Rb.: Geen strafrechtelijke immuniteit gemeente in het kader van haar taak als wegbeheerder

Rechtbank Utrecht 10 oktober 2012, LJN BX9622 De gemeente was gedagvaard voor dood door schuld, wegens slecht wegonderhoud, waardoor in 2009 twee motorrijdsters om het leven waren gekomen. De gemeente heeft bezwaar aangetekend tegen deze dagvaarding.

De rechtbank in Utrecht heeft vandaag geoordeeld dat het bezwaar van de gemeente tegen de dagvaarding ongegrond is.

Het bezwaar houdt het volgende in:

Gelet op de feiten dat

(a) de Gemeente een openbaar lichaam is in de zin van hoofdstuk 7 Grondwet,

(b) de ten laste gelegde gedragingen het verwijt betreft dat de Gemeente in het kader van haar taak als wegbeheerder niet heeft besloten feitelijk onderhoud aan de Nieuweweg te (doen) plegen en/of passende verkeersmaatregelen te (doen) nemen en

(c) deze gedragingen niet anders dan door de Gemeente kunnen worden verricht,

komt de Gemeente strafrechtelijke immuniteit toe en dient de officier van justitie in de vervolging niet ontvankelijk te worden verklaard. Deze conclusie wordt onder meer ondersteund door de (nadere) invulling die de Hoge Raad in zijn arrest van 6 januari 1998, LJN AA9342 (Pikmeer II-criterium), aan de strafrechtelijke immuniteit van publiekrechtelijke rechtspersonen heeft gegeven.

Geen doorbreking strafrechtelijk immuniteit van de gemeente

De jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, zoals bijvoorbeeld het in de zaak Öneryildiz tegen Turkije (LJN AS2641), biedt geen grondslag om de strafrechtelijk immuniteit van de Gemeente in de onderhavige zaak te doorbreken. Deze conclusie wordt ondersteund door het feit dat de Hoge Raad in arresten, gewezen na genoemde uitspraak van het EHRM, het Pikmeer II-criterium is blijven toepassen. Ook het Openbaar Ministerie neemt in haar Aanwijzing voor de opsporing en vervolging van overheden nog steeds het Pikmeer II-criterium als uitgangspunt. Mocht het Openbaar Ministerie (thans) vinden dat zij een ruimere vervolgingsbevoegdheid heeft, dan is dit in strijd met haar eigen aanwijzingen. Bovendien zou een van het Pikmeer II-criterium afwijkende strafrechtelijke aansprakelijkheid in strijd zijn met het legaliteitsbeginsel. Voor de Gemeente is/was namelijk niet, althans onvoldoende, voorzienbaar dat de strafrechtelijke aansprakelijkheid van openbare lichamen door Europese rechtspraak (mogelijk) ruimer zou zijn dan uit het bekende Pikmeer II-criterium volgt.

Het standpunt van de officier van justitie

Gemeente strafrechtelijk vervolgbaar voor niet uitvoeren van voldoende onderhoud en/of het niet nemen van voldoende verkeersmaatregelen

Anders dan door de Gemeente wordt gesteld, zien de ten laste gelegde verwijten niet op gedragingen betreffende (gebrekkige) besluitvorming in het kader van het wegbeheer. Het “nalaten” dat in de tenlastelegging is omschreven heeft namelijk betrekking op het feitelijk gedrag van de Gemeente, te weten het niet uitvoeren van voldoende onderhoud aan de Nieuweweg en/of het niet nemen van voldoende verkeersmaatregelen. Om dat nalaten respectievelijk die feitelijke gedraging gaat het dus in de onderhavige strafzaak. In het licht hiervan en gegeven het feit dat het feitelijke onderhoud aan de weg (of het nalaten daarvan) en/of het nemen van verkeersmaatregelen (of het nalaten daarvan) ook door derden (niet openbare lichamen) kan/kunnen worden verricht, is de Gemeente - met in achtneming van het door de Hoge Raad geformuleerde Pikmeer II-criterium - strafrechtelijk vervolgbaar. Reeds daarom moet het bezwaar tegen de dagvaarding ongegrond worden verklaard.

In geval de gemeente in deze niet vervolgbaar zou zijn, zou dat in strijd kunnen zijn met art. 2 EVRM

Mocht de rechtbank anders oordelen, in die zin dat de Gemeente op grond van het Pikmeer II-citerium wel in de onderhavige zaak immuniteit toekomt, dan kan de jurisprudentie van het EHRM tot een andere uitkomst leiden. De tenlastelegging houdt immers in dat geen noodzakelijke maatregelen zijn genomen ter voorkoming van gevaar, als gevolg waarvan twee personen zijn overleden. Aanmerkelijke onzorgvuldigheid aan de zijde van de Gemeente is hiervan dus de oorzaak. In het geval de Gemeente in deze niet vervolgbaar zou zijn, zou dat in strijd kunnen zijn met het recht op leven, zoals neergelegd in art. 2 EVRM. Alsdan kan het zijn dat geen immuniteit geldt.

De beoordeling

Slechts strafrechtelijke immuniteit van een publiekrechtelijke rechtspersoon indien sprake is van een exclusieve bestuurstaak

Het antwoord op de vraag in welke gevallen deze categorie rechtspersonen te vervolgen is (dus geen immuniteit toekomt), wordt uitdrukkelijk aan de rechtspraak overgelaten. De Hoge Raad heeft in haar Pikmeer II arrest de mogelijkheid om decentrale overheden te vervolgen verruimd. In dat arrest is overwogen dat vervolging van decentrale overheden alleen is uitgesloten wanneer de gedragingen in kwestie naar hun aard en gelet op het wettelijk systeem rechtens niet anders dan door bestuursfunctionarissen kunnen worden verricht in het kader van de uitvoering van de aan het openbaar lichaam opgedragen bestuurstaak, zodat uitgesloten is dat derden in zoverre op gelijke voet als het openbaar lichaam aan het maatschappelijk verkeer deelnemen.

Voor strafrechtelijke immuniteit van een publiekrechtelijke rechtspersoon is derhalve slechts ruimte als sprake is van wat algemeen wordt aangeduid als een exclusieve bestuurstaak (zie Hof Arnhem 24 september 2009, overweging 14, LJN AE7956).

De gemeente geniet ter zake van onderhoud van wegen geen immuniteit

De rechtbank onderscheidt ter zake van wegonderhoud gedragingen, die exclusief aan de Gemeente zijn voorbehouden en gedragingen die dat niet zijn.

In de Wegenwet is weliswaar bepaald dat het Rijk, de provincie, de gemeente en het waterschap verplicht zijn openbare wegen te onderhouden en dat de gemeente ervoor heeft te zorgen dat binnen haar gebied liggende wegen in goede staat verkeren (artikel 15 en 16), maar daar staat tegenover dat het feitelijke onderhoud aan de openbare weg ook door derden, niet zijnde openbare lichamen, kan worden uitgevoerd. In zoverre kunnen derden ter zake van het onderhoud van openbare wegen op gelijke voet als de Gemeente aan het maatschappelijke verkeer deelnemen. Dat heeft de Gemeente ook niet bestreden. Deze conclusie wordt ondersteund door rechtsoverweging 5.5. in het Pikmeer II arrest.

De conclusie is dat een gemeente ter zake van onderhoud van wegen strafrechtelijk kan worden vervolgd, dus geen immuniteit geniet, als de gevolgen van dat onderhoud (mogelijk) een strafbaar feit opleveren.

Ook het nalaten om onderhoud te verrichten kan aanleiding geven tot strafrechtelijke vervolging

De volgende vraag die voorligt is of deze conclusie uitsluitend geldt voor daadwerkelijk verricht (gebrekkig) onderhoud of ook voor het nalaten om onderhoud te verrichten. De rechtbank is van oordeel dat ook “het nalaten” om onderhoud te verrichten tot strafrechtelijke vervolging aanleiding kan geven als de gevolgen van dat nalaten strafbaar zijn gesteld. Daarvoor is redengevend dat ook een derde partij, niet zijnde een openbaar lichaam, die met het uitvoeren van onderhoud van een weg is belast, in de verplichting tot het uitvoeren van dat onderhoud kan tekortschieten, ook in die zin dat die derde partij nalaat om onderhoud te verrichten. In dat geval is het feitelijk nalaten om onderhoud te verrichten dus evenmin als een exclusieve bestuurstaak te betitelen. Dit alles geldt ook voor het nemen van (onjuiste) verkeersmaatregelen dan wel het nalaten daarvan. Deze taak kan de gemeente immers ook aan een derde partij uitbesteden. Het bepaalde in artikel 51 lid 2 onder 2° Sr staat aan het vorenstaande niet in de weg. In dat artikel(lid) wordt weliswaar gesproken over “een verboden gedraging”, maar de wetgever heeft onder dat begrip mede “een nalaten” willen brengen.

Conclusie: aan de gemeente komt geen immuniteit toe

De conclusie is gelet op het vorenstaande dat de gemeente uit hoofde van het Pikmeer II-criterium in casu geen immuniteit toekomt. Als gevolg hiervan kan in het midden blijven of de Gemeente op grond van de jurisprudentie van het EHRM mogelijk ook strafrechtelijk te vervolgen zou zijn als uit het Pikmeer II-criterium zou voorvloeien dat de Gemeente wel immuniteit geniet.

De rechtbank verklaart het bezwaarschrift tegen de dagvaarding ongegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank verklaart de meervoudige economische kamer onbevoegd tot kennisneming van het tenlastegelegde

Rechtbank 's-Hertogenbosch 1 oktober 2012, LJN BX9950 Aan verdachte is primair valsheid in geschrifte (art. 225 lid 2 Sr) en subsidiair een overtreding op grond van art. 16 Besluit bodemkwaliteit (zijnde een economisch delict) ten laste gelegd.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat de meervoudige economische kamer niet bevoegd is kennis te nemen van het ten laste gelegde. Het betreft immers geen cumulatieve tenlastelegging, maar een alternatieve. "Het primair ten laste gelegde bepaalt het forum waar de zaak aanhangig dient te worden gemaakt. In dit geval wordt verdachte onder primair valsheid in geschrifte verweten, zodat de zaak bij de commune strafkamer van de rechtbank moet worden aangebracht."

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie meent dat de meervoudige economische kamer bevoegd is kennis te nemen van het ten laste gelegde: "Bij een cumulatieve tenlastelegging met daarop zowel commune als economische delicten is zowel de economische als de commune strafkamer van de rechtbank bevoegd. Naar analogie geredeneerd zou dat ook bij een alternatieve tenlastelegging het geval kunnen zijn, zodat de economische kamer van rechtbank ook in dit geval bevoegd is."

Beoordeling rechtbank

De rechtbank gaat met de verdediging mee: nu er primair een commuun delict en subsidiair een economisch delict ten laste is gelegd, is niet de meervoudige economische kamer, maar de commune strafkamer van de rechtbank bevoegd van het ten laste gelegde kennis te nemen.

"Het betreft in deze strafzaak een alternatieve tenlastelegging en niet een cumulatieve tenlastelegging. Uit de wet, de wetsgeschiedenis en uit de jurisprudentie volgt dat het primair ten laste gelegde bepaalt welk forum van de rechtbank bevoegd is van de tenlastelegging kennis te nemen."

Klik hier voor de volledige uitspraak.

Rechtbank tikt NMa op de vingers, rol van commissaris is slechts bij uitzondering te verenigen met het begrip feitelijk leidinggevende

Rechtbank Rotterdam 27 september 2012, LJN BX8528 De Nederlandse Mededingingsautoriteit straft ‘feitelijk leidinggevenden’ in geval van een mededingingsrechtelijke inbreuk te zwaar. Commissarissen mogen in beginsel helemaal niet bestraft worden.

De rechtbank is van oordeel dat de rol van commissaris slechts bij uitzondering is te verenigen met het begrip feitelijk leidinggevende, omdat de mogelijkheden en de invloed van een commissaris doorgaans beperkt zijn tot het houden van toezicht.  Een commissaris moet dan ook een bijzondere, voor een commissaris atypische rol binnen de onderneming hebben, wil hij als feitelijk leidinggevende kunnen worden gekwalificeerd. Naar het oordeel van de rechtbank zijn deze eisers noch in hun rol als ‘gewone’ commissaris noch in hun specifieke rol (specifieke goedkeuringsbevoegdheden) aan te merken als feitelijk leidinggevers. Ook is niet gebleken van een zodanige feitelijke taakvervulling van deze eisers dat zij daardoor als feitelijk leidinggevers zouden kunnen kwalificeren.

In deze zaak is de NMa dan ook niet bevoegd aan eisers een boete op te leggen.

Voorts is de rechtbank van oordeel dat de Boetebeleidsregels voor deze zaak te weinig nuance bieden om tot een evenredige boete te komen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Zie ook:

• NMa straft ‘feitelijk leidinggevenden’ te zwaar, Recht.nl
• Rechter tikt NMa hard op de vingers, Adriaan Buyserd, Banning Advocaten

Voormalig advocaat krijgt een jaar gevangenisstraf en een geldboete van € 65.000 voor heling en witwassen van crimineel vermogen

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het medeplegen van heling en witwassen van miljoenen die de zoon van zijn cliënte met drugshandel heeft verkregen. De rechtbank weegt in het bijzonder mee dat verdachte de feiten in zijn hoedanigheid van advocaat heeft gepleegd. Hij is immers als zodanig aangezocht en heeft zichzelf ook zo geïntroduceerd bij de diverse (bank)instituten.

Het had bij uitstek op de weg van verdachte gelegen om zijn cliënte voor haar voornemen om de criminele gelden van haar zoon te achterhalen te waarschuwen, omdat hij als professional de gevolgen en risico’s daarvan moest kunnen voorzien, aldus de rechtbank. Die taak heeft hij, louter uit eigen financieel gewin, verzuimd. Verdachte heeft daarbij in ieder geval een bedrag van € 100.000 aan zijn diensten overgehouden.

Verder stelt de rechtbank vast dat het hier om heling en witwassen gaat van zeer omvangrijke bedragen, te weten bijna 2 miljoen euro. Ook merkt de rechtbank op dat verdachte in 2011 is veroordeeld voor na de onderhavige feiten gepleegde verduistering, meermalen gepleegd.

Alles afwegend, kan naar oordeel van de rechtbank niet worden volstaan met de door de officier van justitie gevorderde enkele geldboete ter vereffening van de baten die verdachte heeft verkregen als gevolg van de feiten in combinatie met een voorwaardelijke gevangenisstraf van 6 maanden. De rechtbank acht naast deze geldboete een onvoorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 14 maanden passend en geboden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rb: Veroordeling voor het plegen van faillissementsfraude. De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 15 maanden, waarvan 5 voorwaardelijk.

Rechtbank Zutphen 2 oktober 2012, LJN BX8825 Aan verdachte is - kort gezegd - ten laste gelegd

Feit 1a: medeplegen van feitelijk leidinggeven aan bedrieglijke bankbreuk, meermalen gepleegd door een rechtspersoon;

Feit 1b: feitelijk leidingeven aan het niet voldoen aan de op haar ingevolge artikel 3:15i lid 1 BW rustende administratieve verplichtingen (art. 341 ahf/ond a ahf/sub 1° Sr);

Feit 2: feitelijk leidinggeven aan het als degene die in staat van faillissement is verklaard opzettelijk verkeerde inlichtingen geven, gepleegd door een rechtspersoon (art. 194 lid 1 Sr).

Standpunt Openbaar Ministerie

De OvJ heeft zich op het standpunt gesteld dat de ten laste gelegde feiten wettig en overtuigend bewezen kunnen worden. Uit de bewijsmiddelen komt volgens de officier naar voren dat verdachte sinds juli 2006 betrokken is geweest bij de voorbereiding en effectuering van de bedrijfsbeëindiging van vennootschap 1 (K BV) en bij daarmee samenhangende uitvoeringshandelingen. Verdachte is, samen met medeverdachte, als feitelijk leidinggevende/opdrachtgever van K BV aan te merken.

Standpunt verdediging

Door de raadsman is ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegde aangevoerd dat er te weinig bewijs is voor een bewezenverklaring. Verder is er door justitie onvoldoende onderzoek gedaan naar het handelen van mevrouw 1 en meneer 2, die, zo komt uit het dossier naar voren, een zeer bedenkelijke rol hebben gespeeld. Verdachte dient dan ook te worden vrijgesproken van het onder 1 ten laste gelegde.

Ten aanzien van het onder 2 ten laste gelegde heeft de raadsman aangevoerd dat verdachte op 19 maart 2007 bij de RC faillissementen een verklaring heeft afgelegd over het faillissement van K BV. Daarmee heeft verdachte aan de verplichting voldaan om informatie te verstrekken. Op grond van het dossier en met name op grond van de bij de RC afgelegde verklaring kan niet de conclusie worden getrokken dat verdachte opzettelijk verkeerde informatie heeft gegeven. Verdachte dient daarom ook van het onder 2 ten laste gelegde te worden vrijgesproken.

Beoordeling door de rechtbank

Feitelijk leidinggeven De rechtbank is van oordeel dat wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte tezamen en in vereniging met de medeverdachte ten aanzien van de ten laste gelegde gedragingen feitelijk leiding heeft gegeven aan K BV. Uit de bewijsmiddelen, waaronder de verklaring van de medeverdachte, komt naar voren dat verdachte als adviseur betrokken is geweest bij K BV. Uit de diverse afgelegde verklaringen blijkt echter ook dat verdachte niet enkel als adviseur van heeft opgetreden, maar ook verdergaande, leidinggevende, handelingen heeft verricht. Zo heeft persoon 3 verklaard dat het verdachte is geweest die hem meedeelde dat hij ontslagen was. Daarnaast blijkt ook uit de bewijsmiddelen dat het personeel van K BV door verdachte en is geïnformeerd over de bedrijfsbeëindiging. Verder is verdachte betrokken geweest bij de onderhandelingen over de verkoop van K BV aan Holding BV. Verdachte heeft bij deze onderhandelingen samen met medeverdachte opgetreden namens K BV. Ook uit de verklaring van persoon 3 van Redox Production BV komt ook naar voren dat verdachte betrokken is geweest bij de afwikkeling van K BV. Na besprekingen met medeverdachte en verdachte heeft Redox Production BV de inventaris en personeelsleden overgenomen van K BV. Verder heeft verdachte namens K BV opgetreden in een procedure bij de kantonrechter, waarin de verhuurder van het bedrijfspand ontbinding van de huurovereenkomst vorderde in verband met een huurachterstand. Vanaf een bankrekening van een aan de verdachte gelieerde vennootschap wordt een bedrag van € 157.750,- teruggestort op een op 19 september 2006 geopende bankrekening van K BV bij de ABN Amro met de omschrijving ‘tijdelijk in beheer gegeven gelden’.

Het verweer dat mevrouw 1 en meneer 2 betrokken zijn geweest bij de ten laste gelegde handelingen wordt door de rechtbank als niet aannemelijk verworpen.

Ten aanzien van feit 1 Uit de bewijsmiddelen kan worden afgeleid dat de bedrijfsinventaris, die op een bedrag van € 201.000,- was getaxeerd, voor € 84.490,- aan ABG Equipment is verkocht en dat diverse debiteuren hun rekeningen hebben voldaan door betaling aan [naam vennootschap 1]K BV op de door medeverdachte geopende bankrekening bij de ABN Amro (41.66.73.198), welke bankrekening en de daarop ontvangen gelden zijn verzwegen voor de curator. Zoals hiervoor reeds overwogen is ook een bedrag van € 157.750,- teruggestort op deze rekening nadat dat geld enige tijd op een rekening van een aan de verdachte gelieerde vennootschap had gestaan. De rechtbank komt tot de conclusie dat K BV ter bedrieglijke verkorting van de rechten van haar schuldeisers zich schuldig heeft gemaakt aan de onder 1, onder A, ten laste gelegde handelingen en dat de verdachte tesamen en in vereniging daaraan feitelijk leiding heeft gegeven.

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het onder 1, onder B, ten laste gelegde. Uit de bewijsmiddelen komt naar oordeel van de rechtbank niet althans onvoldoende naar voren dat verdachte in de daar ten laste gelegde periode feitelijk leiding heeft gegeven aan het niet voldoen door K BV aan de op haar ingevolge artikel 3:15i lid 1 BW rustende administratieve verplichtingen. De rechtbank zal verdachte van dit onderdeel van de tenlastelegging dan ook vrijspreken.

Ten aanzien van feit 2 De rechtbank is van oordeel dat verdachte, als feitelijk leidinggevende, tijdens het faillissement van K BV gehouden was om (juiste) inlichtingen te verstrekken aan de curator en de rechter commissaris in het faillissement. Aan de bewijsmiddelen valt te ontlenen dat verdachte niet aan deze verplichting heeft voldaan. Zo kan op grond daarvan worden geconcludeerd dat verdachte in zijn verhoor bij de rechter commissaris faillissementen op 19 maart 2007 (deels) feitelijk onjuiste informatie heeft verstrekt. De rechtbank is dan ook van oordeel dat wettig en overtuigend kan worden bewezen dat verdachte als feitelijk leidinggevende van K BV opzettelijk verkeerde inlichtingen heeft gegeven.

Naar het oordeel van de rechtbank is wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte het ten laste gelegde heeft begaan, te weten:

feit 1: medeplegen van feitelijk leidinggeven aan bedrieglijke bankbreuk, meermalen gepleegd door een rechtspersoon;

feit 2: feitelijk leidinggeven aan het als degene die in staat van faillissement is verklaard opzettelijk verkeerde inlichtingen geven, gepleegd door een rechtspersoon.

Lees hier de volledige uitspraak.

Geen falend toezicht DNB op IceSave

Rechtbank Amsterdam 19 september 2012, LJN BX7607 De rechtbank heeft de vordering van IceSaving-Vereniging Gedupeerde IceSave Spaarders tegen DNB voor falend toezicht op IceSave afgewezen.

IceSave is een bijkantoor in Nederland van de IJslandse bank Landsbanki Islands.

Aan de orde was de vraag of DNB onrechtmatig heeft gehandeld jegens de personen van wie het Nederlandse bijkantoor van Landsbanki meer dan € 100.000,- aan deposito’s en andere terugbetaalbare gelden in ontvangst heeft genomen. De verwijten van de Vereniging aan DNB vallen in drie onderdelen uiteen:

1. DNB had (het Nederlandse bijkantoor van) Landsbanki niet, althans niet zonder meer, in Nederland mogen toelaten;
2. DNB had de aanvullende deelname van Landsbanki aan het Nederlandse DGS niet, althans niet zonder meer, mogen toestaan; en
3. DNB had in het kader van het doorlopend liquiditeitstoezicht op het Nederlandse bijkantoor van Landsbanki eerder handhavend dienen op te treden.

Beoordeling rechtbank

"(...) Tegen de achtergrond van het Europeesrechtelijke kader had DNB, anders dan de Vereniging veronderstelt, geen reële mogelijkheden om beperkende of belemmerende voorwaarden te stellen met betrekking tot de opening van het bijkantoor en/of de door het bijkantoor uit te oefenen werkzaamheden. Daarmee faalt het eerste door de Vereniging aan DNB gemaakte verwijt.

Ten aanzien van het tweede verwijt acht de Vereniging de inwilliging, in april/mei 2008, van het verzoek van Landsbanki tot aanvullende deelname aan het Nederlandse DGS in verband met de topping up cruciaal. Volgens haar heeft DNB daar kansen laten liggen. "(...) Ook hier geldt dat DNB gelet op het Europeesrechtelijke kader geen mogelijkheden had om aan Landsbanki nadere voorwaarden in verband met de aanvullende deelname aan het Nederlandse DGS te stellen. (...)"

"De Vereniging miskent verder dat de opening van het Nederlandse bijkantoor geen afbreuk deed aan het principe van ‘home state control’: het bedrijfseconomisch toezicht alsmede het solvabiliteits- en liquiditeitstoezicht op Landsbanki (als geheel) bleven bij FME. DNB had daarin geen taak."

"Aldus spitst het geschil zich toe op de vraag of DNB, mede gegeven haar wettelijke taken en bevoegdheden, in dit verband als behoorlijk en zorgvuldig handelend (prudentieel) toezichthouder is opgetreden, anders gezegd: of het door DNB op het Nederlandse bijkantoor van Landsbanki uitgeoefende liquiditeitstoezicht voldoet aan de eisen die aan een behoorlijk en zorgvuldig toezicht moeten worden gesteld. Daarbij komt het aan op alle omstandigheden van het geval."

"Vaststaat dat DNB haar zorgen ten aanzien van het geheel meer dan eens – en vroegtijdig, namelijk vanaf juli 2008, dus reeds kort nadat Icesave in Nederland is geïntroduceerd – aan FME (en overigens ook aan Landsbanki) heeft voorgelegd. Verder staat vast dat DNB heeft aangedrongen op het beëindigen van het aantrekken van deposito’s en andere terugbetaalbare gelden door het Nederlandse bijkantoor van Landsbanki. Tot slot is onbetwist gebleven dat de reacties vanuit IJsland varieerden van geruststellend tot afhoudend. DNB beschikte niet over juridische of feitelijke middelen om FME tot ingrijpen bij Landsbanki te bewegen. Het uitblijven daarvan kan DNB dan ook niet worden verweten."

"(...) Waar de zorgen van DNB intussen voortduurden, heeft zij zich terecht beraden op (de mogelijkheid van) het treffen van eigen maatregelen ten aanzien van het Nederlandse bijkantoor. Het ging daarbij om het door middel van het geven van een aanwijzing verplichten van het bijkantoor om een bepaalde gedragslijn te volgen (artikel 1:75 Wft) en het benoemen van een of meer personen als curator ten aanzien van alle of bepaalde organen of vertegenwoordigers van het bijkantoor (artikel 1:76 Wft). Beide bepalingen geven DNB de bevoegdheid tot het treffen van de maatregel “indien hij tekenen ontwaart van een ontwikkeling die het eigen vermogen, de solvabiliteit of de liquiditeit van die financiële onderneming in gevaar kunnen brengen”. DNB heeft met het daadwerkelijk treffen van beide maatregelen tot het laatste moment gewacht. Naar het oordeel van de rechtbank kan die handelwijze de toets der kritiek doorstaan. (...)"

"a. De bevoegdheid van DNB om de bedoelde maatregelen te hanteren ten aanzien van een bijkantoor dat aan de Nederlandse vereisten voldeed stond niet, althans niet zonder meer, vast. In elk geval geeft noch de herziene Bankenrichtlijn noch de Nederlandse Wft in dit opzicht onmiddellijk uitsluitsel. b. DNB komt ter zake van het al dan niet hanteren van de bedoelde maatregelen een zekere beleidsvrijheid toe, gebaseerd op een eigen afweging van de betrokken belangen. Daartoe behoren niet alleen de belangen van de spaarders bij het bijkantoor, maar bijvoorbeeld ook die van Landsbanki. c. DNB had niet direct reden om niet te vertrouwen op FME, die – zoals gezegd – beschikte over alle relevante informatie. DNB zelf ontbrak het aan volledige en controleerbare informatie. FME steunde het treffen van Nederlandse maatregelen ten aanzien van het bijkantoor niet. d. De door andere bronnen gevoede zorgen van DNB (en de oorzaken van die zorgen) waren aanvankelijk niet van dien aard dat voor de ondergang van Landsbanki en/of het bijkantoor moest worden gevreesd. (...)"

"Ten slotte geldt dat het enkele feit dat (achteraf mogelijk kan worden vastgesteld dat) DNB ook anders – eerder of beter – had kunnen handelen, zoals de Vereniging stelt (...), onvoldoende is om de conclusie te rechtvaardigen dat het door haar uitgeoefende toezicht niet heeft voldaan aan de eisen die aan een behoorlijk en zorgvuldig toezicht mogen worden gesteld. DNB komt bij de uitoefening van haar toezicht een grote mate van beleidsvrijheid toe die de rechter slechts terughoudend dient te toetsen. Zoals hiervoor is overwogen kan het handelen van DNB deze – marginale – toets doorstaan.

De Vereniging stelt nog dat het omzetten van het Nederlandse bijkantoor van Landsbanki in een zelfstandige – aan Nederlandse vergunningsregels te onderwerpen – dochtermaatschappij aangewezen was geweest. Dat was echter niet de keuze van Landsbanki. De Bankenrichtlijnen, de Wtk 1992 en/of de Wft gaven, respectievelijk geven, DNB niet de formele bevoegdheid om Landsbanki tot omzetting te dwingen. Een dergelijke bevoegdheid zou ook haaks staan op de bewegingsvrijheid die Landsbanki als houder van het IJsland verkregen ‘Europese paspoort’ onder meer in Nederland toekwam.

De door de Vereniging bepleite voorlichtende activiteiten van DNB behoren niet tot de wettelijke taken van DNB, maar druisen daar – zoals DNB terecht aanvoert – veeleer tegen in."

De rechtbank oordeelt uiteindelijk dat de vraag of DNB onrechtmatig heeft gehandeld ontkennend dient te worden beantwoord.

• Lees hier de volledige uitspraak.
• AKD blog: Geen falend toezicht op IceSave

Veroordeling tot 6 maanden voorwaardelijke gevangenisstraf en 240 uur werkstraf, wegens overtreding van de Opiumwet, valsheid in geschrifte en oplichting

Rechtbank 28 september 2012, LJN BX8639 Ten laste van verdachte is gelegd medeplegen van:

1. Overtreding van (art. 11 lid 5 van) de Opiumwet
2. Valsheid in geschrifte
3. Oplichting
4. Witwassen

Ontvankelijkheid van het OM

Standpunt verdediging

Voor wat betreft de feiten 2, 3 en 4 heeft de raadsman zich geheel aangesloten bij een in de zaak van medeverdachte gevoerd verweer, strekkende tot de niet-ontvankelijkheid van het OM. Ter onderbouwing van dit verweer is het navolgende aangevoerd:

De start van het onderzoek naar de hypotheekfraude, het plegen van valsheid in geschrifte, oplichting en witwassen is onrechtmatig geweest. Naar aanleiding van een verdenking zich schuldig te hebben gemaakt aan betrokkenheid bij de op 19 maart 2009 aangetroffen hennepkwekerij, heeft de politie een onderzoek jegens verdachte ingesteld. Uit dat onderzoek is naar voren gekomen dat verdachte en haar partner sinds 4 april 2003 eigenaar zijn van een pand te Terschuur en daar zijn gaan wonen. Deze summiere informatie was voor de OvJ reden om een redelijk vermoeden van schuld aan de hypotheekfraude aan te nemen. Daarop is toen besloten een vordering ex art.  126nd lid 1 Sv te doen uitgaan. Daardoor heeft het OM doelbewust privacygevoelige gegevens opgevraagd terwijl op dat moment nog geen redelijke verdenking bestond ten aanzien van voormelde feiten. Het onderzoek, gebaseerd voornoemde vordering is zodanig onrechtmatig dat dit moet leiden tot de niet-ontvankelijkheid van het OM.

Oordeel rechtbank 

Op grond van de ter terechtzitting door verdediging en OvJ naar voren gebrachte standpunten gaat de rechtbank ervan uit dat de onderhavige vordering krachtens 126nd Sv op 24 juni 2009 is gedaan teneinde informatie te verkrijgen over de hypotheekgegevens van verdachte en haar partner. Art. 126nd, eerste lid, Sv bepaalt dat de officier van justitie een dergelijke vordering kan doen, indien sprake is van verdenking van een misdrijf als omschreven in art. 67, eerste lid, Sv. De vordering vermeldt een verdenking jegens verdachte wegens Opiumwetdelicten, valsheid in geschrift, witwassen en belastingfraude.

De rechtbank stelt allereerst vast dat op 19 maart 2009 in een woning te Hoevelaken een hennepkwekerij is aangetroffen. Op 20 maart 2009, omstreeks 11.51 uur, is tegenover de politie is verklaard dat verdachtes partner, tevens medeverdachte de hennepkwekerij in haar woning heeft gebouwd, twee keer heeft geoogst en de oogst heeft verkocht. Op 20 maart 2009 is tegenover de politie verklaard dat verdachtes partner, tevens medeverdachte, in de woning te Hoevelaken de hennepkwekerij heeft opgebouwd en dat medeverdachte de oogst daarvan heeft verkocht.

De rechtbank is van oordeel dat reeds hierdoor in maart 2009 een redelijk vermoeden is ontstaan dat verdachte en haar partner zich hebben schuldig gemaakt aan een feit. Dit betreft een misdrijf als vermeld in art. 67 eerste lid Sv.

Op grond van bovenstaande gegevens is door het bureau projectvoorbereiding een voorbereidend opsporingsonderzoek ingesteld tegen onder meer verdachte en haar partner. Uit een eerste oriënterend onderzoek, ingesteld door de afdeling financiële recherche in openbare registers bleek dat in 2003 het pand te Terschuur voor een bedrag van € 408.000,-- door medeverdachte en zijn partner (verdachte) was gekocht en dat een hypotheek was afgesloten voor een bedrag van € 450.000,--. Het pand te Terschuur werd tijdens het onderzoek te koop aangeboden voor een bedrag van € 1.199.000,-. Tijdens het afsluiten van de hypotheek en de aankoop van het pand bedroeg het gezamenlijk jaarinkomen volgens de belastingdienst ongeveer € 15.000,-- bruto.

Gelet op de verdenking van hennephandel, de hoogte van het belastbaar inkomen van verdachte en haar partner ten tijde van het afsluiten van de hypothecaire lening en de hoogte van deze lening - zulks in onderlinge samenhang bezien - lag aan de vordering ex art. 125nd Sv ook ten aanzien van de oplichting, de valsheid in geschrifte en het witwassen een redelijk vermoeden van schuld ten grondslag. Het verweer wordt verworpen.

Ten aanzien van het onder 2 en 3 tenlastegelegde 

Verdachte heeft ter terechtzitting erkend dat in de periode van 1 maart 2003 t/m 31 december 2004 in Terschuur bij de door haar ondertekende aanvraag ter verkrijging van een hypothecaire lening van € 450.000,- en van een uitbreiding daarvan met een bouwdepot van € 50.000,-, valse werkgeversverklaringen en salarisspecificaties zijn gevoegd. Verdachte en haar partner, tevens medeverdachte, hebben niet bij de in de documenten genoemde werkgevers gewerkt en hebben daaruit geen salaris genoten. Door het gebruik van deze valse documenten zijn meerdere medewerkers van de SNS-bank bewogen tot de afgifte van hoeveelheden geld, ten belope van in totaal 500.000 euro. Een medewerker van het administratiekantoor te Amersfoort, heeft verklaard dat hij de documenten vals heeft opgemaakt en met de hypotheekaanvraag aan de SNS-bank heeft gezonden. In de geschriften wordt vermeld dat verdachtes partner daar voor onbepaalde tijd als commercieel manager werkzaam zou zijn en een bruto maandsalaris van 4.250 euro per zou verdienen. In andere geschriften wordt vermeld dat verdachte als commercieel administratief medewerkster voor onbepaalde tijd werkzaam zou zijn bij dat bedrijf tegen een bruto jaarsalaris van 25.200 euro.

Standpunt OvJ

De OvJ heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het medeplegen van oplichting en medeplegen van het gebruik maken van valse geschriften.

Standpunt verdediging 

De verdediging heeft zich primair, voor zowel feit 2 als feit 3, op het standpunt gesteld dat vanwege het ontbreken van wettig bewijs verdachte moet worden vrijgesproken. Immers, indien de rechtbank niet komt tot niet-ontvankelijkverklaring van het OM, dan is het bewijs in het kader van een fishing expedition verkregen zonder dat er op het moment van de vordering ex art. 126nd Sv een redelijk vermoeden van schuld jegens verdachte was. Dat redelijk vermoeden is eerst ontstaan nadat de officier van justitie in het kader van die fishing expedition een vordering verstrekking gegevens ex art. 126nd Sv had doen uitgaan. Op grond van het voorgaande stelt de raadsman dat sprake is van fruits of the poisonous tree.

Subsidiair, ten aanzien van de feiten 2 en 3, indien de rechtbank niet tot bewijsuitsluiting komt, heeft de verdediging eveneens vrijspraak bepleit vanwege het ontbreken van opzet aan de zijde van verdachte. Voor het afsluiten van een hypotheek heeft verdachte namelijk een tussenpersoon ingeschakeld. Deze tussenpersoon had er, gelet op de te ontvangen provisie, belang bij dat via hem een hypothecaire lening zou worden afgesloten. Zonder dat verdachte daar weet van had, heeft deze de benodigde documenten valselijk opgemaakt. Van valse verhuurovereenkomsten is sowieso geen sprake, nu de verhuur van de paardenstallen wel degelijk heeft plaatsgevonden. Bovendien is verdachte niet betrokken geweest bij het opstellen van de huurovereenkomsten.

Omdat verdachte geen administrateur, boekhouder of makelaar is en geen ervaring heeft of had met het afsluiten van hypothecaire leningen kan ook het voorwaardelijk opzet niet aangenomen worden.

Voor wat betreft feit 3 wordt nog aangevoerd dat de hypotheekaanvraag door de medewerker van het administratiekantoor is geregeld en dit heeft zich buiten het gezichtsveld van verdachte afgespeeld. Deze persoon heeft zelfstandig gebruik gemaakt van door hem vervalste documenten en hij heeft handtekeningen van verdachte en haar partner vervalst. Voorts is verdachte niet op de hoogte geweest van de hypotheekaanvraag of de inhoud daarvan. Zij heeft wel ondertekend, maar is volledig buiten het proces gehouden en heeft geen enkele zelfstandige handeling verricht die de valsheid zou kunnen verklaren.

Bij de rechter-commissaris is verklaard dat hetgeen is geoffreerd ook daadwerkelijk is gebouwd en dat dit gewoon visueel waarneembaar is. Het gefactureerde bedrag is een redelijk bedrag voor een kapconstructie. Er is geen sprake van valselijk opgemaakte facturen.

Beoordeling door de rechtbank 

a. uitsluiting van bewijsmateriaal Op dezelfde gronden als waarop de rechtbank bij de behandeling van het niet-ontvankelijkheidsverweer tot het oordeel is gekomen dat ten aanzien van de in de vordering van de OvJ genoemde misdrijven, voorafgaand aan de vordering 126nd Sv, een redelijk vermoeden van schuld bestond, komt de rechtbank tot het oordeel dat geen sprake is van een vormverzuim als bedoeld in art. 359a Sv. Om die reden wordt ook het verweer tot bewijsuitsluiting verworpen.

b. beoordeling van de feiten Ten aanzien van de facturen is de rechtbank op grond van wettige bewijsmiddelen niet tot de overtuiging gekomen dat de facturen op het moment dat zij werden ingestuurd naar de SNS-bank vals of vervalst waren. Het is immers niet ongebruikelijk dat bij het uitvoeren van werkzaamheden en de levering van materialen daarvoor voorafgaand wordt gefactureerd en de factuur vervolgens in delen wordt betaald. Eventuele afwijkingen van de oorspronkelijk geplande werkzaamheden kunnen worden gecorrigeerd, maar dit maakt de doorvoor ingezonden factuur niet vals of vervalst. Verdachte zal in zoverre worden vrijgesproken.

Verdachte heeft samen met haar partner, tevens medeverdachte, ter verkrijging van een hypothecaire lening, een tussenpersoon ingeschakeld. Deze heeft verklaard dat hij op verzoek van medeverdachte diverse documenten - in strijd met de waarheid - heeft opgemaakt en voor medeverdachte, op zijn verzoek, getekend.

Voor wat betreft de huurovereenkomsten van paardenboxen en de daarop gebaseerde verpanding van de huurpenningen, strekkende tot verhoging van hypothecaire lening, overweegt de rechtbank als volgt.

Ten aanzien van verdachtes opzet op de oplichting en gebruik van valse documenten overweegt de rechtbank als volgt.  Ter bevestiging van het aangaan van een overeenkomst is het in Nederland gebruikelijk dat daarvoor van beide partijen een handtekening op die overeenkomst wordt gezet. Deze handtekening staat borg voor juistheid van hetgeen in die overeenkomst omschreven staat en voor de nakoming van de afspraken die tussen partijen zijn gemaakt. In die zin kan vastgesteld worden dat het plaatsen van een handtekening grote verantwoordelijkheid met zich brengt.

Wanneer, zoals in het onderhavige geval, een handtekening nodig is voor het aanvragen van een hypotheek c.q. het ondertekenen van een offerte voor een hypothecaire geldlening ten behoeve van de aankoop van een woning, kan en mag de geldverstrekker ervan uitgaan dat degene(n) die de offerte ondertekent/ondertekenen, instaat/instaan voor de juistheid van hetgeen in die offerte staat omschreven en de daarbij behorende stukken.

In de door verdachte en haar partner ondertekende offerte voor een hypothecaire geldlening van de SNS-bank, gevestigd te Amsterdam wordt duidelijk omschreven welke stukken bij de offerte moeten worden gevoegd, zoals een originele inkomstenopgave en werkgeversverklaring. Voor het begrijpen van dit deel van de tekst is geen juridische kennis vereist. Mocht verdachte of haar partner andere delen van de tekst van de offerte en de daarbij in te zenden stukken niet hebben begrepen, dan had het op hun weg gelegen om hierover duidelijkheid te krijgen.

De stelling dat verdachte niet verweten mag worden dat gebruik is gemaakt van valse stukken omdat deze, aldus verdachte, buiten haar medeweten om zijn opgemaakt, legt de rechtbank eveneens naast zich neer. De medewerker van het administratiekantoor verklaart alles in opdracht en met wetenschap van medeverdachte te hebben gedaan. Omdat verdachte en medeverdachte gezamenlijk de overeenkomst hebben getekend kan en mag ervan uitgegaan worden dat beide wetenschap hebben van elkaars handelen in dezen. De verklaring van de medewerker acht de rechtbank betrouwbaar omdat deze daarmee ook zichzelf belast. Daarnaast geldt dat het verdachte zelf is geweest die valse huurovereenkomsten voor de stallen (mede) heeft opgemaakt, ondertekend en verpand.

Conclusie

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het onder 1 t/m 3 tenlastegelegde heeft begaan.

Verdachte wordt vrijgesproken van het onder 4 ten laste gelegde witwassen: De OvJ heeft zich in haar requisitoir op het standpunt gesteld dat verdachte "redelijkerwijs had moeten vermoeden" dat de in de tenlastelegging genoemde goederen onmiddellijk of middellijk afkomstig waren uit enig misdrijf. De OvJ lijkt daarbij uit te gaan van een bewezenverklaring van schuldwitwassen. Dit is echter niet opgenomen in de tenlastelegging, die expliciet ziet op (opzet)witwassen in de zin van "weten". Voor het concreet "weten" zoals wel is ten laste gelegd, heeft de rechtbank in het dossier onvoldoende aanknopingspunten aangetroffen.

Klik hier voor de volledige uitspraak.

Rb.: Veroordeling tot gevangenisstraf van 24 maanden, waarvan 8 voorwaardelijk wegens verduistering in dienstbetrekking en witwassen. Afwijzing vordering BP, wel oplegging van schadevergoedingsmaatregel.

Rechtbank Arnhem 1 oktober 2012, LJN BX8710 Aan verdachte is ten laste gelegd:

Feit 1: Verduistering, gepleegd door hem die het goed uit hoofde van zijn persoonlijke dienstbetrekking onder zicht heeft, meermalen gepleegd.

Er is sprake van een bekennende verdachte, zodat is volstaan met een opgave van de bewijsmiddelen.

Feit 2: Witwassen, meermalen gepleegd.

Verdachte heeft op tijdstippen in of omstreeks de periode van 4 januari 2011 t/m 9 september 2011 geldbedragen van in totaal ongeveer € 828.231,64 verduisterd en overgeboekt naar zijn bankrekening. In diezelfde periode heeft verdachte over dit geld beschikt en dit geld deels contant opgenomen en deels doorgeboekt naar andere bankrekeningen. Met dat geld is onder meer één of meer partijen kleding, één of meer winkelinventaris(sen), een Acer laptop, een personenauto, een bedrijfsauto en nog een andere personenauto gekocht. Op 9 augustus 2011 heeft verdachte een Seat Alhambra gekocht.

Standpunt OvJ

De OvJ stelt zich op het standpunt dat wettig en overtuigend kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan witwassen.

Standpunt verdediging

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij de Seat niet heeft gekocht met het verduisterde geld, maar met geld dat hij heeft ontvangen van zijn werkgever.

Rechtbank

Ten overstaan van de politie heeft verdachte verklaard dat hij de Seat heeft betaald met een deel van de uitkering van zijn werkgever. Geconfronteerd met het feit dat die uitkering vermoedelijk pas later heeft plaatsgevonden, heeft hij verklaard dat hij denkt dat hij ten tijde van de betaling al wist dat hij de uitkering zou krijgen. De rechtbank oordeelt op basis hiervan dat het niet anders kan zijn dan dat verdachte de auto deels met door verduistering verkregen geld heeft betaald.

Conclusie

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het tenlastegelegde heeft begaan.

Sanctie

Standpunt van de OvJ

De OvJ heeft geëist dat verdachte zal worden veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 2 jaren.

Standpunt van de verdediging 

De raadsvrouw heeft verzocht om, gelet op de persoonlijke omstandigheden van verdachte, geen gevangenisstraf, maar een werkstraf op te leggen.

Rechtbank

Veroordeelt verdachte wegens het bewezenverklaarde tot een gevangenisstraf voor de duur van 24 maanden, waarvan 8 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren.

“Verdachte heeft tijdens zijn werkzaamheden als schadebehandelaar gedurende een lange periode een groot aantal keren (ongeveer 700 keer) geld verduisterd door steeds opnieuw geldbedragen naar zijn eigen rekeningnummer over te maken. Het gaat in totaal om een bedrag van ruim € 820.000,-. Dit is een zeer ernstig feit. Verdachte heeft keer op keer, acht maanden lang en 700 keer, bij iedere opdracht tot overboeking, zichzelf verrijkt ten koste van een ander of anderen en zich zelf iedere keer bevoordeeld zonder zich te laten weerhouden door de strafbaarheid van zijn handelen of door het steeds verder oplopende nadeel dat hij die andere(n) berokkende. Verdachte heeft hiermee een grote inbreuk gemaakt op het door zijn werkgever in hem gestelde vertrouwen.”

Vordering benadeelde partij

De benadeelde partij heeft zich in het strafproces gevoegd ter verkrijging van schadevergoeding ter zake van het onder 1 bewezenverklaarde feit. Gevorderd wordt een bedrag van € 823.000,-.

Standpunt OvJ

De officier van justitie refereert zich aan het oordeel van de rechtbank, omdat hij niet weet of het bedrag kan worden toegewezen nu er reeds een uitspraak van de kantonrechter ligt waarin het gevorderde bedrag is toegewezen.

Standpunt van de verdediging 

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de benadeelde partij niet-ontvankelijk is in de vordering, omdat het bedrag reeds is toegewezen door de kantonrechter in de civielrechtelijke procedure.

Rechtbank

Bij vonnis van 21 december 2011 heeft de kantonrechter in Wageningen de hoofdvordering van ten bedrage van € 823.000,- toegewezen. Van dit vonnis is geen hoger beroep ingesteld zodat het in kracht van gewijsde is gegaan.

De rechtbank zal de vordering afwijzen omdat de gestelde schade een aanspraak betreft waaromtrent tussen dezelfde partijen reeds in een rechterlijk vonnis is beslist. Gelet op de bindende kracht van dit vonnis heeft bestaat als benadeelde partij geen belang meer bij onderhavige vordering. Daarom komt haar ingevolge art. 3:303 BW geen rechtsvordering (meer) toe.

Desondanks zal de rechtbank ter meerdere zekerheid voor daadwerkelijke betaling wel de schadevergoedingsmaatregel opleggen, aangezien verdachte naar burgerlijk recht aansprakelijk is voor de geleden schade als gevolg van de verduistering. Voor zover de vordering al is voldaan uit opbrengsten van bij verdachte en medeverdachten in beslag genomen goederen - waar al dan niet reeds afstand van is gedaan - gaat de rechtbank er vanuit dat daar bij de (eventuele) executie van de schadevergoedingsmaatregel rekening mee wordt gehouden.

Klik hier voor de volledige uitspraak.

De rechtbank Almelo acht deels bewezen dat slachterij Weyl uit Enschede gefraudeerd heeft. Bestuurder krijgt een gevangenisstraf opgelegd van 24 maanden en medeverdachte 18 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk

Rechtbank Almelo 1 oktober 2012, LJN BX8771 De tenlastelegging

De verdenking komt er op neer dat verdachte:

1. als feitelijk leidinggevende van [X] met een ander in de periode van 6 juni 2009 tot en met 14 mei 2010 tien verkoopfacturen heeft vervalst, art. 225 lid 1 Sr;
2. als feitelijk leidinggevende van [X] met een ander op 17 juli 2008 en op 25 juni 2009 te Enschede gebruik heeft gemaakt van vervalste saldoververficaties door deze te overleggen aan Fortis Commercial Finance N.V., teneinde voor te wenden dat het openstaande debiteurensaldo bij [X ]veel hoger was dan dit in werkelijkheid het geval was, art. 225 lid 2 Sr;
3. als feitelijk leidinggevende van [X] met een ander in de jaren 2001 tot en met 2009 de bedrijfsadministratie van [X] valselijk heeft opgemaakt, art. 225 lid 1 Sr;
4. in de periode van 1 januari 2001 tot en met 20 mei 2010 als bestuurder van [Y] onware staten, balansen, winst- en verliesrekeningen, staten van baten en lasten van [Y] openbaar heeft gemaakt dan wel valse jaarrekeningen van [Y] heeft opgemaakt, art. 225 lid 1 Sr.

De vordering van de officier van justitie

De OvJ heeft gevorderd dat verdachte voor de feiten sub 1, sub 2, sub 3 en sub 4 primair wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van twaalf maanden waarvan vier maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Voovragen

De rechtbank overweegt dat onder feit 1 onder meer is ten laste gelegd dat verdachte feitelijk leiding en/of opdracht heeft gegeven aan/tot het plegen van het misdrijf van art. 225 lid 1 Sr door [X] Hierbij worden tien facturen genoemd die feitelijk zijn omschreven. Ten aanzien van de woorden ‘en/of één of meer andere (kopie) (verkoop)factu(u)r(en)’ overweegt de rechtbank dat de tenlastelegging, naast een kwalificatief gedeelte, ook een feitelijke omschrijving van de feiten waarvan verdachte beschuldigd wordt moet bevatten. De ‘één of meer andere (kopie) (verkoop)factu(u)r(en)’ zijn niet nader omschreven onder feit 1. De dagvaarding bevat daarmee een onvoldoende duidelijke opgave van wat verdachte verweten wordt. Naar het oordeel van de rechtbank dient de dagvaarding ten aanzien van dit onderdeel partieel nietig te worden verklaard.

De standpunten van de officier van justitie en de verdediging

De officier van justitie acht alle tenlastegelegde feiten wettig en overtuigend bewezen.

De verdediging heeft aangevoerd dat zij de tenlastegelegde feiten bewezen acht.

Oordeel rechtbank

De rechtbank overweegt met betrekking tot het bewijs van de tenlastegelegde feiten het volgende.

Verklaring van verdachte Verdachte heeft ter terechtzitting alle feiten die hem worden verweten erkend. Hij heeft verklaard dat hij als bestuurder van [Y], [X] en [Z] volledig verantwoordelijk is voor hetgeen is gebeurd. Ten aanzien van feit 1 bekent verdachte dat hij [D], hoofd administratie van [X], opdracht heeft gegeven om voorfacturen op te maken om zo het krediet bij de bank op te hogen. Ten aanzien van feit 2 heeft verdachte verklaard dat hij beide saldoverificaties heeft getekend. Hij wist dat de saldo’s niet klopten en verklaart dat alles tot doel had om kredietruimte te behouden, om een faillissement van zijn bedrijf te voorkomen. Ten aanzien van de feiten 3 en 4 geldt volgens verdachte hetzelfde verhaal als voor de feiten 1 en 2. Hij wist -naast de fictieve facturen die onder feit 1 ten laste zijn gelegd- dat er fictieve nota’s gemaakt werden die verrekend werden met de openstaande schuld aan bepaalde crediteuren, teneinde de openstaande schuld aan crediteuren te verlagen. Verdachte wist dat er op deze wijze onjuiste gegevens werden opgenomen in de bedrijfsadministratie en dat deze gegevens werden verwerkt in de jaarstukken, zodat daarin ten onrechte te hoog bedrijfsresultaat werd weergegeven. Wel maakt verdachte een uitzondering voor de voorraadwaardering, daar zijn volgens hem correcte hoeveelheden en prijzen gehanteerd.

Feiten 1 en 2

De rechtbank acht hetgeen onder de feiten 1 en 2 ten laste is gelegd wettig en overtuigend bewezen. Verdachte heeft beide feiten bekend en het dossier bevat ook overigens voldoende bewijs dat de genoemde facturen en saldoverificaties valselijk zijn opgemaakt. De rechtbank verwijst in dit verband -naast de kopieën van de betreffende verkoopfacturen -naar de verklaringen van de getuigen [D] (hoofd administratie van [X]), [N] (medewerker administratie van [X]) en [W] (hoofd administratie van Stegeman CV).

Feit 3

Met betrekking tot dit feit komt de rechtbank tot een partiële vrijspraak, namelijk voor het feitelijk leiding en/of opdracht geven aan/tot het valselijk opmaken van de bedrijfsadministratie van [X] over de jaren 2001, 2002 en 2003. Het dossier bevat naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende bewijs dat de bedrijfsadministratie over deze jaren, naast die over de jaren 2004 tot en met 2010, valselijk is opgemaakt. Met name het overzicht van de correctieboekingen op de debiteuren en crediteuren, zoals opgemaakt door de getuige [B] (medewerkster administratie van [X]), biedt geen bewijs voor de jaren 2001 tot en met 2003. Dit overzicht betreft immers de periode 2004 tot en met 2010. Ook komt de rechtbank tot een partiële vrijspraak voor wat betreft het verwijt dat de voorraad van [X] tegen een te hoge waarde in de administratie is opgenomen. Verdachte heeft dit onderdeel van feit 3 ter terechtzitting ontkend en het dossier bevat naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende concreet bewijs dat de voorraden over de ten laste gelegde jaren bewust te hoog zijn gewaardeerd. Voor het overige acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen wat aan verdachte onder feit 3 ten laste is gelegd, nu verdachte het feit heeft bekend en ook overigens naar het oordeel van de rechtbank voldoende bewijs in het dossier aanwezig is.

Feit 4

Ten aanzien van dit feit (onder primair) komt de rechtbank, op dezelfde gronden als onder feit 3, tot een partiële vrijspraak voor het openbaar maken van onware stukken van [Y] over de jaren 2001 tot en met 2003. Daarnaast is de rechtbank van oordeel dat het dossier onvoldoende bewijs bevat dat verdachte dit feit (onder primair) tezamen en in vereniging met een of meer anderen heeft gepleegd. Met name is onvoldoende bewijs aanwezig dat medeverdachte [G], die naar het oordeel van de rechtbank niet aangemerkt kan worden als bestuurder van [Y] en derhalve niet gebonden was tot openbaar maken van de jaarstukken van de voornoemde holding, zich aan dit feit zou hebben schuldig gemaakt. Voor het overige acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen wat aan verdachte onder feit 4 primair ten laste is gelegd, nu verdachte het feit heeft bekend en ook overigens naar het oordeel van de rechtbank voldoende bewijs in het dossier aanwezig is.

Conclusie

De rechtbank veroordeeld verdachte tot een gevangenisstraf van 24 maanden.

De strafeis van de officier van justitie doet naar het oordeel van de rechtbank onvoldoende recht aan de ernst van de feiten.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling ambtenaar voor het opmaken en indienen van valse facturen bij werkgever (gemeente Den Haag)

Rechtbank 's-Gravenghage 27 september 2012, LJN BX8629 Verdachte heeft gedurende bijna twee jaar facturen valselijk opgemaakt voor niet verrichte werkzaamheden. Verdachte deed dit door als begunstigde de naam van zijn echtgenote en het nummer van haar bankrekening te vermelden, tot welke rekening verdachte toegang had. Deze facturen diende hij vervolgens in bij zijn werkgever, de gemeente Den Haag.

Verdachte heeft hiermee de Gemeente Den Haag voor bijna € 40.000,- benadeeld.

De rechtbank rekent het verdachte bijzonder ernstig aan dat hij de feiten heeft gepleegd in zijn positie als ambtenaar en dat het betreffende geld gemeenschapsgeld is. De rechtbank neemt anderzijds in aanmerking dat verdachte door zijn handelen persoonlijk al is getroffen, nu de gemeente Den Haag hem disciplinair ontslag heeft verleend en dit handelen ook tot een echtscheiding heeft geleid.

De rechtbank legt de door de officier van justitie gevorderde deels onvoorwaardelijke gevangenisstraf geheel voorwaardelijk op. Teneinde de ernst van de gepleegde feiten te onderstrepen wordt een werkstraf voor de maximaal mogelijke duur opgelegd.

Klik hier voor de volledige uitspraak.