Sinds de Hoge Raad er zijn zegen over uitsprak, neemt het aantal procesafspraken tussen OM en verdediging toe. In zo’n negentig procent van de gevallen gaat de rechter tegenwoordig mee met wat zij zijn overeengekomen.
Read MoreRechtbank Zeeland-West-Brabant 24 januari 2023, ECLI:NL:RBZWB:2023:501
De officier van justitie heeft gevorderd dat zij niet-ontvankelijk wordt verklaard in de vervolging, gelet op de gemaakte procesafspraken. De rechtbank gaat hierin mee. Interessant is de overweging van de rechtbank dat de "inhoud van de gemaakte afspraken niet in het strijd is het met recht". Uit de afspraken volgt namelijk dat de verdachte niet zal verzoeken om vergoeding van de gemaakte advocaatkosten (ex art. 530 Sv).
Read MoreHet onverhoedse opgedoken, reeds door verschillende gerechten uitgedijde concept van werken met procesafspraken, krijgt met het arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022 enige (nadere) grondslag, maar het arrest illustreert daarbij tegelijk dat deze modaliteit met en na bovenstaand arrest nog voldoende uitwerking en houvast ontbeert. Nadere regeling, ook bij wet en dus via rechtsvorming door de wetgever en daarbij behorende afweging en discussie, is volgens Mevisgeboden.
Read MoreDe twee verdachten zijn in die zaak veroordeeld voor schuldwitwassen, valsheid in geschrifte en het deelnemen aan een criminele organisatie. De rechtbank was niet akkoord gegaan met de procesafspraken en had de verdachten veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf, respectievelijk zes jaren. In hoger beroep heeft het gerechtshof wel ingestemd met de procesafspraken en naast het al ondergane voorarrest voorwaardelijke gevangenisstraffen opgelegd tot twee jaar. Een belangrijke reden voor het hof om de afspraken wel goed te keuren is dat het rekening houdt met het feit dat in die periode op Curaçao het “swipen” van geld een algemeen bekend verdienmodel was.
Read MoreOp 26 oktober Minister Yeşilgöz-Zegerius van Justitie en Veiligheid een kamerbrief gestuurd aan de Tweede Kamer. Daarin valt onder meer te lezen over de voorbereiding voor een OM-Aanwijzing over procesafspraken. De uitspraak van de Hoge Raad van 27 september 2022 (ECLI:NL:HR:2022:1252) over procesafspraken zal worden benut bij de voortzetting van de voorbereiding van een OM-Aanwijzing over procesafspraken. Verwacht wordt dat de conceptaanwijzing in de eerste helft van 2023 gereed zal zijn.
Read MoreOp 26 oktober Minister Yeşilgöz-Zegerius van Justitie en Veiligheid een kamerbrief gestuurd aan de Tweede Kamer, waarin zij aangeeft positief tegenover procesafspraken te staan. In de brief valt - met positieve bril - in te lezen dat de Minister van plan is wetgeving voor procesafspraken te maken. Met een kritische bril op valt echter te lezen dat de Minister eerst de OM-aanwijzing en praktijkontwikkelingen afwacht. Tot slot: het arrest van de Hoge Raad is een belangrijke stap in de goede richting maar niet meer dan dat. Het biedt op bepaalde punten nog onvoldoende rechtsbescherming.
Read MoreHet fenomeen 'procesafspraken' staat volop in de belangstelling. Daarbij wordt vooral aandacht besteed aan de wenselijkheid of zelfs de noodzaak van een strakkere regulering van de afspraken. De auteurs van dit artikel kiezen een andere insteek. Zij beginnen met een beschrijving van hun eigen ervaringen, als vaste leden van de lokale innovatiekamer in het hof Den Bosch. Zij hebben daar prille ervaring opgedaan met de werking van procesafspraken in de praktijk. Vervolgens toetsen ze die ervaringen aan het doel van het straf(proces)recht: waarheidsvinding in verhouding tot de plea bargaining-achtige setting die vaak in verband wordt gebracht met het fenomeen procesafspraken.
Read MoreEind 2021 is in een vijftal strafzaken door de rechter vonnis gewezen conform gemaakte afspraken tussen het Openbaar Ministerie en de verdediging. Het is met name deze ontwikkeling die ervoor heeft gezorgd dat de discussie over het toepassen van procesafspraken in het Nederlandse strafproces actueler is dan ooit. Eerder, in de jaren ervoor, was wel een aantal malen geprobeerd om tot procesafspraken te komen, maar had de rechter afwijzend gereageerd. Op 27 september 2022 heeft ook de Hoge Raad zich uitgelaten over de toelaatbaarheid van procesafspraken in ons strafproces.
Read MoreDe strafzaken waarin eind 2021 procesafspraken zijn gemaakt, zijn vanuit de overbelaste strafrechtspleging tot voor kort instemmend ontvangen. Het streven naar het maken van dergelijke procesafspraken kreeg daardoor ook opvolging in andere strafzaken. De strafzaken waarin procesafspraken een rol spelen lopen enorm uiteen, zowel wat betreft aard en omvang, als bijvoorbeeld fase van het strafproces en feitelijke en juridische complexiteit van de zaak. Een analyse van de jurisprudentie legt de zwakke plekken bloot van de praktijk van procesafspraken en onderstreept waarom bij een voortschrijdende toepassing een meer structurele en met waarborgen omgeven procedure noodzakelijk is. Er zijn gewoonweg te veel rafelranden.
Read MoreProcesafspraken zijn een eerste stap naar een nieuwe vorm van rechtspraak waarbij samenwerking en onderhandeling centraal staan. In dit artikel staan de auteurs stil bij de stand van zaken in ‘procesafsprakenland’ aan de hand van jurisprudentie. Zij bespreken het nut van procesafspraken voor de verschillende partijen en schetsen de praktijk in de tweede lijn. Daarbij staan zij onder andere stil bij de kwestie hoe het probleem van een mogelijk negatieve uitkomst wordt getackeld. Dilemma’s worden niet onbesproken gelaten en de bijdrage wordt afgesloten met een blik op de toekomst van procesafspraken.
Read More