'Klokkenluiderswet reeds achterhaald?'

Na een langdurig voorbereidingsproces met politiek ingegeven compromissen, is De Wet Huis voor klokkenluiders bijna een feit. Inmiddels is op 20 april 2015 ook de Vierde-antiwitwasrichtlijn aangenomen. Als ‘novum’ bevat deze richtlijn in art. 61 een tot nu weinig kritisch beschouwde bepaling die beoogt klokkenluiders te beschermen. In dit artikel worden beide afzonderlijk beschouwd en tenslotte tegenover elkaar geplaatst. Lees verder:

• Klokkenluiderswet reeds achterhaald? door mr. dr. C.D. Schaap in Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming 2016 nr. 1

'Asbest op het dak? Het verbod, de handhaving en de subsidiemogelijkheden'

Per jaar worden ongeveer 4 miljoen m² asbesthoudende daken verwijderd. Indien dit tempo wordt aangehouden, zijn alle asbesthoudende daken verwijderd in 2044. Dit gaat de staatssecretaris niet snel genoeg. Vanwege de – met de ouderdom van asbestdaken – toenemende gezondheidsrisico’s is besloten tot invoering van een verbod per 2024. Om deze doelstelling te kunnen behalen, is niet alleen het verbod in het vooruitzicht gesteld. De staatssecretaris heeft in de wijziging van het Avb 2005 ook een bepaling opgenomen waarmee wordt benadrukt dat gemeenten hun huidige handhavingsbevoegdheden moeten blijven inzetten. In deze bijdrage worden, na een korte weergave van de wijziging van het Avb 2005, de huidige handhavingsbevoegdheden van gemeenten worden geschetst. Voorts worden de subsidiemogelijkheden besproken voor de verwijdering van asbesthoudende dakbedekking.

Lees verder:

• Asbest op het dak? Het verbod, de handhaving en de subsidiemogelijkheden door P.J.G Goumans & P.W.H. Herder in Tijdschrift voor Agrarisch Recht nr. 2, 2016

'De fiscaalrechtelijke beboetbaarheid van de rechtspersoon: een strafrechtelijk perspectief'

Hoewel het fiscale bestuurlijke boeterecht formeel gezien strikt gescheiden is van het strafrechtelijke sanctierecht, laat de fiscale rechtspraak zien dat zij op het materiële vlak aansluiting zoekt bij het strafrecht. Een voorbeeld betreft de uitleg van begrippen als ‘opzet’ en ‘schuld’. Een ander voorbeeld betreft de op art. 5:1 lid 3 Awb gegronde beboetbaarheid van de rechtspersoon. Uit fiscale rechtspraak blijkt, dat voor wat betreft de vraag of aan een rechtspersoon een vergrijpboete kan worden opgelegd, het strafrechtelijke Drijfmest-arrest maatgevend is. De fiscale rechtspraak laat zien, dat de fiscale benadering van enkele aspecten die de aansprakelijkheid van een rechtspersoon betreffen – ondanks de ogenschijnlijke gelijkschakeling – wat lijkt te divergeren van de strafrechtelijke. Lees verder:

• De fiscaalrechtelijke beboetbaarheid van de rechtspersoon: een strafrechtelijk perspectief door mr. dr. E. Gritter in Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming 2016 nr. 1

'De Systematische Integriteitrisicoanalyse: meer waar dat moet, minder waar dat kan'

De afgelopen jaren hebben verschillende integriteitsincidenten in de financiële sector de media gehaald. Te denken valt aan de Libor en Vestia-zaken. Integriteitsincidenten kunnen grote gevolgen hebben voor de reputatie van financiële instellingen, zoals imagoschade of negatieve pers, maar kunnen ook financiële gevolgen hebben vanwege boetes, extra compliance kosten of inkomstenderving. In 2015 heeft De Nederlandsche Bank extra aandacht besteed aan de systematische integriteitrisicoanalyse. DNB vindt een dergelijke analyse zeer belangrijk: zonder een integriteitrisicoanalyse kan een instelling de integriteitswetgeving niet risicogebaseerd naleven. Daarnaast is de analyse van integriteitrisico’s een voorwaarde voor een toereikende inrichting van de integere bedrijfsvoering. Lees verder:

• De Systematische Integriteitrisicoanalyse: meer waar dat moet, minder waar dat kan door mr. drs. M.J. Bökkerink en drs. M.G. Munoz-Barrientos in Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming 2016 nr. 1

'Amerikaanse praktijken bij handhaving white collar crime: het vizier op de manager'

Op 9 september 2015 kondigde het Amerikaanse Ministerie van Justitie een wijziging aan van haar handhavingsbeleid op het gebied van de witteboordencriminaliteit. De boodschap van de Deputy Attorney General (DOJ) – in wat inmiddels het ‘Yates Memo’ is gaan heten – is helder. Bij handhaving zal niet langer op de rechtspersoon maar op de natuurlijke persoon worden gefocust. De vernieuwde aanpak moet enerzijds een afschrikwekkende werking hebben op managers. Anderzijds wordt met de op de man gerichte aanpak uiteindelijk beoogd het publieke vertrouwen in het rechtssysteem te vergroten. Ook in Nederland is een tendens waarneembaar om leidinggevenden nog vaker dan voorheen strafrechtelijk aansprakelijk te houden naast de rechtspersoon’. Voor het geval het Nederlandse Openbaar Ministerie zich voor nog verdergaand optreden zou willen laten inspireren door het Yates Memo, geven de auteurs van deze column kritische kanttekeningen in overweging.  Lees verder:

• Amerikaanse praktijken bij handhaving white collar crime: het vizier op de manager door mr. R.J.F. ten Ham en mr. drs. J.T.C.Leliveld in Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming 2016 nr. 1

Armslag voor de strafrechter: Effecten van EU-regelingen voor de rechterlijke ruimte in de strafvordering​

Deze studie beantwoordt de vraag of de bemoeienis van de Europese Unie met de strafvordering bijdraagt aan een nationale trend in de strafvordering of juist niet. Die trend wordt gekenmerkt door een terugtredende wetgever die de kaders schept waarbinnen de rechter flexibel kan opereren en de rechterlijke ruimte is toegenomen. Omdat tot heden nog weinig Unierechtelijke regelgeving met betrekking tot de strafvordering in enge zin voorhanden is, ligt de focus op de strafvordering in ruime zin. Dat betekent dat de aandacht is gericht op bemoeienis van de Unie bij de internationale rechtshulp in strafzaken. In dat kader wordt een vergelijking gemaakt tussen wetgeving die is gebaseerd op de traditionele rechtshulp en wetgeving die tot stand is gekomen ter implementatie van de wederzijdse erkenning. Daarbij gaat het om uitlevering (overlevering) en de overname (wederzijdse erkenning) van sancties.

De hypothese in de literatuur is dat de bemoeienis van de Europese Unie niet positief bijdraagt aan de keuze op nationaal niveau, maar leidt tot een afname van de rechterlijke ruimte. Dit onderzoek laat zien dat dit niet zozeer door bemoeienis van de Europese Unie is veroorzaakt, maar vooral berust op keuzes van de Nederlandse wetgever. De keuzes zijn onnodig en vaak ook nog krachteloos.

Praktische gegevens

Auteur: Mandy de Bruijn

Aantal pagina's: 373 blz.

ISBN-13: 9789462901797 Prijs: € 47,50

Klik hier om het boek te bestellen via Jongbloed.

Kom op vrijdag 15 april 2016 naar de Cursus Strafrecht in de (Bermuda) driehoek Luxemburg-Straatsburg-DenHaag: nieuwe verweren en opsporingsmogelijkheden uit Europa.

Klik hier voor meer informatie.

'De geest van de WED : strenge straffen en publiek normbesef'

Dit artikel heeft als doel om te laten zien hoe actueel de ontstaansgeschiedenis van de WED is. Behandeld worden onder meer de wens van de wetgever tot repressie in het ordeningsrecht, zijn opvattingen over de werking van de straf, de tegengeluiden tegen repressie, de achtergrond van de contactambtenaar en de bespreking van de deskundigheid van de strafrechter. Deze geschiedenis bevat veel materiaal dat nog steeds grote waarde heeft, zeker ook voor de hernieuwde discussie over de verhouding tussen het strafrecht en de bestuurlijke boete. Lees verder:

• De geest van de WED : strenge straffen en publiek normbesef door mr. R.M.J. de Rijck in Tijdschrift voor Sanctierecht & Onderneming 2016 nr. 1

'Verbeurdverklaring: een verrassend alternatief'

Wanneer u de Aanwijzing Afpakken erop na slaat, valt één ding meteen op. Ontneming is niet meer dan een stuk gereedschap in de kist van politie en justitie om winstgevende criminaliteit aan te pakken. In de Aanwijzing Afpakken staat als eerste te lezen: ‘Deze aanwijzing geeft regels voor het strafrechtelijk afpakken van financiële opbrengsten uit criminele activiteiten door het Openbaar Ministerie (OM).’  Lees verder:

• Verbeurdverklaring: een verrassend alternatief door J. Barensen in Strafblad aflevering 1 2016

Om dit artikel te kunnen raadplegen dient u te zijn geabonneerd op Strafblad. 

De wenselijkheid van een transparante tipgeldregeling voor strafbare klokkenluiders

Klokkenluiders die misstanden binnen een bedrijf in de openbaarheid brengen hebben in Nederland een weinig benijdenswaardige positie. Ze worden door werkgevers weggezet als lastpakken en blijven vaak berooid achter, omdat ze geen werk meer kunnen vinden. De tipgeldregelingen van het Ministerie van Veiligheid en Justitie en de fiscus kunnen in financieel opzicht enige soelaas bieden, maar zodra de klokkenluider zelf ook strafbare feiten heeft gepleegd, kan hij hier geen beroep meer op doen. Een strafbare klokkenluider kan volgens de Hoge Raad alleen worden beschouwd als kroongetuige en kan formeel niet beide zijn. Aan een kroongetuige kan echter alleen strafvermindering worden aangeboden en een financiële beloning is nadrukkelijk uitgesloten. Bovendien nam de Regering in 2005 als standpunt in dat ‘criminele klokkenluiders’ altijd moeten worden vervolgd. Dat de behandeling van deze klokkenluidende kroongetuigen niet altijd strookt met het rechtsgevoel, blijkt uit de behandeling van klokkenluider Ad Bos, die een grote bouwfraude aan het licht bracht. Dit artikel streeft ernaar de wenselijkheid van een transparante tipgeldregeling voor strafbare klokkenluiders te onderstrepen. Een voorbeeld kan worden genomen aan de Verenigde Staten, waar de klokkenluider niet meer wordt gezien als een snitch, maar juist na jarenlange ervaring onmisbaar wordt geacht bij het aan het licht brengen van misstanden die de overheid niet zelf kan opsporen. In dit artikel zullen allereerst de tot dusver bekende Nederlandse tipgeldregelingen aan bod komen. Vervolgens zal een aantal Amerikaanse tipgeldregelingen worden behandeld. Hierna volgt korte beschouwing van de literatuur over de wenselijkheid van de invoering van een tipgeldregeling en wordt er afgesloten met een conclusie waarin de wenselijkheid van een duidelijke transparante tipgeldregeling voor strafbare klokkenluiders zal worden bepleit.

Lees verder:

• ‘You need someone whose hands are dirty to find dirt’ door Evelien de Vries in NJB aflevering 10 2016

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het NJB. 

Rechtspraak EHRM over het horen van getuigen & de raadsman bij het politieverhoor

In de rubriek Rechtspraak EHRM van Delikt en Delikwent worden twee uitspraken besproken die van belang zijn voor twee never-ending stories van het Nederlandse strafprocesrecht: het horen van getuigen en de raadsman bij het politieverhoor. In de uitspraak in Schatschaschwilitegen Duitsland worden deze twee onderwerpen bovendien met elkaar verbonden.

Als eerst wordt het arrest van de Grote Kamer in de zaak Schatschaschwili tegen Duitsland (15 december 2015), besproken, over het recht om getuigen te ondervragen op basis van artikel 6 lid 3 EVRM.

De tweede besproken zaak is Dvorski tegen Kroatië van 20 oktober 2015, eveneens een arrest van de Grote Kamer. Sinds het arrest van 22 december 2015, waarin de Hoge Raad de regels omtrent de toegang van de raadsman bij het politieverhoor heeft aangescherpt, staat dit onderwerp weer volop in de belangstelling. Ook in Straatsburg ontwikkelt de ‘Salduz’-jurisprudentie zich gestaag verder; in Dvorski tegen Kroatië zet de Grand Chamber nog maar eens de regels omtrent het recht op toegang tot een raadsman uiteen. Gezien de actuele ontwikkelingen in Nederland en de implementatie van het recht op een raadsman bij het politieverhoor is het daarom aangewezen deze uitspraak nader te bekijken.

Lees verder:

• Rechtspraak EHRM door L. van Lent & B.J.G. Leeuw in DD 2016/13

Dit artikel kunt u enkel raadplegen indien u bent geabonneerd op het Tijdschrift Delikt en Delikwent.