Werkinstructie niet op juiste wijze gevolgd waardoor na een heftige chemische reactie alkalische dampen konden ontsnappen. Sprake van een zwaar ongeval in de zin van het BRZO?

Rechtbank Oost-Brabant 30 juni 2014, ECLI:NL:RBOBR:2014:3421

Nadat de tenlastelegging op de terechtzitting van 16 juni 2014 tweemaal is gewijzigd is aan verdachte ten laste gelegd dat:

zij op of omstreeks 18 januari 2012 in de gemeente 's-Hertogenbosch, als degene die een inrichting aan de adres 1, niet alle maatregelen heeft getroffen die nodig zijn om zware ongevallen te voorkomen en de gevolgen daarvan voor mens en milieu te beperken, immers heeft zij

1. bij de productie van Radsol T841 gebruik gemaakt van een andere tank dan de tot dan toe gebruikte tank (tank 21 in plaats van tank 20) en daarvoor (in strijd met eigen procedures nrs 1.1.3 en nr 1.1.3 WI 01) geen risicobeoordeling heeft uitgevoerd (door middel van het toepassen van een management of change (MOC)), en/of
2. bij de productie van Radsol T 841 niet de betreffende werkinstructie (workorder) gevolgd (door eerst broomzuur en daarna ethyleendiamine in tank 21 te gieten waardoor een hevige exotherme reactie ontstond), en/of
3. bij de productie van Radsol T841 gebruik gemaakt van een niet of minder goed werkende direct op vat 21 aangesloten afzuiginstallatie (waardoor, althans mede waardoor, de door de exotherme reactie ontstane alkalische dampen niet althans onvoldoende werden afgezogen en aldus in hal CM-3 konden uittreden);

artikel 5 BRZO juncto artikel 6 lid 1 Arbeidsomstandighedenwet

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie acht de drie ten laste gelegde overtredingen wettig en overtuigend bewezen.

Standpunt verdediging

De raadsman is van mening dat verdachte dient te worden vrijgesproken, waarbij de raadsman het standpunt inneemt dat er sprake is van één tenlastegelegde overtreding.

Oordeel rechtbank

Vrijspraak ten aanzien van de punten 1 en 3 op de tenlastelegging

De rechtbank stelt vast dat de officier van justitie zich bij de tenlastelegging ten aanzien van punt 1 beroept op veronachtzaming van een intern protocol van verdachte, het zogeheten business management systeem. Dit protocol geeft voorschriften die gevolgd dienen te worden indien sprake is van wijzigingen die gevolgen kunnen hebben voor risico’s met gevaarlijke stoffen. De officier van justitie beroept zich daarbij evenwel op de conceptversie van dit protocol gedateerd 16 september 2011, zonder dat vast is komen te staan dat dit protocol ook daadwerkelijk van kracht was ten tijde van het incident op 18 januari 2012. Derhalve heeft de rechtbank niet kunnen beoordelen of verdachte op die datum in strijd met de eigen procedures heeft nagelaten om een risicobeoordeling uit te voeren door toepassing van een management of change. Dit onderdeel van de tenlastelegging is dan ook naar het oordeel van de rechtbank niet wettig en overtuigend bewezen.

Ten aanzien van punt 3 heeft de officier van justitie na wijziging van de tenlastelegging expliciet de afzuiginstallatie die direct op tank 21 is aangesloten aangewezen als de afzuiginstallatie die niet of minder goed werkte, met als gevolg dat de tijdens het incident vrijkomende dampen niet, althans onvoldoende werden afgevoerd en zich konden verspreiden in hal CM-3. De rechtbank is van oordeel dat ook dit onderdeel van de tenlastelegging niet wettig en overtuigend is bewezen.

Getuige 1, productie-coördinator en Hoofd BHV bij verdachte, heeft over de niet of niet goed werkende afzuiginstallatie immers het volgende verklaard:

Ik ben achter getuige 2 aangerend omdat hij zo hard liep. En zag toen dat het bij CM3 was. Ik kwam op de afdeling binnen. Ik zag dat er iets niet goed was, ik zag damp uit tank 21 treden. Ik zag de rook uit het kabinet (“de afzuigkap”), en dat was voor mij het teken dat er iets mis was met de afzuiging. Ik riep tegen getuige 3 (supervisor): “Kijk naar de afzuiging, daar is iets niet goed mee.” Getuige 3 was er al mee bezig. Hij was bezig de hoofdschakelaar aan en uit te zetten op zijn kantoor. Verschillende keren, want we hoorden de motor van de afzuiging en zagen dat de damp niet werd afgezogen.

Vraag verbalisanten: Dit was de afzuiging van het kabinet?

Antwoord: Ja deze afzuiging van het kabinet bedoel ik, er zit namelijk ook nog een afzuiging op het vat zelf. Getuige 3 riep terug: “Hij staat aan maar hij zuigt niet af!” Ik weet dat wanneer de damp uit het kabinet treedt, de brandmelding wordt geactiveerd. (zie bijlage 7, pagina 1 onderaan).

De rechtbank is van oordeel dat in het licht van deze getuigenverklaring niet bewezen kan worden verklaard dat de – direct op tank 21 aangesloten – afzuiginstallatie niet of onvoldoende werkte zodat verdachte ook van dit onderdeel moet worden vrijgesproken.

Ten aanzien van punt 2 op de tenlastelegging (niet volgen van de workorder)

De rechtbank is van oordeel dat wettig en overtuigend is bewezen dat de workorder niet is gevolgd, immers is de volgorde van de workorder dat eerst gedemineraliseerd water in de tank moet worden gedaan en dan Broomzuur en dan Ethyleendiamine. De stelling van de raadsman dat het juist is dat eerst Broomzuur en daarna Ethyleendiamine in de tank is gedaan, miskent het feit dat – in afwijking van de werkorder – niet eerst gedemineraliseerd water aan de tank is toegevoegd, zodat deze stelling een onjuiste lezing van de tenlastelegging betreft en derhalve wordt verworpen.

Zwaar ongeval in de zin van het BRZO?

De raadsman heeft voorts het verweer gevoerd dat er geen sprake is van een zwaar ongeval in de zin van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999. De rechtbank verwerpt dit verweer.

De rechtbank kwalificeert, gelet op de hiervoor opgenomen bewijsmiddelen het incident op 18 januari 2012 als een zwaar ongeval. Gelet op de aard van het incident, de daarbij betrokken chemische en/of gevaarlijke stoffen en de heftige reactie die het afwijken van de werkbon in het productieproces teweeg heeft gebracht is tot ontruiming van de werkvloer overgegaan. Ethyleendiamine is een potentieel gevaarlijke stof voor de mens. Bij de productie van Radsol T841, zoals tijdens het incident, stonden meerdere operators dicht bij tank 21, waar de heftige reactie plaatsvond. Hierdoor ontstond een gevaarlijke situatie voor hen, waardoor wel degelijk sprake is van een zwaar ongeval in de zin van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999. Dat er geen gewonden zijn gevallen doet daaraan niet af.

Bewezenverklaring

Op grond van de feiten en omstandigheden, komt de rechtbank tot het oordeel dat wettig en overtuigend bewezen is dat verdachte: op 18 januari 2012 in de gemeente 's-Hertogenbosch, als degene die een inrichting aan verdachte, niet alle maatregelen heeft getroffen die nodig zijn om zware ongevallen te voorkomen en de gevolgen daarvan voor mens en milieu te beperken, immers heeft zij bij de productie van Radsol T841 niet de betreffende werkinstructie (workorder) gevolgd (door eerst Broomzuur en daarna Ethyleendiamine in tank 21 te gieten waardoor een hevige exotherme reactie ontstond).

Beroep op AVAS

De verdediging heeft ten aanzien van punt 2 (het niet naleven van de workorder) bepleit dat verdachte dient te worden vrijgesproken wegens afwezigheid van alle schuld. Het handelen van de werknemers getuige 3 en getuige 4 kan verdachte niet worden toegerekend. De officier van justitie acht het handelen van de werknemer wel toerekenbaar aan de rechtspersoon.

De rechtbank stelt vast dat de werkzaamheden zijn verricht door de medewerker van verdachte en dat de werkzaamheden zijn verricht in het kader van het productieproces van verdachte. Ook pasten deze in de normale bedrijfsvoering van verdachte. Verdachte is een bedrijf dat is aangemerkt als een BRZO-bedrijf. Gewerkt wordt met gevaarlijke en/of met chemische stoffen. Onder die omstandigheden mag van verdachte verwacht worden dat zij er alles aan doet om een onveilige dan wel gevaarlijke situatie te voorkomen, immers voor verdachte gelden hoge veiligheidsnormen. Alleen al uit hoofde van het BRZO heeft verdachte een bijzondere zorgplicht. Door onvoldoende toezicht te houden op het op juiste wijze uitvoeren van een workorder dan wel onvoldoende specifiek geschoold personeel de workorder uit te laten voeren heeft verdachte aanvaard dat in het onderhavige geval in afwijking van de workorder is gehandeld. Door verdachte werd kennelijk oogluikend toegestaan dat personeel in voorkomend geval en naar eigen goeddunken konden en mochten afwijken van de bij het productieproces uit te voeren workorder, zulks gelet op de verklaring van getuige 3 dat hij wel vaker van het voorgeschreven procedé placht af te wijken.

Op grond hiervan is de rechtbank van oordeel dat de door de werknemer verrichte gedraging toegerekend kan worden aan verdachte.

Strafoplegging

De officier van justitie vordert ten aanzien van drie overtredingen 3 keer een geldboete van €25.000,= waarvan telkens €10.000,= voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De raadsman is van mening dat er hooguit sprake is van één overtreding.

De rechtbank legt een geldboete op van €30.000,00 en heeft daarbij in het bijzonder het volgende in aanmerking genomen.

Het door verdachte gepleegde strafbare feit heeft onrust veroorzaakt in het bedrijf van verdachte. De gehele werkvloer is ontruimd naar aanleiding van het incident. Bij de productie van Radsol T841 is de workorder niet op juiste wijze gevolgd, waardoor na een heftige chemische reactie tussen een hoeveelheid Broomzuur en een daaraan toegevoegde hoeveelheid Ethyleendiamine, alkalische dampen konden ontsnappen. Hierdoor is een soort dichte mist ontstaan met een zicht van minder dan zes meter. De medewerkers in de directe omgeving van de tank waarin voornoemd product werd geproduceerd konden daar op dat moment aan worden blootgesteld. Het feit is weliswaar te herleiden tot een menselijke fout, maar juist in een bedrijf waar risico’s bestaan op zware ongevallen met ingrijpende gevolgen voor mens en milieu, had verdachte haar bedrijfsprocessen zodanig moeten inrichten dat dergelijke risico’s beter in de hand kunnen worden gehouden. Uit de verklaring van getuige 3 (“Het is voor mij een overwogen afweging geweest om het op deze manier te doen. We doen het eigenlijk wel vaker op deze manier”) leidt de rechtbank af dat binnen de onderneming van verdachte ten tijde van het voorval kennelijk een veiligheidscultuur bestond die dergelijk solistisch – inherent onveilig – gedrag faciliteerde. Consistent met deze – indertijd – tekortschietende veiligheidscultuur is het gegeven dat verdachte in diezelfde periode ook al eens (bij strafbeschikking) een geldboete is opgelegd voor een soortgelijk feit.

De rechtbank weegt in het voordeel van verdachte mee dat verdachte er blijk van heeft gegeven dat zij de ernst van de door haar gepleegde overtreding inziet en heeft aangetoond dat zij haar bedrijfsveiligheid en opleidingstraject heeft verbeterd. Hierdoor zijn na het aan het licht komen van het door verdachte gepleegde strafbare feit haar bedrijfsprocessen zodanig in positieve zin gewijzigd, dat redelijkerwijs kan worden verwacht dat dit de veiligheid op de werkvloer van het bedrijf van verdachte ten goede zal komen. Daarbij komt dat sinds het tijdstip waarop het door haar gepleegde strafbare feit heeft plaatsgehad geruime tijd is verstreken, waarin – voor zover bekend – geen vergelijkbare, op een tekortschietende veiligheidscultuur terug te voeren incidenten hebben plaatsgevonden.

De rechtbank zal voor de bewezenverklaarde overtreding een zwaardere straf opleggen dan de door de officier van justitie gevorderde straf per overtreding, omdat de rechtbank van oordeel is dat de gevorderde straf de ernst van het bewezen verklaarde onvoldoende tot uitdrukking brengt.

De rechtbank ziet geen aanleiding voor het opleggen van een voorwaardelijk strafdeel. Verdachte valt reeds onder toezicht in het kader van het Besluit risico’s zware ongevallen 1999 en de vertegenwoordiger van verdachte heeft ter zitting te kennen gegeven dat verdachte onder dit toezicht wil blijven vallen. Het niet wederom plegen van strafbare feiten kan daarmee in afdoende mate worden ingekaderd dan wel worden ondervangen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Sociale verzekeringsfraude: Geen reden om OM niet-ontvankelijk te verklaren of om de verdachte vrij te spreken na rechtmatigheidsonderzoek in Turkije

Rechtbank Noord-Holland 27 juni 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:5976

De verdachte heeft, samen met zijn medeverdachte, gedurende bijna 11 jaar, het kadastrale (mede) eigendom van 9 appartementen in Turkije, in 2010 getaxeerd op een waarde van € 350.000,- niet opgegeven aan de betrokken uitkeringsinstantie. Ook heeft de verdachte samen met zijn medeverdachte de door zijn partner (medeverdachte) sedert 1 December 1982 ontvangen ouderdomspensioen niet opgegeven aan de betrokken uitkeringsinstantie.

Ontvankelijkheid OvJ

De raadsman heeft zich in casu op het standpunt gesteld dat het Openbaar Ministerie het besluit tot vervolging heeft genomen op grond van een onrechtmatig onderzoek, in het kader van (aanvullende) uitkeringen van de Sociale Dienst van de gemeente Zaanstad respectievelijk de Sociale Verzekeringsbank (SVB), uitgevoerd door het Bureau Sociale Zaken van de Nederlandse Ambassade in Turkije.

De raadsman stelt dat de Sociale Verzekeringsbank zijn cliënt met name naar aanleiding van een langdurige vakantie in Turkije ten onrechte als verdachte heeft aangemerkt. Naar aanleiding hiervan hebben opsporingsambtenaren van voornoemd Bureau Sociale Zaken een onderzoek opgestart in Turkije. De raadsman voert aan dat de SVB hiermee heeft gehandeld in strijd met onder meer artikel 1 van de Grondwet, artikel 7a van de Algemene wet gelijke behandeling, het gelijkheidsbeginsel en het verbod op willekeur alsmede een informatie-verplichting met betrekking tot mogelijke strafrechtelijke gevolgen van een verklaring.

De raadsman betoogt dat het bewijs onrechtmatig is verkregen en niet mag worden gebruikt in het strafrechtelijk onderzoek.

Primair stelt de raadsman zich op het standpunt dat de officier van justitie als gevolg van dit onrechtmatig optreden van de opsporingsambtenaren van de Sociale Dienst niet ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging.

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat het onderzoek in Turkije is gedaan in het kader van een bestuursrechtelijk rechtmatigheidsonderzoek. De Sociale Verzekeringsbank heeft evenals de Sociale Dienst van de gemeente Zaanstad een zelfstandige bevoegdheid om een dergelijk onderzoek in het buitenland te doen uitvoeren.

De beslissing tot vervolging is genomen naar aanleiding van de resultaten van dit onderzoek. Hierna is verdachte 1 als verdachte, door de opsporingsambtenaren van de SVB gehoord. De officier van justitie stelt dat de SVB de bevoegdheid heeft om onderscheid te maken tussen het bestuursrechtelijke en het strafrechtelijke deel van het onderzoek en dat er geen redenen zijn om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren.

De rechtbank is van oordeel dat uit het bestuursrechtelijke deel van het onderzoek niet blijkt van gebreken die zouden moeten doorwerken in de strafzaak. Bij dit oordeel heeft de rechtbank mede acht geslagen op de ter terechtzitting besproken uitspraak van de toenmalige rechtbank Haarlem, gewezen op 20 juli 2012 in de zaak tussen de verdachte en de SVB.

De officier van justitie is daarom ontvankelijk in de vervolging.

De raadsman van de verdachte heeft subsidiair betoogd dat het bewijs onrechtmatig is verkregen en dat de verdachte daarom dient te worden vrijgesproken. De raadsman beroept zich hiertoe op de hierboven in het kader van een voorvraag reeds besproken en als ontoereikend beoordeelde gronden.

Daarnaast bepleit de raadsman dat de verdachte en de medeverdachte door het niet opgeven van bezittingen of uitkering in het buitenland nooit de intentie hebben gehad zichzelf te verrijken. De verdachten hebben bij het verkrijgen van de erfenis in Turkije nooit het idee gekregen dat dit vermogen was dat moest worden opgegeven bij de uitkeringsinstantie in Nederland. Deze erfenis, bestaande uit 8 appartementen in Turkije, stond weliswaar op naam van verdachte 1, maar deze erfenis werd ook verdeeld onder zijn broers en zussen in Turkije. De raadsman stelt voorts dat mevrouw verdachte 2 het ouderdomspensioen, dat zij in Turkije ontving, nooit heeft geïnd, maar aan haar familie in Turkije schonk. Beide verdachten hebben dit pensioen in Turkije nooit als inkomen beschouwd.

Bewezenverklaring

Medeplegen van het in strijd met een hem bij wettelijk voorschrift opgelegde verplichting, opzettelijk nalaten tijdig de benodigde gegevens te verstrekken, terwijl het feit kan strekken tot bevoordeling van zichzelf of een ander, en terwijl hij weet dat die gegevens van belang waren voor de vaststelling van zijn of een anders recht op een verstrekking of tegemoetkoming, dan wel voor de hoogte of de duur van die verstrekking of tegemoetkoming, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot het verrichten van 60 uren taakstraf.

Lees hier de volledige uitspraak.

De vrouw van verdachte wordt voor hetzelfde feit veroordeeld tot een gelijke straf.

• Rechtbank Noord-Holland 27 juni 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:6009

Verduistering van gelden van Vereniging van Eigenaren

Rechtbank Midden-Nederland 19 juni 2014, ECLI:NL:RBMNE:2014:2499

Verdachte, voorzitter en penningmeester van een VvE, heeft door een gokverslaving in een tijdsbestek van 4 jaar een geldbedrag van ten minste € 57.000,- van de VvE opgenomen. Nadat zij zonder hulp met gokken is gestopt, heeft zij de verduistering verzwegen in de hoop dat het niet ontdekt zou worden. 

Verdachte wordt veroordeeld tot een werkstraf voor de duur van 200 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verduistering in dienstbetrekking: manager supplies heeft de opbrengst voor verzenden goederen aan zichzelf doen toekomen

Rechtbank Midden-Nederland 27 mei 2014, ECLI:NL:RBMNE:2014:2121

Verdenking

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte in de periode van 1 januari 2006 tot en met 22 juni 2012 te Amersfoort:

Feit 1: Xerographic Resellers en/of XA Solutions BV heeft benadeeld door zich kantoorartikelen, welke verdachte uit hoofde van zijn dienstbetrekking onder zich had, wederrechtelijk toe te eigenen;

Feit 2: primair zich schuldig heeft gemaakt aan valsheid in geschrifte door gefingeerde facturen op te maken, subsidiair afnemers van kantoorartikelen heeft opgelicht door die afnemers gefingeerde facturen te sturen om hen te bewegen tot afgifte van geld.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht het ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen en baseert zich daarbij op de inhoud van de zich in het dossier bevindende bewijsmiddelen en de verklaring van verdachte ter terechtzitting.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging is van mening dat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte de hem ten laste gelegde feiten heeft begaan en verzoekt de rechtbank dan ook om de verdachte daarvan vrij te spreken. De verdediging heeft daartoe het volgende aan gevoerd.

Ten aanzien van feit 1: van wederrechtelijke toe-eigening van kantoorartikelen is geen sprake, nu verdachte deze kantoorartikelen uit hoofde van zijn functie moest verkopen. Verdachte deed niets meer of anders dan hij behoorde te doen en droeg enkel de door hem verkregen opbrengst niet af aan zijn werkgever.

Ten aanzien van feit 2, primair: er is geen sprake van gefingeerde facturen.

Ten aanzien van feit 2, subsidiair: het handelen van verdachte betreft geen oplichting jegens de afnemers van de goederen, alle afnemers hebben gekregen waar zij recht op hadden.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de hem onder 1 en 2, primair, ten laste gelegde feiten heeft begaan en overweegt daartoe het volgende.

Aangever, directeur van XA Document Solutions te Amersfoort dat handelt onder de naam Xerographic Resellers, heeft verklaard dat verdachte binnen XA verkoper/manager supplies was. Verdachte is op 22 juni 2012 op staande voet ontslagen. Vanuit het magazijn van XA werden goederen geleverd aan Alpha International. Door middel van valse facturen heeft verdachte de opbrengst aan zichzelf doen toekomen. Verdachte ontving de bestellingen van Alpha International, plaatste de order in het systeem, maakte een leverbon aan, gaf opdracht aan het magazijn om de goederen te verzenden en maakte een creditnota of nul-factuur aan. Uiteindelijk stuurde hij zelf een factuur onder de naam van The Supply Company. Dit is volgens de Kamer van Koophandel een niet bestaand bedrijf. Op de facturen staan het bankrekeningnummer van verdachte en zijn eigen adres. Aangever heeft voorts de Kamer van Koophandel vermelding op de nota’s gecheckt bij de Kamer van Koophandel. Hier kwam een registratie van het bedrijf Uncle Systems uit. Uit gesprekken met Alpha International blijkt dat er tenminste vanaf 2006 werd gefactureerd vanuit The Supply Company.

Door het bureau financieel economische opsporing van de politie is onderzoek gedaan naar de modus operandi van verdachte. Uit hoofde van zijn functie als verkoper/manager supplies binnen XA kon de verdachte beschikken over goederen van dit bedrijf en kon hij ook invloed uitoefenen op de factuur- en geldstromen die normaliter samenhangen met het leveren van goederen tussen ondernemers. Tijdens dit onderzoek is voor de periode van 1 januari 2006 tot en met eind juni 2012 zicht verkregen op frauduleuze leveringen door verdachte aan verschillende bedrijven, waaronder Alpha International. Bij XA geplaatste bestellingen voor tonercartridges en overige computersupplies kwamen binnen bij verdachte. Door verdachte werd een bestelbon opgemaakt ten behoeve van het magazijn van XA. Het magazijn zorgde voor de levering. Verdachte maakte vervolgens valselijk een creditnota of een zogenaamde nul-factuur. Vervolgens werden valse facturen opgemaakt op naam van de The Supply Company of op naam van de vof A, waarvan verdachte mede-eigenaar is. Op de valselijk opgemaakte facturen van The Supply Company werd het inschrijvingsnummer van de Kamer van Koophandel vermeld van het bedrijf Uncle Systems BV. Voorts stond daarop het bankrekeningnummer van verdachte.

Verdachte heeft verklaard dat hij vanuit zijn functie bij XA kantoorartikelen, te weten toners, verkocht aan klanten van voornoemd bedrijf en dat hij vervolgens de facturering deed via het niet bestaande bedrijf ‘The Supply Company’ en via het bedrijf vof A, waardoor de opbrengsten van de verkoop aan hem, verdachte toekwamen. Verdachte heeft voorts verklaard de toners die hij verkocht waren teruggekomen van klanten van XA en daardoor het eigendom waren van Xerox. Hij verkocht daarnaast ook wel eens ‘niet teruggekomen’ toners uit het magazijn van XA.

Nadere bewijsoverwegingen

De verdediging heeft ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegde feit aangevoerd dat van wederrechtelijke toe-eigening van kantoorartikelen geen sprake is, nu verdachte deze uit hoofde van zijn functie behoorde te verkopen. Verdachte deed niets meer of anders dan hij behoorde te doen, maar droeg enkel de door hem verkregen opbrengst niet af aan zijn werkgever XA. De verdediging verwijst hierbij naar een arrest van de Hoge Raad d.d. 16 april 2013 met vindplaats LJN BX5138.

De rechtbank verwerpt dit verweer en overweegt daartoe dat verdachte door zijn handelen wederrechtelijk, immers zonder toestemming van de eigenaar van die goederen, de beschikking heeft genomen over de goederen die hij uit hoofde van zijn dienstbetrekking onder zich had. Hiermee is voldaan aan alle bestanddelen van verduistering. De casus in het door de verdediging aangehaalde arrest is niet vergelijkbaar met onderhavige casus.

De verdediging heeft ten aanzien van het onder 2 ten laste gelegde feit aangevoerd dat er geen sprake is van gefingeerde facturen.

De rechtbank verwerpt ook dit verweer en overweegt daartoe dat verdachte weliswaar facturen heeft verstuurd naar aanleiding van bestaande betalingsverplichtingen aan XA, maar deze heeft hij verstuurd onder vermelding van valse gegevens, namelijk gegevens van – al dan niet bestaande – bedrijven en het rekeningnummer van verdachte. Afnemers dachten hierdoor verschuldigd te betalen aan XA, terwijl hierdoor onverschuldigd werd betaald aan verdachte. Aldus betreffen de door verdachte opgestelde nota’s gefingeerde facturen.

Bewezenverklaring

• Feit 1: verduistering gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zich heeft, meermalen gepleegd;
• Feit 2, primair: valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.

Het bestaan van een rechtvaardigingsgrond is niet aannemelijk geworden.

Strafoplegging

Verdachte wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van 9 maanden, waarvan 3 voorwaardelijk.

Lees hier de volledige uitspraak.

Overlevering naar Frankrijk: dubbele strafbaarheid bepalingen Franse Douanewetboek

Rechtbank Amsterdam 6 juni 2014, ECLI:NL:RBAMS:2014:3640

In casu wordt de overlevering verzocht ten behoeve van een door de Franse justitiële autoriteiten ingesteld strafrechtelijk onderzoek ter zake van het vermoeden dat de opgeëiste persoon zich schuldig heeft gemaakt aan drie naar het recht van Frankrijk strafbare feiten.

Feit vermeld op bijlage 1 bij de OLW

Onderzoek naar de dubbele strafbaarheid van het feit I waarvoor de overlevering wordt verzocht moet achterwege blijven, nu de uitvaardigende justitiële autoriteit “witwassen door een criminele organisatie” heeft aangeduid als een feit vermeld in de lijst van bijlage 1 bij de OLW. Het feit valt op deze lijst onder nummer 5, te weten: Witwassen van misdaadproducten.

Volgens de in rubriek c) van het EAB vermelde gegevens, bezien in samenhang met de door de uitvaardigende justitiële autoriteit bij brief van 17 april 2014 verstrekte aanvullende informatie, is op dit feit naar het recht van Frankrijk een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren gesteld.

Feiten waarvoor dubbele strafbaarheid is vereist

De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft “het uitvoeren van een financiële transactie tussen Frankrijk en het buitenland met gelden afkomstig van inbreuk op de wetgeving van verdovende middelen: douane witwassen” (feit II) en “het niet aangeven overdracht van geldbedragen, effecten of waardepapieren van tenminste 10000 euro, uitgevoerd naar of afkomstig van een andere Staat, zonder tussenkomst van een hiertoe bevoegde instelling om banktransacties uit te voeren” (feit III) niet aangeduid als feiten waarvoor het vereiste van toetsing van dubbele strafbaarheid niet geldt.

Overlevering kan in dat geval alleen worden toegestaan indien wordt voldaan aan de volgende in artikel 7, eerste lid, aanhef onder a, 2e OLW cumulatief gestelde eisen:

• het feit is zowel naar het recht van de uitvaardigende lidstaat als naar Nederlands recht strafbaar;
• op het feit is zowel naar het recht van de uitvaardigende lidstaat als naar Nederlands recht een vrijheidsstraf van ten minste twaalf maanden gesteld.

Het standpunt van de verdediging

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat de overlevering voor feit III dient te worden geweigerd, nu op een overtreding van dit feit naar Frans recht niet een vrijheidsstraf met een maximum van tenminste twaalf maanden is gesteld. Uit onderdeel e) van het EAB volgt dat deze overtreding op grond van de artikelen 464 jo. 465 van het Franse Douanewetboek slechts wordt bestraft met een geldboete.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft zich primair op het standpunt gesteld dat de feiten II en III onderdeel zijn van één feitencomplex, waar de uitvaardigende justitiële autoriteit drie kwalificaties aan heeft gekoppeld. De officier van justitie heeft betoogd dat de feitelijke gedragingen naar Nederlands recht kunnen worden gekwalificeerd als “witwassen”. Subsidiair refereert de officier van justitie zich aan het oordeel van de rechtbank.

Het oordeel van de rechtbank

Anders dan de officier van justitie ziet de rechtbank de feiten II en III niet als onderdeel van één feitencomplex. De uitvaardigende justitiële autoriteit heeft de feiten II en III in het EAB onder E.II aangeduid als feiten waarvoor het vereiste van toetsing van dubbele strafbaarheid geldt. De rechtbank is van oordeel dat daarmee door de uitvaardigende justitiële autoriteit uitdrukkelijk niet is bedoeld alleen de overlevering te verzoeken voor het zogenoemde lijstfeit witwassen van misdaadproducten. De rechtbank dient derhalve te toetsen of de feiten II en III op grond van de omschrijving van de feiten onder enige Nederlandse strafbepaling te brengen zijn.

De rechtbank stelt vast dat het feit II waarvoor de overlevering wordt verzocht, zowel naar het recht van Frankrijk als naar Nederlands recht strafbaar is en dat op dit feit in beide staten een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste twaalf maanden is gesteld.

Het feit levert naar Nederlands recht op: Witwassen.

De rechtbank is van oordeel dat de overlevering voor feit III dient te worden geweigerd nu op de overtreding van dit feit in Frankrijk als maximumstraf slechts een geldboete en geen vrijheidsbenemende straf is gesteld.

Weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13, eerste lid, onder a OLW

De officier van justitie heeft zich primair op het standpunt gesteld dat de weigeringsgrond als bedoeld in artikel 13, eerste lid, aanhef en onder a, OLW zich niet voordoet en heeft daartoe aangevoerd dat de vervolging ziet op het aantreffen van geld in Frankrijk.

De rechtbank stelt echter vast dat uit de door de uitvaardigende justitiële autoriteit bij brief van 17 april 2014 verstrekte aanvullende informatie blijkt dat het aangetroffen geld door de opgeëiste persoon in Nederland aan een medeverdachte is gegeven. Gelet hierop heeft het EAB ten aanzien van de opgeëiste persoon betrekking op strafbare feiten die geacht worden gedeeltelijk op Nederlands grondgebied te zijn gepleegd. Artikel 13, eerste lid, onder a, OLW verbiedt in een dergelijk geval de overlevering voor deze feiten. De rechtbank komt daarom in dit geval toe aan beoordeling van het subsidiaire standpunt van de officier van justitie.

Subsidiair heeft de officier van justitie de vordering als bedoeld in artikel 13, tweede lid, OLW gedaan. De officier van justitie heeft overeenkomstig dit artikel gevorderd dat wordt afgezien van de weigeringsgrond en daartoe de volgende argumenten aangevoerd:

• het onderzoek is in Frankrijk gestart;
• het bewijs bevindt zich daar;
• de medeverdachten zijn in Frankrijk aangehouden en
• het geld is in Frankrijk ingevoerd en/of inbeslaggenomen.

Het voorgaande brengt volgens de officier van justitie mee dat uit het oogpunt van een goede rechtsbedeling overlevering aan de Frankrijk autoriteiten dient plaats te vinden en overname van de strafzaak door Nederland niet de voorkeur verdient.

De verdediging heeft de rechtbank verzocht de overlevering op grond van dit artikel te weigeren. Niet zou zijn gebleken dat de verzochte overlevering aan de Franse autoriteiten en de verdere vervolging in Frankrijk de voorkeur verdient, boven de mogelijke afhandeling van de strafzaak door de Nederlandse autoriteiten. Door de raadsman is betoogd dat overlevering dient te worden geweigerd nu de feiten deels op Nederlands grondgebied zijn begaan. Gelet hierop wordt verzocht de vordering van de officier van justitie niet te volgen en de overlevering op grond van artikel 13, eerste lid, aanhef en onder a, OLW te weigeren.

De rechtbank stelt voorop dat artikel 13, tweede lid, OLW haar slechts een marginale toetsing van de vordering van de officier opdraagt en voor een verdergaande beoordeling geen ruimte biedt. Gelet op de door de officier van justitie aangevoerde argumenten heeft de officier van justitie in redelijkheid tot zijn vordering kunnen komen. Hetgeen de verdediging heeft aangevoerd is onvoldoende om tot een ander oordeel te komen. Er dient dan ook te worden afgezien van de in artikel 13, eerste lid, onder a, OLW bedoelde weigeringsgrond.

Slotsom

Nu ten aanzien van de feiten I en II waarvoor de overlevering wordt gevraagd is vastgesteld dat het EAB voldoet aan de eisen van artikel 2 OLW en ook overigens geen weigeringsgronden aan de overlevering in de weg staan, dient de overlevering voor die feiten te worden toegestaan. Voor het overige moet zij worden geweigerd.

Beslissing

De rechtbank staat toe: de overlevering van opgeëiste persoon aan de Procureur de la République près du Tribunal de Grande Instance de Lille (Frankrijk) ten behoeve van het in Frankrijk tegen hem gerichte strafrechtelijk onderzoek naar de in het EAB onder E.1 en onder E.II omschreven feiten I en II waarvoor zijn overlevering wordt verzocht.

De rechtbank weigert: de overlevering van opgeëiste persoon voor zover het EAB betrekking heeft op het onder E.2. omschreven feit III, waarvoor zijn overlevering wordt verzocht.

Lees hier de volledige uitspraak.

Duits onderzoek naar (aandelen)fraude & financiële carrousels: als verdachte aangemerkte belanghebbende heeft recht op kennisname & afschrift van de processtukken, waaronder rechtshulpverzoek

Rechtbank Rotterdam 17 april 2014, ECLI:NL:RBROT:2014:4963 (gepubliceerd op 23 juni 2014)

Feiten 

Op 15 augustus 2013 hebben de bevoegde Duitse justitiële autoriteiten een verzoek om rechtshulp gericht aan de bevoegde Nederlandse justitiële autoriteiten.

Het rechtshulpverzoek houdt verband met een Duits onderzoek naar (aandelen)fraude en financiële carrousels in georganiseerd verband. De verdachte 1 komt in het onderzoek naar voren als een persoon die daarin een aandeel had door zijn bankrekening voor de frauduleuze handelingen ter beschikking te stellen. Verdachte 2 en (in het verlengde van hem) verdachte 3 zouden in direct verband te brengen zijn met de hoofdverantwoordelijke voor de frauduleuze aandelenverkopen.

Op 4 september 2013 heeft, ter uitvoering van het rechtshulpverzoek van Duitsland, onder leiding van de rechter-commissaris een doorzoeking ter inbeslagneming plaatsgevonden op het adres woonplaats, zijnde de woning van de verdachte 1. Bij deze doorzoeking zijn door de rechter-commissaris verschillende gegevensdragers (op de aan deze beschikking gehechte beslaglijsten genummerd als A1 tot en met A5, A7, A10, A13, A15 en A17) in beslag genomen.

Op 4 september 2013 heeft, eveneens ter uitvoering van het Duitse rechtshulpverzoek, onder leiding van de officier van justitie een doorzoeking plaatsgevonden op het adres woonplaats, zijnde het adres van bedrijf, het bedrijf van de verdachte 1. Bij deze doorzoeking zijn gegevensdragers (op de aan deze beschikking gehechte beslaglijsten genummerd als BD3 en BD4) in beslag genomen.

Van de gegevensdragers zijn forensische kopieën gemaakt. Vervolgens zijn de gegevensdragers teruggegeven aan de verdachte 1.

Standpunten partijen

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot toewijzing van haar vordering.

De verdachte 1 en zijn raadsvrouw hebben meegedeeld zich niet te verzetten tegen toewijzing van de vordering.

De raadsman mr. W.B.M. Bos heeft namens de verdachten verdachte 2 en verdachte 3 gesteld dat de vordering dient te worden afgewezen, omdat de beslissing van de rechter-commissaris van 4 september 2013 die aan de doorzoeking in de woning aan de adres te woonplaats ten grondslag ligt, onrechtmatig is. Daarin staat immers vermeld dat deze doorzoeking is geschied naar aanleiding van een rechtshulpverzoek door de Franse justitiële autoriteiten.

De belanghebbenden 1, 2 en 3 hebben zich niet expliciet over de vordering uitgelaten.

Oordeel rechtbank omtrent verstrekken stukken

Op 10 februari 2014 heeft mr. P.J. Silvis zich namens de verdachte 1 gewend tot de rechtbank met het verzoek om hem een afschrift te doen toekomen van de stukken uit het raadkamerdossier.

Op 11 februari 2014 heeft de officier van justitie de rechtbank laten weten bezwaar te hebben tegen verstrekking van alle stukken aan de raadsman, in het bijzonder de voorliggende vordering en het rechtshulpverzoek van de Duitse autoriteiten. Van een geding tussen twee partijen waar het beginsel van equality of arms een rol speelt is in een op artikel 552p Sv gestoelde procedure geen sprake. Bovendien verzet het in het interstatelijke rechtshulpverkeer geldende vertrouwensbeginsel zich tegen verstrekking aan een belanghebbende i.c. de verdachte 1 van een afschrift van het rechtshulpverzoek. Met de in dat verzoek vermelde informatie dient vertrouwelijk te worden omgegaan, zeker nu het informatie bevat over een lopend opsporingsonderzoek, aldus de officier van justitie.

De rechtbank deelt de visie van de officier van justitie niet.

In beginsel bestaat bij een als verdachte aangemerkt persoon recht op kennisneming van processtukken (artikel 30 Sv). Daar waar recht is op kennisname, is in beginsel ook recht op verkrijging van een afschrift (artikel 32 Sv en Kamerstukken I, 2011-2012, 32468, C, p. 5). Dat de raadsman van de verdachte 1 het verzoek in dit geval heeft gedaan binnen het bestek van een procedure als bedoeld in artikel 552p Sv, doet aan een en ander niet af.

Genoemde regels kunnen uitzondering leiden als door de aanzoekende autoriteiten een verzoek tot vertrouwelijkheid gedaan is (HR 15 september 1997, nr. 3702, ongepubliceerd). De stelling dat het in het interstatelijk rechtshulpverkeer geldende vertrouwensbeginsel zich verzet tegen verstrekking van een afschrift van een rechtshulpverzoek aan een belanghebbende wanneer deze ook als verdachte is aangemerkt, is in zijn algemeenheid dus onjuist.

In deze zaak is niet door de Duitse autoriteiten verzocht om geheimhouding van de onderliggende stukken. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de verdachte 1 recht had en heeft op kennisname en afschriften van de stukken uit het raadkamerdossier. Inmiddels is dan ook gevolg gegeven aan het door de raadsman gedane verzoek.

Dit oordeel is op 12 februari 2014 bij monde van de voorzitter kenbaar gemaakt aan de officier van justitie. De rechtbank hecht eraan om van haar oordeel in deze beschikking gewag te maken.

Beoordeling vordering officier van justitie

Het door de Duitse justitiële autoriteiten gedane rechtshulpverzoek is blijkens een schrijven van die autoriteiten van 12 november 2013 gebaseerd op het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken en de Overeenkomst van Wittem van 30 augustus 1979.

Op grond van artikel 1, eerste lid, van het Verdrag hebben de verdragspartijen, waaronder Nederland en Duitsland, zich er onmiddellijk toe verbonden om elkaar, in overeenstemming met de bepalingen van dat verdrag, wederzijds in zo ruim mogelijke mate rechtshulp te verlenen in procedures als de onderhavige, die betrekking hebben op strafbare feiten waarvan de bestraffing op het tijdstip van het verzoek om rechtshulp, tot de bevoegdheid behoort van rechterlijke autoriteiten van de verzoekende Partij.

Blijkens schrijvens van de Duitse autoriteiten van 24 juni 2013 en 26 augustus 2013 zijn de gedragingen waarbij verdachte 2 en verdachte 3 betrokken zijn geweest naar Duits recht in § 263 van het Strafgesetzbuchstrafbaar gesteld als Betrug en de gedragingen waarbij verdachte 1 betrokken zou zijn geweest als Beihilfe zum Betrug. Voor Betrug kan in Duitsland een vrijheidsstraf van maximaal vijf jaren worden opgelegd. Wanneer de dader beroepsmatig handelt of als lid van een bende kan een vrijheidsstraf van maximaal tien jaar worden opgelegd.

Naar het oordeel van de rechtbank kunnen diezelfde gedragingen in Nederland onder het bereik gebracht worden van de delictsomschrijving van:

• oplichting (artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht) met een strafmaximum van 4 jaar gevangenisstraf;
• deelneming aan een organisatie die tot oogmerk heeft het plegen van misdrijven (artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht) met een strafmaximum van 6 jaar gevangenisstraf.

De rechtbank is van oordeel dat met deze feiten, gelet op de omschrijving van de verzoekende Staat, de strafbaar geachte gedragingen van de betrokkene naar Nederlands recht voldoende zijn gekwalificeerd.

Voor ieder van de genoemde feiten kan naar Nederlands recht telkens een vrijheidsstraf van meer dan een jaar worden opgelegd. Uit het vorenstaande volgt dan ook dat aan het hierboven omschreven vereiste inzake de dubbele gekwalificeerde strafbaarheid in de zin van het Verdrag is voldaan.

Voor het verzoek de rechter-commissaris verlof te verlenen om (de forensische kopieën van) de door haar inbeslaggenomen en in de vordering genoemde gegevensdragers ter beschikking te stellen aan de officier van justitie geldt nog het volgende.

Ingevolge artikel 552o, derde lid, Sv zijn naar aanleiding van een rechtshulpverzoek voor inbeslagneming vatbaar, stukken van overtuiging die daarvoor vatbaar zouden zijn, indien het feit in verband waarmede de rechtshulp is gevraagd, in Nederland was begaan en dat feit aanleiding kan geven tot uitlevering aan de verzoekende staat.

In dit geval zou het inbeslaggenomene in het bedoelde geval op de voet van artikel 94 jo. 110 Sv vatbaar zijn geweest voor in beslagname.

Uit artikel 7, eerste lid, van de Overleveringswet volgt - kort gezegd - dat overlevering ter fine van vervolging wordt toegestaan voor (1) naar het recht van de uitvaardigende lidstaat benoemde strafbare feit die tevens op de in bijlage 1 bij deze wet behorende lijst staan vermeld, waarop naar het recht van de uitvaardigende lidstaat een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste drie jaren is gesteld of (2) andere feiten waarop krachtens het recht van beide staten een vrijheidsstraf met een maximum van ten minste twaalf maanden is gesteld. Aan de eisen van artikel 552o, derde lid, Sv is dan ook voldaan.

Het bovenstaande leidt tot de slotsom dat de vordering van de officier van justitie voor toewijzing in aanmerking komt, nu aan alle daarvoor in de wet en het Verdrag gestelde eisen is voldaan. Daarnaast doen zich geen belemmeringen van wezenlijke aard voor die voortvloeien uit het Verdrag onderscheidenlijk de wet, in het bijzonder artikel 552l Sv.

De rechtbank ziet in het onderhavige geval geen aanknopingspunten voor de weigeringsgronden die zijn genoemd in artikel 2 van het Verdrag. Door de inwilliging van de (aanvullende) rechtshulpverzoeken wordt evenmin gehandeld in strijd met fundamentele beginselen van Nederlands strafprocesrecht.

Het verweer van mr. W.B.M. Bos aangaande de gestelde onrechtmatigheid van de beslissing tot doorzoeking van 4 september 2013 wordt verworpen. De rechtbank ziet de vermelding van de ‘Franse’ in plaats van de ‘Duitse’ justitiële autoriteiten in de beschikking van de rechter-commissaris als een kennelijke omissie, nu het in de bedoelde beschikking genoemde Lurisnummer overeenkomt met het aan het Duitse rechtshulpverzoek toegekende Lurisnummer en daarin, net als in het rechtshulpverzoek, verdachte 1 als de betrokken verdachte is vermeld. Daarnaast geldt voor de verdachte 2 dat hij hoe dan ook niet door de doorzoeking op het adres te woonplaats is geschaad in enig rechtens te respecteren belang, nu hij daar nimmer heeft verbleven of gewoond. Dit zelfde geldt voor de verdachte 3 nu gesteld noch gebleken is dat zij ooit op dat adres heeft verbleven of gewoond.

Gezien het voorgaande zal de vordering van de officier van justitie worden toegewezen en de gevraagde verloven worden verleend.

Beslissing

De rechtbank wijst toe de vordering van de officier van justitie;

• verleent de rechter-commissaris op de voet van artikel 552p Sv verlof om de forensische kopieën van de op de aan deze beschikking gehechte beslaglijsten onder de nummers A1 tot en met A5, A7, A10, A13, A15 en A17 genoemde gegevensdragers aan de officier van justitie ter beschikking te stellen;
• verleent de officier van justitie op de voet van artikel 552p Sv verlof tot de afgifte van de forensische kopieën van de op de aan deze beschikking gehechte beslaglijsten onder de nummers BD3 en BD4 genoemde gegevensdragers aan de Duitse autoriteiten.

Lees hier de volledige uitspraak.

Fraude in paardenvleesexport: Daderschap van de rechtspersoon en feitelijk leidinggeven

Rechtbank Oost-Brabant 16 juni 2014, ECLI:NL:RBOBR:2014:3109

Na overdracht van een startproces-verbaal op 24 juli 2012 is het onderzoek Binnendieze gestart dat zich richtte op onder meer:

• het opzettelijk vervalsen van paardenpaspoorten;
• het slachten en laten slachten van paarden voor de humane consumptie die niet geschikt zijn voor humane consumptie;
• het in de humane handel brengen van vlees dat daarvoor niet geschikt is.

Tijdens een overleg bij het Productschap Vee en Vlees (hierna PVE) is het signaal geuit dat met name bij slachtplaatsmedeverdachte Vlees in Den Dungen grote aantallen paarden werden geslacht en dat het PVE diverse onregelmatigheden had vastgesteld in de administratieve verwerking hiervan.

Het was verbalisant, informatierechercheur van de Nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit bekend geworden dat vanaf medio maart 2012 door de vennootschap wekelijks paarden ter slachting werden aangeboden bij voormelde slachtplaats.

Het na de slacht verkregen vlees werd door verdachte aan bedrijf in Italië verkocht.

Over het vraagstuk van het daderschap van de rechtspersoon overweegt de rechtbank als volgt.

Blijkens de wetsgeschiedenis kan een rechtspersoon ingevolge artikel 51 Wetboek van Strafrecht worden aangemerkt als dader van een strafbaar feit indien de desbetreffende gedraging redelijkerwijs aan de rechtspersoon kan worden toegerekend. Of een (verboden) gedraging redelijkerwijs kan worden toegerekend aan de rechtspersoon, hangt af van de concrete omstandigheden van het geval en de aard van de (verboden) gedraging. Een belangrijk oriëntatiepunt is dat de gedraging heeft plaatsgevonden dan wel is verricht in de sfeer van de rechtspersoon. Zoals de officier van justitie en ook de raadsman hebben verwoord is hiervan sprake indien zich een of meer van de volgende omstandigheden voordoen:

• het gaat om een handelen of nalaten van iemand die hetzij uit hoofde van een dienstbetrekking hetzij uit anderen hoofde werkzaam is ten behoeve van de rechtspersoon;
• de gedraging past in de normale bedrijfsvoering van de rechtspersoon;
• de gedraging is de rechtspersoon dienstig geweest in het door hem uitgeoefende bedrijf;
• de rechtspersoon vermocht erover te beschikken of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en zodanig of vergelijkbaar gedrag werd blijkens de feitelijke gang van zaken door de rechtspersoon aanvaard of placht te worden aanvaard.

Onder bedoeld aanvaarden is mede begrepen het niet betrachten van de zorg die in redelijkheid van de rechtspersoon kan worden gevergd met het oog op de voorkoming van de gedraging.

Verdachte is op 1 januari 2002 opgericht en de vennoten zijn gelijkelijk bevoegd. Volgens het uittreksel Kamer van Koophandel betreffen de activiteiten “africhtstal en handelstal in paarden”.

In de inleiding heeft de rechtbank vastgesteld dat vanaf medio maart 2012 door verdachte wekelijks paarden ter slachting werden aangeboden bij voormelde slachtplaats. Verder staat vast dat verdachte in de periode vanaf augustus 2011 een groot aantal paarden liet slachten bij slachterijmedeverdachte, en dat het slachten van paarden de overige handelsactiviteiten in toenemende mate overtrof.

Uit de bewijsmiddelen is gebleken dat het de beide vennoten, de verdachte, zelf waren die de paarden tezamen met de door henzelf vervalste paardenpaspoorten aanboden bij slachterijmedeverdachte aan de keuringsarts met het doel de paarden te laten slachten voor menselijke consumptie. Kortom, het zijn de vennoten zelf die de aan verdachte verweten gedragingen telkens hebben verricht. Deze gedragingen zijn verdachte dienstig geweest en deze pasten in de normale bedrijfsvoering. De rechtbank is dan ook van oordeel dat deze gedragingen zijn toe te rekenen aan de rechtspersoon. De omstandigheid dat de registratie van de bedrijfsactiviteiten in het Handelsregister geen melding maakt van het slachten van paarden doet er niet aan af dat het slachten van paarden ten tijde van de verweten gedragingen pasten in de normale bedrijfsvoering zoals die feitelijk plaatsvond.

Het zijn aldus de beide vennoten, de verdachte, zelf geweest die de paarden tezamen met de door henzelf vervalste paardenpaspoorten aanboden aan de keuringsarts met het doel de paarden te laten slachten voor menselijke consumptie en zij hebben de aan vennootschap verweten gedragingen telkens verricht. De rechtbank is dan ook van oordeel dat verdachte als feitelijk leidinggever kan worden aangemerkt.

Uit de bewijsmiddelen en de verklaring van verdachte ter terechtzitting volgt dat de rol van verdachte ten opzichte van zijn medeverdachte broernaam 11 niet zodanig beperkt of ondergeschikt was dat ten aanzien van verdachte niet gesproken kan worden van het feitelijk leiding geven aan de verboden gedraging. In dit verband kan (onder meer) gewezen worden op de rol van verdachte rondom de in het dossier beschreven gang van zaken rondom het aangetroffen (valse) medische inlegvel van het paard naam 12, de inwisselbare rollen die verdachte met zijn medeverdachte broernaam 11 – aldus de diverse als getuigen gehoorde keuringsdierenartsen - speelde bij de aanbieding van de paarden ter keuring alsmede de telefoontapgesprekken, waaruit van een actieve bemoeienis van de verdachte blijkt om het onderzoek te frustreren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bestuurlijke boetes leiden tot niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie

Rechtbank Amsterdam 7 februari 2014, ECLI:NL:RBAMS:2014:3240

Wegens overtreding van de Wet Arbeid Vreemdelingen heeft verdachte twee bestuurlijke boetes, van tezamen € 8.000, opgelegd gekregen. In het kader van de ontvankelijkheid van de officier van justitie is de vraag aan de orde of aan verdachte hetzelfde feit wordt ten laste gelegd als waarvoor voornoemde boetes zijn opgelegd.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat oplegging van de bestuurlijke boetes de vervolging tegen verdachte niet in de weg staat, omdat geen sprake is van hetzelfde feit als bedoeld in artikel 68 Sr.

De politierechter oordeelt anders en overweegt als volgt.

Blijkens vaste jurisprudentie van de Hoge Raad moeten bij toetsing van de vraag of van hetzelfde feit in de zin van artikel 68 Sr sprake is, als relevante factoren worden betrokken de juridische aard van de feiten -in het bijzonder de rechtsgoederen ter bescherming waarvan de delictsomschrijvingen strekken en de strafmaxima die op de feiten zijn gesteld- en de gedraging van de verdachte. Verdachte wordt -conform het bepaalde in artikel 197a, tweede lid, Sr primair en artikel 197b Sr subsidiair- verweten dat hij illegale vreemdelingen behulpzaam is geweest bij hun verblijf in Nederland door hen meermalen arbeid te hebben laten verrichten en hen daarvoor te hebben betaald. De essentie van dit verwijt ligt naar het oordeel van de politierechter in hetzelfde vlak als de Wav, die ook de tewerkstelling van illegale vreemdelingen beoogt te bestrijden.

Gelet op het voornoemde moet worden vastgesteld dat de rechtsgoederen die in deze strafzaak en met oplegging van de bestuurlijke boetes worden beschermd, (nagenoeg) dezelfde zijn. Omdat dit ook voor de verdachte verweten gedragingen geldt, is de politierechter van oordeel dat het in deze strafzaak om hetzelfde feit in de zin van artikel 68 Sr gaat als in de bestuurlijke boetes. Dit brengt mee dat sprake is van een dubbele vervolging tegen verdachte, die in strijd is met het “ne bis in idem”- beginsel en leidt tot de niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.

De politierechter komt op grond van het voorgaande tot de niet-ontvankelijk in de vervolging van de officier van justitie.

Lees hier de volledige uitspraak.

Onjuiste huisvesting legkippen, gepleegd door een rechtspersoon. Gedoogbeleid?

Rechtbank Oost-Brabant 3 juni 2014, ECLI:NL:RBOBR:2014:3093

De zaak is aanhangig gemaakt bij dagvaarding van 29 januari 2014. Aan verdachte is ten laste gelegd dat: zij op een of meer tijdstippen in of om- streeks de periode 27 september 2012 tot en met 4 april 2013 te Venhorst, gemeente Boekel, althans in Nederland, een hoeveelheid legkippen heeft ge- huisvest en/of verzorgd terwijl dit niet overeenkomstig de artikelen 4 en/of 7 en/of 8, eerste en/of tweede lid, en/of 9 en/of 10 van het Legkip- penbesluit 2003 geschiedde, aangezien de dieren werden gehouden in (een) niet-aangepaste kooi(en) (traditionele legbatterij(en)).

Gedoogbeleid?

De raadsman van verdachte heeft op de in de pleitnota aangevoerde gronden gesteld dat er in Nederland een aantal legkippenbedrijven waarin legkippen worden gehouden in strijd met het Legkippenbesluit 2003 hierna: het Besluit wordt gedoogd, omdat deze bedrijven, naast het produceren van con- sumptie-eieren ook deelnemen aan een fokprogramma, de zogenaamde “recurrentbedrijven”. Deze bedrijven worden niet vervolgd en verdachte wel. In de ogen van de raadsman wordt daardoor gehandeld in strijd met het gelijkheidsbeginsel. Volgens de verdediging moet de officier van justitie om die reden niet-ontvankelijk worden verklaard.

De rechtbank overweegt het navolgende.

Uit het onder nummer 75029 door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit op 11 september 2013 opgemaakte proces-verbaal blijkt dat bedrijf op een twaalftal locaties in Nederland basisfokbedrijven voert, waarin via uitgebalanceerde fok- en research- en developmentprogramma’s leg- hennen genetisch worden verbeterd. De basisfokkerij vindt plaats op de basisfokbedrijven waarbij eigenschappen aan individuele dieren worden gemeten. De bepalingen van het Besluit over het houden van legkippen zijn niet geschikt voor gebruik in de basisfokkerij zoals de recurrentbedrijven die uitvoeren. Omdat de recurrentbedrijven een essentieel onderdeel zijn van de basisfokkerij, heeft het Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij in 2010 bepaald dat het Besluit niet van toepassing is op deze bedrijven. Er is gezocht naar een oplossing door het aanpassen van de legbatterijen op de recurrentbedrijven. Essentiële uitgangspunten voor deze aanpassingen zijn de kleine groepen en de voorwaarde dat er op deze bedrijven geen gangbaar legpluimvee wordt gehouden.

Vaststaat dat verdachte niet bij het fokprogramma van bedrijf is aangesloten en niet als een recurrentbedrijf is aangemerkt. Bovendien hield verdachte de kippen uitsluitend voor de gebruikelijke productie van (onbevruchte) eieren, en niet in het kader van een fokprogramma of anderszins ten behoeve van wetenschappelijk onderzoek. Er is derhalve geen sprake van gelijke gevallen bij vergelijking van de recurrentbedrijven met het bedrijf van verdachte.

Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is de rechtbank van oordeel dat door de vervolging van verdachte het gelijkheidsbeginsel niet is geschonden. De rechtbank verwerpt het daarover door de raadsman gevoerde verweer.

Bewijsoverweging

Door verdachte is ter terechtzitting van 20 mei 2014 erkend dat er in de periode van 27 september 2012 tot en met 4 april 2013 op haar bedrijf ge- legen aan de adres 2 kippen in kooien werden gehouden. De raadsman heeft met betrekking tot die kooien aangevoerd, dat na juli 2012 door verdachte in de verouderde kooien alsnog verrijkingselementen zijn aangebracht en dat die kooien voldeden aan de aan verrijkte kooien gestelde eisen, behalve voor wat betreft hoogte.

De officier van justitie is van oordeel dat het verdachte niet was toegestaan vanaf 1 juli 2012 legkippen in kooien te houden omdat de verdachte niet heeft voldaan aan de voorwaarden als bedoeld in artikel 2, vierde lid van het besluit.

Oordeel rechtbank

Verdachte heeft erkend dat zij in de tenlastegelegde periode legkippen heeft gehouden in kooien die qua maatvoering niet voldeden aan de daaraan in het Besluit gegeven voorschriften.

De rechtbank acht dan ook wettig en overtuigend bewezen dat verdachte in de periode van 27 september 2012 tot en met 4 april 2012 legkippen heeft gehuisvest in strijd met het bepaalde in het Besluit.

Dat verdachte in die periode legkippen in strijd met het Besluit heeft ver- zorgd, acht de rechtbank evenals de officier van justitie, niet wettig en over- tuigend bewezen. Van dit onderdeel van de tenlastelegging zal verdachte worden vrijgesproken.

Bewezenverklaring

Overtreding van een voorschrift gesteld krachtens artikel 45 eerste lid van de Gezondheids- en welzijnswet voor dieren, begaan door een rechtsper- soon, artikelen 2 en 4 van het Legkippenbesluit 2003.

Strafoplegging

Verdachte wordt veroordeeld tot een geldboete van € 15.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich drie jaar lang schuldig gemaakt aan oplichting door het opleggen van fictieve boetes

Rechtbank Noord-Holland 26 mei 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:4902

Verdachte heeft gedurende een periode van ruim drie jaar [slachtoffer 2] en [slachtoffer 1] opgelicht door middel van het opleggen van fictieve boetes aan [slachtoffer 1], die deze zou hebben opgelopen door illegaal gebruik van zijn zendapparatuur.

Verdachte vertelde zijn slachtoffer dat hij in de gevangenis zou belanden als hij niet zou betalen. Onder die dreiging zijn aanzienlijke geldbedragen (in total zo’n € 95.888) van de rekeningen van [slachtoffer 2] en [slachtoffer 1] opgenomen en overgeboekt naar de rekeningen van verdachte en zijn vrouw, dan wel contant aan verdachte voldaan. Van deze bedragen heeft verdachte vorstelijk geleefd, getuige de vele aankopen van dure sieraden, auto’s en apparatuur. Verdachte kende [slachtoffer 1] al meer dan twintig jaar en was op de hoogte van het feit dat hij een hersenbeschadiging heeft, waardoor hij te goed van vertrouwen is. Door hem op deze wijze geld af te troggelen heeft verdachte op grove wijze misbruik gemaakt van de kwetsbaarheid en goedgelovigheid van [slachtoffer 1]. Hoewel verdachte uiteindelijk wel heeft bekend, bleef hij ook ter terechtzitting nog draaien en trachtte hij de “schuld” zo veel mogelijk bij de kwetsbare [slachtoffer 1] te leggen, die uit angst niet ter terechtzitting durfde te verschijnen. De rechtbank neemt verdachte dit kwalijk.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden, met een proeftijd van 2 jaar. Voorts wordt verdachte veroordeeld tot het verrichten van 240 uren taakstraf.

Lees hier de volledige uitspraak.

De echtgenote van verdachte, die willens en wetens heeft geprofiteerd van de geldbedragen die voortkwamen uit de stelselmatige oplichtingspraktijken van haar man, wordt wegens medeplegen van gewoontewitwassen veroordeeld tot een taakstraf van 120 uur waarvan 80 uur voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier die volledige uitspraak.