In dit artikel betogen de auteurs dat het dogma waarin het strafrecht en (in mindere mate) het civiel recht als vangnet fungeren bij de bescherming van de fysieke leefomgeving verlaten moet worden. Het nadeel van dat systeem is namelijk dat ook bij grove gevallen van milieuverstoring, zelfs met concreet gevaar voor de menselijke gezondheid als gevolg, rechtsbescherming onder druk staat. Bepleit wordt om meer in te zetten op de autonomie van het privaat- en strafrecht, waardoor het mogelijk wordt in gevallen van ernstige milieuvervuiling publieke regulering aan te vullen en in sommige gevallen zelfs te ‘overrulen’. Dat pleidooi heeft de nodige implicaties voor de aansprakelijkheidsrechtelijke en strafrechtelijke beoordeling en leidt tot verscheidene vervolgvragen en uitdagingen.

In deze korte annotatie wordt een uitspraak van de Rotterdamse rechtbank besproken waarin beide thema's aan de orde zijn. Haar oordeel dat een schip als zodanig een afvalstof kan zijn, is op zichzelf geen nieuwigheid. Wel is het voor zover ik weet de eerste keer dat, zij het kort, in een Nederlandse strafzaak wordt ingegaan op de afbakening tussen de EVOA en de recentere Verordening inzake scheepsrecycling. Ook niet eerder in een strafvonnis besproken en overigens belangrijker, is een door de rechtbank aangenomen verschil tussen de EVOA-begrippen 'uitvoer' en 'overbrenging'. Mijns inziens was dat ten onrechte.

Rob Jetten, de Minister voor Klimaat en Energie, zei deze maand in Buitenhof dat hij meer aandacht wil besteden aan regels die bedrijven verplichten om energie te besparen. Deze regelgeving is onder andere bedoeld om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Jetten wil de regels nu inzetten om de Nederlandse afhankelijkheid van Russisch gas te beperken. Hij wil dit doen door een impuls te geven aan toezicht en handhaving, die volgens hem tot dusver te weinig hebben plaatsgevonden. Deze oproep is toe te juichen, en niet alleen om minder afhankelijk van Rusland te worden. Het toezicht op en de handhaving van regelgeving die is bedoeld om broeikasgasuitstoot te verminderen, lijken überhaupt aan een impuls toe.