'Preventing money laundering: a legal study on the effectiveness of supervision in the European Union'

Money laundering is criminalised virtually all around the world and has been a law enforcement priority since the early 1990s. The international nature of money laundering, combined with estimations on the scope and the distorting effects it may bring about, make it a grave danger to society due to its strong interaction with organised drugs and white-collar crime. Over the years a 'twin-track approach'has been developed, aiming at the prevention of money laundering on the one hand, and punishing the money launderers on the other. This publication analyses the effectiveness of the anti-money laundering supervision of banks, real estate agents and accountants in the Netherlands, Spainand the UK. It thoroughly analyses the legislation, the institutional settings and competences of anti-money laundering supervisors, as well as the application of these competences in practice. Based on this analysis, a number of recommendations for the EU legislators and the national legislators are formulated in order to strengthen and increase the effectiveness of anti-money laundering supervision.

Praktische Informatie

• Titel boek: Preventing money laundering: a legal study on the effectiveness of supervision in the European Union
• Auteur: Melissa van den Broek
• 978‐94‐6236‐577‐3
• 1st edition
• €  62.50

Klik hier om het boek te bestellen.

'Overheden in het strafrecht: over de houdbaarheid van immuniteit'

In april 2015 heeft de gemeente Amsterdam een strafbeschikking opgelegd gekregen naar aanleiding van een tragisch ongeval dat twee jaar eerder plaatsvond. Een vrouw is om het leven gekomen nadat zij met haar snorfiets tegen een slecht verlicht paaltje is gereden. Het Openbaar Ministerie vaardigt de strafbeschikking uit omdat er voldoende bewijs is dat de gemeente vervolgd zou kunnen worden voor dood door schuld en zwaar lichamelijk letsel door schuld. De inzet van het strafrecht voor het aansprakelijk stellen van overheden is bepaald geen vanzelfsprekendheid. De reden: op grond van rechtspraak is in bepaalde gevallen voor publiekrechtelijke rechtspersonen een strafrechtelijke immuniteit aanvaard. Dit stelsel van immuniteiten veronderstelt echter een vergaand vertrouwen in de integriteit van de overheid, een vertrouwen dat steeds verder af lijkt te kalven naar aanleiding van incidenten als de Schipholbrand en de vuurwerkramp in Enschede.

De strafbaarheid van overheden staat al enige tijd ter discussie, zowel in de literatuur als in het parlement. Dit heeft geresulteerd in een wetsvoorstel tot opheffen van de strafrechtelijke immuniteit van publiekrechtelijke rechtspersonen dat momenteel in behandeling is bij de Eerste Kamer. Ook de rechtspraak op Europeesrechtelijk niveau lijkt te pleiten voor strafrechtelijke vervolging van overheden. Heeft ons stelsel van strafrechtelijke immuniteiten zijn beste tijd gehad?

Lees verder:

• Overheden in het strafrecht: over de houdbaarheid van immuniteit, Ucall

'Doorvoer counterfeit strafbaar; koerswijziging van het strafrecht'

Het uitsluitend recht op het gebruik van een merk is voorbehouden aan de merkhouder. Desondanks hebben vooral bekende merken vaak te maken met namaakhandel (counterfeit). Deze counterfeitgoederen kunnen een gevestigd merk op verschillende manieren beschadigen. De couterfeithandelaar lift zo mee op de bekendheid en reputatie van het gevestigde merk. Counterfeit dient dan ook onderscheiden te worden van parallelgoederen die legitieme merkgoederen zijn. Om handel te drijven vervoert de merkhouder of licentiehouder wereldwijd goederen. Door de lange afstanden die deze goederen soms afleggen, wordt er gebruik gemaakt van zogenoemde hubs. Een goed voorbeeld van veelgebruikte hubs zijn de landen Curaçao en Aruba. Vanwege de gunstige ligging fungeren zij als overslagpunt voor de doorvoer van goederen. Het fungeren als hub is gunstig voor de economische activiteit van deze landen, maar tegelijkertijd met toenemende handel groeit ook de counterfeitproblematiek. Een oplossing voor de counterfeitproblematiek lijkt gevonden te zijn in de wijziging van het wetboek van Strafrecht van Cura- çao, Aruba en Sint Maarten. Dit artikel gaat over de belangrijkste aanpassingen met betrekking tot het doorvoeren van counterfeithandel onder de nieuwe strafwetgeving. Lees verder:

• Doorvoer counterfeit strafbaar; koerswijziging van het strafrecht door A.C. Alberto in Berichten industriële eigendom 6e jrg., april 2015

''Ne bis in idem’ nu ook een beginsel van ongeschreven recht'

De administratiefrechtelijke maatregel ‘deelname aan het alcoholslotprogramma’ (hierna: ASP) op te leggen door het CBR heeft inmiddels tot de nodige jurisprudentie geleid. Op 4 maart 2015 verklaarde de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State2 de regeling waarin het alcoholslotprogramma is opgenomen onverbindend. Een dag eerder oordeelde de strafkamer van de Hoge Raad3 dat het niet is toegestaan om iemand aan wie deelname aan het ASP is opgelegd ook strafrechtelijk te vervolgen. De motivering die de Hoge Raad aan dit oordeel ten grondslag legt, is een opmerkelijke die mogelijk verstrekkende gevolgen heeft voor de inbedding van het ‘ne bis in idem’- beginsel in ons rechtsbestel. Lees verder:

• 'Ne bis in idem’ nu ook een beginsel van ongeschreven recht door Carolien Noorduyn in NJB 2015, nr. 21

'Een serieuze notaris verstrikt in het Klimop-net'

Naar aanleiding van een recente uitspraak van het Hof Amsterdam gaat de auteur in deze bijdrage in op de delicten valsheid in geschrift door een notaris en het onterecht achterwege laten van een melding voor ongebruikelijke transacties. Lees verder:

• Een serieuze notaris verstrikt in het Klimop-net door B.C.M. Waaijer in WPNR 146e jrg., nr. 7062, 9 mei 2015

'Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod: een placebo met bijwerkingen'

Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod roept een aantal indringende vragen op waar niet te gemakkelijk overheen gestapt mag worden. In de huidige vorm is het wetsvoorstel geen medicijn tegen faillissementsfraude, maar slechts een placebo, dat bovendien enkele venijnige bijwerkingen kent. In dit artikel wordt een aantal bijwerkingen van het wetsvoorstel besproken, zoals het te ver oprekken van het begrip faillissementsfraude, de problematische rol die toebedeeld is aan de curator, het gebrek aan een evenwichtige schorsingsregeling en het feit dat geen geld beschikbaar wordt gesteld voor de uitvoering. Het grote maatschappelijke belang dat gemoeid is met faillissementsfraude vraagt een krachtige, goed doordachte en evenwichte aanpak. Lees verder:

• Het Wetsvoorstel civielrechtelijk bestuursverbod: een placebo met bijwerkingen door Mr. F.E. Keijzer in Ondernemingsrecht 2015/30

'EHRM: onaangekondigde bedrijfsinspectie'

Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) deed op 2 oktober een uitspraak over de rechterlijke toetsing van een bedrijfsinspectie. Het EHRM oordeelde dat de nationale rechter bij een bedrijfsinspectie ingevolge artikel 8 EVRM naast de rechtmatigheid ook de noodzakelijkheid van die inspectie (hierbij inbegrepen het verzamelen van bewijsmateriaal) moet toetsen. Auteurs bezien wat deze uitspraak betekent voor de Nederlandse situatie. Hiertoe bespreken zij de feiten die aanleiding waren voor de uitspraak van het EHRM, het beroep op artikel 8 EVRM en de uitspraak van het EHRM. Op grond van Nederlandse wetgeving is voor bedrijfsbezoeken geen voorafgaande machtiging vereist. De door het Hof vereiste voorafgaande machtiging kan in Nederland worden gecompenseerd door rechterlijke controle achteraf waarbij volgens auteurs wel geldt dat de rechter ingevolge de uitspraak van het EHRM naast de rechtmatigheid ook de noodzakelijkheid van het bedrijfsbezoek moet toetsen. Lees verder:

• EHRM: onaangekondigde bedrijfsinspectie door J.I. Kohlen en M. van de Santen in Juridisch up to nr. 9, 30 april 2015

'Wet versterking positie curator'

Het concept-wetsvoorstel versterking van de positie van de curator vormt een van de pijlers in de herziening van het faillissementsrecht. Auteur bespreekt de tekst van het concept-wetsvoorstel. Achtereenvolgens is er aandacht voor faillissementsfraude, inlichtingen- en medewerkingsverplichtingen, dwangmiddelen en sancties en de nieuwe taken voor de curator in het kader van fraudebestrijding. Met de voorgestelde regeling worden informatie- en medewerkingsverplichtingen van de gefailleerde verruimd waarbij het volgens auteur wel de vraag is of dit voldoende is om een vermoeden van fraude te kunnen melden bij de rechter-commissaris. Bij ingewikkelde zaken zal een curator deskundigen moeten inschakelen om signalen die wijzen op fraude te herkennen. De curator wordt, hoewel dat volgens de memorie van toelichting niet de bedoeling is, feitelijk een verlengstuk van politie, FIOD en Openbaar ministerie. Volgens auteur is het zeer gewenst dat de regeling een goede basis krijgt en de financiële vergoeding voor de fraudesignalering nader wordt ingevuld.

Lees verder:

• Wet versterking positie curator door F.F.A. Smetsers in Juridisch up to Date nr. 9, 30 april 2015

'Functioneel daderschap van rechtspersonen onder de Algemene wet bestuursrecht'

Op grond van artikel 5:1 lid 2 Algemene wet bestuursrecht wordt als overtreder aangemerkt degene die de overtreding pleegt of medepleegt. Artikel 5:1 lid 3 Awb bepaalt dat het overtredersbegrip zowel natuurlijke personen als rechtspersonen omvat. Wanneer een natuurlijk persoon als overtreder wordt aangemerkt zal veelal sprake zijn van de feitelijke overtreder. De natuurlijke persoon heeft de overtreding fysiek zelf begaan. Rechtspersonen zijn daarentegen geen feitelijke overtreders omdat van een fysiek plegen geen sprake kan zijn, maar de overtreding kan wel aan een rechtspersoon worden toegerekend via de leer van het functioneel daderschap. De leer van het functioneel daderschap is oorspronkelijk afkomstig uit het strafrecht en dient ertoe rechtspersonen strafrechtelijk aansprakelijk te stellen voor de door natuurlijke personen (fysiek) begane overtredingen en misdrijven die ten behoeve van de rechtspersoon zijn verricht.

In het bestuursrecht biedt deze leer de handhavende overheid de mogelijkheid om een rechtspersoon aan te spreken op een door (bijvoorbeeld) zijn werknemers begane overtreding. Dat het toerekenen van een overtreding aan een rechtspersoon problematisch kan zijn, blijkt uit casuïstische en niet altijd even consistente rechtspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In deze bijdrage gaat de auteur in het bijzonder in op de Chemie-Pack-uitspraken.

Lees verder (gehele artikel hieronder te downloaden):

• Functioneel daderschap van rechtspersonen onder de Algemene wet bestuursrecht door mr. D.A.B. Klein Lenderink in Tijdschrift voor Praktisch Bestuursrecht nr. 3, mei 2015 

Leestip: Wet Bibob

Wet Bibob (Serie Bijzondere Wetgeving - Deel 4) biedt professionals werkzaam binnen het vakgebied een toegankelijke en handige leidraad en vertaalt de theorie naar de dagelijkse praktijk. Er wordt uitgebreid ingegaan op de praktische kant van het toepassen van de wet Bibob en de wijzigingen die zijn doorgevoerd. De bestuurlijk juridische, de straf- privaatrechtelijke en de financiële kant van het Bibob-instrumentarium wordt in onderlinge samenhang beschreven en toegelicht aan de hand van vele praktijkvoorbeelden en actuele jurisprudentie. Door de systematische opzet, het heldere taalgebruik en de praktijkvoorbeelden is dit boek niet alleen bij uitstek geschikt voor professionals die werkzaam zijn bij de gemeente, de politie en het Openbaar Ministerie die zich dagelijks bezighouden met de implementatie en toepassing van de Wet Bibob maar het handboek is ook uiterst geschikt voor professionals in de horecabranche zelf, de advocatuur en juridische of financiële adviseurs van horecaondernemers. Per 1 juli 2013 is de gewijzigde Wet Bibob in werking getreden. Deze regelt de uitbreiding van de wet en bevat verbeteringen voor het gebruik ervan. Daarbij is met name gekeken hoe de lasten van ondernemers konden worden verlicht en hoe de uniformiteit bij het toepassen van de Wet Bibob kon worden bevorderd. De uitbreiding geldt voor de vastgoedsector, de kansspelsector, de vuurwerkimporteurs, vergunningen van de Huisvestingswet en de uitvoer, doorvoeren overdracht van strategische goederen en diensten.

Verder wordt door deze wetswijziging het voor bestuursorganen makkelijker gemaakt om eert een gedegen eigen onderzoek te doen naar de betrokkene. De bestuursorganen krijgen een betere informatiepositie, en de Regionale-Informatie en Expertisecentra worden beter toegerust om de bestuursorganen te ondersteunen bij de toepassing van de Wet Bibob.

Praktische Informatie

Titel boek: Wet Bibob

Auteur: Frank Joosten

335 blz.

Berghauser Pont Publishing | 1e druk | 2015

ISBN-13: 9789491930270

Klik hier om het boek te bestellen.