Procesafspraken in vier samenhangende zaken over gewoontewitwassen van contante betalingen voor autoverkoop en autolease en valsheid in een kasboek en leasecontracten
/Rechtbank Noord-Nederland 12 november 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:4752, ECLI:NL:RBNNE:2026:4753, ECLI:NL:RBNNE:2026:4754 en ECLI:NL:RBNNE:2026:4755
De rechtbank Noord-Nederland veroordeelt op 12 november 2026 twee vennootschappen en twee natuurlijke personen in vier samenhangende zaken die met procesafspraken worden afgedaan. De zaken gaan over contante betalingen die drie vennootschappen in Groningen tussen 15 mei 2020 en 16 september 2023 aannemen voor de verkoop en lease van auto’s. Bewezen wordt medeplegen van gewoontewitwassen en het valselijk opmaken van kasboekpagina’s, en in drie van de vier zaken ook van leasecontracten. De natuurlijke personen worden veroordeeld voor het feitelijk leidinggeven aan en opdracht geven tot deze feiten. De rechtbank toetst de procesafspraken aan artikel 6 EVRM en aan de artikelen 348 en 350 Sv en acht de voorgestelde straffen in redelijke verhouding tot de ernst van de zaak. De vennootschappen krijgen ieder een geldboete van € 45.000, de natuurlijke personen gevangenisstraffen van 18 en 15 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk en ieder een taakstraf van 240 uur.
Inleiding en context
De Noordelijke Fraudekamer van de rechtbank Noord-Nederland, locatie Assen, wijst in eerste aanleg en op tegenspraak vier verkorte vonnissen. Twee verdachten zijn rechtspersonen: een eerste vennootschap, ter zitting vertegenwoordigd door haar twee bestuurders, en een tweede vennootschap, vertegenwoordigd door haar bestuurder. De andere twee verdachten zijn natuurlijke personen, geboren in 1976 en in 1984. Over hun persoonlijke omstandigheden vermelden de vonnissen niets.
De feiten spelen in Groningen. Drie besloten vennootschappen nemen voor de verkoop en lease van auto’s contante geldbedragen aan van klanten. De derde vennootschap staat in deze vonnissen niet terecht. Het Openbaar Ministerie en de verdediging leggen in alle vier de zaken een overeenkomst van 14 september 2026 met procesafspraken over. De inhoudelijke behandeling vindt plaats op 20 oktober 2026.
In alle zaken ziet de verdachte af van onderzoekswensen en bewijsverweren, hoeft de verdachte geen verklaring af te leggen en zien partijen af van hoger beroep als de rechtbank de afspraken volgt. De eerste vennootschap stemt ermee in dat een in beslag genomen contant bedrag van € 16.745 wordt aangewend voor de geldboete, stelt uiterlijk 1 oktober 2026 € 8.255 zekerheid en betaalt de resterende € 20.000 in twaalf termijnen binnen een jaar na het onherroepelijk worden van de uitspraak. De tweede vennootschap stelt € 25.000 zekerheid, betaalt eveneens € 20.000 in twaalf termijnen en doet afstand van een in beslag genomen Volkswagen Golf en Mercedes Benz. In de zaak van de in 1976 geboren verdachte seponeert het Openbaar Ministerie de strafzaken tegen de derde vennootschap en tegen een vierde verdachte. Deze verdachte verklaart namens hen dat zij afzien van een verzoek tot schadevergoeding als bedoeld in de artikelen 530 en 533 Sv, neemt kosten als bedoeld in artikel 531 Sv voor zijn rekening en doet afstand van dezelfde twee auto’s.
Tenlastelegging en wettelijk kader
De vennootschappen wordt onder feit 1 verweten dat zij zich in de periode van 15 mei 2020 tot en met 16 september 2023, al dan niet samen met anderen, schuldig maken aan gewoontewitwassen van contante en girale bedragen die klanten betalen voor de verkoop of lease van auto’s (artikelen 420bis en 420ter Sr, met schuldwitwassen als alternatief). Feit 2 betreft het valselijk opmaken of vervalsen van pagina’s van een kasboek in de periode van 15 april 2022 tot en met 5 januari 2023 (artikel 225 lid 1 Sr). Alleen de tweede vennootschap wordt daarnaast onder feit 3 verweten dat zij in de periode van 1 februari 2022 tot en met 13 januari 2023 leasecontracten, mantelovereenkomsten en documenten eigendomsvoorbehoud valselijk opmaakt of vervalst.
De natuurlijke personen wordt primair verweten dat zij, al dan niet samen met anderen, opdracht geven tot en feitelijk leidinggeven aan deze drie feiten, begaan door de drie vennootschappen (artikel 51 Sr). Subsidiair is bij feit 1 en feit 3 het zelf medeplegen ten laste gelegd.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
De officier van justitie rekwireert in alle zaken overeenkomstig de procesafspraken. Hij vordert bewezenverklaring van de feiten 1 en 2 bij de eerste vennootschap, van de feiten 1, 2 en 3 bij de tweede vennootschap en van de feiten 1 primair, 2 en 3 primair bij de natuurlijke personen. Tegen beide vennootschappen eist hij een geldboete van € 45.000. Tegen de in 1976 geboren verdachte eist hij een gevangenisstraf van 18 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar en een taakstraf van 240 uur, tegen de in 1984 geboren verdachte een gevangenisstraf van 15 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk met dezelfde proeftijd en taakstraf.
Standpunt van de verdediging
De raadsman voert in geen van de zaken een bewijsverweer, overeenkomstig de procesafspraken. Formele verweren zijn niet gevoerd. Een inhoudelijk strafmaatverweer blijft achterwege. De raadsman verzoekt de rechtbank aan te sluiten bij de procesafspraken.
Oordeel gerecht
De rechtbank beoordeelt eerst of zij acht kan slaan op de procesafspraken. Zij moet daarvoor nagaan of de eisen van artikel 6 EVRM voldoende zijn gewaarborgd en neemt de uitgangspunten uit het arrest van de Hoge Raad van 27 september 2022, ECLI:NL:HR:2022:1252 als leidraad. Ter zitting bespreekt zij de totstandkoming, de inhoud en de gevolgen van de afspraken met de natuurlijke personen en met de bestuurders van de vennootschappen. Zij bevestigen achter de afspraken te staan, de gevolgen te begrijpen, waaronder de afstand van verweren en van hoger beroep, en een en ander met de raadsman te hebben besproken. De rechtbank oordeelt dat iedere verdachte vrijwillig, op basis van voldoende en duidelijke informatie en bewust van de rechtsgevolgen ondubbelzinnig heeft besloten mee te werken. De procesafspraken kunnen bij het oordeel worden betrokken.
De rechtbank benadrukt haar eigen verantwoordelijkheid voor een behandeling en beoordeling overeenkomstig de artikelen 348 en 350 Sv. Zij toetst de afspraken aan die bepalingen en beoordeelt of afdoening in lijn met de afspraken leidt tot een uitkomst die in redelijke verhouding staat tot de ernst van de zaak.
Over het bewijs oordeelt de rechtbank in alle zaken dat de bewezenverklaring uit de procesafspraken voldoende steun vindt in de bewijsmiddelen in het dossier, zodat buiten redelijke twijfel vaststaat dat de verdachte de feiten heeft begaan. De bewijsmiddelen worden alleen bij hoger beroep in een aanvulling opgenomen. De rechtbank kwalificeert feit 1 als medeplegen van gewoontewitwassen en de valsheidsfeiten als medeplegen van opzettelijk gebruik maken van een vals geschrift als bedoeld in artikel 225 lid 1 Sr, meermalen gepleegd. Bij de natuurlijke personen luidt de kwalificatie telkens medeplegen van feitelijk leiding geven aan het door een rechtspersoon begaan van die feiten.
Bewezenverklaring
Feit 1, bij alle vier de verdachten: het in de periode van 15 mei 2020 tot en met 16 september 2023 in Groningen samen met anderen verbergen en verhullen van de aard, herkomst, vindplaats, vervreemding en verplaatsing van, en het verwerven, voorhanden hebben, overdragen, omzetten en gebruiken van betalingen van acht klanten voor de verkoop of lease van auto’s, in de wetenschap dat deze uit misdrijf afkomstig zijn, waarvan een gewoonte is gemaakt. Het gaat om contante bedragen van € 9.458, € 21.810, € 17.350, € 42.175 (naast een aanbetaling van € 45.000), € 12.400 (naast € 15.225 giraal), € 48.485, € 36.644 en € 7.800. Bij de vennootschappen is daarnaast € 3.000 aan girale betalingen bewezen verklaard.
Feit 2, bij alle vier de verdachten: het in de periode van 15 april 2022 tot en met 5 januari 2023 valselijk opmaken van pagina’s van een kasboek. Een contante ontvangst van € 12.400 op 15 april 2022 is geboekt als € 9.000 op die datum en € 3.000 op 9 mei 2022, een ontvangst van € 11.460 op 5 januari 2023 als € 8.900 en een ontvangst van € 10.400 op 29 juli 2022 als € 9.000 op 31 juli 2022.
Feit 3, bij de tweede vennootschap en de natuurlijke personen: het in de periode van 1 februari 2022 tot en met 13 januari 2023 valselijk opmaken van zes leasecontracten met de daarbij behorende mantelovereenkomsten en documenten eigendomsvoorbehoud. Daarin is verzwegen dat de klanten aanbetalingen moesten doen en hebben gedaan, is vermeld dat de maandelijkse betalingen giraal en per automatische incasso plaatsvinden terwijl ook contant werd betaald, en is in drie contracten een andere vennootschap als lessor vermeld dan de werkelijke lessor.
Bij de natuurlijke personen is telkens bewezen dat zij samen met anderen opdracht hebben gegeven tot deze feiten en daaraan feitelijk leiding hebben gegeven.
Alle vier de verdachten worden vrijgesproken van hetgeen meer of anders ten laste is gelegd.
Strafoplegging en maatregelen
De rechtbank houdt rekening met de aard en de ernst van de feiten, de omstandigheden waaronder zij zijn begaan, het uittreksel uit de justitiële documentatie, de vordering en het pleidooi, en bij de natuurlijke personen met de persoon van de verdachte. Zij oordeelt in alle zaken dat de voorgestelde straf in redelijke verhouding staat tot de ernst van de zaak, mede gelet op de strafrechtelijke, strafprocesrechtelijke en maatschappelijke voordelen van een afdoening met procesafspraken. Een nadere strafmotivering ontbreekt.
Beide vennootschappen worden veroordeeld tot een geldboete van € 45.000. De in 1976 geboren verdachte krijgt een gevangenisstraf van 18 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar en een taakstraf van 240 uur, bij niet naar behoren verrichten te vervangen door vier maanden hechtenis. De in 1984 geboren verdachte krijgt een gevangenisstraf van 15 maanden waarvan 12 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van drie jaar en dezelfde taakstraf. De straffen zijn gelijk aan de eis. Bijkomende straffen of maatregelen worden niet opgelegd en de vonnissen bevatten geen beslissing over het beslag.
