Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten: een analyse

Op 1 juli 2025 trad de Wet gegevensverwerking persoonsgerichte aanpak radicalisering en terroristische activiteiten (Wet PARTA) in werking. De wet biedt de juridische grondslag voor casusoverleggen over radicalisering en terroristische activiteiten. Het is uitdrukkelijk niet de bedoeling om wijzigingen in bestaande praktijken te bewerkstelligen; het gaat om codificatie van een al jaren bestaand fenomeen, waarbij een groot aantal (overheids)partijen is betrokken. De Wet PARTA heeft betrekkelijk weinig politieke of maatschappelijke deining veroorzaakt en is met een ruime meerderheid door het parlement aangenomen. Onder academici en wetgevingsadviseur bestond er wél de nodige discussie, bijvoorbeeld over afbakening van de begrippen ‘radicalisering’, ‘extremisme’ en ‘terrorisme’, en over het toezicht op gegevensverwerkingen. In deze bijdrage analyseren de auteurs de Wet PARTA en het bijbehorende besluit vanuit het perspectief van het nationale veiligheidsrecht en het gegevensbeschermingsrecht. Zij werpen fundamentele vragen op met betrekking tot rechtsstatelijke waarborgen en gegevensbescherming.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Aanpak fraude, milieucriminaliteit en witwassen vergt combinatie interventies

Voor de aanpak van financieel-economische criminaliteit (FINEC), zoals fraude, milieucriminaliteit en witwassen, is een combinatie van interventies nodig. Zowel wetenschappelijke studies als praktijkervaringen uit het veld onderschrijven die noodzaak. Niet één interventie bereikt het doel. En deze vormen van criminaliteit bieden bij uitstek de mogelijkheid om interventies in te zetten in verschillende en wisselende combinaties, toegesneden op de situatie. Dat maakt de uitvoering ervan wel complex. Er moet rekening worden gehouden met juridische aspecten rondom de combinatie van interventies en het vraagt om veel afstemming tussen betrokken uitvoerders.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Vrouwe justitia is blind, maar werpt (helaas) geen teerling

Een pleidooi voor lotsbeslissingen in het recht. Het geloof in de onfeilbaarheid van het recht en het idee dat conflictbeslechting geen enkele rol zou moeten spelen in rechterlijke uitspraken is achterhaald. We moeten accepteren en institutionaliseren dat in zeldzame gevallen er niemand ‘meer’ gelijk heeft dan de ander. Om dan toch het geschil te kunnen beslechten, zonder het conflict te verdiepen, is het lot de beste oplossing.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Toezicht in beweging

Op basis van het Landelijk Mediationprotocol Insolventieprocedures kunnen rechter-commissarissen curatoren vragen om mediation te overwegen, voordat zij een procesmachtiging verlenen. Dit Mediationprotocol past in een bredere trend. De rechter-commissaris houdt indringender toezicht op de doelmatigheid van de procedure en betrekt in toenemende mate de standpunten van betrokken schuldeisers bij zijn beslissingen. Dit artikel bespreekt deze ontwikkelende rol van de rechter-commissaris.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: De strijd tussen het huisrecht en het eigendomsrecht in de ontwikkeling van de strafrechtelijke antikraakwetgeving in Nederland

De antikraakwetgeving in Nederland laat een weerbarstige ontwikkeling zien, waarbij de belangen van pand­eigenaren en die van krakers lijnrecht tegenover elkaar staan. Pandeigenaren verwachten dat de Staat handhavend optreedt en hun gekraakte pand strafrechtelijk ontruimt. Krakers hebben er belang bij om van het pand gebruik te kunnen blijven maken. In de strijd tegen krakers komt aan pandeigenaren het eigendomsrecht toe. Dit recht is het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben, zo begint Boek 5 van het Burgerlijk Wetboek (BW). Krakers staan in deze strijd niet machteloos. Onder omstandigheden komt aan hen een beroep toe op het huisrecht. In de rechtspraak is bevestigd dat het huisrecht zich uitstrekt tot bescherming tegen een gedwongen strafrechtelijke ontruiming. Evenals het eigendomsrecht is het huisrecht in de wetgeving verankerd. Zo wordt dit recht niet alleen als grondrecht beschermd door artikel 12 van de Nederlandse Grondwet, maar ook door artikel 8 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM), dat vermeldt dat eenieder het recht heeft op eerbiediging van zijn of haar woning. Het huisrecht ontstaat door het ‘feitelijk bewonen’ van een pand, waarbij het niet van belang is of de bewoning rechtmatig is.

Read More
Print Friendly and PDF ^

De Stichting Advisering Bestuursrechtspraak adviseert in strafrechtelijke afvalstoffenzaak tegen de NAM

De rechtbank Overijssel sprak de NAM vrij in een omvangrijke strafzaak over (gevaarlijke) afvalstoffen, ondanks een strafeis van €20 miljoen en zeven zittingsdagen (ECLI:NL:RBOVE:2025:6116). Centraal stond de vraag of afvalstromen uit aardgaswinning als gevaarlijk moesten worden aangemerkt op grond van de Kaderrichtlijn Afvalstoffen, de Wet milieubeheer en de Europese afvalstoffenlijst. De rechtbank schakelde de STAB in als deskundige, die oordeelde dat een gemengde stroom van productiewater en verontreinigd hemelwater als aparte stroom moest worden beoordeeld.

Read More
Print Friendly and PDF ^

WODC: sanctiearsenaal bij ernstige milieudelicten ruim, maar effectiviteit blijft achter

Op 10 februari 2026 is het WODC-rapport Effectiviteit van strafrechtelijke sancties bij ernstige milieudelicten aan het ministerie van Justitie en Veiligheid aangeboden. Het rapport is op 11 februari gepubliceerd en aan de Tweede Kamer gezonden. Uit het onderzoek blijkt dat het bestaande strafrechtelijke instrumentarium bij ernstige milieudelicten juridisch bezien toereikend is, maar dat de toepassing en effectiviteit in de praktijk tekortschieten. Daarmee komt de nadruk te liggen op de werking van de handhavingsketen, en niet op de wettelijke mogelijkheden als zodanig.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Beslag op aandelen: een oplossing in buitenlandse ambtelijke omkopingszaken?

In 1997 tekende Nederland het OESO Anti-Corruptieverdrag. Door dit verdrag te ondertekenen verplicht Nederland zich om de omkoping van buitenlandse ambtenaren bij internationale zakelijke transacties te bestrijden. Het gaat met name om zaken waarin topambtenaren, vaak in ontwikkelingslanden, zich laten omkopen door (grote, vaak westerse) bedrijven om overheidscontracten, vergunningen of andere concessies te geven aan het bedrijf in kwestie. Hiermee wordt eerlijke concurrentie voor dergelijke concessies gehinderd en wordt de ontwikkeling van het land in kwestie gefrustreerd. Dit fenomeen wordt grand corruption genoemd, wanneer hiermee grote bedragen gepaard gaan, zowel in omkoping als in verkregen opdracht of contract, en geld dat bedoeld was voor de schatkist van het land (en ten goede zou moeten komen aan de gehele bevolking) wordt aangewend voor het voordeel van een klein aantal ambtenaren op hoog niveau in de overheid.Sectoren die specifiek kwetsbaar zijn voor grand corruption zijn met name mijnbouw en de energiesector.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Horen van getuigen door senior gerechtsjuristen

De afgelopen decennia heeft de Nederlandse rechterlijke organisatie een behoorlijke ontwikkeling doorgemaakt. Het streven naar een efficiënte en effectieve behandeling van zaken heeft geleid tot de introductie van nieuwe professionals, die rechters in hun rechterlijke werk ondersteunen. Het betreft de (senior) gerechtsjuristen. Zulke ondersteuners zijn, zo schreef bijvoorbeeld de European Commission for the Efficiency of Justice (CEPEJ), inmiddels in vrijwel alle landen essentieel voor het goed functioneren van de Rechtspraak. Ook op het terrein van het bijzonder strafrecht zijn gerechtsjuristen werkzaam.Gerechtsjuristen werken meestal in stilte achter de schermen. Veelzeggend over hoe er over de samenwerking tussen hen en rechters wordt gedacht, is de titel van het proefschrift van Holvast: In the shadow of the judge. Maar die beeldspraak doet aan de realiteit eigenlijk geen recht. Holvasts empirisch onderzoek over de betrokkenheid bij en invloed op de straf- en bestuursrechtspraak – en dat van anderen en mijzelf – laat namelijk zien dat gerechtsjuristen op allerlei manieren en in groten getale bij het rechterlijk proces betrokken zijn.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Eindigt het spoorboekje voor leiders bij bedrijfsschandalen met een proactieve zorgplicht?

In het slot van 2025 kwam eindelijk duidelijkheid in de langdurige discussie rond de vervolging van de voormalige CEO van ING. De uitspraak van het Gerechtshof Den Haag biedt nieuwe inzichten in hoe strafrechtelijke aansprakelijkheid van leiders binnen bedrijven moet worden beoordeeld. Francien Rense, partner bij Greenberg Traurig, vraagt zich af: wat is de reikwijdte van de zorgplicht van bestuurders – en bestaat er een proactieve variant daarvan?

Read More
Print Friendly and PDF ^