Dit artikel maakt de balans op van drie jaar rechtspraak na het Google/Spain-arrest. Google heeft een groot aantal verwijderingsverzoeken gekregen, en ook de rechter heeft zich een aantal malen uitgesproken over de invulling van het recht om vergeten te worden. De uitspraken van de voorgaande jaren werden geïnventariseerd en geanalyseeerd.

Gezegd kan worden dat met het handelsregister openbaarheid van en transparantie over de deelnemers in het economisch verkeer wordt nagestreefd. In de context van deze openbaarheid en transparantie rijst de belangrijke vraag of en zo ja, welk gewicht in dit kader toekomt aan het belang van betrokkenen op privacy. Het kan daarbij zowel gaan om persoonlijke belangen als om zakelijke belangen.

De burgemeester van Schiedam heeft een vergunning ten behoeve van de exploitatie van een coffeeshop ingetrokken wegens een ernstig gevaar voor misbruik. Dit ernstige gevaar is gebaseerd op feiten die verband houden met belastingfraude. Volgens de Afdeling kan de burgemeester in redelijkheid de vergunning intrekken.

Mensen communiceren in de huidige samenleving volop digitaal. Het is dan ook niet verrassend dat hét mechanisme om tot de kern van iemands privéleven te komen tegenwoordig wordt bereikt door het onderzoek aan de smartphone. Het wettelijke kader betreffende dit onderzoek staat al enige tijd ter discussie. Waar de Hoge Raad een (op het eerste gezicht onwerkbaar) kader voor de (opsporing)praktijk heeft getracht te scheppen, is de modernisering van het Wetboek (mede) op dit punt in volle gang.

Met het onderzoek verricht door Kruize en Gruter hoopten wij dat meer inzicht zou worden verkregen in de tot nog toe onbeantwoorde vraag in hoeverre de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) van invloed is op het voorkomen van criminaliteit. We hebben het dan over criminaliteit die wordt gepleegd omdat de positie die iemand zou willen bekleden daartoe mogelijkheden schept (denk aan seksuele delicten jegens kwetsbare personen, fraude door misbruik van gevoelige informatie, of het ontvreemden van kostbare goederen).

Het ne bis in idem-beginsel is geregeld in respectievelijk artikel 68 Sr en artikel 5:43 Awb. Ook in procedures die buiten het strafrecht of bestuurlijke boeterecht vallen, kan het Europese verbod op dubbele bestraffing doorwerken in Nederland. De Hoge Raad heeft erkend dat de algemene beginselen van een behoorlijke procesorde bescherming bieden in het kader van het ne bis in idem-beginsel. Bovendien is artikel 50 van het Handvest van de EU van toepassing indien EU-recht ten uitvoer wordt gelegd. Op deze wijze is jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU en het EHRM ook van belang voor Nederland.

Datamining wordt meer en meer als opsporingsmethode ingezet. Onderzocht wordt of de huidige wettelijke grondslagen, mede gelet op jurisprudentie van het EHRM, wel voldoen voor de inzet van deze methode. Een handvat wordt geboden voor een wettelijke regeling.

Volksvertegenwoordigers die zich binnen een officiële vergadering beledigend uitlaten tegenover andere parlementariërs kunnen hiervoor niet worden vervolgd of civielrechtelijk worden aangesproken. Hetzelfde geldt voor andere delicten, zoals de schending van de geheimhoudingsplicht en het aanzetten tot haat. Het Openbaar Ministerie komt in dergelijke gevallen geen vervolgingsrecht toe. De voorzitter is bevoegd om sanctionerend op te treden. In het huidige regime lijkt de toegevoegde waarde van deze parlementaire immuniteit voor volksvertegenwoordigers achterhaald te zijn, vanwege een ruime uitleg van de vrijheid van meningsuiting voor politici.