Op 25 mei 2021 deed de Grote Kamer van het Europees Hof voor de Rechten van Mens (EHRM), in dezelfde samenstelling, uitspraak in de zaken Big Brother Watch e.a. t. Verenigd Koninkrijk en Centrum för Rättvisa t. Zweden over het in bulk verwerven van communicatie en de internationale uitwisseling van dergelijke data door inlichtingen- en veiligheidsdiensten. Kort gezegd acht het EHRM bulkinterceptie mogelijk als een noodzakelijk middel ter bescherming van de nationale veiligheid en versterkt zij de waarborgen tegen misbruik ervan.

De uitspraak in Bivolaru en Moldovan is op het eerste gezicht opmerkelijk gezien het verschil in uitkomst in de twee zaken. In Moldovan oordeelde het EHRM dat het vermoeden van gelijkwaardige bescherming van toepassing was, maar dat er sprake was van een kennelijke tekortkoming en een schending van art. 3 EVRM. In Bivolaru concludeerde het EHRM dat het vermoeden niet opging , maar kwam het niet tot het oordeel dat er sprake was van een schending van diezelfde bepaling. Zoals al in de inleiding naar voren kwam, legde het EHRM vooral de “schuld” bij de Franse rechter.

Het gebruik van de VOG, maar ook de openbaarmaking van het strafblad, staat op gespannen voet met bepaalde waarborgen, zoals art. 8 EVRM (het recht op privacy). Niet alleen in de Nederlandse context is dit een belangrijk punt van discussie, maar ook in het buitenland. In de onderhavige uitspraak van het EHRM gaat het om de openbaarmaking van het strafblad door justitiële autoriteiten in het Verenigd Koninkrijk in relatie tot het recht op privacy, zoals dat is neergelegd in art. 8 EVRM.

This (open access) e-book provides insights into the European Court of Human Rights’ extensive case-law on freedom of expression and media and journalistic freedoms. The first five editions of the book (2013, 2015, 2016, 2017, 2020) have proved hugely successful. This new edition summarises 339 judgments and decisions by the Court and provides hyperlinks to the full text of each of these.

Een nationaal rechtsstelsel reageert op supra­nationale rechtspraak als een lichaam op een orgaantransplantatie: de eerste reflex is die van afstoting en vervolgens wordt het vreemde orgaan zo goed en zo kwaad als mogelijk in het lichaam geassimileerd. Deze beeldspraak kwam bij mij op toen op 19 januari 2021 het EHRM – niet voor het eerst – het recht op een eerlijk proces geschonden achtte wegens de onmogelijkheid voor de verdediging om belastende getuigen te ondervragen: de zaak Keskin tegen Nederland.