Ars Aequi

september 2012

OPINIE

·    Redactioneel Kwalitatieve rechten, kwalitatieve verplichtingen

Johan Valk

·    Amuse Van kettingganger tot boevenwagenpassagier

Gerard de Jonge

VERDIEPING

·    Slachtofferrechten in het strafproces: drie stapjes naar voren en een stapje terug?

Suzan van der Aa & Marc Groenhuijsen

·    De vordering tot dooronderhandelen nader belicht

Marcel Ruygvoorn 

·   Knutselen met klimaatrecht: inefficiënties in emissiehandel door industrielobby’s

           Edwin Woerdman & Stefan Weishaar

ANNOTATIES & WETGEVING

·     De verwatering van het onderscheid tussen huwelijkse voorwaarden en echtscheidingsconvenant

Prof.mr. A.J.M. Nuytinck

HR 30 maart 2012, LJN: BV3103

·    Het kort geding over het ESM-verdrag

Prof.mr. R.J.B. Schutgens

Voorzieningenrechter Rb. Den Haag 1 juni 2012, LJN: BW7242

·    De mensbeelden van bestuursorganen en bestuursrechters

Prof.mr. L.J.A. Damen

ABRvS 18 januari 2012, nr. 201107751/1/H2, LJN: BV1196

·    Strafrechtelijke causaliteit, alternatieve scenario’s en vingerwijzingen voor de rechtspraktijk

Prof.mr. T. Kooijmans

HR 27 maart 2012, LJN: BT6362 

·    eDate advertising: de Europese oplossing voor het probleem van ‘libel tourism’?

Prof.mr. A.A.H. van Hoek

HvJ EU (Grote kamer) 25 oktober 2011, gevoegde zaken C-509/09 (eDate

Advertising GmbH tegen X) en C-161/10 (Olivier Martinez en Robert Martinez tegen MGN Limited) 

·    Nieuwe wetgeving Het rechterlijk gebieds- of contactverbod

Mr.drs. P.W.S. Boer

RODE DRAAD ‘20 JAAR NIEUW BW’

·    Risicoaansprakelijkheden. Over verwachtingen, ontwikkelingen en verwachtingen

August de Hoogh & Siewert Lindenbergh

LITERATUUR

·    Proefschrift Waarschuwen tegen beter weten in? Over labiele beleggers en klein leed

Kasper Jansen

·    Boekaankondigingen

·    Nieuwe boeken

Onderbelicht
De economische fundering van de democratische rechtsstaat
Marijn van der Sluis

Column
Recht doet ertoe
Ewoud Hondius

Column
Besnijdenis in komkommertijd
Wouter Veraart

Nieuws & agenda

Colofon

 

Samenloop van (fiscale) lijfsdwang en strafrechtelijke sanctionering

Weekblad Fiscaal Recht, WFR 2012/1073

Mr. A.A. Kan

 

Samenvatting

 "De Hoge Raad heeft recentelijk geoordeeld dat aan de Leidraad Invordering niet de gerechtvaardigde verwachting kan worden ontleend dat strafrechtelijke vervolging is uitgesloten nádat ook al (fiscale) lijfsdwang bij de belastingschuldige is toegepast teneinde zijn belastingschuld te voldoen dan wel adequate gegevens aan de ontvanger te verstrekken. Naar aanleiding van dit arrest heeft de Belastingdienst aangegeven vaker te zullen opteren om belastingschuldenaars die weigeren inzage te geven omtrent hun vermogenspositie zowel door middel van (fiscale) lijfsdwang als strafrechtelijke weg aan te pakken. Ik meen dat de samenloop van deze sancties strijdigheid oplevert met het in artikel 4 van het Zevende Protocol bij het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden neergelegde ne-bis-in-idembeginsel."

Delikt en Delikwent; Tijdschrift voor Strafrecht

16 augustus 2012
Aflevering 6

Editorial

• Causaal verband in de Groninger HIV-zaak: een reactie, DD 2012/54 (P.A.M. Mevis)

Artikel

• Een kwestie van evenwichtskunst: Over de doelen en taken van het gevangeniswezen, DD 2012/55 (T. Molleman en A.A. van den Hurk)
   
• Een lichtzinnig voorstel omtrent het verschoningsrecht in strafzaken, DD 2012/56 (M.J. Borgers en T. Kooijmans)

Boekbespreking

• Afscheidstrilogie C. Kelk, DD 2012/57 (P.A.M. Mevis en P.C. Vegter)
   
• G. Vermeulen, Free Gathering and Movement of Evidence in Criminal Matters in the EU – Thinking beyond borders, striving for balance, in search of coherence (oratie Maastricht), Apeldoorn/Antwerpen/Portland: Maklu 2011, DD 2012/58 (J.F. Nijboer)

Mededelingen

• Mededelingen, DD 2012/59

• Jaarvergadering van de Nederlands-Vlaamse Vereniging voor Strafrecht (NVVS)Misdaadcongres 2012 – programma Hoe te reageren op misdaad? Op zoek naar de hedendaagse betekenis van preventie, vergelding en herstel

Rubriek

• Criminologie, Groene’ criminologie en de hernieuwde aandacht voor milieucriminaliteit, DD 2012/60
   
• Internationale strafrechtelijke samenwerking, DD 2012/61
   
• Europees strafrecht, DD 2012/62

Rechtspraak

• Straf naar de mate van schuld?, DD 2012/63 (J. Claessen en D. de Vocht)

Nederlands juristenblad

10 augustus 2012
Aflevering 28

Vooraf
Punitive psychiatry - punitive taxation? (Wattel)
Wetenschap
Slachtoffers van internationale misdrijven in het strafproces (Zegveld)
Focus
De doorberekening van administratiekosten bij verkeersboetes. Over de toelaatbaarheid van een verplichte eigen bijdrage bij afhandeling van lichte verkeersovertredingen (van der Hulst)
Praktijk
Pleidooi voor het kopen van standaardsoftware (Rinzema)
Opinie
ZZM bij afhandeling van strafzaken (Leliveld)
Reacties
De verpakking van de vrucht. 'Alles wat je weggooit is de verpakking' (Snijders-Borst)
Naschrift
Naschrift (Dorscheidt)
Rechtspraak
Europees Hof voor de Rechten van de Mens
Hof van Justitie EU (Arabadjiev, Cunha Rodrigues, Löhmus, O Caoimh, Rosas)
Hoge Raad (van Buchem-Spapens, van Duijvendijk-Brand, Heisterkamp, Loth, Numann, Rank-Berenschot, Streefkerk, Thunnissen)
Hoge Raad (Asser, Bakels, van Buchem-Spapens, Fleers, Meijer, van Oven, Ruig, Streefkerk, Wesseling-van Gent)
Hoge Raad (Dempsey, Drion, Fleers, Heisterkamp, Ruig, Snijders, Streefkerk, Vlas)
Hoge Raad (Alt, Bakels, Drion, Fleers, Heisterkamp, van Oven, Wuisman)
Hoge Raad, NJB 2012, 1611 (Bakels, Fleers, Loth, Ruig, Snijders, Streefkerk, Timmerman, Tjittes)
Hoge Raad (van Buchem-Spapens, Fleers, Heisterkamp, Huydecoper, van Oven, van den Steenhoven, Streefkerk)
Hoge Raad (Asser, Drion, Heisterkamp, Numann, Snijders, Wissink)
Hoge Raad (Fleers, Heisterkamp, Loth, van Oven, van Oven, Scheltema, Streefkerk, Wuisman)
Hoge Raad (Bakels, Drion, Fleers, Heisterkamp, van Oven, Spier, van der Wiel, van Wijk)
Hoge Raad, NJB 2012, 1616 (Drion, Fleers, Heisterkamp, Snijders, van den Steenhoven, Streefkerk, Tjittes, Vlas)
Hoge Raad, NJB 2012, 1617 (van Doleweerd, Groos, Knigge, van Schendel, Wortel)
Hoge Raad, NJB 2012, 1618 (van Dorst, de Hullu, Jörg, Knigge, Wiersum)
Hoge Raad, NJB 2012, 1619 (van Dorst, de Hullu, Kuijper, de Savornin Lohman, Silvis)
Hoge Raad, NJB 2012, 1620 (van Dorst, de Hullu, Jebbink, Knigge, de Savornin Lohman)
Hoge Raad, NJB 2012, 1621 (Groos, Knigge, Nooitgedagt, van Schendel, Splinter-van Kan)
Hoge Raad, NJB 2012, 1622 (Buruma, van Dorst, Kuijper, de Savornin Lohman, Vegter)
Hoge Raad, NJB 2012, 1623 (Feteris, Fierstra, IJzerman, Koopman, van Loon, Punt)
Hoge Raad, NJB 2012, 1624 (van den Berge, Feteris, Ilsink, Koopman, Schaap)
Raad van State, NJB 2012, 1625 (van Altena, Hammerstein, Offers)
Raad van State, NJB 2012, 1626 (van Buuren, Ellerman, de Groot, Koeman, Kramer, van Riessen)
Centrale Raad van Beroep, NJB 2012, 1627 (de Mooij)
College van Beroep voor het bedrijfsleven, NJB 2012, 1628 (Dijt, van der Ham, Kerkmeester)
College van Beroep voor het bedrijfsleven, NJB 2012, 1629 (Borgesius, Eggeraat, van Lierop)
Boeken
De neutrale strafrechter. Instrumenten en waarborgen voor onafhankelijkheid en onpartijdigheid - Tineke Cleiren, NJB 2012, 1630
Institutionele aspecten van constitutionele toetsing - dr. Ph. Kiiver, mr. W. van der Woude en prof. mr. L.F.M. Verhey, NJB 2012, 1630
Bijdragen
In Extenso. Het legaliteitsbeginsel vanuit zeven invalshoeken belicht - C.J.H. Jansen en J.J.J. Sillen (red.), NJB 2012, 1630
Boeken
Het kind in het immigratierecht - mr. drs. G.G. Lodder en prof. mr. P.R. Rodrigues (red.), NJB 2012, 1630
Flex BV. Tekst & Toelichting - mr. W. Bosse, NJB 2012, 1630
Nieuws
College van toezicht advocatuur naderbij, NJB 2012, 1672
SGP mag vrouwen niet weren van kieslijst, NJB 2012, 1673
Adolescentenstrafrecht, NJB 2012, 1674
Regels gevangenenvervoer onduidelijk, NJB 2012, 1675
Verwesterde Somaliërs, NJB 2012, 1676

Inleiding Financieel Recht 2012-2013

Het financiële recht is voor veel juristen onbekend terrein. Daarom beoogt deze inleiding de belangrijkste onderwerpen in het financiële recht op een praktische wijze toegankelijk te maken door middel van een thematische indeling die aansluit bij de praktijk.

Daarmee is deze uitgave een uitstekende eerste bron van informatie voor degenen die het financiële recht bestuderen of anderen die zich over het financiële recht willen informeren.

De uitgave staat onder redactie van gerenommeerde juristen en zal om de twee jaar worden geactualiseerd. Dit boek staat onder redactie van: prof. mr. R.E. van Esch (Universiteit Leiden), mr. J.L.S.M. Hillen (BNG), mr. C.M.W. Lieverse (Loyens & Loeff), mr. M. van Luyn (Aegon Nederland).

Docters van Leeuwen over Inleiding Financieel Recht: Al hetgeen de financiële markten aangaat in een helder, goed toegankelijk boek. Als u het leest zal het u geen specialist maken, maar wel een generalist die heel goed zal weten wat er te koop is.

Klik hier om verder te lezen.

ISBN: 978-90-77847-00-8
2e herziene druk
Aantal pagina's: ca. 400
Prijs: € 75,- inclusief btw. (exclusief verzendkosten)
Verschijningsdatum: augustus 2012

Bestellen: klik hier. om het boek via e-mail te bestellen.

Download hier de inhoudsopgave in pdf-formaat.

Bron: Uitgeverij Den Hollander

Noodweer(exces) en burgerarrest

Door N.J.M. Kwakman (Rijksuniversiteit Groningen)

In dit artikel zet Kwakman nog eens op een rijtje wat een bewoner of ondernemer nu eigenlijk wel en niet mag om een inbreker in zijn huis of bedrijf uit te werken (noodweer(exces)) of om hem aan te houden en over te dragen aan de politie (burgerarrest). In beide gevallen is ‘gepast geweld’ het uitgangspunt.

Noodweer(exces) art. 41 Sr
Bij noodweer moet zijn voldaan aan het proportionaliteits- en subsidiariteitsvereiste, de verdediging mag niet disproportioneel zijn.

Burgerarrest, art. 53 Sr

Iedere burger die op heterdaad een strafbaar feit ontdekt, mag de dader aanhouden om hem vervolgens zo spoedig mogelijk over te dragen aan de politie. Daarbij mag ook (gepast) geweld worden toegepast. Daarvoor gelden min of meer dezelfde maatstaven gelden als voor noodweer.

Burgerarrest is toegestaan bij alle op heterdaad ontdekte strafbare feiten. De burger moet de dader dan kenbaar maken dat hij wordt aangehouden.  

Een succesvol beroep op noodweer of noodweerexces is alleen mogelijk in geval van een ‘ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding van eigen of andermans lijf, eerbaarheid en goed'. De verdediging moet daarnaast noodzakelijk zijn geweest. In dat kader moet de vraag worden beantwoord: kon van degene die zichzelf of een ander (of eigen of andermans spullen) verdedigde tegen de aanranding, redelijkerwijs worden gevergd dat hij bijvoorbeeld het hazenpad had gekozen in plaats van in de verdediging te gaan?

Voor burgerarrest geldt deze voorwaarde van noodzakelijkheid niet.

"Het enkel binnendringen in een woning, of in een besloten erf of lokaal, levert nog geen noodweersituatie op. Er is dan hooguit sprake van huisvredebreuk (art. 138 Sr). Als de bewoner zich daartegen ‘verdedigt’, kan hij geen succesvol beroep doen op noodweer en zelfs niet op noodweerexces. Er is dan geen aanranding van een goed (een voor menselijke beheersing vatbaar object, stoffelijk voorwerp of materie), maar van een onstoffelijk recht. Van een ‘noodweersituatie’ is dan dus geen sprake en die is nu juist nodig voor zowel een succesvol beroep op noodweer, als voor een succesvol beroep op noodweerexces."

Overigens volgt uit de Aanwijzing handelwijze bij beroep op noodweer dat als de politie het vermoeden heeft dat er sprake is geweest van noodweer(exces) in of rond de woning of bedrijf van de ‘verdachte’ (de aangerande die zich heeft verdedigd door middel van een strafbaar feit), deze niet zal worden aangemerkt als een ‘normale’ verdachte. De zaak wordt dan wel via de normale procedures onderzocht, maar er dient terughoudendheid te worden betracht met het aanwenden van vrijheidsbenemende dwangmiddelen.

Dus: "als een bewoner een insluiper ‘met gepast geweld’ wil arresteren en overdragen aan de politie, en de insluiper verzet zich daar tegen met geweld, dan is dat geweld van de insluiper ‘wederrechtelijk’. De insluiper kan dan immers geen beroep doen op noodweer(exces) omdat het ‘met gepast geweld aanhouden’ van de insluiper door de bewoner rechtmatig is. Aan de voorwaarde van ‘wederrechtelijkheid’ van de aanranding door de bewoner (om als insluiper een beroep te kunnen doen op noodweer) is dan niet voldaan.

De bewoner kan zich op zijn beurt wel ‘rechtmatig’ verdedigen tegen het geweld van de insluiper. Immers, het zich met geweld verzetten tegen een rechtmatige aanhouding levert een ‘wederrechtelijke aanranding’ op (welke wederrechtelijkheid niet kan worden weggenomen door een beroep op noodweer). Het is zelfs niet ondenkbaar dat de bewoner die (veel) te ver gaat in het zich verdedigen tegen het gewelddadige verzet van de insluiper, vrijuit gaat omdat hij wellicht nog een beroep zou kunnen doen op noodweerexces."

Conclusie van Kwakman: "de huidige wettelijke voorzieningen voor bewoners om te kunnen optreden tegen inbrekers, moesten we maar liever niet uitbreiden en oprekken. Met combinaties van noodweer(exces) en burgerarrest zijn er al voldoende mogelijkheden voorhanden, die (in combinatie met verboden wapenbezit) al genoeg gevaren voor escalatie in zich bergen."

Klik hier voor het volledige artikel.

Bouwbesluit 2012; tekst en toelichting

Het Bouwbesluit 2012 bevat voorschriften over het (ver)bouwen en slopen van bouwwerken, over de staat en het gebruik van bestaande bouwwerken, open erven en terreinen en over de veiligheid tijdens het bouwen en slopen. Dit zijn de voorschriften die de minimaal noodzakelijke kwaliteit van bouwwerken waarborgen. Die voorschriften waren eerder opgenomen in het Bouwbesluit 2003 en de daarmee samenhangende ministeriële regeling, het Besluit brandveilig gebruik bouwwerken (Gebruiksbesluit), paragraaf 2 van het Besluit aanvullende regels veiligheid wegtunnels en alle (418) gemeentelijke bouwverordeningen.

In deze uitgave is de artikelsgewijze toelichting tot een doorlopende tekst verwerkt. In het artikelsgewijze deel van de toelichting zijn de (na Staatsblad 2011, 416) aangebrachte wijzigingen zo verwerkt dat ieder onderdeel van de toelichting betrekking heeft op de tekst zoals deze vanaf 1 juli 2012 geldt. Tevens zijn in deze uitgave de tekst en toelichting van de Regeling Bouwbesluit 2012 opgenomen. Bovendien bevat het boek een transponeringstabel waarmee het Bouwbesluit 2012 op artikelniveau te vergelijken is met het Bouwbesluit 2003 en een uitgebreid register.

472 bladzijden
ISBN-13: 9789491073434
Prijs: € 49,50
      
Klik hier om het boek te bestellen.

Een eigenaardige broederschap: Episodes uit het rechtsleven

In dit boek geeft oud advocaat Ernst van Veere een unieke inkijk in de bijzondere wereld van de advocatuur; een 'eigenaardige broederschap' zoals hij het verwoord. Zowel voor ingewijden in de juridische wereld als de geïnteresseerde leek is dit een fascinerende openbaring. Naast de meest enerverende praktijkbelevenissen is dit boek ook literair een juweeltje.

ISBN-13: 9789461532015 
Prijs: € 19,95
 
Klik hier om het boek te bestellen.

Materieel Strafrecht; Over Algemene Leerstukken van Strafrechtelijke Aansprakelijkheid Naar Nederlands Recht

De alweer vijfde druk van het Materieel Strafrecht van de Hullu is zojuist verschenen. In de afgelopen 12 jaar verscheen met de regelmaat van de klok een nieuwe druk van dit standaardwerk uit de hedendaagse strafrechtelijke literatuur en wederom ligt er nu een geheel geactualiseerd exemplaar voor ons.

585 bladzijden
ISBN-13: 9789013072884   
ISBN-10: 9013072887  
Prijs: € 39,50

De interpretatie van uitspraken van het EHRM: De implementatie van Straatsburgse uitspraken in de Nederlandse rechtsorde.

Een bewerkte versie van een lezing voor de NVSA op 11 december 2012 te Maastricht.
Door Prof. Mr. J.M. Reijntjes in Strafblad, februari 2011

In dit artikel wordt onder andere uitgelegd hoe uitspraken van het EHRM moeten worden uitgelegd. Daarnaast wordt ook aandacht besteed aan de ruimte die de rechter heeft wanneer hij die uitspraken in concrete zaken toepast en de rol van de wetgever.

Hierna zal worden samengevat hoe – in de optiek van de auteur – moet worden omgegaan met uitspraken van het Hof.

Dynamische interpretatie, voortbouwende arresten

Het Hof kent verdragsverplichtingen een dynamisch karakter toe: het grondgebied van de lidstaten wordt als een samenleving gezien die een gezamenlijke ontwikkeling kent.

Het Hof acht zich niet bevoegd om aan de catalogus van de in het verdrag gewaarborgde rechten nieuwe toe te voegen. Alleen de inhoud van die rechten kan worden verruimd. dynamische uitleg van een recht kan echter wel nieuwe deelrechten opleveren.

Het Hof zal niets nieuws scheppen zonder dit ook uitdrukkelijk aan te geven. Voor bestaande rechtsregels wordt verwezen naar eerdere jurisprudentie. Alleen wat daarop volgt kan iets nieuws behelzen. Er is sprake van voortbouwende arresten. Uitspraken moeten dan ook in onderlinge samenhang worden beschouwd.

Het gewicht van de meerderheid

Het Hof probeert aan te sluiten bij de maatschappelijke opvattingen van de meerderheid der lidstaten.

Daarnaast kijkt het Hof ook naar de internationale gemeenschap zoals organen van de VN, het CPT etc.

Eerlijk proces en deelrechten

De in art. 6 lid 3 EVRM genoemde procesrechten zijn deelrechten ten opzichte van de eis van een eerlijk proces. Uitzonderingen op deelrechten zijn aanvaardbaar, zolang het recht op een eerlijk proces niet in het geding komt. Er kan dus sprake zijn van schending van een deelrecht. Dit wil echter nog niet zeggen dat ook sprake is van schending van artikel 6 als geheel. Omgekeerd wil een eerlijk nog niet zeggen dat alles vlekkeloos is verlopen: in dat geval kan er wel sprake zijn van schending van een deelrecht.

Grote en kleine kamers

Uitgangspunt is dat kleine kamers zelden – en zeker niet zonder dit uitdrukkelijk aan te geven - zullen afwijken van eerdere beslissingen van de grote kamer.

Art. 30 EVRM nodigt kleine kamers uitdrukkelijk uit afstand te doen van rechtsmacht, ten gunste van de grote kamer, indien de oplossing van een bij hen aanhangige vraag een resultaat kan hebben die strijdig is met een eerdere uitspraak van het Hof. Hier moeten partijen wel mee instemmen.

Overigens kunnen uitspraken van kleine kamers wel belangrijk zijn, wanneer een uitdrukkelijke en recente uitspraak van de grote kamer ontbreekt en de partijen niet om tussenkomst van de grote kamer hebben gevraagd.

Formuleringen

De uitspraken van het Hof moeten worden gelezen in het licht van het concrete geval.

Het belang van de klacht

Uitspraken moeten worden gelezen in het licht van de geuite klacht.

En verder

Concurring opinions worden gegeven wanneer een rechter tot dezelfde conclusie komt maar langs een andere weg. Zij bieden dan ook hoogstens een a contrario inzicht in wat de meerderheidsopvatting inhoudt.