Vonnissen Urker visfraudezaak

De verdachten in de Urker visfraudezaak worden door de rechtbank Midden-Nederland vrijgesproken van het plegen van valsheid in geschrift.

Verdachten werden ervan verdacht dat zij valse facturen hadden opgemaakt voor leveringen van vis aan veelal buitenlandse afnemers. De verdenking was dat feitelijk yellowfin sole of schar geleverd werd, terwijl op de facturen de (destijds) duurdere schol stond vermeld.

De rechtbank is van oordeel dat het vermelden van schol op de factuur terwijl er YFS of schar geleverd werd een valsheid in de zin van artikel 225 Sr oplevert. Tevens is de rechtbank van oordeel dat verdachte , middels het toerekenen van het opzet van de bestuurder, opzet daartoe gehad. De rechtbank acht het oogmerk tot misleiding echter niet bewezen en spreekt verdachten daarom vrij.

Lees de volledige uitspraken:

• Rechtbank Midden-Nederland 6 december 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:6256
• Rechtbank Midden-Nederland 6 december 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:6254
• Rechtbank Midden-Nederland 6 december 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:6253
• Rechtbank Midden-Nederland 6 december 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:6248
• Rechtbank Midden-Nederland 6 december 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:6240

Veroordeling wegens verduistering door algemeen directeur adviesbureau

Rechtbank Noord-Nederland 3 december 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:7602

De rechtbank heeft vier gevallen van verduistering bewezen verklaard. Door het handelen van verdachte zijn de slachtoffers/benadeelde partijen financieel benadeeld. De slachtoffers waren meestal mensen die voor de oplossing van hun financiële problemen met hun (spaar)geld bij het financieel adviesbureau van verdachte aanklopten.

Daarbij is de rechtbank uit de handelwijze van verdachte gebleken dat hij bewust stelselmatig gedurende een langere periode bezig is geweest om de voor andere doeleinden gestorte bedragen privé te gebruiken. Verdachte boekte (meestal) meteen nadat de stortingen waren gedaan, deze over naar een (privé)rekening om de gelden voor eigen gebruik aan te wenden.

Door zijn handelen heeft verdachte ernstig misbruik heeft gemaakt van het vertrouwen wat mensen in verdachte en zijn bedrijf hadden gesteld. Bovendien is het aanzien van de financiële sector en zijn beroepsgroep geschaad.

Bewezenverklaring

1. Verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige feitelijke keiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht;
2. Verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige feitelijke keiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht;
3. Verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige feitelijke keiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht;
4. Verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige feitelijke keiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

Strafoplegging

Verdachte is op 1 februari 2013 door deze rechtbank voor soortgelijke feiten veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 9 maanden, waarvan 3 maanden voorwaardelijk. De officier van justitie had 18 maanden gevangenisstraf, waarvan 6 maanden voorwaardelijk gevorderd. De onderhavige feiten waren toen als ad informandum bij die betreffende strafzaak gevoegd. Echter heeft verdachte deze feiten ter terechtzitting van 18 januari 2013 ontkend.

De rechtbank heeft vier gevallen van verduistering bewezen verklaard. De rechtbank rekent verdachte ook deze feiten in hoge mate aan. Door het handelen van verdachte zijn de slachtoffers/benadeelde partijen financieel benadeeld. De slachtoffers waren meestal mensen die voor de oplossing van hun financiële problemen met hun (spaar)geld bij het financieel adviesbureau van verdachte aanklopten.

De rechtbank acht passend en geboden een gevangenisstraf voor de duur van 9 maanden, waarvan een gedeelte van 3 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rb: H. heeft zich in de periode dat hij gedeputeerde was van de provincie Noord-Holland meerdere malen als ambtenaar laten omkopen en uit misdrijf verkregen gelden witge-wassen

Rechtbank Noord-Holland 3 december 2013, ECLI:NL:RBNHO:2013:11551

Op 4 juli 2001 ondertekent verdachte daartoe samen met zijn echtgenote, medeverdachte 1, een overeenkomst met de Belastingdienst om de weg vrij te maken voor zijn wethouderschap in Amsterdam. In deze “ruling” wordt overeengekomen dat tijdens de wethoudersperiode geen enkele bedrijfsactiviteit mag worden verricht door bedrijf 2 en ook niet door bedrijf 1. In feite mogen uitsluitend noodzakelijke administratieve handelingen worden verricht om wettelijke verplichtingen na te komen. Verdachte dient af te treden als directeur en alle aandelen in bedrijf 2 te verkopen aan zijn echtgenote met wie hij buiten gemeenschap van goederen is gehuwd. Behoudens het door de gemeente Amsterdam uitgekeerde salaris en vergoedingen mag het wethouderschap in de betreffende periode op geen enkele wijze leiden tot voordelen voor bedrijf 2, bedrijf 1, de echtgenote van verdachte of verdachte zelf. Ook mogen in die periode geen uit het wethouderschap voortvloeiende toezeggingen of afspraken worden gemaakt, die opdrachten c.q. voordelen voor bedrijf 2, bedrijf 1, echtgenote van verdachte of verdachte zelf tot gevolg hebben in de periode na het wethouderschap.

Verdachte heeft meerdere keren verklaard dat deze regeling met de Belastingdienst nog immer van kracht is en ook was tijdens de periode dat hij lid was van Provinciale Staten en gedeputeerde was van de Provincie Noord-Holland.

Bij het aanvaarden van de functie van gedeputeerde schreef verdachte op 7 januari 2005 aan de Commissaris der Koningin, betrokkene 23, dat hij aan zijn advocaten opdracht heeft gegeven aan al zijn zakelijke activiteiten een einde te maken opdat hij het ambt van gedeputeerde geheel vrij kan beginnen en om zoveel mogelijk iedere gesuggereerde toekomstige schijn van belangenverstrengeling te elimineren. Hij meldt daarin tevens dat hij eerder gebruik heeft gemaakt van het recht met de fiscus een zogenaamde ruling te treffen , waardoor zijn echtgenote nu alle aandelen van bedrijf 2 en aan haar gelieerde ondernemingen in haar bezit heeft. Verdachte noemt daarin 5 functies die hij graag wil behouden: lid raad van Toezicht bedrijf 46, Commissaris bedrijf 47, Lid Adviesraad bank 4, Voorzitter Adviescollege bedrijf 24 en Voorzitter Adviesraad bedrijf 48. Tevens noemt hij het voorzitterschap van de stichting vrienden Mytyl- en Tyltylschool, Stichting Hart voor het Vondelpark en lidmaatschap van de Advisoryboard Amsterdam Admirals.

In de brieven die verdachte vervolgens op 9 januari 2005 aan relaties stuurt, waaronder bedrijf 3 en bedrijf 5, schrijft hij dat de contractuele verplichtingen van bedrijf 1 worden opgeschort tot na de eerstvolgende verkiezingen medio 2007 als hij terugtreedt als gedeputeerde. Tevens geeft hij aan dat hij zijn werkzaamheden voor bedrijf 1 beëindigt met ingang van 10 januari 2005. Eén en ander ter vermijding van iedere schijn van belangenverstrengeling dan wel tegenstelling.

In werkelijkheid blijft verdachte advieswerkzaamheden verrichten voor diverse bestaande cliënten, maar ook voor nieuwe cliënten. In de overeenkomst die verdachte op 1 oktober 2006 sluit met betrokkene 8 wordt overeengekomen dat verdachte namens bedrijf 1 als Voorzitter van de Raad van Toezicht en Advies zal optreden namens bedrijf 15. In deze overeenkomst wordt formeel opgemerkt dat bedrijf 1 geen betaald advieswerk zal leveren met betrekking tot zaken waar de provincie Noord-Holland als partij een rol speelt. Uit voorgaande overwegingen, bijvoorbeeld ten aanzien van het huisbankierschap, blijkt dat deze opmerking in de overeenkomst slechts een papieren opmerking betrof.

Verdachte heeft voorts verklaard dat er in de praktijk binnen bedrijf 1 drie dingen plaatsvonden: 1. Het nog ontvangen van betalingen die hun grondslag hadden in een contract dat gesloten was voorafgaand aan het gedeputeerdeschap. 2. Het ontvangen van vaste vergoedingen voor commissariaten. 3. Incidentele adviezen.

Personen of bedrijven waar hij voorheen, in het verleden, zaken mee deed, bleef hij met het oog op de toekomst, voorzien van extra informatie over zaken die de provincie als orgaan niet raakten. Tevens adviseerde hij bedrijven als bedrijf 8, bedrijf 11 en bedrijf 14. Voor deze adviezen vroeg hij betaling aan deze bedrijven. Verdachte meldde deze activiteiten niet bij de provincie.

Verdachte heeft formeel een beeld gecreëerd, dat hij geen advieswerkzaamheden vanuit bedrijf 1 verrichtte, gelet op de brieven aan de Commissaris der Koningin, de overeenkomst met de Belastingdienst en de brieven aan de bedrijven, die hij adviseerde bij aanvang van zijn gedeputeerdenschap. De werkelijkheid was echter volstrekt anders. Blijkens zijn verklaringen bleef verdachte aan bedrijven adviseren en ook, zoals uit het voorgaande blijkt, aan bedrijven die werkzaam waren op het grondgebied van de provincie Noord-Holland en daar belangen hadden.

Verdachte heeft zich in de periode van 1 januari 2004 tot en met 6 juli 2009 schuldig gemaakt aan vier gevallen van ambtelijke corruptie, het (laten) opmaken van een groot aantal valse facturen en witwassen terwijl hij lid van de Provinciale Staten en vervolgens gedeputeerde van de provincie Noord-Holland was. Hij heeft hiervoor onder meer gebruik gemaakt van zijn bedrijf bedrijf 1, dat hij op naam van zijn vrouw heeft laten zetten, alsmede van het bedrijf van een bevriende makelaar. Door het versturen van deze valse facturen verkreeg hij geldbedragen en/of beloften van bedrijven die er belang bij konden hebben dat verdachte hen als statenlid dan wel gedeputeerde minstens goedgezind zou zijn.

Voor een goed functioneren van een democratische samenleving is het van belang dat burgers vertrouwen hebben in het openbaar bestuur en de objectiviteit van overheidsbeslissingen. Door zijn handelen heeft verdachte het vertrouwen dat burgers moeten kunnen hebben in een integere overheid geschaad. Dit geldt temeer nu van verdachte als gedeputeerde een bijzondere voorbeeldfunctie uitging. De rechtbank rekent het verdachte zwaar aan dat hij eigen winstbejag kennelijk zwaarder heeft laten wegen dan dit belang. Verdachte heeft voorts ter terechtzitting laten blijken het laakbare van zijn handelen niet in te zien.

De rechtbank heeft anderzijds bij het vaststellen van de strafmaat rekening gehouden met het feit dat verdachte niet eerder voor strafbare feiten is veroordeeld. Hij en zijn gezin zijn door de grote media-aandacht voor het strafrechtelijk onderzoek en het strafproces getroffen. Verdachte heeft financiële problemen en moeite om een functie te vinden op het niveau dat hij gewend was.

De rechtbank komt tot een lagere straf dan door de officier van justitie is geëist, omdat de rechtbank bij de bepaling van de straf rekening heeft gehouden met het feit dat zij verdachte van feit 5 heeft vrijgesproken en verdachte heeft ontslagen van rechtsvervolging ten aanzien van het witwassen van twee geldbedragen, die tezamen een wezenlijk deel van het totale ten laste gelegde bedrag vormen.

De rechtbank veroordeelt Ton H. tot een gevangenisstraf van 3 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Machtiging OVC-gesprekken voldoet aan toets. Ontbreken pv ex Besluit technische hulpmiddelen zonder consequenties.

Rechtbank Rotterdam 22 november 2013, ECLI:NL:HR:2013:1575

Verdenking

Aan de verdachte is ten laste gelegd hetgeen is vermeld in de vordering nadere omschrijving tenlastelegging, waarbij de oorspronkelijke opgave van het de feiten als bedoeld in artikel 261, derde lid van het Wetboek van Strafvordering op vordering van de officier van justitie is gewijzigd. De tekst van de nader omschreven tenlastelegging is als bijlage I aan dit vonnis gehecht. Deze bijlage maakt deel uit van dit vonnis.

OVC-gesprekken

In deze zaak is aangevoerd  dat de OVC-gesprekken dienen te worden uitgesloten van het bewijs nu dit de inzet van OVC-apparatuur, in ieder geval vanaf april 2011, onrechtmatig is geweest.

Is het bevel OVC afgegeven waar met een minder ingrijpend middel had kunnen worden volstaan?

Daarover valt het volgende te zeggen. Uit het dossier op dit punt doemt het beeld op van een verdachte die in - aan de OVC aanvraag voorafgaande opgenomen - (tap)gesprekken vaag en niet concreet spreekt en dit overigens steeds in één op één gesprekken doet. Gelet hierop en hetgeen daaromtrent (bijvoorbeeld) in de aanvraag OVC in het dossier op de pp 1153-1161 wordt gerelateerd heeft de rechter-commissaris in redelijkheid tot het verstrekken van de gevorderde OVC-machtigingen kunnen komen. Niet valt in te zien dat die situatie zo wezenlijk anders zou zijn geweest in april 2011 dat de rechter-commissaris in redelijkheid tot een andere beslissing had moeten komen. Aan een toetsing van de artikelen 6 en 8 EVRM in dit opzicht wordt derhalve reeds hierom niet toegekomen. Het verweer wordt aldus verworpen.

Proces-verbaal over inzet OVC

Daarnaast zou de inzet van de OVC onrechtmatig zijn geweest nu een proces-verbaal als bedoeld in art 7 lid 4 Besluit technische hulpmiddelen strafvordering zou ontbreken. Dat proces-verbaal ontbreekt inderdaad in het dossier. De vraag is of dit tot enig gevolg, en zo ja welk, dient te leiden. Het bovengenoemde besluit vindt zijn basis in artikel 126ee Sv dat aangeeft dat tegenonderzoek tegen uitkomsten (126 ee-e Sv) mogelijk moet zijn. Het ontbreken van een proces-verbaal met betrekking tot de plaatsing kan een indicatie voor zo’n onderzoek zijn, gericht op de kwaliteit van het ingezette middel, waarop het bovengenoemde besluit gezien de geschiedenis op de totstandkoming van dat besluit uitsluitend ziet. Nu zo’n - kwaliteitsgericht - tegenonderzoek niet is gevraagd door de verdediging, is er ook geen belang bij het ontbreken van het proces-verbaal ex art 7 lid 4 van het besluit. Betoogd zou nog kunnen worden dat het ontbreken op zich zelf wel een vormfout in de zin van art 359a Sv oplevert, maar de rechtbank zal gezien de geringe betekenis daarvan volstaan met de constatering van die vormfout en zal daar verder geen gevolgen aan verbinden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rb acht bewezen dat er sprake is van oplichting, meermalen gepleegd, en valsheid in geschrift. De spijt en schaamte die verdachte zegt te ervaren kunnen niet zondermeer als oprecht worden aangenomen.

Rechtbank Amsterdam 22 november 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:7777

Verdachte heeft in een periode van ongeveer 2,5 jaar 49 personen opgelicht, door op slinkse wijze voor te spiegelen dat verdachte tegen betaling concertkaarten, kleding of woonruimte ter beschikking zou stellen, terwijl zij dit nooit van plan was te doen.

Daarnaast heeft zij valselijk twee aanvraagformulieren opgemaakt met het doel om bankrekeningen voor haar en haar echtgenoot te verkrijgen.

Verdachte wist op geraffineerde wijze het vertrouwen van de aangevers te winnen om hen te bewegen geld naar haar over te maken of te overhandigen. Nadat zij begrepen hadden dat zij waren opgelicht, hebben diverse aangevers geprobeerd om in contact te komen met verdachte teneinde het door hen betaalde geldbedrag terug te krijgen. Verdachte liet zich daar echter weinig aan gelegen liggen, reageerde met smoesjes of wees de betreffende aangever grof de deur.

De spijt en schaamte die verdachte thans zegt te ervaren, kunnen, gezien haar onverbeterlijkheid in het verleden, daarom niet zondermeer als oprecht worden aangenomen.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 12 maanden, waarvan 3 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Klaagschrift strekkende tot teruggave van door klager aan het OM verstrekte verzegelde enveloppen met gegevens ongegrond verklaard

Rechtbank Noord-Nederland 28 november 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:7364

De officier van justitie heeft op 26 maart en op 31 mei 2013 op grond van artikel 126nd Sv en artikel 25 lid 9 van de Wet op het notarisambt (Wna) van klager gegevens gevorderd met betrekking tot een zestal in de vorderingen nader aangeduide leveringen van onroerend goed, waarbij gebruik is gemaakt van de door klager als notaris aangehouden bijzondere rekening.

Klager heeft de gevorderde gegevens verstrekt, zij het dat hij ten aanzien van een aantal gegevens heeft aangegeven dat deze in zijn visie vallen onder zijn notariële beroepsgeheim. Deze gegevens heeft hij aan het OM verstrekt in een verzegelde envelop, onder gelijktijdige indiening van het onderhavige klaagschrift. Het gaat daarbij om de volgende onderdelen:

• de namen, adressen, woonplaatsen en specifieke rol van alle gevolmachtigden, woordvoerders en contactpersonen die betrokken zijn bij (de financiële afwikkeling van) de in de vorderingen aangeduide leveringen, ook indien zij niet in de akte van levering of de kadastrale gegevens zijn vermeld (punt 5 van de vordering van 31 mei 2013, aanvullend punt 1 van de vordering van 26 maart 2013); en
• de gegevens van ondertekende schriftelijke volmachten betrekking hebbende op door de koper aangewezen gevolmachtigden binnen en buiten het notariskantoor van klager (punt 7 van de vordering van 31 mei 2013, aanvullend punt 3 van de vordering van 26 maart 2013).

Namens klager is in een voorafgaande schriftelijke toelichting en ter zitting van de raadkamer betoogd dat de hierboven bedoelde gegevens buiten het bereik van het bepaalde in artikel 25 lid 9 Wna vallen.

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot ongegrondverklaring van het klaagschrift. Zij heeft zich in reactie op de toelichting door en namens klager op het standpunt gesteld dat onder meer uit de wetsgeschiedenis volgt dat artikel 25 lid 9 Wna wel degelijk op de door haar gevorderde gegevens van toepassing is.

De rechtbank overweegt als volgt.

Ingevolge artikel 22 lid 1 Wna is de notaris tot geheimhouding verplicht ten aanzien van al hetgeen waarvan hij uit hoofde van zijn werkzaamheid als zodanig kennis neemt, tenzij bij of krachtens de wet anders is bepaald.

De Hoge Raad heeft in het verleden in zijn jurisprudentie tot uitdrukking gebracht dat het ambtsgeheim van de notaris van zodanig gewicht is dat de plicht tot geheimhouding alleen doorbroken kan worden, hetzij door de geheimhouder zelf, hetzij door de rechter, indien uitzonderlijke omstandigheden rechtvaardigen dat het belang van de waarheidsvinding prevaleert boven het belang van geheimhouding. Daarvan is bijvoorbeeld sprake indien de notaris zelf verdachte is van ernstige strafbare feiten die de kern van zijn functie raken.

In de Memorie van Toelichting bij de wetswijziging waarbij de informatieplicht van artikel 25 Wna is ingevoerd (Tweede Kamer, vergaderjaar 201-2011, 32 700, nr. 3) wordt onder meer overwogen dat de jurisprudentie van de Hoge Raad in de praktijk tot gevolg heeft gehad dat, in die gevallen waarin er geen sprake is van een verdenking jegens de notaris zelf, diens ambtsgeheim veelal een beletsel vormt voor de verkrijging van informatie, met als maatschappelijk onwenselijk gevolg dat geldstromen die verband houden met fiscale fraude of andere (ernstige) financieel-economische criminaliteit aan het oog onttrokken worden zodra de betrokken partijen een notaris inschakelen.

De Memorie van Toelichting maakt duidelijk dat artikel 25 lid 8 en lid 9 Wna bedoeld zijn om dit laatste te voorkomen, door de Belastingdienst en de opsporingsautoriteiten de mogelijkheid te geven om informatie van een notaris te vragen met betrekking tot het gebruik van diens bijzondere rekening, ook in die situaties waarin niet direct sprake is van het soort uitzonderlijke omstandigheden waarop de jurisprudentie van de Hoge Raad ziet.

Door de uitzondering op de notariële geheimhoudingsplicht te beperken tot gegevens die betrekking hebben op de bijzondere rekening wordt, zo stelt de Memorie van Toelichting, de inhoudelijke kant van de notariële dienstverlening buiten beschouwing gelaten en de vertrouwelijkheid van de relatie tussen de notaris en diens cliënt zoveel mogelijk ontzien.

Uit de redactie van artikel 25 lid 8 Wna blijkt dat de informatieplicht van de notaris aan de Belastingdienst restrictief van aard is, nu in dit artikellid wordt bepaald dat alleen informatie kan worden gevraagd met betrekking tot een beperkt aantal gegevens ten aanzien van specifiek aangeduide transacties of betalingen met betrekking tot de bijzondere rekening. De plicht van de notaris tot het verstrekken van informatie aan opsporingsambtenaren, de officier van justitie of de rechter-commissaris, zoals neergelegd in artikel 25 lid 9 Wna, is minder restrictief omschreven. In dit artikellid wordt in algemene zin gesproken over “de gegevens met betrekking tot de bijzondere rekening”. Uit de Memorie van Toelichting blijkt dat dit verschil uitdrukkelijk zo is beoogd. Daarbij wordt onder meer overwogen dat de omvang van de hier bedoelde informatieplicht aansluit bij “de aard en de reikwijdte van de specifieke opsporingsbevoegdheid die in een concreet geval wordt uitgeoefend” en dat met deze ruimere verplichting beoogd wordt recht te doen aan “het zeer zwaarwegende belang van een effectieve bestrijding van financieel-economische criminaliteit”.

De vraag is nu of de door de officier van justitie gevorderde gegevens (in de punten 5 en 7 van de vordering van 31 mei 2013 en in de aanvullende punten 1 en 3 van de vordering van 26 maart 2013) onder de informatieplicht van artikel 25 lid 9 Wna vallen, zoals de officier van justitie heeft gesteld en klager heeft bestreden.

Vooropgesteld moet worden dat het ook bij de (ruimere) informatieplicht van artikel 25 lid 9 Wna alleen kan gaan om gegevens die betrekking hebben op de bijzondere rekening die door de notaris wordt aangehouden. De Memorie van Toelichting maakt afdoende duidelijk dat uitdrukkelijk voor deze fundamentele beperking is gekozen om het ambtsgeheim van de notaris voor wat betreft zijn inhoudelijke dienstverlening intact te laten.

Naar het oordeel van de rechtbank houdt het voorgaande echter niet in dat de officier van justitie alleen de gegevens zou mogen vorderen van diegenen die rechtstreeks betrokken zijn geweest bij een financiële handeling waarbij gebruik is gemaakt van de bijzondere rekening van de notaris, zoals wel het geval is bij de informatieplicht neergelegd in artikel 25 lid 8 Wna, en niet ook van diegenen die op de achtergrond (bijvoorbeeld als opdrachtgever) bij deze transactie betrokken waren. Een dergelijke uitleg zou immers geen recht doen aan de bedoeling van artikel 25 lid 9 Wna, namelijk te voorkomen dat door de inschakeling van een notaris de criminele aard van bepaalde financiële transacties verhuld zou blijven en het mogelijk maken van een effectieve bestrijding van financieel-economische criminaliteit, waartoe ook behoort de opsporing van de personen die daarbij (direct of indirect) zijn betrokken.

Uit de toelichting die de officier van justitie op haar vorderingen heeft gegeven, blijkt genoegzaam dat zij hiermee inderdaad beoogt om zicht te krijgen op mogelijke andere personen die bij de aangeduide transacties (die via de bijzondere rekening van klager zijn gelopen) betrokken waren dan de personen wier naam in de betreffende aktes staat vermeld. Deze gegevens vallen naar het oordeel van de rechtbank binnen de aard en reikwijdte van de opsporingsbevoegdheid die in dit concrete geval wordt uitgeoefend (artikel 126nd Sv) en maken, gegeven de aard van het onderzoek (dat zich richt op de opsporing van omvangrijke financiële criminaliteit) waarbinnen deze vorderingen zijn gedaan, ook overigens geen disproportionele inbreuk op klagers ambtsgeheim.

Uit het voorgaande volgt dat de onderdelen van de vorderingen van de officier van justitie waartegen het klaagschrift zich richt, niet vallen onder klagers geheimhoudingsplicht als notaris, zodat er geen reden is om te oordelen dat de officier van justitie daarvan geen kennis zou mogen nemen. Het klaagschrift is daarom ongegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.

Overweging over de ontvankelijkheid van een verzoek tot wraking in een strafzaak op grond van de Overleveringswet

Rechtbank Amsterdam 4 januari 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:BZ1371

Op 15 november 2012 heeft de IRK de overleveringsdetentie van verzoeker voor de duur van vijftien dagen verlengd, ingaande op 28 november 2012. Vanuit het perspectief van verzoeker betekende dit dat hij met ingang van 28 november 2012 nog vijftien dagen moest zitten. Op 12 december 2012 zou hij in vrijheid worden gesteld, tenzij de overleveringsdetentie tijdig of met terugwerkende kracht zou worden verlengd. Een verlenging met terugwerkende kracht kan alleen worden uitgesproken door een meervoudige kamer. Op ter zitting nader toegelichte gronden stelt verzoeker dat zijn overleveringsdetentie niet tijdig is verlengd en evenmin heeft een behandeling voor een meervoudige kamer plaatsgevonden waarbij dit met terugwerkende kracht zou kunnen worden gedaan. Naar de mening van verzoeker blijkt uit de omstandigheid dat de rechter zich bevoegd heeft geacht om de zaak te behandelen, en uit de evidente telfout die zij heeft gemaakt, dat zij in deze zaak vooringenomen is dan wel de schijn daarvan heeft gewekt.

De rechter heeft na het mondelinge verzoek tot wraking de officier van justitie het woord gegeven en vervolgens rauwelijks en zonder verzoeker of diens raadsman te horen, medegedeeld dat zij de vordering van de officier zou toewijzen. Daarop aangesproken heeft de rechter toegegeven te snel te zijn geweest en verzoeker alsnog gelegenheid gegeven zijn zienswijze te geven. Omdat de beslissing al was genomen, heeft verzoeker aangegeven hierop niet in te gaan, omdat dit mosterd na de maaltijd zou zijn. Hieruit volgt dat de rechter geen hoor en wederhoor heeft toegepast hetgeen vooringenomenheid oplevert, dan wel de schijn daarvan, aldus verzoeker.

De weergave van het verloop der dingen staat verkeerd vermeld in het bevel verlenging gevangenhouding van 13 december 2012. In het bevel staat immers vermeld dat de beslissing is genomen nadat verzoeker en zijn advocaat waren gehoord. Dat is niet een weergave van de werkelijkheid. De beslissing was al gegeven voordat verzoeker in de gelegenheid werd gesteld zijn visie op de vordering te geven. Hiermee tracht de rechter haar partijdige gedrag te verhullen. Ook dat levert vooringenomenheid van de rechter op.

De reactie van de rechter

De rechter heeft gewezen op de door haar overgelegde schriftelijke reactie waarin de manier waarop de termijnen worden berekend, wordt uitgelegd. De officier van justitie heeft die manier van berekenen bevestigd. De berekeningswijze wordt ook ondersteund door jurisprudentie. Ten aanzien van het schenden van hoor en wederhoor heeft de rechter aangevoerd dat zij te snel heeft beslis. Hierdoor is vergeten hoor en wederhoor toe te passen. In dat verband heeft de rechter aangevoerd dat er tijdens de zitting een onprettige stemming hing. De rechter heeft verder aangevoerd dat van verhullen van de van de gang van zaken geen sprake is. Voor het geven van een bevel tot gevangenhouding wordt gebruik gemaakt van een standaardformulier. De juiste gang van zaken staat vermeld in het van de zitting opgemaakte proces-verbaal, dat aanstonds, in aanwezigheid van de opgeëiste persoon en zijn raadsman, op de zitting aan de griffier is gedicteerd.

Het standpunt van het openbaar ministerie

De officier van justitie heeft aangevoerd dat zich geen (vrees voor) partijdigheid van de rechter heeft voorgedaan en heeft aan de hand van een door haar overgelegde notitie onder verwijzing naar jurisprudentie uitleg geven over de wijze van berekening van de termijn.

De beoordeling van het verzoek

Voorafgaande aan de inhoudelijke beoordeling dient de rechtbank te beoordelen of het verzoek kan worden ontvangen. De Overleveringswet kent geen eigen wrakingsregeling. Verschillende bepalingen van het Wetboek van Strafvordering worden in de Overleveringswet van overeenkomstige toepassing verklaard. Onder die toepasselijke verklaarde bepalingen n behoren niet de bepalingen van artikel 512 en volgende van het Wetboek van Strafvordering. Evenmin zijn van toepassing verklaard de op wraking betrekking hebbende bepalingen van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering of de Algemene wet bestuursrecht. Er is dus geen rechtstreekse regeling van toepassing die de wraking regelt voor gevallen die worden berecht onder de Overleveringswet. Naar het oordeel van de rechtbank is de regeling van wraking onder meer een uitwerking van de in het Europees verdrag voor de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden gegarandeerde recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke rechter. Aan dat grondrecht zou afbreuk worden gedaan indien een mogelijkheid van wraking in overleveringszaken zou ontbreken. In die omstandigheid acht de rechtbank, met de rechter, de officier van justitie en verzoeker, de bepalingen van artikel 512 e.v. van het Wetboek van Strafvordering van overeenkomstige toepassing.

De inhoudelijke beoordeling

Op grond van het bepaalde in artikel 512 van het Wetboek van Strafvordering dient in een wrakingprocedure te worden beslist of er sprake is van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen lijden.

Daarbij staat voorop dat een rechter uit hoofde van zijn aanstelling moet worden vermoed onpartijdig te zijn, tenzij zich uitzonderlijke omstandigheden voordoen die

een zwaarwegende aanwijzing vormen dat een rechter jegens een procespartij partijdig is, althans dat de bij die partij daarvoor bestaande vrees objectief gerechtvaardigd is. Het (subjectieve) standpunt van verzoekster daarover is belangrijk, maar niet doorslaggevend; de vrees voor partijdigheid moet objectief gerechtvaardigd zijn.

De eerste grond stelt de vraag aan de orde of de door de rechter gehanteerde berekeningsmethode waarbij de op 15 november 2012 verlengde termijn een aanvang nam op 29 november 2012 de juiste is. Ten aanzien daarvan heeft te gelden dat het niet de taak van de rechtbank is om te beoordelen of de berekeningsmethode en de daaraan ten grondslag liggende motivering inhoudelijk juist is, maar om te onderzoeken of sprake is van feiten of omstandigheden waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen leiden.

Deze feiten en omstandigheden kunnen naar het oordeel van de rechtbank niet worden afgeleid uit de grond dat in de visie van verzoeker ook volgens de rechter de termijn een aanvang nam op 28 november 2012, en dat zij dat heeft willen verhullen. Immers uit het proces-verbaal van het onderzoek in raadkamer blijkt dat dit een blote op de beslissing van 15 november 2012 berustende mededeling was en dat de rechter gemotiveerd heeft dat naar haar berekening de termijn nog niet verlopen was. Uit de ten aanzien van deze grond overige ter zitting aangevoerde stellingen van verzoeker kunnen evenmin feiten en omstandigheden worden afgeleid waardoor de rechterlijke onpartijdigheid schade zou kunnen leiden.

Ten aanzien van de schending van hoor en wederhoor is de rechtbank van oordeel dat de omstandigheid dat de rechter al een oordeel op de vordering van de officier van justitie had gegeven voordat de raadsman van verzoeker in de gelegenheid was gesteld zijn zienswijze over de vordering te geven, bij verzoeker de objectief gerechtvaardigde schijn kan hebben doen ontstaan dat bij de rechter sprake was van vooringenomenheid. Dat de rechter de beslissing bij wege van ordemaatregel heeft genomen, in afwachting van de behandeling van het wrakingsverzoek, doet hieraan niet af. Ook onder die omstandigheden mag de verzoeker verwachten dat een zo fundamenteel beginsel als hoor en wederhoor wordt nagekomen. Bij schending van dat beginsel kan de indruk van partijdigheid worden gewekt. Dat de rechter nadien alsnog de gelegenheid tot wederhoor heeft geboden kan die indruk dan niet meer wegnemen.

De derde door verzoeker aangevoerde wrakingsgrond mist naar het oordeel van de rechtbank feitelijke grondslag. Gelet op de inhoud van het proces-verbaal van bevindingen kan er bij verzoeker en zijn raadsman geen misverstand zijn ontstaan over de feitelijke gang van zaken ter zitting. De manier waarop de gang van zaken in het bevel tot gevangenhouding is weergegeven levert dan ook geen vooringenomenheid op, noch kan daarmee bij verzoeker de schijn van vooringenomenheid zijn gewekt.

De rechtbank:

• wijst het verzoek tot wraking toe;
• bepaalt dat de behandeling van de zaak van verzoeker met parketnummer 13.706701-12 wordt voortgezet voor een andere rechter.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rb acht verdachte schuldig aan valsheid in geschrifte bij het opmaken van verantwoordingsformulieren PGB-ABWZ

Rechtbank Overijssel 28 november 2013, ECLI:NL:RBOVE:2013:2950

Verdachte heeft, met behulp van zijn mededader, ruim twee jaar lang zorguren gedeclareerd waarop geen recht bestond. Door zo te handelen hebben verdachte en zijn mededader misbruik gemaakt van zorgafhankelijke mensen die vertrouwen hadden in de medeverdachte medeverdachte 2 en haar BV. Deze personen hebben niet de zorg ontvangen die ze nodig hadden. Daarnaast zijn zij ook blootgesteld aan een financieel risico omdat de budgetverlener, het geld dat niet is besteed aan daadwerkelijke zorg, in beginsel van hen kan terugvorderen. Voorts is er sprake van misbruik van gemeenschapsgeld waarbij verdachten geen oog hebben gehad voor de schadelijke gevolgen hiervan voor de regeling van de PGB’s en de mensen die met behulp daarvan juist op een adequate manier in hun zorgbehoefte konden voorzien. Fraude met sociale voorzieningen kan uiteindelijk gevolgen hebben voor het op hetzelfde niveau voorbestaan van dergelijke voorzieningen.

Gelet hierop en het aanzienlijke benadelingsbedrag dat met deze fraude gemoeid is, was naar het oordeel van de rechtbank een in beginsel een gevangenisstraf op zijn plaats geweest.

De rechtbank houdt echter bij de bepaling van de strafmaat ook rekening met het tijdsverloop in deze zaak. Op 26 mei 2009 hebben diverse doorzoekingen plaatsgevonden. Verdachte zelf is als verdachte gehoord op 9 september 2009. Op die datum heeft verdachte’s vervolging een aanvang genomen. De zaak is op 6 juni 2011 voor de eerste keer ter terechtzitting behandeld. Op die datum is de zaak - op verzoek van de verdediging - terugverwezen naar de rechter-commissaris in verband met het verhoor van getuigen en het onderzoek ter terechtzitting is toen voor onbepaalde tijd geschorst.

De volgende zitting heeft op 10 december 2012 plaatsgevonden en de inhoudelijke behandeling heeft op 4 november 2013 plaatsgevonden. De uitspraak is op 18 november 2013. De totale tijdsduur van deze zaak bedraagt ruim vier jaren jaren en de overschrijding van de redelijke termijn (van twee jaren) bedraagt iets meer dan twee jaren. Een deel van deze overschrijding is toe te schrijven aan de omstandigheid dat op verzoek van de verdediging getuigen gehoord moesten worden door de rechter-commissaris, maar dat laat naar het oordeel van de rechtbank onverlet dat sprake is van een overschrijding die voor ongeveer 18 maanden voor rekening van het openbaar ministerie komt. De rechtbank zal, rekening houdend met die overschrijding van de redelijke termijn, een strafvermindering toepassen.

Daarnaast zal de rechtbank rekening houden met de rol die verdachte in het geheel heeft vervuld. Zo werd hij in de eerste jaren voor zijn inspanningen niet of nauwelijks beloond en is niet gebleken dat hij persoonlijk gewin heeft gehad bij het plegen van de feiten. Voorts is van belang dat verdachte niet eerder met politie en justitie in aanraking geweest.

Op grond van al het voorgaande zal de rechtbank aan verdachte een werkstraf voor de duur van zestig (60) uur opleggen. Voor oplegging van een voorwaardelijke vrijheidsstraf ziet de rechtbank geen aanleiding vanwege het ontbreken van eerdere justitiecontacten, terwijl er evenmin omstandigheden zijn op grond waarvan herhalingsgevaar zou dreigen.

Lees hier de volledige uitspraak.

De militaire kamer spreekt een verdachte vrij van verduistering gepleegd in de hoedanigheid van executeur van een nalatenschap

Rechtbank Gelderland 25 november 2013, ECLI:NL:RBGEL:2013:4889

Ontvankelijkheid van het openbaar ministerie

De verdediging heeft gepleit voor niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. Hiertoe is aangevoerd dat, gelet op artikel 324 juncto artikel 316 van het Wetboek van Strafrecht (Sr.), verduistering (artikel 321 of 323 Sr.) door iemand die bloed- of aanverwant is van degene tegen wie het misdrijf is gepleegd in de rechte linie of in de tweede graad van de zijlinie enkel vervolgd kan worden wanneer er door degene tegen wie het misdrijf is gepleegd een klacht wordt ingesteld.

In deze zaak vervolgt het openbaar ministerie op basis van klacht. Aangever aangever is echter aanverwant van verdachte in de zijlijn in de vierde graad en aangever 2 aanverwant in de zijlijn in de derde graad. Vervolging van verdachte op basis van klacht had dus, aldus de raadsman, niet mogen plaatsvinden, wat tot niet-ontvankelijkheid zou moeten leiden.

De militaire kamer overweegt dat nu aangever en aangever 2 geen familie zijn van verdachte in de rechte lijn of in de zijlijn tot de tweede graad, voor de vervolging van verdachte voor verduistering jegens hen een klacht inderdaad niet noodzakelijk is. Er is echter geen rechtsregel die aan het enkele feit dat er toch een klacht is ingediend het gevolg zou kunnen verbinden dat het openbaar ministerie niet tot vervolging over had mogen gaan of dat het bij vervolging niet-ontvankelijk zou zijn. De militaire kamer verwerpt derhalve het verweer.

Vrijspraak van het tenlastegelegde feit

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie is van oordeel dat het tenlastegelegde feit wettig en overtuigend bewezen kan worden. Verdachte heeft mogelijk gedwaald als executeur testamentair, maar dit was niet gerechtvaardigd. Er waren geen omstandigheden die verdachte in objectieve zin aanknopingspunten konden geven waardoor verdachte kon en mocht denken dat het geldbedrag van of voor hem was. Het feit is derhalve wederrechtelijk gepleegd.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft gepleit voor vrijspraak van het tenlastegelegde feit. Primair stelt de verdediging dat sprake is van onrechtmatige opsporing en onrechtmatig verkregen bewijs nu het rechtshulpverzoek van 14 november 2012 slechts op klacht had mogen worden gedaan terwijl de klacht pas op 20 maart 2013 is ingediend. Dit heeft geresulteerd in een onherstelbaar vormverzuim en derhalve moet al het daaruit verkregen materiaal worden uitgesloten van het bewijs, wat maakt dat verdachte moet worden vrijgesproken.

Subsidiair heeft de verdediging zich op het standpunt gesteld dat verdachte heeft gehandeld conform de wens van erflater. Daar komt bij dat verdachte dacht dat het goed geregeld was. Zoals door erflater erflater aan hem was bevestigd, meende hij immers dat het geld viel onder de in het testament genoemde ‘roerende zaken’. Hij heeft hiertoe zelfs achteraf navraag gedaan bij een bank. Verdachte heeft het simpelweg niet begrepen en heeft naar eer en geweten gehandeld. De erfgenamen, inclusief aangever, zijn geen rechthebbenden van het geldbedrag. Zelfs al zou het handelen wederrechtelijk zijn geweest, dan nog had verdachte geen opzet op het wederrechtelijk handelen. Gelet hierop moet vrijspraak van het tenlastegelegde feit volgen.

Beoordeling door de militaire kamer

De militaire kamer overweegt ten aanzien van het primaire verweer dat voor het aanvangen van het onderzoek naar de verduistering waarvan aangever en aangever 2 10 augustus 2012 aangifte hadden gedaan een klacht van hen niet vereist was. Zij zijn immers familie in de rechte lijn noch in de zijlijn tot de tweede graad. Het openbaar ministerie mocht op basis van de aangifte van het onderzoek starten en de daaruit voortvloeiende bewijsmiddelen mogen bij de beoordeling worden betrokken. Het verweer wordt derhalve verworpen.

Ten aanzien van het subsidiaire verweer overweegt de militaire kamer als volgt.

De militaire kamer gaat er bij de beoordeling van uit dat verdachte zich het geld op grond van het testament van erflater niet had mogen toe-eigenen.

Echter, de militaire kamer kan niet uitsluiten dat verdachte oprecht meende dat het de uitdrukkelijke wens van erflater aangever 2 was dat het geld aan verdachte toekwam en dat hij op basis van eerdere uitlatingen van erflater aangever 2 (ten onrecht maar) oprecht in de veronderstelling was dat hij zich dat geld conform die wens en in overeenstemming met het testament rechtmatig mocht toe-eigenen.

Daarbij is van belang dat twee getuigen de opvatting van verdachte, dat erflater het geld aan verdachte had willen nalaten, onderschrijven.

De militaire kamer kan derhalve niet uitsluiten dat op het moment van toe-eigening van het geldbedrag, het opzet van verdachte op het wederrechtelijk toe-eigenen, al dan niet in voorwaardelijke zin, ontbrak. De militaire kamer acht dat opzet derhalve niet wettig en overtuigend bewezen en zal verdachte vrijspreken van het hem tenlastegelegde feit.

De militaire kamer zal bevelen dat de inbeslaggenomen goederen worden geretourneerd aan de rechthebbende.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling bedrijfsleider voor milieuovertredingen, begaan door een rechtspersoon

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 13 november 2013, ECLI:NL:RBZWB:2013:8639

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

De verdediging heeft aangevoerd dat sprake is van een ernstige inbreuk op de beginselen van een behoorlijke procesorde. Daartoe is het volgende aangevoerd.

Door verbalisant verbalisant 1 is een aantal processen-verbaal opgesteld die naar de opvatting van de verdediging ongeloofwaardig en onbetrouwbaar zijn. Bij herhaling heeft deze verbalisant gerelateerd dat monsternemer naam 1 verklaringen ten overstaan van hem heeft afgelegd. Een aantal van deze geverbaliseerde verklaringen kan door naam 1 niet naar waarheid zijn afgelegd. Onderzoek naar de juistheid van de processen-verbaal is niet meer mogelijk omdat aantekeningen van verbalisant 1, zo deze al hebben bestaan, niet meer beschikbaar zijn omdat deze vernietigd zouden zijn bij een verhuizing van het Waterschap Brabantse Delta. De verdediging typeert het als verrassend dat verbalisant 1 zijn aantekeningen heeft ondergebracht in de administratie van het Waterschap nu hij geen bevoegdheid had deze aantekeningen in te brengen in die administratie. Hiermee heeft verbalisant 1 naar de mening van de verdediging gehandeld in strijd met de plicht tot geheimhouding. Het verdwijnen van deze aantekeningen dient geheel voor risico van het openbaar ministerie te komen.

Uit verklaringen van de verbalisanten verbalisant 2 en verbalisant 3 blijkt, naar de mening van de verdediging, van een werkwijze die allerminst een waarborg voor de waarheid van de inhoud van een proces-verbaal tot doel had. Die werkwijze bevorderde structureel vormverzuim doordat verbalisanten processen-verbaal ondertekenden die zij niet persoonlijk hadden opgemaakt, op tijdstippen die werden bepaald door de dossiervormer en die niet overeenstemden met het in het proces-verbaal vermelde tijdstip van ondertekening. Gelet op deze werkwijze is er tevens ernstige reden te twijfelen aan de overige zich in het dossier bevindende processen-verbaal die door meerdere verbalisanten zijn ondertekend.

Tevens is aangevoerd dat processen-verbaal niet ten spoedigste zijn opgesteld, hetgeen strijd oplevert met artikel 152 van het Wetboek van Strafvordering.

Verder is aangevoerd dat in het blad “Handhaving” een publicatie is geschreven over de bedrijfsactiviteiten van bedrijf 1 Beheer BV (hierna: bedrijf 1). Door het hoofd van het Milieuteam, door verbalisant 1 en door een operationeel chef van onderzoek is informatie over het politieonderzoek verstrekt. Die informatie bestond uit strafvorderlijke gegevens. Hierdoor is gehandeld in strijd met de geheimhoudingsplicht waardoor deze opsporingsambtenaren onrechtmatig hebben gehandeld.

Samenvattend is aangevoerd dat verdachte door dit alles rechtstreeks en op onherstelbare wijze in zijn belangen is geschaad. Het gaat om een opeenstapeling van verzuimen en onzorgvuldig handelen waardoor de waarheidsvinding in het geding is gekomen. Er is niet alleen sprake van handelen in strijd met de wet maar ook van ernstige inbreuken op de beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan. Verzocht is het openbaar ministerie niet-ontvankelijk te verklaren.

De rechtbank overweegt ten aanzien van de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie het volgende.

Voor niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie is volgens vaste jurisprudentie slechts plaats, indien het opsporingsonderzoek of in het daaraan voorafgaande onderzoek sprake is geweest van ernstige inbreuken op beginselen van de behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak is tekort gedaan.

Bij de verdediging bestaat twijfel aan de betrouwbaarheid en geloofwaardigheid van de door verbalisant 1 opgemaakte processen-verbaal. De rechtbank deelt die twijfel niet.

Vastgesteld kan worden dat het onderzoek Ibiza een zeer omvangrijk onderzoek is geweest waarbij een groot aantal opsporingsfunctionarissen betrokken is geweest. Het onderzoek heeft bijna twee jaar in beslag genomen. Een groot aantal processen-verbaal in dit onderzoek is opgemaakt en vastgesteld door verbalisant 1. verbalisant 1 is in dienst bij Waterschap Brabantse Delta. Tevens is hij buitengewoon opsporingsambtenaar. De processen-verbaal heeft hij op ambtsbelofte opgemaakt.

Aan de verdediging kan worden toegegeven dat niet altijd even inzichtelijk is hoe verklaringen, van onder meer monsternemer naam 1, tot stand zijn gekomen, echter de rechtbank ziet hierin geen reden tot twijfel aan de inhoud van de door hem op ambtsbelofte opgemaakte processen-verbaal.

verbalisant 1 heeft bij de rechter-commissaris verklaard dat hij zijn processen-verbaal opmaakt aan de hand van door hem gemaakte aantekeningen. Ongelukkig is de omstandigheid dat de aantekeningen van verbalisant 1 zijn verloren gegaan bij een verhuizing van Waterschap Brabantse Delta. Die aantekeningen had hij opgeslagen in de administratie van genoemd Waterschap, zijnde de werkgever van verbalisant 1. Wat hier ook van zij, hij heeft door het opnemen van de aantekeningen in de administratie van zijn werkgever naar het oordeel van de rechtbank niet gehandeld in strijd met zijn plicht tot geheimhouding. Ook is de verdachte door het opnemen van de aantekeningen in de administratie van het waterschap niet in zijn belangen geschaad. Het is uiteindelijk het proces-verbaal van de opsporingsambtenaar waarin waarnemingen en bevindingen zijn gerelateerd.

Ter compensatie van het verloren zijn gegaan van die aantekeningen is de verdediging de mogelijkheid geboden opsporingsfunctionarissen, waaronder verbalisant 1 zelf, te laten horen door de rechter-commissaris. Van die gelegenheid is ook gebruik gemaakt. Uitvoerig hebben zowel verbalisant 1 als naam 1 ten overstaan van de rechter-commissaris verklaard hoe de processen-verbaal tot stand zijn gekomen. Ook is uitvoerig verklaard over de wijze van monsterneming door naam 1 in aanwezigheid van verbalisant 1. Uit de diverse verklaringen kan zeker niet vastgesteld worden dat hetgeen verbalisant 1 heeft gerelateerd in zijn processen-verbaal met betrekking tot zijn waarnemingen en bevindingen onjuist of onvolledig is geweest. Overigens heeft de verdediging, anders dan met betrekking tot hetgeen naam 1 al dan niet over de monsternemingen ten overstaan van verbalisant 1 zou hebben verklaard, ook niet aangegeven welke gerelateerde bevindingen of waarnemingen van verbalisant 1 niet zouden kloppen en waarom dat dit het geval zou zijn. Daarvan is de rechtbank overigens ook niet gebleken.

De rechtbank heeft voorts geen redenen te twijfelen aan de verklaring van verbalisant 1 met betrekking tot het kwijtraken van zijn aantekeningen.

De rechtbank laat het dan ook bij de enkele constatering dat niet altijd even inzichtelijk is gemaakt hoe processen-verbaal tot stand zijn gekomen.

Met betrekking tot hetgeen is aangevoerd ten aanzien van de processen-verbaal van de verbalisanten verbalisant 2 en verbalisant 3 overweegt de rechtbank dat enkel ten aanzien van één proces-verbaal, zijnde het proces-verbaal waarin de verklaring van de heer naam 2 is gerelateerd, is komen vast te staan dat de conceptversie niet volledig overeenkomt met de definitieve versie. De rechtbank merkt hieromtrent op dat sprake is van een incident dat zeker niet duidt op een werkwijze die structureel vormverzuim met zich mee heeft gebracht. Van structureel vormverzuim bij processen-verbaal die zijn opgemaakt door meerdere verbalisanten tezamen, is ook niet gebleken. Overigens merkt de rechtbank hierover nog op dat het proces-verbaal van verhoor van de heer naam 2 niet gebezigd wordt voor het bewijs.

Met de verdediging is de rechtbank van oordeel dat vastgesteld kan worden dat processen-verbaal niet steeds ten spoedigste zijn opgemaakt. Dit is ongewenst.

Ingevolge het bepaalde in artikel 152 van het Wetboek van Strafvordering dienen ambtenaren ten spoedigste proces-verbaal op te maken van het door hen opgespoorde strafbare feit of van hetgeen door hen tot opsporing is verricht of bevonden. In genoemd artikel is geen termijn gesteld waarbinnen het proces-verbaal uiterlijk moet zijn opgemaakt. Of een proces-verbaal ten spoedigste is opgemaakt hangt af van de omstandigheden van het geval. Zoals hiervoor al vastgesteld, is sprake geweest van een omvangrijk onderzoek. Dit brengt met zich mee dat verbalisanten niet altijd in de gelegenheid zijn geweest ten spoedigste proces-verbaal op te maken van hun bevindingen. Al eerder heeft de Hoge Raad geoordeeld dat de omstandigheid dat een proces-verbaal niet ten spoedigste is opgemaakt, de rechter niet belet het als bewijsmiddel te bezigen. Aan de rechter die oordeelt over de feiten, en mitsdien over de betrouwbaarheid van het bewijsmateriaal, is overgelaten of hij aanleiding vindt zodanig proces-verbaal niet voor het bewijs te bezigen. De rechtbank is van oordeel dat het niet ten spoedigste opmaken van een proces-verbaal niet de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie raakt, temeer nu er ook geen indicatie is dat de inhoud van de processen-verbaal, door tijdsverloop, onjuist is.

De rechtbank laat het dan ook ten aanzien van de ontvankelijkheid bij de constatering dat processen-verbaal niet steeds ten spoedigste zijn opgemaakt.

In februari 2009 heeft in het blad “Handhaving” een publicatie gestaan over bedrijf 1 (Handhaving, 25e jaargang, februari 2009). In deze publicatie hebben de opsporingsambtenaren verbalisant 1 en verbalisant 4 zich uitgelaten over illegale grondstromen en lozingen van afvalwater op een sloot door bedrijf 1. bedrijf 1 en verdachte 2 Recycling Centrale zijn daarbij met naam genoemd. “Handhaving” is een tijdschrift voor uitvoerders en handhavers op het gebied van ruimte, wonen en milieu, bestemd voor een kleiner publiek, echter wel een openbare bron. In het artikel wordt bedrijf 1 op een negatieve wijze neergezet. De rechtbank is van oordeel dat het ongepast en ongewenst is dat opsporingsfunctionarissen zich op een dergelijke wijze uitlaten over personen/bedrijven terwijl hun zaak nog onder de rechter is en nog niet onherroepelijk is beslist.

De rechtbank is echter van oordeel dat dit niet de ontvankelijkheid van het openbaar ministerie raakt. Wel zal de rechtbank hierbij rekening houden bij de bepaling van de strafmaat.

Van ernstige inbreuken op de beginselen van een behoorlijke procesorde, zoals aangevoerd door de verdediging, is de rechtbank niet gebleken.

Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is de rechtbank van oordeel dat het openbaar ministerie in redelijkheid tot vervolging kon overgaan en dat de officier van justitie ontvankelijk is in de vervolging.

Er is geen reden voor schorsing van de vervolging.

Overwegingen rechtbank ten laste gelegde feiten

Verdachte heeft zich in een periode van ruim anderhalf jaar schuldig gemaakt aan het feitelijk leidinggeven aan verboden gedragingen ten aanzien van diverse milieuovertredingen. Nadat bedrijf 1 geen afvalwater meer mocht lozen heeft zij zich op een andere wijze ontdaan van dat water. Verontreinigd water werd uitgesproeid over het terrein en in de onbeschermde bodem gebracht. De werkwijze van bedrijf 1 heeft nadelige gevolgen voor het milieu, immers door het in de bodem brengen van verontreinigd afvalwater wordt ook de bodem verontreinigd. bedrijf 1 had zich op een andere wijze moeten ontdoen van dit water, bijvoorbeeld door het te laten afvoeren naar een derde. Hiermee heeft zij zich ook schuldig gemaakt aan oneerlijke concurrentie, immers aan het afvoeren van het water zijn kosten verbonden; ook de concurrent heeft deze kosten. Stelselmatig werd de dreiging van toepassing van bestuursdwang genegeerd, vele malen is het water op milieuonvriendelijke wijze afgevoerd. Voor deze gedragingen dient verdachte als feitelijk leidinggever mede verantwoordelijk te worden gehouden. Wel houdt de rechtbank rekening met de omstandigheid dat het uiteindelijk de bestuurders van bedrijf 1 zijn geweest die het beleid hebben bepaald. Verdachte heeft weliswaar feitelijk leiding gegeven aan de verboden gedragingen, echter ook hij stond hiërarchisch gezien onder de eindverantwoordelijke(n) van bedrijf 1.

Bewezenverklaring

feit 1: overtreding van een voorschrift gesteld bij of krachtens artikel 8.1, eerste lid, van de Wet milieubeheer, opzettelijk begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedragingen;

feit 2: overtreding van een voorschrift gesteld bij of krachtens artikel 18.18 van de Wet milieubeheer, opzettelijk begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedragingen;

feit 3 primair: overtreding van een voorschrift, gesteld bij of krachtens artikel 6 van de Wet bodembescherming, opzettelijk begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedragingen;

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 3 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar en een taakstraf van 180 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.