelijk bijna helemaal glad gelopen is”, op geen enkele manier aannemelijk kunnen maken, nu ieder spoor van een administratie van die rekening-courantverhouding ontbreekt.

Feit 2

Vrijspraak medeplegen

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de faillissementsfraude bij bedrijf 2 tezamen en in vereniging met een ander of anderen heeft gepleegd. De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het ten laste gelegde medeplegen.

Vrijspraak: overboeking naar bedrijf 15

Verdachte heeft verklaard dat er weleens betalingen ten behoeve van bedrijf 2 werden verricht door een ‘verkeerde’ vennootschap. Dit werd dan later gecorrigeerd. De overboekingen van in totaal € 17.200 aan bedrijf 15 B.V. zijn een voorbeeld van een dergelijke correctie.

De rechtbank ziet in het dossier verschillende aanwijzingen dat er foutieve betalingen hebben plaatsgevonden. Zo verklaren de getuigen getuige 5 en getuige 2 dat er inderdaad fouten werden gemaakt met betalingen en dat dit werd gecorrigeerd door bedrijf 2 terugbetalingen te laten doen aan naam B.V. dan wel bedrijf 15. De rechtbank acht deze gang van zaken en daarmee het verweer van verdachte voldoende aannemelijk geworden en zal de betalingen die zijn gedaan aan bedrijf 15 B.V. niet aanmerken als onttrekkingen.

Vrijspraak: overboeking naar bedrijf 7 B.V. / bedrijf 7 Investments

De rechtbank is van oordeel dat ook de geldbedragen die zijn overgemaakt naar bedrijf 7 B.V. of bedrijf 7 Investments niet als onttrekkingen kunnen worden aangemerkt. Verdachte is enige tijd directeur geweest van deze ondernemingen. Het enkele feit dat geldbedragen zijn overgemaakt naar rekeningen van aan verdachte gelieerde bedrijven is onvoldoende om deze overmakingen als onttrekkingen aan te merken.

Zicht op mogelijk faillissement en opzet op verkorting van rechten van schuldeisers

Door de raadsman is aangevoerd dat op het moment dat de ten laste gelegde betalingen door verdachte zijn gedaan er nog geen zicht was op het faillissement van bedrijf 2. In de tenlastelegging worden onder meer beweerde onttrekkingen genoemd die dateren van oktober en november 2010. Pas op 2 mei 2011 is bedrijf 2 failliet verklaard. Uit getuigenverklaringen blijkt dat het eind 2010 en begin 2011 nog helemaal niet slecht ging met de vennootschap. Nu er geen zicht was op een faillissement, kan ook het opzet op verkorting van de rechten van schuldeisers niet worden bewezen verklaard.

Ten aanzien van de financiële positie van bedrijf 2 wordt het volgende overwogen. getuige 3 heeft verklaard over de zakelijke overeenkomst die is gesloten tussen bedrijf 11 en bedrijf 2. Omdat verdachte een beginnende onderneming had, is overeengekomen dat een deel van het totale met de overeenkomst gemoeide bedrag bij vooruitbetaling aan bedrijf 2 zou worden voldaan. Het was de bedoeling dat verdachte van dit geldbedrag materialen en machines kocht, zodat de productie kon worden opgestart. Ook bij bedrijf 2 was er sprake van slechts één opdrachtgever.

Evenals bij bedrijf 1 heeft verdachte ook bij bedrijf 2 een aanzienlijk deel van de vooruitbetalingen voor privédoeleinden gebruikt. Door bedrijf 11 is ruim 1,3 miljoen euro overgemaakt naar rekeningen van naam B.V. of bedrijf 2. Daarvan heeft verdachte ruim € 400.000 onttrokken. Dit geld betrof geen winst van de onderneming, maar een voorfinanciering voor noodzakelijke investeringen om de opdracht van bedrijf 11 uit te kunnen voeren.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte door de bewezenverklaarde onttrekkingen minst genomen bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat het bedrijf hierdoor failliet zou gaan en dat de rechten van schuldeisers zouden worden verkort. Dat bedrijf 2 nog enige tijd actief is geweest en het faillissement niet (vrijwel) direct na deze overboekingen heeft plaatsgevonden, maakt dat niet anders, zeker niet in het licht van verdachtes eigen stelling dat hij gelden overmaakte naar zijn privérekening om te voorkomen dat schuldeisers van het bedrijf beslag zouden leggen.

De rechtbank wordt bevestigd in haar overtuiging dat verdachte deze kans heeft aanvaard door verschillende getuigenverklaringen. Zo heeft de getuige getuige 2 verklaard dat verdachte vaak privébetalingen voorrang gaf boven het betalen van zijn crediteuren. Zelfs als er voldoende geld was om alle crediteuren te betalen, werd er door verdachte wel eens voor gekozen om geld naar zichzelf over te maken, zodat vervolgens niet alle crediteuren konden worden betaald. Ook uit de verklaringen van D kan worden afgeleid dat de betalingen van verdachte soms onverantwoord waren. Als uitgaven niet pasten in de financiën, had dit tot gevolg dat andere facturen niet werden betaald. Uit deze verklaringen leidt de rechtbank af dat bij verdachte het betalen van zichzelf voorrang had op het financieel gezond houden van zijn bedrijf.

Overboekingen naar E

Verdachte heeft verklaard dat E gedurende ongeveer een maand voor bedrijf 2 diverse werkzaamheden heeft verricht. Hiervoor is zij door bedrijf 2 betaald. Ter zitting heeft verdachte hieraan toegevoegd dat wellicht ook de belettering voor bedrijf 2 door E is gedeclareerd en is uitbetaald.

De rechtbank merkt allereerst op dat getuigen wisselend hebben verklaard over de werkzaamheden van E bij bedrijf 2. In elk geval kan uit die verklaringen en uit die van verdachte zelf worden afgeleid dat zij niet lang werkzaamheden heeft verricht voor bedrijf 2.

De betalingen die aan E worden gedaan, lijken geen loonbetalingen te betreffen, gezien de wisselende bedragen. Ook is niet gebleken dat zij een arbeidsovereenkomst had bij bedrijf 2. Volgens verdachte werkte zij in die periode als zzp’er en verrichtte zij in die hoedanigheid werkzaamheden voor de vennootschap. De rechtbank heeft echter geen facturen aangetroffen voor de werkzaamheden die E zou hebben verricht. Ook zijn er geen andere specificaties aangetroffen, waaruit kan blijken welke vorderingen zij uit hoofde van werkzaamheden op bedrijf 2 had. Gelet op het ontbreken van deze onderbouwing zal de rechtbank de bedragen die naar haar zijn overgemaakt aanmerken als onverplichte betalingen en als onttrekkingen aan de vennootschap.

Vorderingen van verdachte op bedrijf 2

Ook wat betreft bedrijf 2 heeft de raadsman een overzicht overgelegd, waaruit zou blijken welke betalingen verdachte namens bedrijf 2 gedaan heeft. De vordering van verdachte op bedrijf 2, vermeerderd met de aan verdachte toekomende managementvergoeding en toeslagen, overstijgt het bedrag dat hij zou hebben onttrokken. Om die reden kunnen de betalingen die verdachte aan zichzelf in privé of aan anderen heeft overgemaakt niet als onttrekkingen worden aangemerkt.

De rechtbank overweegt als volgt. Wat er ook zij van de rechtsgeldigheid van de managementovereenkomst en de daaruit voor verdachte jegens bedrijf 2 voortvloeiende aanspraken, uit niets blijkt dat de ten laste gelegde overboekingen naar verdachtes privérekening of andere rekeningen betrekking hadden op deze posten. Dit blijkt noch uit de beschrijvingen van de redenen van betaling op de desbetreffende bankafschriften, noch uit onderliggende stukken als facturen en dergelijke. Een boekhouding waaruit dit zou kunnen blijken is evenmin aangetroffen. Bij die stand van zaken en bij gebreke van enige andere legitieme grond voor deze betalingen moeten deze overboekingen worden aangemerkt als onttrekkingen. Dit geldt evenzeer voor de door verdachte gemaakte opstelling van beweerdelijk door hem aan bedrijf 2 voorgeschoten (al dan niet van anderen geleende) bedragen. Ten aanzien van die bedragen is voorts niet aannemelijk geworden dat deze reeds opeisbaar waren op het moment dat de overboekingen plaatsvonden. Verdachte heeft zijn stelling dat een en ander in een rekening-courantverhouding tussen hem en bedrijf 2 is geadministreerd en verantwoord, en dat dit in evenwicht was, op geen enkele manier aannemelijk kunnen maken, nu ieder spoor van een administratie van die rekening-courantverhouding ontbreekt.

Feit 3

Vrijspraak medeplegen

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de verduistering van geldbedragen tezamen en in vereniging met een ander of anderen heeft gepleegd. De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het ten laste gelegde medeplegen.

Wederrechtelijk toe-eigenen

De rechtbank stelt vast dat de onder feit 3 genoemde geldbedragen identiek zijn aan de bedragen die door het Openbaar Ministerie onder feit 1 en 2 zijn ten laste gelegd. Onder feit 1 en 2 heeft de rechtbank overwogen welke overboekingen als onttrekking kunnen worden aangemerkt. De rechtbank sluit voor de bewezenverklaring van feit 3 daarom aan bij de bewezenverklaarde onttrekkingen van feit 1 en feit 2. Verdachte heeft zich dit geld -door deze bedragen aan de ondernemingen te onttrekken- wederrechtelijk toegeëigend. Naar het oordeel van de rechtbank is sprake van eendaadse samenloop.

Vrijspraak: overboekingen naar E

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan verduistering door geld over te boeken van bedrijf 2 naar E. Uit het dossier blijkt niet dat verdachte zich deze geldbedragen heeft toegeëigend. Verdachte heeft gedurende een periode een relatie gehad met E, maar niet blijkt dat het geld dat naar haar is overgemaakt aan verdachte ten goede is gekomen.

Feit 4

Vrijspraak medeplegen

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het witwassen van geldbedragen tezamen en in vereniging met een ander of anderen heeft gepleegd. De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van het ten laste gelegde medeplegen.

Gewoontewitwassen

Verdachte heeft gedurende een lange periode geldbedragen overgemaakt naar onder meer zijn Zwitserse privérekeningen. Deze geldbedragen zijn door verdachte onttrokken uit de vennootschappen en verduisterd. Daarmee zijn deze geldbedragen uit ‘enig misdrijf afkomstig’. Uiteindelijk zijn de Zwitserse rekeningen, die zijn gevoed door de onttrokken geldbedragen, leeggeraakt en is het crimineel verworven geld daarmee verdwenen. Verdachte heeft verklaard dat hij dit geld heeft gebruikt om van te leven. Verdachte heeft de geldbedragen daarmee niet alleen voorhanden gehad, maar heeft deze ook omgezet in goederen die hij gebruikte voor zijn dagelijks leven. Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte zich daarmee schuldig gemaakt aan gewoontewitwassen.

Bewezenverklaring

Feit 1 en 2: telkens: bedrieglijke bankbreuk, gepleegd door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;

Feit 3: verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft, meermalen gepleegd;

Feit 4: van het plegen van witwassen een gewoonte maken.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 3 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Celstraf voor voormalig directeur reisorganisatie

Rechtbank Gelderland 1 september 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:5502 Een voormalig directeur van een reisorganisatie is veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk.

Feiten

Verdachte was sinds 29 maart 1991 enig aandeelhouder van bedrijf 3, gevestigd in Apeldoorn, en sinds 11 september 1996 directeur en alleen en zelfstandig bevoegd om deze vennootschap te vertegenwoordigen.

Bedrijf 3 was sinds 13 januari 1994 enig aandeelhouder van bedrijf 1, eveneens gevestigd in Apeldoorn. Verdachte was sinds 28 maart 1991 directeur en alleen en zelfstandig bevoegd om bedrijf 1 te vertegenwoordigen. bedrijf 1 hield zich volgens de bedrijfsomschrijving bezig met het verlenen van bemiddeling bij door derden georganiseerde reizen, privé- en zakenreizen, huur en verhuur van bungalows, appartementen en vakantiewoningen, het reserveren van hotels en pensions, autoverhuur, het verzorgen en samenstellen van (groeps-)reizen en het verkrijgen van de benodigde reisdocumenten.

Aanleiding onderzoek

Op 8 mei 2006 heeft de Belastingdienst een boekenonderzoek ingesteld bij bedrijf 3 Daaruit zijn vermoedens ontstaan dat gebruik is gemaakt van valse vluchtfacturen en dat verdachte een bankrekening op naam van naam 2 heeft gebruikt om geld weg te sluizen.

Bij het instellen van een strafrechtelijk onderzoek is ook betrokken dat door FIU Luxemburg de melding is gedaan dat verdachte sinds 1991 in totaal ongeveer € 3.100.000,- zou hebben afgestort op een bankrekening bij Banque Colbert in Luxemburg.

Geldigheid van de dagvaarding

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat aan verdachte twee identieke dagvaardingen zijn uitgebracht met dezelfde feiten en dat de laatst uitgebrachte dagvaarding, die ziet op de zitting van 25 februari 2014, nietig moet worden verklaard.

De rechtbank overweegt dat verdachte in eerste instantie is gedagvaard om op 15 februari 2011 om 09:15 uur ter terechtzitting van de meervoudige kamer in de rechtbank Zutphen te verschijnen in verband met de strafzaak met parketnummer 06/920012-08. Bij beschikking van de rechtbank Zutphen van 11 februari 2011 is het bezwaarschrift van verdachte tegen die dagvaarding gegrond verklaard en is verdachte buiten vervolging gesteld ter zake van de feiten van parketnummer 06/920012-08. Het openbaar ministerie heeft verdachte bij brief van 16 februari 2011 laten weten dat de dagvaarding om te verschijnen ter zitting van de meervoudige strafkamer van de rechtbank Zutphen op 15 februari 2011 te 09:15 uur, parketnummer 06/920012-08, is ingetrokken. Bij beschikking van 11 augustus 2011 heeft het hof Arnhem de beschikking van 11 februari 2011 vernietigd en het bezwaarschrift tegen de dagvaarding alsnog ongegrond verklaard. Aan verdachte is vervolgens een gerechtelijk schrijven betekend in de vorm van een dagvaarding om op 25 februari 2014 om 09:15 uur te verschijnen ter terechtzitting van de meervoudige kamer in de rechtbank Gelderland in verband met de strafzaak met parketnummer 06/920012‑08. Dit schrijven vermeldt dezelfde tenlastelegging als de dagvaarding voor de zitting van 15 februari 2011.

Naar het oordeel van de rechtbank is met de brief van 16 februari 2011, waarin wordt gesproken over intrekking van de dagvaarding voor een zitting, slechts beoogd om verdachte, zij het achteraf en dus te laat, ervan in kennis te stellen dat de behandeling van de zaak ter terechtzitting op 15 februari 2011 geen doorgang zou vinden. De rechtbank is van oordeel dat aan die brief in elk geval niet de verwachting kan worden ontleend dat de strafzaak/strafvervolging tegen verdachte zou worden ingetrokken.

Dit betekent dat ervan moet worden uitgegaan dat de rechtsgeldig voor de zitting van 15 februari 2011 uitgebrachte dagvaarding nog aanhangig is en dat verdachte voor de zitting van 25 februari 2014 ten onrechte een gerechtelijk schrijven heeft ontvangen in de vorm van een dagvaarding in plaats van een oproeping. Bij dat schrijven is echter in de eerste plaats de oproepende functie van belang. Dat daarin ook nogmaals is aangegeven wat aan verdachte is ten laste gelegd, maakt nog niet dat verdachte op enigerlei wijze in zijn belangen kan zijn geschaad. Niet voor niets heeft de verdediging het hier besproken verweer ook pas ter terechtzitting van 18 augustus 2015 naar voren gebracht. Het voor de terechtzitting van 25 februari 2014 uitgebrachte gerechtelijk schrijven heeft naar het oordeel van de rechtbank, ondanks zijn verschijningsvorm, te gelden als een oproeping. Voor nietigverklaring van de dagvaarding ziet de rechtbank geen aanleiding.

Ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie

De raadsman heeft aangevoerd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk is in de vervolging van verdachte. In 2005 is verdachte in het kader van het Air Holland-onderzoek een transactie aangegaan ter afdoening van alles voortkomend uit dat onderzoek, inclusief de eventuele uitkomst van het onderzoek naar de financiële positie van verdachte. Met deze transactie is bij verdachte het vertrouwen gewekt dat geen strafrechtelijke vervolging meer zou worden ingesteld, aldus de raadsman.

Bij brief van 14 juli 2005 heeft officier van justitie mr. A.R.E. Schram aan de toenmalige raadsvrouw van verdachte, mr. Kors, aangegeven dat hij bereid is de strafzaak tegen verdachte met parketnummer 10/600018-05, onder een aantal voorwaarden, te schikken.

Volgens de concept-tenlastelegging met dit parketnummer werd verdachte in die zaak – kort gezegd – witwassen van ƒ 2.5 miljoen verweten.

De rechtbank is van oordeel dat, nu de officier van justitie in zijn brief van 14 juli 2005 verwijst naar de strafzaak met parketnummer 10/600018‑05 en heeft aangegeven die zaak te willen schikken, hij niet het vertrouwen of de schijn heeft gewekt dat de transactie op méér zag dan die verdenking die ook in de concept‑tenlastelegging was opgenomen. Omdat verder de brief van de officier van justitie van 14 juli 2005 destijds geen onduidelijkheden heeft opgeroepen, is er géén aanknopingspunt voor het oordeel dat de feiten die zijn opgenomen in de nu voorliggende tenlastelegging onder het bereik van de transactie uit 2005 zouden vallen. Hierbij is ook van belang dat de verdenking van die feiten voortkomt uit een geheel nieuw strafrechtelijk onderzoek, dat (inhoudelijk) geen verband houdt met het onderzoek waarin Air Holland centraal stond, maar gericht is geweest op de (financiële) gang van zaken binnen de onderneming en vennootschappen van verdachte zelf.

Het Openbaar Ministerie is dan ook ontvankelijk in de vervolging.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan de tenlastegelegde feiten.

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft aangevoerd dat het onderzoek naar de wijze van boeken van vluchtfacturen door bedrijf 1 onzorgvuldig is geweest. Ook zijn essentiële getuigen niet gehoord. Ten aanzien van de bankrekening bij Banque Colbert heeft de raadsman naar voren gebracht dat verdachte alleen gemachtigde was voor naam 2 en dat de gelden op die rekening niet van verdachte, maar van die naam 2 waren. Het resterende bewijs is onvoldoende, zodat verdachte van alle feiten moet worden vrijgesproken.

Beoordeling door de rechtbank

Feit 1

naam 3, voormalig medewerkster van bedrijf 1, heeft over de reizen van bedrijf 1 naar Isla Margarita verklaard dat bedrijf 2 een partner was waarmee bedrijf 1 zaken deed. De eigenaar van bedrijf 2 was naam 2. bedrijf 2 regelde alles voor de plaatselijke opvang van reizigers en bedrijf 1 betaalde daarvoor een handling fee van € 5,- per persoon. Daarnaast werd een vast bedrag per vlucht betaald. De rekeningen van naam 2 werden rechtstreeks aan hem voldaan. Volgens naam 3 had hij een rekening bij de Citibank in Miami. Na 2002 zijn de vergoedingen per vlucht gestopt, omdat er geen charters meer naar Isla Margarita werden uitgevoerd. De dienstverlening van bedrijf 2 veranderde na het stopzetten van de vluchtfacturen niet, aldus naam 3.

Uit het opsporingsonderzoek is naar voren gekomen dat de reguliere facturen op gangbare wijze door overboeking werden betaald, maar dat de vluchtfacturen werden bijgeschreven op een schuld die bedrijf 1 (dan wel bedrijf 3 ) had aan bedrijf 2.

Op 15 januari 1996 is een bankrekening geopend bij de Rabobank met rekeningnummer nr 4 op naam van naam 2. Verdachte was gemachtigd voor die rekening en zijn toenmalige GBA-adres werd gebruikt als correspondentieadres. Gelden van deze rekening zijn overgemaakt naar een rekening van bedrijf 2 in Zwitserland.

Uit het gegeven dat de vluchtfacturen op de datum van de factuur in het grootboek zijn ingeboekt kan wellicht niet de conclusie worden getrokken die de FIOD daaraan heeft verbonden, maar ook daarnaast is er wettig en overtuigend bewijs dat een achttal valse vluchtfacturen in de administratie van bedrijf 1 is opgenomen. Dit betreft de facturen van 10 april 2000, 12 juli 2000, 7 oktober 2000, 31 december 2000, 11 april 2001, 6 juli 2001, 12 oktober 2001 en 31 december 2001. Bij vergelijking van die facturen met andere facturen van bedrijf 2 heeft de rechtbank geconstateerd dat enkel de vluchtfacturen in origineel in de administratie zijn opgenomen, er verschillende faxnummers op de verschillende facturen staan vermeld, de nummering op de onderscheidenlijke facturen afwijkt (nummers bestaande uit vier dan wel zes cijfers) en de valutavermelding per soort factuur verschilt. Hierbij komt nog dat het onlogisch is dat op 23 februari 2011 een bedrag van ƒ 1.000.000,- wordt overgeboekt naar een rekening van bedrijf 2 in Zwitserland terwijl verdachte op 28 februari 2001 een e‑mail van naam 2 ontvangt waarin hem door zijn Venezolaanse zakenpartner dringend om een voorschot van US$ 10.000,- wordt verzocht.

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat er valse vluchtfacturen in de bedrijfsadministratie van bedrijf 1 over 2000 en 2001 zijn opgenomen. Verdachte heeft aan die gedragingen, als directeur van bedrijf 1, feitelijk leiding gegeven.

Feit 2

De rechtbank overweegt dat dit feit ziet op twee bezwaarschriften in de vorm van aangiften inkomstenbelasting over de jaren 2000 en 2001.

De aangifte inkomstenbelasting over 2000 (pagina 1.246 e.v.) is gedateerd 27 februari 2003 en, blijkens de daarop geplaatste stempel, bij de Belastingdienst ingekomen op 28 februari 2003. De aangifte inkomstenbelasting over 2001 (pagina 1.263 e.v.) is gedateerd 3 februari 2004.

Beide als bezwaarschrift aan te merken aangiften vermelden als datum van dagtekening een datum die valt buiten de bij feit 2 ten laste gelegde pleegperiode, die loopt van 11 maart 2003 tot en met 26 november 2003. Dit geldt ook voor de datum waarop het bezwaarschrift over 2000 bij de Belastingdienst is ingekomen. Weliswaar vermeldt het overzichtsproces-verbaal op pagina 6 en een ambtsedige verklaring van boete-/fraudecoördinator naam 4 van 21 oktober 2009 als datum van de bezwaarschiften tegen de ambtshalve aanslagen inkomstenbelasting 2000 en 2001: 11 maart 2013 en 26 november 2003, maar die data zijn voor het overige niet in het procesdossier terug te vinden, ook niet in onderliggende ambtshandelingen of documenten en (dus) evenmin in de bezwaarschriften zelf waarnaar verder ook in het overzichtsproces-verbaal, op pagina 12, wordt verwezen.

Dit betekent dat het onder 2 ten laste gelegde feit niet wettig en overtuigend bewezen kan worden verklaard en dat verdachte daarvan dient te worden vrijgesproken.

Feit 3

Op 25 februari 1999 is onder ‘naam 1’ een bankrekening geopend bij Banque Colbert in Luxemburg met rekeningnummer nr 1. De aanvraag voor deze rekening is gedaan door verdachte. In het dossier bevindt zich een verklaring, inhoudende dat verdachte beneficial owner is van deze rekening evenals een kopie van een paspoort van verdachte. De FIOD heeft gerelateerd dat de handtekeningen op deze documenten onderling een hoge mate van gelijkenis vertonen en overeenkomen met de handtekening van verdachte die elders in het dossier voorkomt, zoals de handtekening onder de tegenover de FIOD afgelegde verklaring van verdachte. Verder bevindt zich bij de stukken een verklaring, inhoudende dat rekening 809.673 een sub-rekening is van rekening naam 1 met nummer nr 1. Deze sub-rekening is geopend voor ‘internal technical reaons’.

In het dossier zijn vier stortingsbewijzen opgenomen van contante stortingen op rekeningnummer nr 1, waarop telkens een handtekening is geplaatst waarvan de FIOD vermoedt dat het de handtekening is van verdachte.

Naar het oordeel van de rechtbank kan uit het bovenstaande geen andere conclusie worden getrokken dan dat verdachte als enige beschikte over (de gelden op) vermelde bankrekeningen in Luxemburg. De eerst ter zitting overgelegde verklaring van 1 juni 2010, ten aanzien waarvan de raadsman heeft gesteld dat naam 2 hierin aangeeft dat hij de rechthebbende is op de tegoeden van de rekening(en) bij Banque Colbert, maakt dit oordeel zonder meer nog niet anders, mede gelet op het late moment waarop die verklaring is overgelegd.

De rechtbank stelt vast dat beide Luxemburgse bankrekeningen niet zijn opgenomen in de aangiften inkomstenbelasting over 2002 (door verdachte ingediend op 2 december 2004), 2003 (door verdachte ingediend op 16 juni 2005) en 2004 (door verdachte ingediend op 26 juli 2006).

De rechtbank acht feit 3 wettig en overtuigend bewezen.

Feit 4

De rechtbank stelt vast dat voor de vennootschapsbelasting sprake was van een fiscale eenheid, bestaande uit bedrijf 3, bedrijf 1 en bedrijf 4.

Zoals bij feit 1 bewezen is verklaard zijn, onder meer in 2001, valse vluchtfacturen opgenomen in de bedrijfsadministratie van bedrijf 1. De rechtbank verwijst in dit verband naar de bij dat feit besproken bewijsmiddelen.

Uit het dossier komt naar voren dat de kosten van bedrijf 2 op grootboekrekening ‘ rek ’ werden opgenomen in de administratie van bedrijf 1. Op de grootboekrekening over 2001 zijn vier valse vluchtfacturen opgenomen: de factuur met nummer 210943 van 11 april 2001, de factuur met nummer 211486 van 6 juli 2001, de factuur met nummer 212572 van 12 oktober 2001 en de factuur met nummer 214812 van 31 december 2001. Het totaalbedrag van deze grootboekrekening bedraagt over 2001: € 7.343.455,13.

Verbalisant verbalisant heeft in het op ambtseed opgemaakte overzichtsproces-verbaal gerelateerd dat het bedrag dat op de winst- en verliesrekening van bedrijf 1 is opgenomen voor de post ‘Vlieg/bestemmingskosten’ betrekking heeft op een aantal grootboekrekeningen, waaronder grootboekrekening ‘ rek ’ en dat het totaalbedrag van deze post € 26.820.080,78 ofwel ƒ 59.103.680,- bedraagt. Dit bedrag is ook opgenomen in de winst- en verliesrekening 2001 van bedrijf 1. Verder heeft verbalisant gerelateerd dat de kosten voor uitbesteed werk en andere externe kosten, zoals die zijn vermeld in de aangifte vennootschapsbelasting, ook bestaan uit een bedrag van ƒ 174.459,- aan algemene kosten in de winst- en verliesrekening van bedrijf 1 en een bedrag van ƒ 20.000,- aan kosten voor werkzaamheden van derden in de winst- en verliesrekening van bedrijf 3 Het totaalbedrag van de kosten uitbesteed werk en andere externe kosten bedraagt volgens verbalisant ƒ 59.298.139,-. De rechtbank stelt vast dat dat bedrag ook onder die post (met nummer 16b) is opgenomen in de aangifte vennootschapsbelasting 2001 van bedrijf 3 met fiscaal nummer nr 3, die door de Belastingdienst is ontvangen op 23 oktober 2003. De rechtbank concludeert dat in die aangifte ook de bedragen die zijn te herleiden tot de valse vluchtfacturen zijn opgenomen en dat op die manier een te hoog bedrag aan kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten in de aangifte is vermeld.

Op de balans van bedrijf 3 staat aangegeven dat de schuld aan crediteuren eind 2002 € 4.063.977,- bedroeg. Dit bedrag betreft de schuld aan bedrijf 2, waarvan zich in het dossier een overzicht bevindt, waarop (handgeschreven) hetzelfde bedrag staat vermeld. In dit overzicht zijn ook de vluchtfacturen uit de jaren 2000 en 2001 terug te vinden. Eerder is uiteengezet dat deze vluchtfacturen vals zijn. Door het opnemen van deze facturen in het overzicht van de schuld die bedrijf 1 heeft aan bedrijf 2 en deze deels gefingeerde schuld vervolgens onderdeel te laten zijn van het bedrag dat in de aangifte vennootschapsbelasting over 2002, door verdachte gedaan op 1 maart 2004, is vermeld onder het kopje ‘schulden aan leveranciers en handelskredieten’, heeft verdachte als feitelijk leidinggevende van bedrijf 3 in de aangifte over 2002 een te laag bedrag aan eigen vermogen en/of een te laag bedrag aan ondernemingswinst opgegeven.

Eenzelfde conclusie dient te worden getrokken ten aanzien van de aangifte vennootschapsbelasting over 2003. De rechtbank wijst hierbij op de jaarrekening van bedrijf 3 over 2003 waarin een bedrag van € 4.118.037,- als beginbedrag is opgenomen onder de post ‘crediteuren’, waarbij nog is opgemerkt dat hieronder mede is begrepen een verplichting aan een buitenlandse crediteur ter grootte van US $ 2.950.100,- die op korte termijn niet door de vennootschap behoeft te worden voldaan. Uit het ‘ bestand' blijkt dat dit bedrag overeenkomt met het bedrag dat verschuldigd is aan bedrijf 2, zodat geconcludeerd kan worden dat de opmerking in de jaarrekening betrekking heeft op die schuld aan bedrijf 2. Op dit overzicht staat ook het bedrag van € 4.063.977,- vermeld. Nu dit beginbedrag deels is gebaseerd op de bedragen van de valse vluchtfacturen is ook in de aangifte vennootschapsbelasting 2003, op 17 maart 2005 gedaan, ten onrechte onder de post ‘13e schulden aan leveranciers en handelskredieten’ het bedrag van € 4.118.037,- opgenomen. Dit betekent dat ook in deze aangifte een te laag bedrag aan eigen vermogen en/of een te laag bedrag aan ondernemingswinst is opgegeven. Verdachte heeft ook aan die gedragingen feitelijk leiding gegeven.

Bewezenverklaring

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden,waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Strafoplegging

De rechtbank vindt dat de voormalig directeur zich schuldig heeft gemaakt aan valsheid in geschrifte en belastingfraude. Omdat de rechtbank minder feiten bewezen heeft verklaard en de procedure lang heeft geduurd, komt de rechtbank tot een lagere straf dan door de officier van justitie was geëist. Die had een celstraf van 36 maanden geëist, waarvan 18 voorwaardelijk.

Lees hier de volledige uitspraak.

Afwijzing vordering wederrechtelijk verkregen voordeel, omdat verdachte is vrijgesproken van de feiten waarop de ontnemingsvordering is gebaseerd

Rechtbank Rotterdam 27 augustus 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:6211 Bij arrest van het gerechtshof te Den Haag van 10 juni 2015 is de verdachte vrijgesproken van:

1. oplichting, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;
2. gewoontewitwassen.

De verdachte is in dat arrest veroordeeld voor:

3. valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Vordering officier van justitie

De aanvankelijke vordering van de officier van justitie, mr. M.L.B. Wille, van 21 januari 2013 strekte tot het vaststellen van het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e Sr wordt geschat en tot het opleggen aan de verdachte van de verplichting tot betaling aan de Staat van een geldbedrag ter ontneming van dat geschatte voordeel.

Die vordering van de officier van justitie is gebaseerd op artikel 36e, eerste en tweede lid, Sr (oud). Het betreft voordeel verkregen door middel van of uit de baten van de strafbare feiten waarvoor de verdachte in eerste instantie door de rechtbank was veroordeeld en naar aanleiding van soortgelijke feiten als het delict waarvoor de verdachte was veroordeeld.

Ter terechtzitting van 16 juli 2015 heeft de officier van justitie gevorderd dat de vordering wordt afgewezen nu het gerechtshof de verdachte heeft vrijgesproken voor oplichting en witwassen, zijnde de feiten waarop de ontnemingsvordering was gebaseerd.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft ter terechtzitting van 16 juli 2015 overeenkomstig de vordering van de officier van justitie geconcludeerd.

Oordeel rechtbank

Gelet op het arrest van het gerechtshof te Den Haag van 10 juni 2015 in de strafzaak tegen de verdachte, is de rechtbank met de officier van justitie en de raadsman van oordeel dat de ontnemingsvordering van de officier van justitie moet worden afgewezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Meer weten? Kom dan op dinsdag 10 december 2015 naar de Cursus Ontneming. Deze cursus wordt gegeven door de unieke combinatie van twee advocaten en een officier van justitie.

Klik hier voor meer informatie of om in te schrijven.

Wraking rechter die voorheen werkzaam was bij bestuursorgaan

Rechtbank Noord-Nederland 29 juni 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:3957 (Bestuursrecht)

Bij brieven van 11 mei 2015 heeft de rechtbank de partijen in de hoofdprocedure medegedeeld dat het beroep behandeld zou worden ter zitting van 9 juni 2015 met als behandelend rechter mr. M. van den Bosch. Bij brief van 13 mei 2015 heeft verzoekster de rechter verzocht zich terug te trekken en te laten vervangen door een andere rechter. Bij brief van 26 mei 2015 heeft de rechtbank verzoekster medegedeeld dat de rechter geen aanleiding ziet zich te verschonen. Bij brief van 3 juni 2015 heeft de rechtbank de partijen in de hoofdzaak bericht dat de behandeling ter zitting van 9 juni 2015 geen doorgang vindt in verband met het door verzoekster ingediende wrakingsverzoek.

In het wrakingsverzoek heeft verzoekster gerefereerd aan de opstelling van de rechter op de zitting van 28 februari 2012. Op deze zitting zijn beroepen van verzoekster behandeld tegen uitspraken op bezwaar betreffende aanslagen en boetes inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen (IB/PVV) over de jaren 2005 en 2006. De rechter gaf op deze zitting, aldus verzoekster, blijk van partijdigheid of in ieder geval van de schijn daarvan.

Voor zover verzoekster beoogt op te komen tegen de opstelling van de rechter in de procedures die in 2012 hun beslag hadden, overweegt de rechtbank dat niet is voldaan aan het vereiste van artikel 8:16, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht. Dit houdt in dat het wrakingsverzoek wordt gedaan zodra de feiten of omstandigheden aan de verzoeker bekend zijn geworden. Nu verzoekster dit niet heeft gedaan, kan de rechtbank zich in het kader van deze wrakingsprocedure niet alsnog uitspreken over gestelde gebeurtenissen in 2012.

Voor zover verzoekster bedoeld heeft te stellen dat uit de opstelling van de rechter in 2012 volgt dat zij partijdig is in de nu lopende hoofdprocedure over de aanslag IB/PVV over het jaar 2008, overweegt de rechtbank dat het feit dat de rechter in 2012 heeft geoordeeld zoals zij heeft gedaan, hiervoor geen grondslag biedt. Niet is komen vast te staan dat er in 2012 sprake was van vooringenomenheid. Er is geen reden om aan te nemen dat dit nu wel het geval is.

Voorts acht de rechtbank van belang dat verzoekster de op 19 juli 2012 door de rechter gedane uitspraken heeft kunnen aanvechten in hoger beroep, ook in zoverre deze relevant zouden kunnen zijn in de nu lopende hoofdprocedure. Van deze mogelijkheid om een rechtsmiddel aan te wenden heeft verzoekster ook daadwerkelijk gebruik gemaakt.

Verzoekster heeft voorts aangevoerd dat haar indruk van vooringenomenheid van de rechter bevestigd is door de constatering dat de rechter werkzaam is geweest bij de Belastingdienst.

De rechtbank overweegt in het algemeen dat de enkele omstandigheid dat een rechter voorheen werkzaam is geweest bij een bestuursorgaan, onvoldoende is om aan te nemen dat deze rechter niet zonder vooringenomenheid kan besluiten over beroepen gericht tegen besluiten van dit bestuursorgaan.

Wel schrijven de interne gedragscodes van de rechtbanken voor dat rechters gedurende een bepaalde periode na hun benoeming niet oordelen in zaken waarbij hun voormalige werkgevers betrokken zijn. In dit geval wijst de rechter er terecht op dat zij, overeenkomstig de Leidraad onpartijdigheid van de rechtbank Leeuwarden, gedurende de eerste drie jaar van haar rechterschap geen zaken heeft behandeld waarbij de Belastingdienst/Noord/kantoor Groningen betrokken was. In 2012 was deze periode van drie jaar reeds verstreken.

Op grond van het voorgaande oordeelt de rechtbank dat niet aannemelijk is geworden dat zich bijzondere omstandigheden voordoen om te veronderstellen dat de rechter partijdig is in de procedure LEE 14/3779 IB/PVV.

De rechtbank wijst het verzoek af.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich als feitelijk leidinggevende schuldig gemaakt aan bedrieglijke bankbreuk en niet voldaan aan de op hem rustende verplichting een inzichtelijke administratie bij te houden en deze aan de curator over te leggen

Rechtbank Den Haag 9 juni 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:8017 Verdachte was (indirect) bestuurder van de besloten vennootschap bedrijf 1. Tot 2008 maakte bedrijf 1 onderdeel uit van de bedrijf 2, welke onderneming was gevestigd op Cyprus en in Dubai. In 2008 heeft de bedrijf 2 haar aandelen in bedrijf 1 overgedragen aan bedrijf 3 Eigenaar van deze vennootschap was bedrijf 4, en eigenaar van deze laatstgenoemde vennootschap was bedrijf 5.

Bedrijf 1 hield zich bezig met het voeren van een rechtspraktijk en het verlenen van bedrijfskundige diensten betreffende onder meer belastingontwijkings- en vermogensbeschermingsconstructies.

Bij vonnis van deze rechtbank van 1 juli 2010 is bedrijf 1 in staat van faillissement verklaard, met benoeming van mr. R.G. baron Snouckaert van Schauburg als curator.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het laste gelegde feit heeft begaan.

Het standpunt van de verdediging

De raadsvrouw heeft vrijspraak bepleit en daartoe het volgende aangevoerd.

Bedrijf 1 heeft een administratie gevoerd en aan de curator overgelegd. Omdat bedrijf 1 voor anderen gelden incasseerde, hoefde zij die gelden niet in haar eigen boekhouding op te nemen. Per 1 december 2009 heeft de boekhouder ontslag genomen en de laptop waarop de administratie werd bijgehouden ingeleverd. De volgende externe boekhouder heeft de op de laptop aanwezige boekhouding uitgeprint, waarna bleek dat de boekhouding onjuist was bijgehouden. De opvolgende boekhouder heeft de boekhouding verbeterd. De uitgeprinte onjuiste boekhouding is bij verdachte aangetroffen en vormt geen onderdeel van de administratie. Verdachte was geen feitelijk leidinggevende van bedrijf 1 in die zin dat hij verantwoordelijk was voor de boekhouding, omdat getuige 1 daar verantwoordelijk voor was. Daarnaast ontbrak bij verdachte het vereiste opzet op verkorting van de rechten van de schuldeisers omdat de oorzaken van het faillissement onvoorzienbaar waren.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank ziet zich voor de vraag gesteld of sprake is van strafbare gedragingen die aan de rechtspersoon bedrijf 1 kunnen worden toegerekend en voorts, indien die vraag bevestigend kan worden beantwoord, of verdachte aan die gedragingen feitelijk leiding heeft gegeven.

Was sprake van een ontoereikende administratie?

Ingevolge artikel 3:15i BW was het bestuur van bedrijf 1 verplicht, in de periode vóór faillissement, van de vermogenstoestand en van alles betreffende de werkzaamheden, naar de eisen die uit deze werkzaamheden voorvloeien, op zodanige wijze een administratie te voeren en de daartoe behorende boeken, bescheiden en andere gegevensdragers op zodanige wijze te bewaren dat te allen tijde de rechten en verplichtingen van voornoemde vennootschap konden worden gekend.

Op 1 juli 2010 heeft de curator een bezoek gebracht aan het bedrijfspand van bedrijf 1 en verdachte gevraagd om de administratie en het klantenbestand. Verdachte heeft toen verklaard dat er nauwelijks administratie was omdat bedrijf 1 geen eigen klanten had en heeft de curator verwezen naar zijn boekhouder, getuige 2. De curator heeft vervolgens van getuige 2 de digitale boekhouding en een aantal ordners met administratieve bescheiden ontvangen. Op 12 juli 2010 trof de curator in de hal van de woning van verdachte een plastic tas met daarin drie ordners met schriftelijke bescheiden betreffende bedrijf 1 aan. Voorts heeft de curator uiteindelijk de beschikking weten te krijgen over een emailaccount van bedrijf 1 en gegevens die stonden op een tweetal computers, waaronder een afkomstig uit de woning van verdachte.

Verdachte heeft ter terechtzitting in dit verband verklaard dat bedrijf 1 een representative office was van bedrijf 5 en bedrijf 4. Bedrijf 1 ontving een onkostenvergoeding voor het aanbrengen van klanten. Hiervan zijn geen overeenkomsten opgesteld. In 2008 en 2009 heeft bedrijf 1 facturen verstuurd omdat de onkostenvergoeding niet op tijd werd betaald. Bedrijf 1 incasseerde voor de bedrijf 2 en Sovereign gelden van door haar aangebrachte klanten. Bedrijf 1 verrekende deze contant ontvangen gelden met de verschuldigde onkostenvergoeding. Hiervan werd geen administratie bijgehouden.

Kasadministratie

Gebleken is dat in 2008 en 2009 in totaal een bedrag van € 220.341 aan contanten door bedrijf 1 is ontvangen. In 2010 werd tot en met april € 77.910 aan contanten ontvangen door bedrijf 1. Deze kasontvangsten zijn niet dan wel onvoldoende in de boekhouding van bedrijf 1 verantwoord.

Bedrijf 1 was – anders dan door de verdediging is bepleit – daartoe naar het oordeel van de rechtbank wel gehouden, aangezien het in ontvangst nemen van contant geld van door bedrijf 1 aangebrachte klanten binnen het bedrijfsmodel van haar onderneming viel. Dat bedrijf 1 deze gelden voor andere ondernemingen zou hebben geïncasseerd – wat daar ook van zij – doet daar niets aan af.

Debiteurenadministratie

De curator heeft geen debiteurenadministratie aangetroffen.

De debiteuren die de onkosten van bedrijf 1 vergoedden, werden derhalve niet in de boeken of balans van bedrijf 1 opgenomen. Aan deze debiteuren werd blijkens de verklaring van verdachte ter terechtzitting van 26 mei 2015 wel gefactureerd. Anders dan de verdediging heeft bepleit, diende deze facturen naar het oordeel van de rechtbank wel in de administratie van bedrijf 1 te worden verwerkt.

Crediteurenadministratie

Onder de door de curator aangetroffen bescheiden bevond zich een overzicht van de crediteuren per 31 december 20097.

Het saldo van voornoemde ‘aged creditors’ bedroeg volgens dit document € 268.365,42. In een ordner met als opschrift ‘jaar 2009’ is de ‘balance sheet’ van bedrijf 1 aangetroffen. Een vergelijking met de post crediteuren op voornoemde ‘ balance sheet’ levert een verschil op van € 6.689,30.

Voorts heeft de curator een ordner aangetroffen met als opschrift “facturen 2010”. Uit het onderzoek van de FIOD is gebleken dat de crediteurenpositie zoals uit de stukken in die ordner volgt niet overeenkomt met het bedrag dat aan vorderingen bij de curator is ingediend. Ook de individuele posten die uit de stukken in die ordner konden worden afgeleid komen niet overeen. Zo bevonden zich in die ordner onder meer facturen ten name van bedrijf 6 ter hoogte van € 7.939,68. Bedrijf 6 heeft bij de curator evenwel een vordering ingediend ten bedrage van € 49.458,78.

Balans

De rechtbank constateert voorts dat de balans per 31 december 2009 van bedrijf 1 niet aansluit op de onderliggende administratieve stukken.

Op voornoemde ‘balance sheet’ van bedrijf 1 staat vermeld:

“17-3-2010 (…)

Assets (…)

Bank (…)

ABN-AMRO ( rekeningnummer ) € 15,587.87 (…)

Liabilities (…)

Accounts payable (…)

Trade Creditors EUR € 261,676.12 (…)”

Op een rekeningafschrift van ABN-AMRO ten name van bedrijf 1 met rekeningnummer rekeningnummer staat daarentegen vermeld:

“Uw saldo per 31-12-2009 bedraagt EUR 6.009,12 debet”

Hieruit volgt dat er sprake was van een schuld is van ongeveer € 6.000 in plaats van een tegoed van ruim € 15.000, zoals op de balans staat vermeld.

Tussenconclusie

Uit het voorgaande volgt dat bedrijf 1 geen (in 2010) dan wel een ontoereikende (in 2009) administratie in de zin van artikel 3:15i BW heeft gevoerd en dat geen toereikende administratie aan de curator is overgelegd, waaruit de rechten en verplichtingen van bedrijf 1 konden worden opgemaakt.

Feitelijk leidinggeven

Voor de beoordeling van de vraag of verdachte feitelijk leiding aan dan wel opdracht heeft gegeven tot het ten laste gelegde feit, neemt de rechtbank de in dit verband door de Hoge Raad geformuleerde criteria als uitgangspunt.

Voor de beantwoording van de vraag of een strafbare gedraging redelijkerwijs aan een rechtspersoon kan worden toegerekend, is van belang om vast te stellen of deze gedraging is verricht ‘in de sfeer van’ die rechtspersoon. Onbetwist is dat het bijhouden van een administratie een gedraging is die past in de normale bedrijfsvoering van een rechtspersoon, zoals reeds volgt uit de daartoe strekkende wettelijke regelingen. Daarmee staat vast dat de strafbare gedraging aan bedrijf 1 kan worden toegerekend.

Vervolgens is de vraag aan de orde of kan worden bewezen dat verdachte aan deze gedraging van bedrijf 1 feitelijk leiding dan wel opdracht heeft gegeven. Daarvan is sprake indien:

1. hij maatregelen ter voorkoming van die gedraging achterwege heeft gelaten, hoewel hij daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden was en hij
2. bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat die gedraging zich zou voordoen, zodat hij die gedraging opzettelijk heeft bevorderd.

De rechtbank stelt vast dat verdachte sinds 2001 tot aan het faillissement op 1 juli 2010 middellijk formeel bestuurder was van bedrijf 1. Tevens is zij van oordeel dat verdachte gedurende die periode leiding gaf aan bedrijf 1.

Getuige 3 en getuige 2 hebben in dit verband bevestigd dat verdachte feitelijk leidinggevende van bedrijf 1 was. Verdachte heeft bovendien zelf tegen de curator verklaard dat hij de feitelijk leidinggevende was van bedrijf 1.

Dat getuige 1 tot november 2009 medebestuurder van bedrijf 1 Netherlands Ltd. was doet daaraan niets af, nu geen van de getuigen getuige 1 als feitelijk leidinggevende noemt en getuige 1 heeft verklaard dat hij aan verdachte verantwoording diende af te leggen. Het door verdachte gevoerde verweer dat getuige 1 en diens vrouw intern verantwoordelijk zouden zijn geweest voor de administratie vindt geen steun in het dossier. Bovendien was getuige 1 per december 2009 niet meer werkzaam bij bedrijf 1, zodat het verweer in elk geval voor de periode december 2009 - juli 2010 feitelijke grondslag mist. Daarbij geldt dat verdachte aan een externe boekhouder opdracht heeft gegeven om de boekhouding bij te werken en om jaarstukken op te maken over de periode tot en met 2009.

De rechtbank is dan ook van oordeel dat verdachte als formeel (middellijk) bestuurder – en vanaf november 2009 als enig formeel (middellijk) bestuurder – verantwoordelijk was voor het voeren van de administratie door bedrijf 1. Na het intreden van de staat van faillissement was verdachte ook verantwoordelijk voor het verstrekken van de administratie van bedrijf 1 aan de curator. Verdachte heeft feitelijk leiding gegeven aan de verboden gedraging nu hij als feitelijk bestuurder van de rechtspersoon (derhalve daartoe wel gehouden zijnde) heeft nagelaten te voorkomen dat er geen behoorlijke administratie werd gevoerd. Uit de hiervoor weergegeven verklaringen van verdachte om welke reden bedrijf 1 geen dan wel onvoldoende administratie bijhield, volgt tevens dat verdachte de verboden gedraging opzettelijk heeft bevorderd.

Bedrieglijke bankbreuk?

Voor een bewezenverklaring van het tenlastegelegde is ten minste vereist dat bedrijf 1, opzettelijk niet heeft voldaan aan de verplichtingen ten opzichte van het voeren van een deugdelijke administratie in de zin van artikel 3:15i BW. Voorts moet dit nalaten zijn geschied “ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon”. Dit wil zeggen dat sprake moet zijn geweest van opzet op de verkorting van de rechten van de schuldeisers (oftewel op de benadeling van de schuldeisers), waarbij voorwaardelijk opzet voldoende is. Voor het bewijs van dit voorwaardelijk opzet is allereerst vereist dat de gedragingen van verdachte ten minste de aanmerkelijke kans op die benadeling hebben doen ontstaan. Daarnaast moet de verdachte die aanmerkelijke kans bewust hebben aanvaard.

Was sprake van opzet op verkorting rechten schuldeisers?

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat bedrijf 1 in 2007 een nieuwe investeerder zocht om de verliezen te financieren. In 2008 en 2009 werden de onkostenvergoedingen niet volledig aan bedrijf 1 betaald. Daarnaast kondigde de staatssecretaris van financiën in 2008 wetgeving aan om belastingontwijking terug te dringen. Die nieuwe wetgeving raakte aan de kern van de werkzaamheden van bedrijf 1. Ook daalde de instroom van nieuwe klanten vanaf eind 2008. Uit het voorgaande leidt de rechtbank af dat verdachte tenminste ernstig rekening had moeten houden met de mogelijkheid dat bedrijf 1 failliet zou gaan (de curator spreekt van een "potentieel continuïteitsbedreigende financieringsstructuur", waarbij sprake was van jaarlijkse min of meer vaste kosten en variabele en onzekere inkomsten). Dit dreigende faillissement is uiteindelijk ook gevolgd.

Gelet op het feit dat bedrijf 1 vanaf omstreeks 2008 op een faillissement afstevende, bestond vanaf die tijd ten minste de aanmerkelijke kans dat schuldeisers in het faillissement zouden worden benadeeld, nu bedrijf 1 naliet een deugdelijke administratie te voeren. De curator zou immers op basis van deze administratie niet in staat zijn om binnen redelijke termijn een overzicht te krijgen van de rechten en de plichten van de failliete vennootschap. Het is een feit van algemene bekendheid dat tijdsverloop een negatieve invloed heeft op het succes van incassomaatregelen; in dit verband merkt de rechtbank op dat bedrijf 1 in het geheel geen debiteurenadministratie bijhield. Ook zou de curator bij gebreke van een deugdelijke administratie geen, althans slecht, zicht hebben op eventuele onttrekkingen aan de boedel of andere onregelmatigheden voorafgaand aan het faillissement van de vennootschap en aldus aanmerkelijk zijn beperkt in zijn verhaalsmogelijkheden.

Het is eveneens een feit van algemene bekendheid dat nalatigheden in het voeren van een deugdelijke administratie zoals hier aan de orde om voormelde redenen leiden tot ten minste een aanmerkelijke kans op benadeling van de schuldeisers in het faillissement. Ook verdachte moet hiervan op de hoogte zijn geweest. Door toen desondanks geen maatregelen te nemen als hiervoor bedoeld heeft verdachte die aanmerkelijke kans dan ook bewust aanvaard.

De rechtbank acht derhalve bewezen dat verdachte minst genomen in voorwaardelijke zin zijn opzet gericht had op de bedrieglijke verkorting van de rechten (benadeling) van de schuldeisers en verwerpt daarom de verweren van de verdediging.

Bewaren en tevoorschijn brengen administratie

Daarnaast geldt dat bedrijf 1 niet coöperatief is geweest bij het overleggen van haar (onvolledige) administratie aan de curator. Verdachte heeft aanvankelijk tegenover de curator verklaard dat er nauwelijks administratie was, terwijl er later tijdens een doorzoeking van verdachtes woning verschillende ordners met daarin documenten die zagen op bedrijf 1 werden aangetroffen. Het door de verdediging gevoerde verweer dat deze ordners documenten bevatten die door getuige 2 waren uitgeprint toen hij begon met zijn werkzaamheden en gebaseerd waren op de onjuiste boekhouding, vindt geen steun in het dossier. Getuige 2 heeft er geen melding van gemaakt dat hij de digitale boekhouding heeft uitgeprint en in ordners heeft gestopt, doch heeft verklaard dat de boekhouding in ordners op kantoor van bedrijf 1 aanwezig was en dat daarbij niets ontbrak. De rechtbank heeft geen aanleiding om te twijfelen aan de juistheid van de verklaring van getuige 2. Gelet op het voorgaande komt de rechtbank tot de conclusie dat bedrijf 1 administratie voor de curator heeft achtergehouden.

Door de verdediging is nog aangevoerd dat bedrijf 1 nadien de gehele door haar gevoerde digitale administratie aan de curator zou hebben overgelegd. Naar het oordeel van de rechtbank is dit niet aannemelijk geworden. De verdediging heeft in dit kader betoogd dat de curator een onjuiste digitale boekhouding heeft aangetroffen, terwijl bedrijf 1 nadien een juiste digitale boekhouding heeft overgelegd. De rechtbank overweegt dat nu daarvan noch uit het dossier noch uit de openbare verslagen van de curator ook maar iets blijkt, het op de weg van de verdediging had gelegen om het verweer nader te onderbouwen. Zulk een onderbouwing ontbreekt echter.

De rechtbank heeft overigens niet zonder verbazing kennis genomen van de omstandigheid dat bedrijf 1 naar luid van het verweer kennelijk zowel over een 'juiste' als over een 'onjuiste' (en niet bijvoorbeeld een concept-) boekhouding beschikte. Dit op zich reeds verhoudt zich bezwaarlijk met de administratieverplichting op grond van de wet.

Slotsom

De rechtbank is van oordeel dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte feitelijk leiding heeft gegeven aan het niet voldoen aan de verplichtingen als bedoeld in artikel 3:15i BW door bedrijf 1 en tevens dat dit is gebeurd ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers van bedrijf 1.

Bewezenverklaring

Bedrieglijke bankbreuk, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een taakstraf voor de duur van 180 uur.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling advocaat wegens valsheid in geschrifte: door gekozen redactie heeft de in civiel geschil ingebrachte verklaring de uiterlijke verschijningsvorm gekregen van een door een andere persoon zelf opgemaakte verklaring

Rechtbank Oost-Brabant 14 augustus 2015, ECLI:NL:RBOBR:2015:4872 Verdachte heeft als advocaat in een civiel geschil een cliënt bijgestaan in de hoger beroepsprocedure bij het gerechtshof te 's-Hertogenbosch. In het kader van die procedure heeft verdachte een fax aan de raadsman van de aangevers gestuurd met als bijlage een niet-ondertekende ’verklaring’ van de heer persoon 1.

Vastgesteld kan worden dat verdachte rond oktober 2010 telefonisch met persoon 1 heeft gesproken en dat verdachte dit gesprek in de vorm van een gespreksverslag op papier heeft gezet en er vervolgens een conceptverklaring van heeft gemaakt. De verklaring is uiteindelijk niet ondertekend door persoon 1 door diens verslechterde gezondheidssituatie. Desondanks heeft verdachte de verklaring in het civiele geding gebracht, waarbij verdachte heeft verzuimd mee te delen hoe de verklaring tot stand is gekomen en de reden waarom deze verklaring niet door persoon 1 was ondertekend. Aldus handelend heeft verdachte het vertrouwen dat door de autoriteiten en derden in dergelijke geschriften mag worden gesteld, ernstig geschaad.

Alles afwegende is de rechtbank van oordeel dat in verband met een juiste normhandhaving een geheel voorwaardelijke taakstraf van na te melden duur passend en geboden is.

De rechtbank legt een voorwaardelijke taakstraf van 40 uren op met een proeftijd van één jaar. De rechtbank heeft een aanzienlijk lichtere straf opgelegd dan de door de officier van justitie gevorderde straf. Daarbij heeft de rechtbank gelet op het feit dat er inmiddels geruime tijd is verstreken sinds het bewezenverklaarde en het feit dat verdachte, nadat er door aangevers een klacht was ingediend bij de Raad van Discipline, een voorwaardelijke schorsing opgelegd heeft gekregen van twee weken met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.