Gevangenisstraf voor valsheid in geschrift en pogingen tot oplichting. Vrouw probeerde bankpassen te verkrijgen van bedrijven van een ander.

De rechtbank vindt bewezen dat een 50-jarige vrouw uit Rotterdam zich schuldig heeft gemaakt aan twee pogingen tot oplichting van de Rabobank. Bij twee filialen van deze bank, in Nijmegen en in Putten/Ermelo, heeft zij geprobeerd om bankpassen te verkrijgen van bedrijven van een ander. Met een vals rijbewijs heeft zij zich voorgedaan als bestuurder van deze bedrijven en heeft zij geprobeerd afspraken te maken met de bank.

Ook heeft zij voor één bedrijf op naam van de echte bestuurder volmachten getekend. Omdat de Rabobank de vrouw niet vertrouwde – haar stem leek niet op de stem van de echte bestuurder van het bedrijf – heeft de bank de politie ingeschakeld en is de vrouw aangehouden.

Koopverslaving en schulden

De rechtbank heeft vastgesteld dat de vrouw laagbegaafd is, lijdt aan een koopverslaving en veel schulden heeft. De rechtbank legt haar een gevangenisstraf op van 12 maanden, waarvan 5 maanden voorwaardelijk.

De rechtbank bepaalt daarbij dat de vrouw een behandeling tegen haar koopverslaving moet ondergaan. De vrouw komt onder toezicht van de Reclassering te staan.

De volledige uitspraak wordt binnenkort gepubliceerd.

Bron: de Rechtspraak

Uiteenzetting beoordelingskader artikel 591a Sv: raadkamer oordeelt dat het verzoek tot schadevergoeding zoveel onduidelijkheden bevat dat niet kan worden beoordeeld of en zo ja in welke mate een schadevergoeding billijk is

Rechtbank Gelderland 30 december 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:8257

Het verzoekschrift strekt tot vergoeding van de door verzoeker gemaakte kosten dan wel geleden schade tot een bedrag van € 14.407,47 wegens kosten van rechtsbijstand en € 550,00 wegens kosten van rechtsbijstand ten behoeve van het indienen en behandelen van het onderhavige verzoekschrift. De raadkamer overweegt ten aanzien van hetgeen door verzoeker is verzocht als volgt.

De kosten wegens rechtsbijstand waarvan in dit geval vergoeding wordt verzocht

Als bijlage bij het verzoekschrift zijn een urenspecificatie en een declaratie overgelegd.

De declaratie - d.d. 24 september 2015 en met kenmerk “naam 1 “ - ad € 14.407,47 is gericht aan naam 2 , gevestigd te plaats . In de schriftelijke conclusie van het openbaar ministerie d.d. 11 december 2015 is naar aanleiding hiervan opgemerkt dat de kosten van de raadsman kennelijk niet door verzoeker zijn voldaan maar door deze BV, met als gevolg dat verzoeker geen schade heeft geleden in de zin van artikel 591a Sv. Het verzoek dient volgens de officier van justitie derhalve te worden afgewezen.

Tijdens de behandeling in raadkamer heeft de advocaat - tevens de gewezen raadsman van verzoeker - een tweetal nieuwe stukken overgelegd, te weten een creditnota aan naam 2 ad € 14.407,47 en een declaratie ad € 14.407,47 gericht aan verzoeker, maar met kenmerk “naam 1”.

Ter toelichting heeft de advocaat desgevraagd verklaard dat:

• naam 2 een medeverdachte van verzoeker - in hetzelfde opsporingsonderzoek - betreft die ook door de advocaat als raadsman is bijgestaan;
• de factuur aanvankelijk abusievelijk aan naam 2 is toegezonden, welke vergissing pas is gezien naar aanleiding van de conclusie van het openbaar ministerie en die thans is hersteld door de creditnota;
• de rekening nog niet is voldaan door verzoeker, noch door naam 2 ;
• de advocaat ook als raadsman is opgetreden voor voorletters medeverdachte die eveneens een medeverdachte van verzoeker - in hetzelfde opsporingsonderzoek - is.

De raadkamer heeft de advocaat gevraagd inzicht te geven in de - ook door het openbaar ministerie opgeworpen - vraag in hoeverre de onderhavige declaratie ad € 14.407,47 tevens betrekking kan hebben op werkzaamheden die zijn verricht ten behoeve van de medeverdachten naam 2 en medeverdachte .

Naar het oordeel van de raadkamer heeft de advocaat dit inzicht niet gegeven.

De relevante procesregels

De procedure van artikel 591a Wetboek van Strafvordering betreft een raadkamerprocedure waarop de artikelen 21 tot en met 25 Wetboek van Strafvordering van toepassing zijn. Ingevolge art. 23, derde lid, Wetboek van Strafvordering kunnen procespartijen zich slechts 'laten bijstaan' door een raadsman of advocaat. Een met artikel 279 Sv. (de uitdrukkelijk gemachtigde advocaat) overeenkomstige regeling kent de raadkamerprocedure niet.

In zijn beschikking van 26 april 2011, ECLI:NL:HR:2011:BO1633 (herhaald op 17 mei 2011, ECLI:NL:HR:2011:BN7749), heeft de Hoge Raad ten aanzien van de vraag door wie een procesdeelnemer zich bij de behandeling in raadkamer kan doen bijstaan of vertegenwoordigen geoordeeld dat een redelijke, aan de eisen van een goede procesorde beantwoordende en met het stelsel van de wet verenigbare wetstoepassing meebrengt dat als uitgangspunt heeft te gelden dat in raadkamerprocedures de procesdeelnemer die bij de behandeling door de raadkamer niet is verschenen, zich aldaar kan laten vertegenwoordigen door een raadsman of advocaat mits deze verklaart daartoe uitdrukkelijk te zijn gemachtigd, onverminderd de bevoegdheid van de raadkamer te bevelen dat de procesdeelnemer in persoon zal verschijnen in geval zij het wenselijk acht dat hij bij de behandeling aanwezig is. Op het uitgangspunt dat een procesdeelnemer zich door een advocaat kan laten vertegenwoordigen, zijn uitzonderingen denkbaar.

De raadkamer overweegt dat de advocaat heeft verklaard uitdrukkelijk te zijn gemachtigd door verzoeker om deze te vertegenwoordigen. Nu de raadkamer geen aanleiding ziet om een uitzondering op voormeld uitgangspunt te maken, zal de raadkamer de advocaat beschouwen als vertegenwoordiger van verzoeker. Hetgeen de advocaat heeft verklaard, heeft dan ook te gelden als gedaan door verzoeker.

Het beoordelingskader van artikel 591a Sv. in het algemeen

Artikel 591a, tweede lid, Wetboek van Strafvordering biedt - kort weergegeven - de mogelijkheid een vergoeding aan de gewezen verdachte toe te kennen voor de kosten die deze heeft gemaakt wegens werkzaamheden van een raadsman (M/V), indien 'de zaak' is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel dan wel toepassing van artikel 9a Sr., ongeacht de fase van het strafproces op het moment van eindiging.

Ingevolge artikel 591a, vierde lid, juncto artikel 90 Wetboek van Strafvordering, is daarbij beslissend of in het concrete geval voor toekenning van zo'n vergoeding gronden van billijkheid aanwezig zijn, bij de beoordeling waarvan de rechter rekening dient te houden met alle omstandigheden van het geval en de levensomstandigheden van de gewezen verdachte (art. 90, tweede lid Sv). Bij deze beoordeling gaat het niet om een eventuele onrechtmatigheid zijdens de overheid, maar om het billijkheidsoordeel.

Daarbij kan ook worden betrokken de vraag of - en zo ja, in hoeverre - de gewezen verdachte het maken van kosten voor een raadsman aan zichzelf te wijten heeft, derhalve of sprake is van - in de terminologie van de wetgever van 1926 - "aan zijne eigen houding te wijten", dan wel - in de terminologie van de wetgever van 1972 - dat "op iemand door omstandigheden, buiten hem zelf gelegen, zonder dat hem enige schuld treft, de verdenking is gevallen”(vgl. onder meer: Hoge Raad 22 september 2015, ECLI:NL:HR:2015:2756).

Onder het begrip 'de zaak' moet worden verstaan al datgene waarop het rechtsgeding (in de zin van artikel 258 Sv.) tegen de gewezen verdachte betrekking heeft. Kenmerkend voor 'de zaak' is derhalve dat deze door een dagvaarding aanhangig is gemaakt. Dit kan dus ook betrekking hebben op verschillende feiten, ongeacht of daartussen onderling verband bestaat.

Nu vaste jurisprudentie van de Hoge Raad ertoe heeft geleid dat artikel 591a Sv. ook van toepassing kan zijn op beëindiging van 'de zaak' door een sepotbeslissing door het openbaar ministerie, zal bij de beoordeling van de definitie 'zaak' in dat geval in beginsel moeten worden uitgegaan van het gehele feitencomplex waarop het voorbereidend onderzoek (in de zin van artikel 132 Sv.) ten tijde van het nemen van de sepotbeslissing is gericht. Dit geldt ook indien het voorbereidend onderzoek zich heeft gericht op verschillende strafbare feiten.

Kosten raadsman en billijkheid van toerekening aan de gewezen verdachte in het algemeen

Het voornoemde billijkheidsoordeel betekent dat het onderzoek van de rechter primair is gericht op de gedragingen van en omstandigheden betreffende de gewezen verdachte. Daarbij mag ook worden gelet op het feitencomplex dat aan de vervolging ten grondslag lag. Immers, beslissend is of het in het concrete geval billijk is een vergoeding aan de gewezen verdachte.

De vraag in hoeverre de declaratie van de raadsman op zichzelf billijk is te achten, is dan ook in de procedure van artikel 591a Sv. doorgaans van secondair belang. Het onderzoek in raadkamer pleegt beperkt te blijven tot een marginale toetsing van de vraag of de gedeclareerde werkzaamheden in redelijkheid van belang zijn geweest voor de rechtsbijstand van de gewezen verdachte in het kader van 'de zaak'.

Voor de beoordeling van de vraag in hoeverre vergoeding van de kosten van rechtsbijstand in aanmerking komt, dienen deze kosten vanzelfsprekend wel steeds te worden onderbouwd met ten minste een einddeclaratie en een urenspecificatie van de raadsman (vgl. Hof Arnhem 18-12-2006, ECLI:NL:GHARN:2006:BC7395, alsmede Hof Den Bosch 5-10-2009, ECLI:NL:GHSHE:2009:BK5774).

Deze declaratie en urenspecificatie dienen om de rechter inzicht te geven in aard en doel van de door de raadsman verrichte juridisch relevante werkzaamheden. Die werkzaamheden komen immers slechts voor vergoeding in aanmerking indien deze betrekking hebben op 'de zaak', zoals hiervoor omschreven. Zo zullen bijvoorbeeld kosten, gemaakt in het kader van een arbeidsrechtelijke nasleep van de strafrechtelijke verdenking, niet zonder meer in aanmerking komen voor vergoeding krachtens artikel 591a Wetboek van Strafvordering.

Bij een niet-billijke declaratie valt te denken aan evident bovenmatige declaraties, zoals bijvoorbeeld vele uren "dossierstudie” in een klein en overzichtelijk dossier. Een vergelijkbare discrepantie kan ontstaan indien tegen een hoog specialistentarief wordt gedeclareerd en tegelijkertijd vele uren zijn besteed aan "jurisprudentieonderzoek".

Ook is denkbaar dat een op zichzelf juiste en billijke declaratie, desondanks, buiten vergoeding krachtens artikel 591a Sv. blijft. Daarbij kan - behalve aan een voorbeeld zoals de arbeidsrechtelijke nasleep, hierboven - worden gedacht aan gedeclareerde uren die de raadsman heeft besteed aan de zorg voor bijvoorbeeld het achterblijvende gezin van een gedetineerde cliënt. Hetzelfde geldt voor de declaratie van "overleg met cliënt” wegens het voeren van 'coachende gesprekken' met de gewezen verdachte, welke gesprekken evenwel niet van belang waren voor 'de zaak'.

Verder dienen de urenspecificatie en declaratie van de raadsman inzicht te geven in de vraag ten behoeve van wie de werkzaamheden zijn verricht. Immers, het is de gewezen verdachte die verzoekt om vergoeding en jegens wie de rechter het billijkheidscriterium moet toepassen. Deze kwestie is in elk geval steeds aan de orde indien een raadsman voor meer dan één verdachte in dezelfde zaak is opgetreden. Meer in het bijzonder dient de rechter zich hieromtrent zeer kritisch op te stellen indien weliswaar de gewezen verdachte niet is veroordeeld tot straf of maatregel, maar de medeverdachte(n) wel. Het kan immers niet zo zijn dat de kosten van rechtsbijstand voor een veroordeelde - die immers zelf geen aanspraak kan maken op de vergoedingsregeling van artikel 591a Sv. - worden afgewenteld op de Staat door de werkzaamheden ten behoeve van die veroordeelde bewust of onbewust op te nemen in de urenspecificatie en declaratie van de gewezen verdachte.

Voorts is in het kader van voornoemd billijkheidsoordeel van belang dat helderheid ontstaat over de vraag welke schade daadwerkelijk voor de gewezen verdachte is ontstaan door de inzet van de raadsman. Zo sluit artikel 44a (juncto de artikelen 32 en 33) van de Wet op de rechtsbijstand, bijvoorbeeld, vergoeding krachtens artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering uit, indien in een eerder stadium een toevoeging door de Raad voor de rechtsbijstand is afgegeven (vgl. in dit verband ook Hoge Raad 15 juni 2004, ECLI:NL:HR:2004:AO4098). Krachtens artikel 44, tweede lid, Wet op de rechtsbijstand is zelfs de eigen bijdrage niet verschuldigd, indien een zaak eindigt zonder de toepassing van een straf of maatregel. In dat geval dient de rechtsbijstandverlener de eigen bijdrage te restitueren aan de gewezen verdachte, tenzij deze de eigen bijdrage nog niet heeft voldaan.

In het verlengde hiervan zijn diverse andere situaties voorstelbaar waarin het billijkheids-oordeel leidt tot uitsluiting van een vergoeding krachtens artikel 591a Sv. Te denken valt aan situaties waarin schadevergoeding plaatsvindt uit een andere bron, zoals bijvoorbeeld:

• een (rechtsbijstand-)verzekering;
• door een wettelijke vergoedingsregeling, zoals de ' Regeling tegemoetkoming rechtskundige hulp politie ';
• ten gevolge van een civielrechtelijke veroordeling tot schadevergoeding wegens het doen van een valse aangifte;
• door de bereidheid van een derde om - ten gunste van de gewezen verdachte - de kosten van de raadsman te voldoen.

Ook valt te denken aan de situatie dat vergoeding van de rechtsbijstandskosten niet billijk is voor zover (gedeeltelijk) verrekening mogelijk is, bijvoorbeeld de verrekening van de BTW door een ondernemer (veelal een betrokken rechtspersoon).

Ten slotte mag er op worden vertrouwd dat, ook bij de declaratie, de beroeps- en gedragsregels van de eigen beroepsgroep in acht zijn genomen.

De beoordeling in het onderhavige geval

Tijdens de raadkamerbehandeling van het onderhavige verzoekschrift heeft verzoeker - bij monde van zijn advocaat - geen inzicht kunnen verschaffen in de precieze verdeling van de werkzaamheden over de drie medeverdachten: verdachte (verzoeker), naam 2 en medeverdachte . Hierdoor is voor de raadkamer geen helder en inzichtelijk beeld ontstaan van de rechtsbijstandskosten die - in het kader van 'de zaak' - in aanmerking komen voor vergoeding aan verzoeker als gewezen verdachte.

Door de declaratie van verzoeker aanvankelijk aan naam 2 te sturen en dit vervolgens slechts door middel van een boekhoudkundige aanpassing te wijzigen, is bij de raadkamer voorts onduidelijkheid ontstaan over de vraag wie daadwerkelijk de rechtsbijstandskosten zal betalen (en derhalve wie daadwerkelijk schade in de zin van artikel 591a Sv. ondervindt). Deze onduidelijkheid wordt nog vergroot nu het declaratie-kenmerk luidt “naam 1 “en de rekening van de advocaat/gewezen raadsman nog niet is voldaan.

Door de onzekerheid over de vraag door wie de rekening eventueel zal worden betaald, is - nu er een kennelijk BTW-plichtige rechtspersoon in het geding is - evenmin klaarheid over de vraag of de (21%) BTW kan worden verrekend.

Gelet op deze veelheid aan onduidelijkheden over de hoogte van de rechtsbijstandskosten en de toerekening daarvan aan de gewezen verdachte, kan de raadkamer geen gronden van billijkheid duiden op grond waarvan het verzochte (geheel of gedeeltelijk) kan worden toegewezen. De raadkamer zal het verzochte daarom afwijzen, met uitzondering van een forfaitaire vergoeding betreffende het onderhavige verzoekschrift.

Kosten verzoekschrift

De raadkamer is van oordeel dat, gelet op de gebruikelijke vergoeding inzake verzoekschriften ex artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering, in het onderhavige geval als vergoeding voor kosten verbonden aan de indiening en behandeling van dit verzoekschrift een bedrag van € 550,00 (inclusief 21% BTW) kan worden toegewezen.

De raadkamer zal beslissen als hierna te melden en neemt daarbij de desbetreffende wetsartikelen in aanmerking.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak: Er kan niet buiten redelijke twijfel worden vastgesteld dat het door de verdachte vervoerde bestratingsmateriaal een afvalstof is in de zin van de Wet Milieubeheer

Gerechtshof Amsterdam 20 november 2015, ECLI:NL:GHAMS:2015:5631

Op 9, 10, 13 en 14 februari 2012 heeft de verdachte ongeveer 6.700 ton gebruikt bestratingsmateriaal, te weten stoeptegels, stenen en trottoirbanden, vervoerd vanuit haar inrichting te Nieuw Vennep naar een terrein te Hillegom en aldaar los gestort. Voor dit transport beschikte de verdachte niet over een begeleidingsbrief zoals bedoeld in artikel 10.39 van de Wet Milieubeheer.

Namens de verdachte heeft haar bestuurder [bestuurder] tegenover de politie meer in het algemeen verklaard dat de verdachte de op haar inrichting te Nieuw Vennep aangevoerde gebruikte tegels, stenen en stoepranden koopt van gemeenten. De verdachte breekt vervolgens de bestrating op en haalt deze uit de grond. Het naar Hillegom vervoerde bestratingsmateriaal heeft zij verkocht aan [bedrijf 2] De koopster had haar verzocht het materiaal af te leveren op het terrein in Hillegom.

Ter terechtzitting in eerste aanleg heeft de bestuurder verklaard dat het bestratingsmateriaal geschikt is voor hergebruik. Het wordt opgeslagen in haar depot en gaat daarna naar een opdrachtgever, die er een straat van maakt, aldus de bestuurder.

In het kader van een onderzoek door de Provincie Zuid-Holland is namens de koopster verklaard dat het de bedoeling was het bestratingsmateriaal in Hillegom te verpakken en op te slaan.

De vraag die het hof moet beantwoorden is of het door de verdachte vervoerde materiaal afval in de zin van de Wet milieubeheer is. Voor het antwoord op deze vraag dient aansluiting te worden gezocht bij Europese wet- en regelgeving en jurisprudentie.

Ten tijde van het ten laste gelegde was de Richtlijn 2008/98/EG betreffende afvalstoffen van toepassing.

Richtlijn 2008/98/EG geeft de volgende relevante definities:

Artikel 3 Definities

“1. afvalstof: elke stof of elk voorwerp waarvan de houder zich ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen; […]

6. afvalstoffenhouder: de afvalstoffenproducent dan wel de natuurlijke of rechtspersoon die de afvalstoffen in zijn bezit heeft; […]

14. verwerking: nuttige toepassing of verwijdering, met inbegrip van aan toepassing of verwijdering voorafgaande voorbereidende handelingen;

15. nuttige toepassing: elke handeling met als voornaamste resultaat dat afvalstoffen een nuttig doel dienen door hetzij in de betrokken installatie, hetzij in de ruimere economie andere materialen te vervangen die anders voor een specifieke functie zouden zijn gebruikt, of waardoor de afvalstof voor die functie wordt klaargemaakt. Bijlage II bevat een niet-limitatieve lijst van nuttige toepassingen;

17. recycling: elke nuttige toepassing waardoor afvalstoffen opnieuw worden bewerkt tot producten, materialen of stoffen, voor het oorspronkelijke doel of voor een ander doel. Dit omvat het opnieuw bewerken van organisch afval, maar het omvat niet energieterugwinning, noch het opnieuw bewerken tot materialen die bestemd zijn om te worden gebruikt als brandstof of als opvulmateriaal;

19. verwijdering: iedere handeling die geen nuttige toepassing is zelfs indien de handeling er in tweede instantie toe leidt dat stoffen of energie worden teruggewonnen. Bijlage I bevat een niet-limitatieve lijst van verwijderingshandelingen.

In het Shell-arrest van het Hof van Justitie van 12 december 2013 (ECLI:EU:C:2013:821) heeft het Hof over ‘het zich ontdoen van een afvalstof’ overwogen dat voorwerpen of stoffen die voor de houder ervan geen nut hebben of meer hebben, zodat dit voorwerp of deze stof een last is waarvan deze zich wil ontdoen, vallen onder het begrip afvalstof in de zin van de richtlijn 2006/12 (ingetrokken op 12 december 2010 en opgevolgd door Richtlijn 2008/98).

Of stoffen gekwalificeerd kunnen worden als afvalstoffen wordt dus primair bepaald door het gedrag of de intentie van de houder, namelijk of deze zich van de betreffende stoffen ontdoet, voornemens is zich te ontdoen of zich moet ontdoen.

Niet alleen de intentie van de verdachte als houder is van belang. Ook is van belang hoe de stof bij de verdachte terecht is gekomen. Immers, de kwalificatie ‘afvalstof’ komt pas te vervallen indien de stof een procedé voor nuttige toepassing volledig heeft ondergaan. Derhalve is van belang om te kunnen vaststellen of het door de verdachte vervoerde bestratingsmateriaal reeds als afvalstof was aan te merken op het moment van verkrijging.

Mede bij gebreke van enige aanwijzing in andere zin zal het hof op grond van voornoemde verklaringen van [bestuurder] en hetgeen de raadsman hierover ter terechtzitting in hoger beroep heeft opgemerkt, tot uitgangspunt nemen dat het onderhavige materiaal afkomstig is van gemeenten. Over de intentie van deze gemeenten met betrekking tot het materiaal is echter niets bekend geworden. Hier is geen onderzoek naar gedaan. Hoewel het er alle schijn van heeft dat de betreffende gemeenten het aan de verdachte verkochte bestratingsmateriaal als een last beschouwden waarvan zij zich wilden ontdoen – en het derhalve een afvalstof betrof –, is niet uit te sluiten dat dit niet het geval is en dat de gemeenten het bestratingsmateriaal aan de verdachte hebben verkocht met de intentie dit zonder bewerking te doen hergebruiken. Het hof kan dan ook niet beoordelen of het materiaal op het moment van verkrijging door de verdachte (reeds) een afvalstof was en dientengevolge eerst een behandeling voor nuttige toepassing behoefde om niet langer als afvalstof te kunnen worden gekwalificeerd.

Dat voor de verdachte het bestratingsmateriaal een last was waarvan zij zich wilde ontdoen, is evenmin komen vast te staan. Namens de verdachte is dit ontkend en de verklaring dat zij het materiaal heeft verkocht ten behoeve van hergebruik vindt ondersteuning in de voormelde mededeling namens de koopster aan de Provincie Zuid-Holland.

Bij deze stand van zaken kan niet buiten redelijke twijfel worden vastgesteld dat het door de verdachte vervoerde bestratingsmateriaal een afvalstof was en zij derhalve een begeleidingsbrief als bedoeld in artikel 10.39 van de Wet Milieubeheer nodig had, respectievelijk zich van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen heeft ontdaan zoals onder 1 en 2 ten laste gelegd.

Het hof zal de verdachte daarom vrijspreken van hetgeen haar onder 1 en 2 is ten laste gelegd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Art. 591a Sv: verzoek toevoeging extra uren afgewezen. Afspraak om op betalende basis verder te gaan. Geen vergoeding van die kosten voor rechtsbijstand.

Rechtbank Rotterdam 6 januari 2016, ECLI:NL:RBROT:2016:263 De verzoeker is in de strafzaak van 29 september 2013 tot op 30 september 2013 in verzekering gesteld geweest op verdenking van poging doodslag. Aansluitend heeft hij tot op 8 november 2013 in voorlopige hechtenis verbleven. Bij vonnis van deze rechtbank, uitgesproken op 25 maart 2015, is de verzoeker vrijgesproken van hetgeen hem in de strafzaak ten laste was gelegd. Dit vonnis is op 9 april 2015 onherroepelijk geworden.

Het verzoek strekt ertoe dat aan de verzoeker uit ’s Rijks kas een vergoeding wordt toegekend voor:

• kosten voor de noodzakelijke verdediging, gevoerd in de strafzaak tegen verzoeker als verdachte, bestaande uit de kosten van de raadsman van € 2.359,50;
• kosten voor rechtsbijstand, gemaakt in verband met het opstellen, indienen en behandelen van de verzoekschriften ter hoogte van het forfaitaire bedrag van € 550.

Standpunt OM

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot toewijzing van het verzoek voor zover het de forfaitaire vergoeding van € 550,= voor het opstellen, indienen en behandelen van het verzoekschrift beloopt. Voor het overige dient het verzoek te worden afgewezen.

Beoordeling rechtbank

Uit de feiten volgt dat de strafzaak tegen de verzoeker is geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is gegeven aan artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht.

Bij de beoordeling van het verzoek tot vergoeding van de kosten voor de noodzakelijke verdediging van de verzoeker in de strafzaak wordt vooropgesteld dat de declaratie van de raadsman niet bepalend is voor het beoordelen van het verzoek, maar een belangrijk uitgangspunt vormt dat door de rechtbank wordt betrokken in haar oordeel of er, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig zijn aan de verzoeker een vergoeding toe te kennen voor de kosten voor rechtsbijstand en zo ja, tot welk bedrag.

Daarnaast wordt het volgende vooropgesteld.

Ingevolge artikel 44a, eerste lid, van de Wet op de rechtsbijstand (WRB) wordt indien een verdachte in een strafzaak is bijgestaan door een raadsman die op het moment van de verlening van rechtsbijstand is toegevoegd, met uitzondering van de vergoeding van de eigen bijdrage, geen kostenvergoeding van een raadsman als bedoeld in artikel 591a, tweede lid, Sv toegekend, tenzij de toevoeging, anders dan na een daartoe ingediende aanvraag, wordt ingetrokken of beëindigd.

Een verdachte kan zich in een strafproces laten bijstaan door een raadsman die hetzij rechtsbijstand verleent op basis van een toevoeging, hetzij op betalende basis. Het bepaalde in artikel 44a WRB brengt mee dat de keuze voor de grondslag van de rechtsbijstand moet worden gemaakt voordat daadwerkelijk rechtsbijstand is verleend (Kamerstukken II, 2003-2004, 29756, nr. 3, p. 2). Wanneer sprake is van een last tot toevoeging, moet voorts volstrekte helderheid worden betracht over de vraag of van de op basis van deze last verstrekte toevoeging gebruik wordt gemaakt, dan wel dat de betrokken verdachte door een gekozen raadsman betalend wordt bijgestaan. Dat betekent onder meer dat wanneer de raadsman die op basis van een last aan de verdachte is toegevoegd, de verdachte betalend zal bijstaan, onmiddellijk van deze wijziging van de basis waarop rechtsbijstand wordt verleend, kennis moet worden gegeven aan de voorzitter van het college dat de last heeft afgegeven, en aan de Raad voor Rechtsbijstand (ECLI:NL:GHDHA:2013:5107).

Verzocht is om vergoeding van het honorarium van de raadsman voor werkzaamheden ten behoeve van de behandeling van de strafzaak tegen de verzoeker ter hoogte van € 2.359,50. Daaraan is een urenspecificatie ten grondslag gelegd.

De raadsman stond de verzoeker in het kader van zijn strafzaak bij op basis van een toevoeging. De raadsman heeft aan de Raad voor Rechtsbijstand verzocht om meer uren te vergoeden in de strafzaak van verzoeker. De Raad voor Rechtsbijstand heeft dat verzoek afgewezen. Vervolgens heeft de raadsman met verzoeker de afspraak gemaakt om op betalende basis zijn werkzaamheden verder te verrichten. De raadsman heeft na afloop van de strafzaak zijn einddeclaratie bij de Raad voor Rechtsbijstand ingediend, waarbij hij nog een extra punt heeft gekregen.

De rechtbank overweegt dat van intrekking of beëindiging van de toevoeging als bedoeld in artikel 44a WRB geen sprake was toen de raadsman de kosten maakte die thans worden gedeclareerd. Dat maakt dat het verzoek gezien het bepaalde in dit artikel niet voor toewijzing vatbaar is.

De verzuchting van de raadsman dat het steeds lastiger wordt om cliënten op toevoegingsbasis bij te staan, is, alhoewel niet oninvoelbaar, geen om in afwijking van de wettelijke systematiek het verzoek toch toe te wijzen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bedrijfsongeval: Kraanmachinist veroordeeld tot werkstraf wegens dood door schuld

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 24 december 2015, ECLI:NL:RBZWB:2015:8580 Op 25 november 2013 heeft zich een tragisch en noodlottig ongeval voorgedaan bij de bouw van een woning te Axel. Een kalkzandsteenblok van rond de 200 kilo is tijdens het hijsen losgeraakt uit een steenklem en op het slachtoffer, die op de verdiepingsvloer van de in aanbouw zijnde woning zijn werkzaamheden aan het uitvoeren was, terecht gekomen. Het slachtoffer is ter plaatse overleden aan zijn opgelopen letsel.

Dit bedrijfsongeval had voorkomen kunnen worden als verdachte de nodige veiligheidsmaatregelen in acht had genomen, te weten het (laten) bevestigen van het beveiligingsnet onder de last als beveiliging tegen uitvallen van last bij de hijsbeweging, of had afgezien van het hijsen van de last, omdat medewerkers op de grond weigerden het beveiligingsnet te bevestigen.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het ten laste gelegde feit, nu het niet hanteren van de veiligheidsvoorschriften van wezenlijke betekenis is geweest voor het ontstaan van het ongeluk. Verdachte wist dat hij bij hijsen van last het beveiligingsnet moest gebruiken, maar heeft dit achterwege gelaten. Bovendien heeft hij de last boven de verdiepingsvloer gehesen waar personen aan het werk waren zonder hen voorafgaand instructies te geven. Verdachte moest anders handelen en kon dat ook. Daardoor heeft hij aanmerkelijke schuld aan het ongeval.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich voor wat betreft het eerste gedeelte van de tenlastelegging, het hijsen van last zonder beveiligingsnet, gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. Voor wat betreft het tweede gedeelte, het hijsen van een last boven een persoon, ontbreekt het bewijs. Getuige 1 heeft, net als verdachte, verklaard dat de last stil hing waarna het slachtoffer zich er onder heeft begeven.

Het oordeel van de rechtbank

De rechtbank concludeert dat verdachte een last van zes kalkzandsteenblokken heeft gehesen zonder gebruik te maken van de onder de stenenklem aanwezige uitvalbescherming, te weten een beveiligingsnet, waarna één van de blokken uit de stenenklem is gevallen en op het slachtoffer terecht is gekomen, waardoor deze is overleden. Voor de rechtbank staat vast dat het noodlottige ongeval voorkomen had kunnen worden indien het beveiligingsnet was gebruikt.

Dit is één van de veiligheidsvoorschriften die in acht moeten worden genomen en verdachte wist dat ook. Dat meerdere personen verweten kan worden dat zij het beveiligingsnet niet hebben bevestigd is in dit verband van ondergeschikt belang.

Naar het oordeel van de rechtbank had verdachte, die verantwoordelijk was voor het hijsen, anders moeten en kunnen handelen en is sprake geweest van een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid, onachtzaamheid en nalatigheid zijnerzijds. De rechtbank acht het aan verdachte ten laste gelegde feit (‘dood door schuld’) dan ook wettig en overtuigend bewezen. De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de last ook boven een persoon heeft gehesen nu, gelet op de verklaring van verdachte en de getuige 1, niet kan worden uitgesloten dat het slachtoffer onder de stil hangende last is gaan staan. Zij zal verdachte dan ook van dat onderdeel van de tenlastelegging vrijspreken.

Bewezenverklaring

Dood door schuld.

Strafoplegging

Werkstraf van 100 uur.

Verdachte droeg, als kraanmachinist op een bouwplaats, tijdens het hijsen van een last een verantwoordelijkheid voor de veiligheid van personen die zich op die bouwplaats bevonden. Deze verantwoordelijkheid kwam tot uitdrukking in de veiligheidsvoorschriften, waaronder het spannen van een beveiligingsnet onder de last bij een hijsbeweging. Verdachte heeft die maatregel niet genomen. Er is, zo is op basis van de stukken wel aannemelijk, sprake van een keten van menselijke fouten, waardoor ook andere werknemers op de bouwplaats een verwijt treft, maar dat ontslaat verdachte niet van zijn verantwoordelijkheid.

Lees hier de volledige uitspraak.

Beleggingsfraude: veroordeling voor oplichting als feitelijk leidinggever aan de rechtspersoon

Rechtbank Midden-Nederland 27 november 2015, Verdachte en zijn mededader hebben zich schuldig gemaakt aan het leidinggeven aan een onderneming die zich schuldig heeft gemaakt aan oplichting. Aan particuliere beleggers is de mogelijkheid geboden een obligatieovereenkomst aan te gaan met bedrijf 1 ten behoeve van de realisatie van een vastgoedproject. Door tientallen beleggers zijn grote geldbedragen ingelegd. Er zijn miljoenen euro’s aangetrokken zonder dat er sprake was van de gestelde zekerheden. Slechts een klein deel van de ingelegde gelden is overeenkomstig de bestemming daarvan daadwerkelijk geïnvesteerd. Van meet af aan zijn beleggers onwaarheden voorgespiegeld.

Bij de strafoplegging wordt meegewogen dat verdachte niet eerder is veroordeeld. Verder is niet gebleken dat sprake is geweest van zelfverrijking. De overgeboekte gelden zijn niet naar verdachten in privé gegaan. Ook wordt niet bewezen geacht dat vanaf het begin af aan sprake is geweest van een vooropgezet plan enkel om gelden weg te sluizen. Ook weegt de rechtbank mee dat door beleggers bewust is gekozen voor een belegging met een hoog rendement en daarmee een hoger risico.

Geldigheid van de dagvaarding

Oplichting

De raadsman heeft aangevoerd dat ten aanzien van de oplichting de ten laste gelegde onderdelen “en/of andere personen”, “en/of in totaal 10.069.560 euro (D-091)” en “en/of in elk geval enig goed” de door de wet vereiste duidelijkheid en bepaaldheid ontberen. De dagvaarding is op dit punt onvoldoende feitelijk en moet (partieel) nietig verklaard worden.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de tenlastelegging in combinatie met het dossier voldoende duidelijk is. In de tenlastelegging staat een aantal met naam genoemde personen. Met de zinsnede “en/of andere personen” wordt verwezen naar de andere beleggers, zoals opgenomen in het dossier. Voldoende duidelijk is om welke beleggers het gaat.

Naar het oordeel van de rechtbank is de tenlastelegging in combinatie met de inhoud van het dossier, met name document D-091, voldoende duidelijk. Aan verdachte is ten laste gelegd dat hij in de genoemde periode een zevental met naam genoemde beleggers en/of anderen heeft bewogen tot afgifte van gelden. In de tenlastelegging wordt verwezen naar document D-091. Dit betreft een overzicht van de obligatiehouders die hebben ingelegd in bedrijf 1. Voor de verdediging heeft het dan ook duidelijk kunnen zijn waarop wordt gedoeld met “en/of anderen” en waartegen zij zich concreet dient te verweren. De rechtbank verwerpt het verweer en stelt vast dat de dagvaarding ter zake van de oplichting geldig is.

Verduistering

De raadsman heeft ook aangevoerd dat de dagvaarding ten aanzien van de cumulatief/alternatief ten laste gelegde verduistering nietig is. Ten eerste sluit enige bewezenverklaring van oplichting de cumulatief/alternatief ten laste gelegde verduistering uit. Gelet hierop is de dagvaarding innerlijk tegenstrijdig. Ten tweede is onvoldoende feitelijk weergegeven welke bedragen van bedrijf 1 zijn verduisterd en waaruit deze verduisteringshandeling precies bestond. Uit de documenten waarnaar is verwezen in de dagvaarding blijkt niet het genoemde totaalbedrag. De uitleg van de officier van justitie hieromtrent bij repliek is te laat. Indien de rechtbank de dagvaarding met deze nadere uitleg voldoende duidelijk vindt, verzoekt de verdediging aanhouding van de behandeling van de zaak en verwijzing naar de rechter-commissaris voor het horen van nadere getuigen op dit punt. Concluderend voldoet de dagvaarding ter zake van de verduistering niet aan de eisen van artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering hetgeen tot nietigheid moet leiden.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de alternatieve tenlastelegging geen innerlijke tegenstrijdigheid oplevert. De keuze tussen oplichting en/of verduistering is aan de rechtbank voorgelegd. Indien wordt gekomen tot uitsplitsing van de ten laste gelegde periode kan ook tot een bewezenverklaring van beide verdenkingen gekomen worden.

De berekening van het verduisterde totaalbedrag blijkt uit de in de tenlastelegging genoemde documenten. Het gaat hierbij om rechtstreekse overboekingen van bedrijf 1 naar bedrijf 2, bedrijf verdachte, bedrijf 4, bedrijf 5 en bedrijf 6 waarbij geen betalingskenmerk of factuurnummer is vermeld. Bij repliek heeft de officier van justitie kopieën van deze documenten overgelegd met daarop de betreffende overboekingen gemarkeerd, waarbij tot een totaalbedrag van € 6.647.229 wordt gekomen, conform het in de tenlastelegging genoemde bedrag.

De rechtbank overweegt dat bij de uitleg van de bepalingen van artikel 261 van het Wetboek van Strafvordering voorop staat dat de tenlastelegging voor alle partijen -de verdachte, het Openbaar Ministerie en de rechtbank- begrijpelijk moet zijn. De verdachte moet zich op basis van de tenlastelegging goed kunnen verdedigen. Verder overweegt zij dat een tenlastelegging innerlijk tegenstrijdig is als daarin naast elkaar twee mogelijkheden worden gepresenteerd die niet naast elkaar verenigbaar zijn.

Vooropgesteld wordt het dat het Openbaar Ministerie de vrijheid heeft om te kiezen voor een alternatieve tenlastelegging. In combinatie met de inhoud van het dossier moet het dan voldoende duidelijk zijn welke verwijten de verdachte gemaakt worden. Of in een concreet geval sprake zal zijn van oplichting en/of verduistering zal bij de inhoudelijke beoordeling aan de orde moeten komen. De rechtbank is van oordeel dat de tenlastelegging geen innerlijke tegenstrijdigheid bevat en verwerpt het verweer in zoverre.

Met de verdediging is de rechtbank wel van oordeel dat de dagvaarding ten aanzien van het in de tenlastelegging opgenomen verduisterde totaalbedrag onvoldoende duidelijk is. Uit de genoemde documenten is niet zonder meer af te leiden welke van de hier vermelde bedragen in de berekening zijn meegenomen. Dat de officier van justitie hier bij repliek duidelijkheid over heeft verschaft, maakt dit niet anders nu de verdediging geen mogelijkheid heeft gehad om zich hier concreet op voor te bereiden. Van de verdachte kon in deze omstandigheden niet worden verwacht dat hij zich ten aanzien hiervan op adequate wijze kon verdedigen.

De dagvaarding voldoet ter zake van de ten laste gelegde verduistering dan ook niet aan de eisen gesteld in artikel 261 Sv en zal ten aanzien van dit onderdeel partieel nietig worden verklaard. Het voorwaardelijk verzoek van de raadsman behoeft dan ook geen bespreking.

De rechtbank verklaart de dagvaarding voor het overige geldig, zodat deze inhoudelijk kan worden beoordeeld.

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat de publicatie van het doen van aangifte door de AFM een punitief karakter heeft waardoor de zaak reeds was afgedaan. Het stond het Openbaar Ministerie daarna niet meer vrij om verdachte stafrechtelijk te vervolgen. Het Openbaar Ministerie dient niet ontvankelijk verklaard te worden.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat er geen reden is om het Openbaar Ministerie niet ontvankelijk te verklaren. Het doen van aangifte en het publiceren hieromtrent behoort tot de mogelijkheden van de AFM. Het publiceren van het doen van aangifte is niet onrechtmatig en evenmin een punitieve sanctie. De officier van justitie verwijst hierbij naar het Convenant ter voorkoming van ongeoorloofde samenloop van bestuurlijke en strafrechtelijke sancties. De eerste aangifte van de AFM is ook niet de start van het strafrechtelijk onderzoek geweest.

De rechtbank is van oordeel dat de publicatie van het doen van aangifte door de AFM enkel een feitelijke handeling en geen bestuursrechtelijke sanctie of besluit betreft. Deze handeling is niet punitief van aard -hoezeer dit ook door ondernemers anders ervaren kan worden- en staat dan ook niet aan strafvervolging door of de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie in de weg.

De rechtbank verwerpt het verweer en stelt vast dat de officier van justitie ontvankelijk is in de vervolging.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft gevorderd de oplichting, ten laste gelegd onder het eerste alternatief, wettig en overtuigend bewezen te verklaren. Verdachte is als feitelijk leidinggever verantwoordelijk voor dit misdrijf, gepleegd door bedrijf 1, gedurende de gehele ten laste gelegde periode. De officier van justitie heeft gevorderd verdachte vrij te spreken van de verduistering, ten laste gelegd onder het tweede alternatief.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit. Verdachte heeft geen oogmerk gehad op wederrechtelijke bevoordeling, ook was bij verdachte geen sprake van noodzakelijkheidsbewustzijn. De in de dagvaarding genoemde feitelijkheden (oplichtingsmiddelen) kunnen geen samenweefsel van verdichtsels of listige kunstgrepen opleveren, omdat dit op het moment van het sluiten van de obligatieovereenkomsten geen leugens waren. Daarnaast is het causale verband tussen de oplichtingsmiddelen en het afgeven van de gelden door de beleggers onvoldoende bewezen.

Beoordeling rechtbank

Aan de hand van voornoemde bewijsmiddelen stelt de rechtbank het volgende vast.

Potentiële beleggers zijn middels (advertenties op) het internet, de radio en televisie benaderd voor het aangaan van obligatieovereenkomsten met betrekking tot bedrijf 1. Bij getoonde interesse werd door medewerkers van bedrijf 1 vervolgens de brochure toegestuurd en telefonisch contact opgenomen met beleggers. De brochure had als doel het informeren van beleggers over het project, de financiële vooruitzichten van bedrijf 1 en de kenmerken van de uit te geven obligaties. Verdachte is betrokken geweest bij het opstellen van de inhoud van de brochure.

In deze brochure zijn onwaarheden opgenomen. Uit de bankafschriften van bedrijf 1 volgt dat grote geldbedragen direct en indirect zijn overgeboekt naar bedrijf 4, bedrijf 5 en bedrijf 6. De voorwending dat gelden niet konden worden aangewend voor andere afkorting bedrijven verdachte en medeverdachten projecten was reeds vanaf het begin van de emissie van obligaties onjuist. Deze mogelijkheid bestond wel en dit is in strijd met de verstrekte informatie ook meermalen gebeurd. Uit de inhoud van het dossier noch het verhandelde ter zitting blijkt enige aanwijzing dat sprake is geweest van een depotregeling ten aanzien van het saldo van bedrijf 1, ondanks de vermelding hiervan in de brochure. Deze door bedrijf 1 voorgewende zekerheden hebben vanaf de aanvang van de verkoop van obligaties niet bestaan, de onjuistheid hiervan was vanaf november 2007 al bekend.

Evenmin zijn de ingelegde gelden geïnvesteerd in het project naam project 3, is een hypothecaire zekerheid gevestigd of kon gesproken worden over eerder succes van naam project 1. Blijkens de e-mail van de registeraccountant was het zeker vanaf juli 2008 -en mogelijk ook eerder- bekend dat de ontvangen gelden van de beleggers niet alleen geïnvesteerd zijn in het naam project 3 project. Dit is in strijd met de kostenberekening zoals opgenomen in de brochure. De stelling dat de levering van de grond zo spoedig mogelijk na ontvangst van voldoende gelden zou plaatsvinden is ook onwaar geweest. Ook als dit het voornemen was bij de aanvang van de emissie, is gebleken dat in ieder geval vanaf juni 2008 voldoende gelden beschikbaar waren voor het voldoen van de koopsom, maar dat de grond desondanks niet is aangekocht, waardoor geen vestiging van een hypothecaire zekerheid heeft kunnen plaatsvinden. Ten slotte het “succes” van naam project 1. Wat er ook zij van de versluierende bewoordingen in de brochure met betrekking tot het succes van naam project 1, is de onjuistheid hiervan tenminste vanaf het moment dat gelden uit bedrijf 1 naar naam project 1 werden overgeboekt vast komen te staan. Het eerdere project was blijkbaar niet afgerond en zeker niet succesvol, nu nog meer geld nodig bleek te zijn. Gebleken is dat zeker vanaf juli 2008 -en mogelijk ook eerder- gelden van bedrijf 1 naar naam project 1 zijn gegaan. Ook de onwaarheid van deze gestelde zekerheden is in ieder geval vanaf juli 2008 bekend geweest. Niettemin is doorgegaan met de emissie van obligaties door bedrijf 1, zonder de brochure aan te passen of hieromtrent op andere wijze correcte informatie te verschaffen aan potentiële beleggers.

Beleggers zijn door de verstrekte onjuiste informatie bewogen tot het inleggen van gelden. De voorgehouden zekerheden zijn essentieel voor het door de inleggers maken van een risico inschatting. Bij een juiste voorstelling van zaken zouden zij niet tot inleg zijn overgegaan. Het is immers een feit van algemene bekendheid dat mensen die geïnteresseerd zijn in het beleggen van hun gelden zich -alvorens daartoe over te gaan- (direct of indirect) laten informeren en op basis van die informatie een risico inschatting maken. Dit geldt ook ten aanzien van de niet als getuige gehoorde beleggers die in het overzicht van D-091 zijn opgenomen. Ook deze beleggers kunnen niet anders dan door de informatie die aan hen is verstrekt zijn overgegaan tot het sluiten van een obligatieovereenkomst met bedrijf 1 en het inleggen van gelden. De rechtbank acht het niet noodzakelijk om alle beleggers te horen als getuigen en wijst het voorwaardelijk verzoek van de raadsman hiertoe af.

Ten onrechte is voorafgaand aan het aangaan van de obligatieovereenkomst de indruk gewekt dat de ingelegde gelden zouden worden aangewend ten behoeve van het genoemde project en onder de garantie van de gestelde zekerheden. Beleggers werden aangetrokken op basis van een valse voorstelling van zaken. Dat sprake was van wederrechtelijke bevoordeling door de B.V. en dat haar oogmerk hierop gericht was volgt uit het feit dat de beleggers door misleiding werden bewogen tot afgifte van gelden ten gunste van bedrijf 1 onder omstandigheden waarvoor ze niet hadden gekozen. Daarin is in dit geval (het oogmerk op) de wederrechtelijke bevoordeling gelegen.

De rechtbank is van oordeel dat verdachte feitelijk leiding heeft gegeven aan de oplichting door bedrijf 1, die zich met het oogmerk van wederrechtelijke bevoordeling heeft bediend van een samenweefsel van verdichtsels door in strijd met de waarheid (onder andere middels de brochure) voornoemde zekerheden aan beleggers voor te spiegelen, wetende dat deze onjuist waren.

Bewezenverklaring

Oplichting, meermalen gepleegd, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij, verdachte, daaraan telkens feitelijk leiding heeft gegeven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 18 maanden.

Bij het bepalen van de op te leggen straf heeft de rechtbank in het voordeel van verdachte laten meewegen dat hij niet eerder is veroordeeld. Uit de inhoud van het dossier en het verhandelde ter zitting is verder niet gebleken dat sprake is geweest van zelfverrijking. De overgeboekte gelden zijn niet naar verdachten in privé gegaan. Ook wordt niet bewezen geacht dat vanaf het begin af aan sprake is geweest van een vooropgezet plan enkel om gelden weg te sluizen. Uit het handelen van verdachten blijkt immers dat wel degelijk de bedoeling heeft bestaan het project naam project 3 te realiseren. Ook weegt de rechtbank mee dat door beleggers bewust is gekozen voor een belegging met een hoog rendement en daarmee een hoger risico. Verdachten dienen echter wel verantwoordelijk te worden gehouden voor hun onverantwoorde handelen met andermans geld, zonder dat dit met de benodigde en toegezegde zekerheden was ingekleed.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een ernstig fraudecomplex van valsheid in geschrift, oplichting en witwassen

Rechtbank Noord-Nederland 30 december 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:6045 Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan een ernstig fraudecomplex van valsheid in geschrift, oplichting en witwassen. Door het valselijk opmaken van een inkomensverklaring en door het vervolgens (doen) indienen van deze inkomensverklaring bij bank heeft verdachte de beschikking gekregen over een hoog bedrag aan hypotheek met bouwdepot. Ook heeft verdachte op oneigenlijke wijze geldbedragen uit het bouwdepot bijgeschreven gekregen op bankrekeningen waarover hij de beschikking had. De aldus verkregen geldbedragen heeft verdachte vervolgens witgewassen. Het handelen van verdachte heeft negatieve financiële sporen nagelaten, bestaande (onder meer) uit een hoge openstaande vordering bij bank.

Bewezenverklaring

• Feit 2: primair valsheid in geschrift;
• Feit 3: oplichting;
• Feit 4: witwassen, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden met een proeftijd van 2 jaar en een taakstraf van 240 uur.

De door verdachte gepleegde fraude rechtvaardigt in beginsel het opleggen van een forse gevangenisstraf. Naar het oordeel van de rechtbank bestaat er in de onderhavige zaak aanleiding om hiervan af te zien. Daartoe overweegt de rechtbank dat er sprake is van een groot tijdsverloop tussen het moment waarop de aangifte is gedaan en het moment van de behandeling van de zaak ter zitting. Daarbij overweegt de rechtbank dat dit tijdsverloop niet aan de verdediging kan worden geweten, nu het horen als getuigen van ouder 1 en ouder 2 door de rechter-commissaris weinig tijd in beslag genomen heeft. Daarnaast houdt de rechtbank er rekening mee dat de hoge vordering van de benadeelde partij zal worden toegewezen. Voorts neemt de rechtbank in aanmerking dat verdachte door het moeten ondergaan van een gevangenisstraf hoogstwaarschijnlijk zijn baan zal verliezen waardoor hij niet in staat is om deze vordering te voldoen, hetgeen de rechtbank ongewenst acht.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak rechtspersoon en medeverdachten van plegen van fraude met AWBZ gelden. Rb weegt daarbij de opvatting van de curator in het faillissement van verdachte rechtspersoon mee.

Rechtbank Rotterdam 16 december 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:9317 Verdachte rechtspersoon - een thuiszorgorganisatie die zich richtte op personen met een islamitische achtergrond - was geen ‘toegelaten’ zorginstelling, maar werkte vanaf 2005 in onderaanneming van stichting 1 en stichting 2 en legde aan deze ondernemingen verantwoording af over het gebruik van de toegekende gelden en de uitvoering van de afgesproken zorg. De meeste cliënten van verdachte rechtspersoon kregen hun zorg via ZIN (ongeveer 95%); slechts 5% kreeg een PGB. Verdachte rechtspersoon kon de zorgfuncties ondersteunende begeleiding dag (OB-dag) en tijdelijk verblijf (TV) niet leveren, zodat met het daarvoor toegekende budget andere zorgfuncties werden ingekocht.

Verdachte rechtspersoon 2 was veelal - door ondertekening van een machtigingsformulier door de cliënt/budgethouder - de gemachtigd budgetbeheerder, hetgeen met zich bracht dat verdachte rechtspersoon 2 de gehele administratie namens de cliënt voerde met betrekking tot het PGB, waaronder het aanvragen van zorg bij het CIZ en het invullen van de verantwoordingsformulieren PGB. verdachte rechtspersoon 2 beheerde en verantwoordde dus de budgetten van veel cliënten die zorg ontvingen in de vorm van een PGB.

Ontstaan en ontwikkeling verdachte rechtspersoon

Verdachte rechtspersoon is halverwege 2001 als eenmanszaak opgericht door de verdachte 1. Hij werd daarbij bijgestaan door een fiscalist, een bedrijfskundige en een HR-functionaris. In 2004 zijn de verdachten verdachte 2 en verdachte 3 toegetreden als vennoot van de VOF verdachte rechtspersoon. In 2004 is de verdachte 4 als werknemer bij verdachte rechtspersoon in dienst getreden en is registeraccountant getuige 1 bij verdachte rechtspersoon betrokken. In 2005 is verdachte rechtspersoon opgericht en verdachte rechtspersoon Holding werd eigenaar. De vier verdachten verdachte 1, verdachte 2, verdachte 3 en verdachte 4 werden voor een gelijk deel aandeelhouder van de Holding.

Verdachte 3 richtte zich met name op de declaraties, verdachte 2 op personeelszaken, verdachte 4 was verantwoordelijk voor de PGB-verantwoording en PGB-facturatie en verdachte 1 richtte zich op contacten met hoofdaannemers en PR. In 2006 werd verdachte rechtspersoon Holding op advies van fiscalist getuige 2 gesplitst in vier holding B.V.’s waarvan ieder van de vier verdachten individueel eigenaar was. Het vermogen van de holding (circa € 1.000.000) werd gelijk verdeeld over de vier holding B.V.’s, zodat iedere holding 25% van de aandelen verdachte rechtspersoon had.

Verdachte rechtspersoon groeide snel, van 7 cliënten in 2003 tot 702 cliënten eind 2006. Het beleid binnen verdachte rechtspersoon was dat alleen de zorg die werd geleverd, mocht worden gedeclareerd. Tevens was het beleid dat de geïndiceerde zorg volledig werd ingezet met als gevolg dat de volledige indicatie werd gedeclareerd, tenzij geen of onvoldoende zorg kon worden geleverd.

Daarnaast werkte men bij verdachte rechtspersoon voor het grootste deel met cliëntgebonden medewerkers. Dit waren medewerkers die alleen zorg verleenden aan een specifiek persoon of gezin, meestal een familielid. Deze medewerkers verleenden aan hun zorgbehoevende familielid vrijwel altijd meer dan de geïndiceerde uren en daarom werd vanuit de indicatie gedeclareerd.

Doordat verdachte rechtspersoon na het sluiten van een overeenkomst met stichting 1 groeide, ontstond meer behoefte aan structuur, ook op het gebied van administratie. Door de groei van het aantal cliënten werd ook het aantal niet-cliëntgebonden medewerkers groter.

Het uitgangspunt was en bleef dat altijd alle geïndiceerde zorg werd geleverd. Tevens was met stichting 1 overeengekomen dat werd gedeclareerd op basis van indicatie verminderd met eventueel niet geleverde uren aan zorg. Dit systeem werkte, gelet op de verklaringen van verschillende zorgconsulenten, aanvankelijk goed. Als gevolg van de groei en een toename van het aantal niet-cliëntgebonden medewerkers, werd de administratie complexer en daarom werd in augustus 2006 getuige 8 aangenomen als financieel manager (later hoofd afdeling declaratie). Hij kwam in dienst om structuur te geven aan de organisatie en hij ontwikkelde een tool om de verschillende systemen te koppelen. Tevens werd getuige 1 eind 2006 benaderd om de interne organisatie te professionaliseren.

Vervolgens is in 2007 een Accesmodule ingevoerd waarin de gewerkte en geïndiceerde uren (zouden moeten) staan. Omdat de verschillende informatiestromen nog niet aan elkaar waren gekoppeld, is op enig moment het softwareprogramma Icare aangeschaft. Omdat ook dit systeem niet naar tevredenheid functioneerde, is men op zoek gegaan naar een integraal systeem dat alles aan elkaar kon koppelen, zoals planning, loonadministratie, declaratie etc. Echter, de groei van verdachte rechtspersoon ging sneller dan de implementatie van nieuwe systemen. Daarom werd eind 2006/begin 2007 op advies van getuige 1 (sinds januari 2007 interim directeur) een cliëntenstop ingevoerd om de zaak onder controle te houden. Eind november 2007 is in een MT-vergadering voor het eerst gesproken over het systeem, een computersysteem dat alle afzonderlijke systemen zou samenvoegen en administratieve onvolkomenheden zou moeten verhelpen.

Voorts liet het bestuur zich omtrent de bedrijfsvoering adviseren door externe deskundigen, zoals eerder genoemde getuige 1, getuige 9, getuige 2 (fiscalist), advocaten (advocaten). Tevens werden zorgconsulenten gecontroleerd en werden regelmatig terugbetalingen gedaan aan de zorgkantoren. Ook heeft de verdachte 1, omdat hij verdachte rechtspersoon wilde overnemen, in mei/juni 2007 een due diligence onderzoek laten uitvoeren en in augustus 2007 heeft bedrijf 1 een rapport uitgebracht. De cijfers die de basis vormden voor dit rapport zijn aangeleverd door bedrijf 2. Tevens is getuige 3 door verdachte 1 aangezocht hem te ondersteunen.

Onder leiding van getuige 1 werden afdelingen, zoals ICT, P&O, Zorg, Planning en Financiën ingesteld met afdelingshoofden die deel uitmaakten van het managementteam.

Het MT voerde wekelijks overleg en uit de MT-notulen komt het beeld naar voren dat in algemene zin werd gewerkt aan kwaliteit en aan de opbouw van een professionele organisatie. Zo staat in de MT-notulen van 12 november 2007 te lezen dat door bedrijf 3 en bedrijf 4 demo’s van hun zorgsystemen worden gegeven aan leden van het MT. Dit onderwerp wordt eveneens op 19 november 2007 in het MT besproken. Vervolgens wordt in de notulen van de MT-vergadering van 26 november 2007 voor het eerst het systeem genoemd. Daarnaast kan uit de notulen van de MT-vergadering van 9 december 2007 worden opgemaakt dat - met een nieuw bestuur - naar een goede inrichting van de organisatie wordt gestreefd. Tevens wordt in de MT-vergaderingen gesproken over de controle van de kwaliteit van de zorg (notulen van 31 december 2007 en 7 januari 2008), over in-housetrainingen (notulen van 4 februari 2008) en over voorlichtingsdagen (notulen van 3 maart 2008). Daarnaast blijft het systeem een terugkerend onderwerp op de MT-vergadering en in de notulen d.d. 4 februari 2008 wordt gemeld dat het contract voor systeem zal worden getekend. Blijkens de notulen van de MT-vergadering d.d. 11 februari 2008 zou systeem in februari en maart 2008 worden geïmplementeerd.

Dat verdachte rechtspersoon fouten in de administratie niet aanvaardde en juist investeerde in verbetering van de kwaliteit c.q. een betere bedrijfsvoering blijkt, gelet op het vorenstaande, uit de volgende omstandigheden:

• het bestuur heeft administratieve softwaresystemen ingevoerd in verband met de groei van verdachte rechtspersoon;
• het bestuur heeft externe deskundigen aangetrokken om de bedrijfsvoering door te lichten en te verbeteren;
• het bestuur heeft een cliëntenstop ingevoerd;
• het bestuur heeft extra personeel aangetrokken en investeerde in opleidingen ten behoeve van haar werknemers.

Voorts wilde stichting 1 begin 2006 verdachte rechtspersoon overnemen, hetgeen bij het bestuur het vertrouwen wekte dat het declareren goed ging. Daarbij is tevens van belang dat correspondentie, inhoudende dat niet-geleverde uren wel werden gedeclareerd, grotendeels dateert van na mei 2007 toen getuige 1 reeds een half jaar in dienst was, extra personeel was aangenomen en het bestuur bezig was met het implementeren van een beter softwaresysteem.

In maart 2008, vlak nadat verdachte rechtspersoon een contract met systeem had getekend, viel de SIOD binnen. De eerder genoemde 4 verdachten werden aangehouden en op vrijwel alles, waaronder banktegoeden en liquide middelen, werd beslag gelegd, met als gevolg dat op 6 mei 2008 het faillissement van verdachte rechtspersoon werd uitgesproken.

Niet-ontvankelijkheid OM

De verdediging heeft bepleit dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard omdat ernstig inbreuk is gemaakt op beginselen van een behoorlijke procesorde, waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte rechtspersoon tekort is gedaan aan zijn recht op een eerlijke behandeling van de zaak. In dit verband is gewezen op de combinatie van de volgende factoren:

1. vormverzuimen bij het vorderen van gegevens, het opnemen van telecommunicatie en de doorzoekingen en inbeslagnemingen;
2. een negatieve houding van het openbaar ministerie ten opzichte van de verdachten alsmede een sturende vraagstelling en vooringenomen gesprekshouding en het uitoefenen van ongeoorloofde druk van en door de SIOD tijdens het horen van getuigen (patiënten en aangevers) en verdachten;
3. een verregaande schending van de redelijke termijn, bedoeld in artikel 6 van het EVRM, die er toe heeft geleid dat het voeren van een adequate verdediging ernstig werd bemoeilijkt doordat de herinneringen van getuigen, toen zij eindelijk bij de rechter-commissaris konden worden gehoord, op essentiële onderdelen waren vervaagd.

Beoordeling rechtbank 

1. De verdediging heeft reeds ter terechtzitting van 8 oktober 2012 op grond van de hierboven onder 1 genoemde verzuimen de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie bepleit. Daarover heeft de rechtbank op 18 oktober 2012 overwogen dat zich onherstelbare vormverzuimen hebben voorgedaan doordat zonder tussenkomst van de rechter-commissaris geheimhoudersstukken in beslag zijn genomen en doordat afgeluisterde geheimhoudersgesprekken niet goed vernietigd zijn. De rechtbank heeft geoordeeld dat dit niet een zodanig ernstige inbreuk op beginselen van een behoorlijke procesorde opleverde dat daardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte rechtspersoon tekort is gedaan aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak. De rechtbank heeft daarbij overwogen dat de geschonden vormverzuimen niet strekten tot bescherming van de rechten en belangen van de verdachte rechtspersoon (Schutznorm) en dat de vormverzuimen niet de grondslagen van het strafproces in de kern raken, zodat daarin ook geen aanleiding gevonden kan worden om met voorbijgaan aan de Schutznorm de niet-ontvankelijkheid uit te spreken. Tijdens de inhoudelijke behandeling van de zaak heeft de verdediging geen nieuwe argumenten naar voren gebracht die de rechtbank brengen tot een andersluidend oordeel op dit punt.
2. De stelling van de verdediging komt er op neer dat het onderzoeksteam van meet af aan met een ‘gekleurde bril’ naar de zaak heeft gekeken en daardoor getuigen en verdachten sturend heeft bevraagd. Voor zover dit standpunt al zou worden gevolgd, is het de vraag of het tot niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie moet leiden. Dit zou alleen aan de orde zijn wanneer een zodanig ernstige inbreuk zou zijn gemaakt op beginselen van een behoorlijke procesorde dat daardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte rechtspersoon is tekortgedaan aan zijn recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak. Daarvan is de rechtbank niet gebleken. De rechtbank overweegt daarbij dat bij het verhoren van verdachten het uitoefenen van een zekere druk geoorloofd is. Verder stelt de rechtbank vast dat de verdachten- en getuigenverhoren in een ‘vraag-antwoord’-vorm zijn geverbaliseerd, waardoor achteraf vrij goed is vast te stellen of en wanneer er sturende vragen zijn gesteld. Bovendien is een groot aantal van de getuigen en verdachten later ook nog in aanwezigheid van de verdediging door de rechter-commissaris gehoord; tijdens die verhoren kwam de gang van zaken tijdens de SIOD-verhoren veelal uitgebreid aan de orde.
3. In het standaardarrest van 17 juni 2008 heeft de Hoge Raad overwogen dat overschrijding van de redelijke termijn niet leidt tot de niet-ontvankelijkverklaring van het openbaar ministerie in de strafvervolging, ook niet in uitzonderlijke gevallen. De Hoge Raad heeft, toen hij tot dit oordeel kwam, oog gehad voor het aspect waar de verdediging in de onderhavige zaak op heeft gewezen, namelijk dat de verdediging door het tijdsverloop in haar belangen kan worden geschaad als gevolg van de “verbleking” van de herinnering van - bijvoorbeeld - eventuele getuigen. Het voorgaande brengt mee dat de rechtbank de opvattingen van de verdediging omtrent de gestelde niet-ontvankelijkheid op dit punt niet deelt.

Het beroep op niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie wordt verworpen.

Vrijspraak zonder nadere motivering van feit 1 primair, feit 2 primair en partieel van feit 3

Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat de onder feit 1 primair en feit 2 primair ten laste gelegde feiten niet wettig en overtuigend zijn bewezen, zodat de verdachte rechtspersoon daarvan zonder nadere motivering zal worden vrijgesproken.

Datzelfde geldt voor de onder feit 3 ten laste gelegde onderdelen.

Integrale vrijspraak overige

Opzet en bewijs: is er opzet, al dan niet in voorwaardelijke zin?

Los van de (ongemotiveerde) vrijspraken komt de rechtbank integraal tot vrijspraken voor alle verdachten. Daarbij spelen niet alleen de ten laste gelegde zaaksdossiers een rol, maar, in de eerste plaats het beeld dat de rechtbank heeft gekregen van de onderneming verdachte rechtspersoon. Daarbij heeft de rechtbank de opvatting van de curator in het faillissement van verdachte rechtspersoon mee laten wegen.

• Verklaring van de curator

Verdachte rechtspersoon was een jonge, snelgroeiende thuiszorginstelling; over 2007 werd 9 miljoen euro omgezet met een positief resultaat van 2,3 miljoen euro en het jaar daarvoor was nog 2,8 miljoen euro winst gemaakt. verdachte rechtspersoon richtte zich op de markt van zorgbehoevende Rotterdammers met een islamitische achtergrond, hetgeen een groeimarkt bleek te zijn.

Uit het dossier blijkt voorts dat verdachte rechtspersoon groeide van 7 cliënten in 2003, tot 250-274 in 2005, 702 cliënten eind 2006 en 800 cliënten en 400 medewerkers ten tijde van de inval door de SIOD in maart 2008. Door enkele van de verdachten wordt zelfs gesproken over 900 tot 1000 cliënten.

Verdachte rechtspersoon was winstgevend onder andere dankzij een jong personeelsbestand met een relatief lage inschaling in het salarisgebouw, een laag ziekteverzuim en een hoge drive. Over de periode 2005 tot begin 2008 werd 6 miljoen euro winst gemaakt. Over deze winst is vennootschapsbelasting geheven en betaald en van de resterende nettowinst is een deel ingehouden ten behoeve van versterking van de reserves en de financiering van de onderneming. Het restant daarvan is, na aftrek van salarissen van de bestuurders, als dividend uitgekeerd aan de aandeelhouders. Enkele van de verdachten (aandeelhouders) hebben de uitgekeerde dividendbedragen contant opgenomen (en/of doorgestort naar derden), welke contante opnames leidden tot de MOT-meldingen die aanleiding waren voor deze strafzaak.

Voorts heeft de curator verklaard dat de dividendbetalingen in de jaarrekeningen zijn verwerkt (zoals deze ter terechtzitting door de curator zijn overgelegd) en in 2008 geen aanwijzing bestond dat deze jaarrekeningen onjuist of misleidend waren en dat dit inzicht bij hem nog ongewijzigd is. De curator sluit overigens niet uit dat er net als in veel organisaties sprake is van kleine of grotere onjuistheden in het administratieve traject, maar hij had of heeft geen aanwijzingen voor zorgfraude.

• Geen (voorwaardelijk) opzet op fraude

De rechtbank dient in deze zaak te beoordelen of verdachte rechtspersoon en verdachte rechtspersoon 2 op grote schaal en in vereniging fraude hebben gepleegd met gelden in het kader van de AWBZ, voor welke fraude de ten laste gelegde zaaksdossiers exemplarisch zouden zijn. Van dergelijke fraude is niet gebleken.

De ten laste gelegde fraude in het kader van de vier zaaksdossiers, althans hetgeen daarvan wettig en overtuigend kan worden bewezen, dient in de eerste plaatst in de context van de hierboven omschreven snelle groei van verdachte rechtspersoon en de daarbij behorende cliëntenaantallen te worden beschouwd.

De vier zaaksdossiers die de uiteindelijke tenlastelegging hebben gehaald, zien slechts op een klein percentage van het totale cliëntenbestand. Bij een cliëntenaantal van 250 (in 2005) zou het gaan om 2,4%; bij een cliëntenaantal van 702 (in 2006 en 2007) zou het gaan om 0,9%. Bij de bespreking van de zaaksdossiers zal overigens blijken dat het aantal zaken op de tenlastelegging waarin daadwerkelijk strafrechtelijk relevante fouten zijn gemaakt, een nog kleiner percentage van het totale cliëntenbestand behelst (alleen in zaaksdossier cliënt 4 en cliënt 5).

In de tweede plaats dient hierbij in ogenschouw te worden genomen dat artikel 8 lid 3 Regeling administratie en controle uitvoeringsorganen AWBZ, zoals deze in ieder geval gold tot 1 januari 2006, bepaalde dat bij de uitvoering van de controle of de zorg daadwerkelijk aan de verzekerde is geleverd en deze zorg, gelet op de indicatie, voor de verzekerde passend is, het uitvoeringsorgaan voor de nauwkeurigheid kan volstaan met de norm van 95%. Kortom, voor zover in de ten laste gelegde zaaksdossiers fouten zijn gemaakt, vallen deze in ieder geval binnen de foutmarge van 5% van genoemde regeling.

In de derde plaats blijkt uit hetgeen hiervoor is besproken dat verdachte rechtspersoon zelf fouten in de administratie constateerde, maar deze niet aanvaardde en steeds bezig was met de verbetering van de kwaliteit van de bedrijfsvoering. Ook de curator heeft verklaard dat hij geen onregelmatigheden heeft geconstateerd.

Ofschoon uit het dossier kan worden afgeleid dat door een enkele medewerker van verdachte rechtspersoon fouten zijn gemaakt, dienen deze fouten in de context van al het bovenstaande te worden beoordeeld. De conclusie is dan ook dat van een bedrijfsvoering binnen verdachte rechtspersoon of verdachte rechtspersoon 2, dan wel van besluitvorming of feitelijk door verdachte rechtspersoon of verdachte rechtspersoon 2 bevorderd handelen, gericht op fraude met gelden in het kader van de AWBZ, al dan niet in voorwaardelijke zin, waarvan de fouten gemaakt in de ten laste gelegde zaaksdossiers een uitvloeisel zouden zijn, uit het dossier niet blijkt. Kortom, (voorwaardelijk) opzet bij verdachte rechtspersoon en verdachte rechtspersoon 2 kan niet worden bewezen, zodat zowel deze rechtspersonen als de natuurlijke personen (aan de beoordeling van feitelijk leiding geven wordt immers niet meer toegekomen) reeds hierom dienen te worden vrijgesproken van al het ten laste gelegde.

(Feitelijk) bewijs ten aanzien van de individuele zaaksdossiers

De officier van justitie en de verdediging hebben veel aandacht geschonken aan de individuele zaaksdossiers en de daaruit voortvloeiende verschillende opvattingen van deze procesdeelnemers omtrent het feitelijk handelen van werknemers van de betrokken rechtspersonen en de overige verdachten. Gelet daarop overweegt de rechtbank hieromtrent nog het volgende.

• Zaaksdossiers cliënt 1 en cliënt 2 en cliënt 3 (feit 1 subsidiair, onder A en B en feit 3, onder A en B)

Het verwijt in deze zaken komt er - voor zover nog van belang - op neer dat in werkelijkheid geen zorg in de vorm van Tijdelijk Verblijf is geleverd en dat in strijd met de waarheid op de verantwoordingsformulieren en de facturen is vermeld dat die zorg wel is geleverd.

Vast staat dat in de zaken cliënt 1 en cliënt 2 en cliënt 3 een indicatie voor Tijdelijk Verblijf is afgegeven en dat verdachte rechtspersoon deze zorg niet heeft geleverd en ook niet kon leveren. Bovendien stelt de rechtbank vast dat in beide zaken op de verantwoordingsformulieren “TV” (= Tijdelijk Verblijf) is aangevinkt en dat op de facturen bedragen voor Tijdelijk Verblijf zijn gedeclareerd.

Omzetting Tijdelijk Verblijf

Ingevolge artikel 2.6.9, eerste lid, aanhef en onder a, van de Regeling subsidies AWBZ (de Regeling), zoals die bepaling in de tenlastegelegde periode luidde, mag de verzekerde het PGB uitsluitend gebruiken voor betaling van zorg als bedoeld in artikel 2.6.1, onderdeel b of d, van de Regeling en de daarmee noodzakelijk verbonden kosten. In artikel 2.6.1, onderdeel b, van de Regeling worden huishoudelijke verzorging, persoonlijke verzorging, verpleging, ondersteunende begeleiding, activerende begeleiding en vervoer genoemd; in onderdeel d wordt kortdurend verblijf (ofwel tijdelijk verblijf) genoemd, gedefinieerd als tijdelijk verblijf gedurende gemiddeld niet meer dan twee etmalen per week, met dien verstande dat het verblijf niet door een instelling hoeft te worden verleend.

Uit de tekst van artikel 2.6.9, onder a, van de Regeling en de toelichting daarop leidt de rechtbank af dat - wanneer zorg in de vorm van Tijdelijk Verblijf is geïndiceerd en toegekend - die zorg kan worden omgezet in een andere zorgmodaliteit, genoemd in artikel 2.6.1, onder b en d, van de Regeling.

Verantwoording

Vervolgens moet in het licht van de tenlastelegging de vraag worden beantwoord hoe na die omzetting de geleverde zorg moest worden verantwoord.

Noch de Regeling, noch enige andere geschreven rechtsregel bood op dat punt in de tenlastegelegde periode uitsluitsel.

Uit verschillende verklaringen uit het dossier blijkt dat medewerkers van verdachte rechtspersoon hierover navraag hebben gedaan bij zorgkantoren.

Gelet op de verklaringen valt niet uit te sluiten dat het verantwoorden als TV niet in strijd was met de Regeling. In ieder geval heeft het er alle schijn van dat de zorgkantoren in de tenlastegelegde periode genoegen namen met verantwoordingsformulieren waarop de oorspronkelijk geïndiceerde zorgfunctie Tijdelijk Verblijf was aangevinkt in plaats van de zorgfunctie waarin het Tijdelijk Verblijf was omgezet. Dat de getuige 12 later, in augustus 2008, nogmaals navraag bij zorgkantoren heeft gedaan en toen van drie zorgkantoren te horen kreeg dat op het verantwoordingsformulier wel de ‘omgezette’ zorgfunctie moest worden aangevinkt, maakt dit niet anders. Het is immers goed mogelijk dat de zorgkantoren inmiddels - mogelijk juist naar aanleiding van de onderhavige zaak - de regels op dit punt hadden aangescherpt.

Gelet op het bovenstaande acht de rechtbank niet bewezen dat de medewerkers van verdachte rechtspersoon 2, door op de verantwoordingsformulieren “Tijdelijk Verblijf” aan te vinken, die formulieren valselijk hebben opgemaakt, respectievelijk opzettelijk gebruik hebben gemaakt van valse of vervalste verantwoordingsformulieren.

Facturering

De rechtbank stelt voorop dat de facturen door medewerkers van verdachte rechtspersoon werden opgemaakt en werden gestuurd aan de verdachte rechtspersoon 2, die de PGB’s beheerde en aan verdachte rechtspersoon de gefactureerde bedragen uitbetaalde. Nu niet bewezen kan worden dat het aankruisen van “Tijdelijk Verblijf” op de verantwoordingsformulieren een schending oplevert van artikel 225, eerste of tweede lid, Sr heeft hetzelfde te gelden voor de facturen die de medewerkers van verdachte rechtspersoon opstelden. Er was immers ook geen regelgeving met betrekking tot de wijze van facturering na omzetting van Tijdelijk Verblijf in een andere zorgfunctie. Nu de zorgkantoren kennelijk ook na navraag en tijdens intensieve controles niet te kennen gaven dat de gehanteerde wijze van verantwoorden en factureren onjuist was, mochten de medewerkers van verdachte rechtspersoon erop vertrouwen dat op de facturen in plaats van de daadwerkelijk geleverde zorgfunctie de geïndiceerde zorgfunctie (Tijdelijk Verblijf) mocht worden vermeld.

In het licht van de tenlastelegging moet vervolgens worden bezien of verdachte rechtspersoon substantieel meer zorg factureerde dan - met inachtneming van de omzetting van Tijdelijk Verblijf in andere zorgfuncties - daadwerkelijk geleverd was. De rechtbank acht dat wat de zaken cliënt 1 en cliënt 2 en cliënt 3 betreft niet wettig en overtuigend bewezen. De urenregistraties geven daarvoor onvoldoende aanwijzingen en uit de getuigenverklaringen blijkt in ieder geval dat in de beide gezinnen (veel) zorg werd geleverd.

Gelet op het bovenstaande acht de rechtbank derhalve niet bewezen dat de facturen in deze zaken feitelijk zijn vervalst dan wel valselijk zijn opgemaakt, respectievelijk dat verdachte rechtspersoon en/of verdachte rechtspersoon 2 van deze facturen opzettelijk feitelijk gebruik heeft gemaakt in de wetenschap dat zij vals of vervalst waren.

• Zaaksdossier cliënt 4 en cliënt 5 (feit 1 subsidiair, onder C en feit 3, onder C)

verdachte rechtspersoon verleende vanaf 1 januari 2007 zorg aan de kinderen cliënt 5 en cliënt 4, via een PGB dat door verdachte rechtspersoon 2 werd beheerd. De tenlastelegging is gebaseerd op de verdenking dat door verdachte rechtspersoon minder zorg zou zijn verleend dan dat door verdachte rechtspersoon aan verdachte rechtspersoon 2 is gedeclareerd en dan door verdachte rechtspersoon 2 aan het zorgkantoor is verantwoord. Dit zou de facturen en verantwoordingsformulieren vals maken. Daarnaast zouden op de zorgovereenkomsten valse handtekeningen en valse data zijn geplaatst.

Over de omvang van de verleende zorg wordt als volgt overwogen.

In het dossier bevindt zich een door de politie opgesteld Excel-bestand waaruit zou blijken dat verdachte rechtspersoon over 2007 1.246 uren zorg zou hebben verleend, maar 3.222 uren zorg aan verdachte rechtspersoon 2 zou hebben gefactureerd. Uit het dossier blijkt verder dat de door verdachte rechtspersoon 2 opgestelde verantwoordingsformulieren over 2007 wat hoogte betreft bijna precies overeenstemmen met de hoogte van deze facturen van verdachte rechtspersoon. Uit de facturen van verdachte rechtspersoon over 2007 blijkt dat inderdaad voor 3.222 uur in totaal is gedeclareerd. De rechtbank stelt echter vast dat het dossier te weinig gegevens bevat om ook de omvang van de verleende zorg vast te kunnen stellen. Uit het proces-verbaal van de politie, waar genoemd Excel-bestand bij is gevoegd, blijkt in ieder geval niet precies hoe de politie aan het aantal van 1246 zorguren komt. Voorts blijkt in het dossier een groot aantal namen voor te komen (in ieder geval 9) van personen in dienst van verdachte rechtspersoon die in het gezin van cliënt 4 en cliënt 5 zorg hebben verleend. Het dossier bevat onvoldoende gegevens om vervolgens vast te kunnen stellen of dit alle personen zijn die in dienst van verdachte rechtspersoon zorg hebben verleend in het gezin van cliënt 4 en cliënt 5 en wat de exacte omvang van hun werkzaamheden bij het gezin van cliënt 4 en cliënt 5 is geweest. Dit betekent dat niet kan worden vastgesteld hoeveel zorguren in 2007 zijn verleend, zodat ook niet wettig en overtuigend kan worden bewezen dat minder zorg is verleend dan is gedeclareerd en verantwoord. Voor het gebruiken (feit 1 subsidiair) en opmaken en/of vervalsen (feit 3) van valse dan wel vervalste verantwoordingsformulieren en facturen zal dan ook worden vrijgesproken.

Resteren de zorgovereenkomsten. In het dossier bevinden zich twee zorgovereenkomsten; één op naam van cliënt 5 en één op naam van cliënt 4, beide gedateerd op 29 december 2006 (de rechtbank gaat uit van een kennelijke verschrijving waar de tenlastelegging bij de zorgovereenkomst van cliënt 5 de datum van 1 januari 2007 vermeldt). getuige 14 heeft bij de rechter-commissaris verklaard dat de handtekening rechtsonder op de zorgovereenkomsten van haar is. Van wie de handtekening linksonder op de zorgovereenkomsten is, kan aan de hand van het dossier niet worden vastgesteld. De familie van cliënt 4 en cliënt 5 is zelf niet gehoord. Dat een valse handtekening is geplaatst, kan in ieder geval niet wettig en overtuigend worden bewezen, zodat daarvan zal worden vrijgesproken.

Ten aanzien van de datum van 29 december 2006 onder beide zorgovereenkomsten wordt als volgt overwogen. In het dossier bevindt zich een email van getuige 12 van 18 maart 2008 aan getuige 15, getuige 16 en getuige 17 waaruit blijkt dat getuige 12 documenten nodig heeft in verband met een intensieve controle van het zorgkantoor Eindhoven. In dat kader wordt door het zorgkantoor, zo kan uit de email worden opgemaakt, gevraagd naar onder meer een geldige zorgovereenkomst voor cliënt 4 en cliënt 5. getuige 12 merkt daar tussen haakjes over op: “Deze is nooit gemaakt”. getuige 12 schrijft verder dat de indicaties per fax zijn ontvangen op 21-12-2006 en de zorg per 1-1-2007 is ingezet.

Bij de politie verklaart getuige 12 dat de zorgovereenkomsten kwijt waren, hij tegen de zorgconsulenten heeft gezegd dat ze moesten zorgen dat er voor beide cliënten een zorgovereenkomst kwam en het hem dan niet uit maakt hoe de consulenten eraan komen. Hij verklaart dat hij hierover telefonisch en via de email contact heeft gehad en de twee zorgovereenkomsten uiteindelijk heeft gekregen. De zorgovereenkomsten bevinden zich in het dossier beiden achter twee afzonderlijke brieven met dezelfde tekst van getuige 12 namens verdachte rechtspersoon 2 aan Zorgkantoor X, met als onderwerp ‘cliënt 4’ respectievelijk ‘cliënt 5.

Alhoewel de brief is gedateerd op 24 april 2007, kan het niet anders zijn - gelet op bovenstaande en gelet op het feit dat de in beslagname van de stukken in maart 2008 plaatsvond - dat dit 24 april 2008 moet zijn.

Conclusie

Gelet op de vorenstaande gang van zaken kan de rechtbank tot geen andere conclusie komen dan dat getuige 12, in het kader van een intensieve controle door het zorgkantoor, op 18 maart 2008 opdracht heeft gegeven tot het opstellen en antedateren van de in het dossier aangetroffen zorgovereenkomsten met de opdracht deze binnen een week bij hem aan te leveren. Dit betekent dat kan worden vastgesteld dat getuige 12 (binnen de ten laste gelegde periode) feitelijk een valse datum op de zorgovereenkomsten van cliënt 5 en cliënt 4 heeft doen plaatsen met het oogmerk deze zorgovereenkomsten als echt en onvervalst te gebruiken. Gelet op het onder 7.2. overwogene kan dit echter niet tot strafrechtelijke relevantie leiden ten aanzien van de verdachte rechtspersoon.

• Zaaksdossier cliënt 6 (feit 2 subsidiair, en feit 3, onder D)

Uit het dossier blijkt dat mevrouw cliënt 6 geboren is in 1938 en suikerziekte heeft en dat zij in ieder geval in 2005 via verdachte rechtspersoon zorg in natura (ZIN) kreeg. Verder blijkt uit het dossier en uit de verklaringen van de verdachten ter terechtzitting dat in dit zaaksdossier ten onrechte langer door verdachte rechtspersoon is door gedeclareerd dan zorg is verleend. Het zou dan in ieder geval over de periode 2006 gaan.

In het zaaksdossier bevindt zich emailcorrespondentie uit mei 2007 tussen getuige 13, getuige 8, getuige 4 en getuige 10 waarin getuige 13 aan de bel trekt over deze cliënt waar niemand meer werkt, maar die nog wel actief staat in Excel en meteen ‘ex’ gemaakt moet worden. Voorts heeft getuige 13 verklaard dat er op 26 januari 2006 voor het laatst iemand heeft gewerkt, maar dat ruim 72 weken is gedeclareerd en hij niet weet hoe dat kan. In de emailcorrespondentie wordt ook een oplossing besproken. getuige 13 verklaart hierover bij de politie op 19 juni 2008 dat er een wijzigingsformulier was gemaakt, maar weer niet goed was verwerkt en hij daar boos over was. getuige 10 verklaart op 20 juni 2008 bij de politie dat hij weet dat 72 weken onterecht is gedeclareerd, maar dat hij zeker weet dat hij een wijzigingsformulier met daarop de melding te stoppen had doorgemaild naar getuige 4 en zij er later achter zijn gekomen dat mevrouw cliënt 6 desondanks in de declaraties is blijven staan. Hij weet niet of er nog gecrediteerd is. Ter terechtzitting hebben de verdachten verklaard dat er in dit dossier een grote fout is gemaakt en dat gecrediteerd had moeten worden.

Uit de inhoud van de emailcorrespondentie, de verklaringen bij de politie en de verklaringen van de verdachten ter terechtzitting kan worden opgemaakt dat het ging om een fout en dat deze pas in mei 2007 werd ontdekt, waarna een oplossing moest worden gezocht. Hieruit volgt dat het oogmerk tot misleiding in ieder geval niet wettig en overtuigend kan worden bewezen.

Hetzelfde geldt voor de onder 3 ten laste gelegde valse handtekening onder de urenregistratieformulieren. Mevrouw cliënt 6 verklaart weliswaar bij de politie dat zij haar handtekening niet herkent op de urenregistratieformulieren, maar zij ziet slecht en haar dochter verklaart bij de politie de handtekening van haar moeder wel te herkennen. Bovendien wordt in de hierboven genoemde emailcorrespondentie uit mei 2007 vermeld dat de dochter ‘waarschijnlijk puur uit boosheid’ de urenregistratieformulieren tot en met december 2006 heeft getekend.

Wat er van al het voorgaande ook zij, dat de verdachten onder de urenregistratieformulieren een valse handtekening hebben geplaatst of hebben doen plaatsen met het oogmerk van misleiding, is niet wettig en overtuigend bewezen.

Ten aanzien van de urenregistratieformulieren geldt voorts dat ze zijn aangetroffen in de administratie van verdachte rechtspersoon, maar dat niet van een gebruik maken richting een derde is gebleken. Nu het enkel en alleen opnemen in de eigen administratie onvoldoende is om van gebruik maken in de zin van artikel 225 lid 2 Sr te kunnen spreken, kan dit onderdeel evenmin wettig en overtuigend worden bewezen.

Blijven over de facturen over 2006. Alhoewel de facturen in de stikte zin van het woord ‘vals’ zijn nu hierin iets staat dat niet overeenstemt met de werkelijkheid, is van voorwaardelijk opzet op het gebruik van valse facturen in ieder geval geen sprake geweest.

Uit het bovenstaande volgt dat een fout is gemaakt doordat mevrouw cliënt 6 niet uit de declaraties is gehaald terwijl kennelijk wel een wijzigingsformulier was gemaakt. Deze fout wordt echter pas achteraf (in mei 2007) ontdekt, waarna de facturatie onmiddellijk wordt stopgezet. Dat er in 2006 al aanwijzingen waren dat er iets fout ging, blijkt niet uit het dossier. Overigens volgt uit het dossier ook niet dat deze fout een gevolg is van het systeem ‘declaratie conform indicatie’, wat er verder van dit systeem ook zij. Kortom, dat door betrokken medewerkers willens en wetens de aanmerkelijke kans voor lief is genomen dat valse facturen zouden worden verstuurd, kan niet worden vastgesteld.

Conclusie

De rechtbank verklaart niet bewezen, dat de verdachte rechtspersoon de onder 1 (primair en subsidiair), 2 (primair en subsidiair) en 3 ten laste gelegde feiten heeft begaan en spreekt de verdachte rechtspersoon daarvan vrij.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling (mede)bestuurder van medisch keuringsinstituut wegens het valselijk opmaken van keuringscertificaten ten behoeve van piloten

Rechtbank Rotterdam 10 december 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:9309

De verdachte was (mede)bestuurder van een medisch keuringsinstituut voor onder andere piloten. Piloten worden verplicht regelmatig medisch gekeurd. Zij behoren te beschikken over een medische verklaring van geschiktheid. Een onafhankelijke, gespecialiseerde keuringsarts is verantwoordelijk om, alvorens deze verklaring te verstrekken, zich ervan te overtuigen dat de desbetreffende piloot aan de vereiste geestelijke en lichamelijke gezondheid voldoet. Zonder geldige medische verklaring is een piloot niet bevoegd te vliegen.

De verdachte heeft zelfstandig medische keuringen van piloten verricht, medische verklaringen ingevuld en voorzien van een digitale handtekening van de keuringsarts en deze verklaringen vervolgens uitgereikt aan de desbetreffende piloten. Dit betreft overigens niet alleen de vijf ten laste gelegde maar, zo blijkt uit het onderzoek ter terechtzitting, in ieder geval tenminste twintig medische verklaringen.

Door aldus te handelen heeft de verdachte – hoewel niet medisch geschoold en gekwalificeerd noch anderszins daartoe erkend – medische onderzoeken verricht en verplichte verklaringen van geschiktheid voor piloten aan hen verstrekt.

Daarmee heeft de verdachte niet alleen het vertrouwen ondermijnd dat burgers, piloten, organisaties en de overheid moeten kunnen hebben in de juistheid van dergelijke geschriften, maar heeft hij bovendien de veiligheid van het luchtverkeer in gevaar gebracht.

Immers, de desbetreffende keuringen en beoordelingen van de keuringsresultaten zijn verricht door een leek, hebben geen waarde en zeggen dus niets over de geschiktheid van de keurling.

De rechtbank verwerpt uitdrukkelijk de in dit kader door verdediging nog aangevoerde stelling dat het allemaal wel meevalt omdat iedereen die was goedgekeurd door de verdachte en zich later heeft laten herkeuren, ook door deze herkeuring is gekomen. Deze stelling miskent de noodzaak en waarde van deugdelijke medische keuringen in de luchtvaart. Gelukkig zijn er, ondanks het handelen van de verdachte, geen ongelukken gebeurd.

De rechtbank veroordeeld verdachte tot een taakstraf van 240 uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van zes maanden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak beleggingsfraude: enkele feit dat verdachte een leidinggevende functie had en de daarbij behorende werkzaamheden verrichtte, wettigt niet zonder meer de conclusie dat hij opdracht / feitelijk leiding heeft gegeven aan eventuele door die rechtspersoon gepleegde strafbare gedragingen

Rechtbank Midden-Nederland 27 november 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:8918

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat:

• primair: bedrijf in de periode van 23 november 2007 tot en met 27 oktober 2008, al dan niet samen met anderen, beleggers heeft opgelicht, terwijl verdachte hiertoe opdracht / feitelijk leiding heeft gegeven.
• subsidiair: verdachte in de periode van 23 november 2007 tot en met 27 oktober 2008, al dan niet samen met anderen, beleggers heeft opgelicht.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft gevorderd het subsidiair ten laste gelegde, te weten medeplegen van oplichting gepleegd vanaf 30 juli 2008 tot en met 27 oktober 2008, wettig en overtuigend bewezen te verklaren. De oplichting door verdachte nam pas aanvang op het moment dat verdachte bekend werd met de omstandigheid dat gelden naar andere vennootschappen vloeiden, ondanks de aan beleggers gedane beloftes. Ook hierna speelde hij een actieve rol bij het werven van nieuwe beleggers. Nu verdachte niet als feitelijk leidinggever of opdrachtgever van bedrijf kan worden aangemerkt, vordert de officier van justitie vrijspraak van het primair ten laste gelegde.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit van het primair en subsidiair ten laste gelegde. Verdachte heeft geen wetenschap gehad van enige verstrekking van onjuiste informatie aan beleggers of van wederrechtelijke bevoordeling hierdoor. Ook heeft hij geen opzet gehad op de hem verweten verboden gedraging. Deze wetenschap en opzet zijn ook niet ontstaan in de loop van de tijd, meer specifiek naar aanleiding van de e‑mail van 30 juli 2008. Het aan hem ten laste gelegde kan dan ook niet wettig en overtuigend bewezen worden.

Oordeel van de rechtbank

Het enkele feit dat verdachte een leidinggevende functie had binnen bedrijf en de daarbij behorende werkzaamheden verrichtte, wettigt niet zonder meer de conclusie dat hij opdracht of feitelijk leiding heeft gegeven aan eventuele door die rechtspersoon gepleegde strafbare gedragingen. Voor die conclusie dient in het dossier en het verhandelde ter terechtzitting wettig en overtuigend bewijs te worden gevonden, daarvan is naar het oordeel van de rechtbank geen sprake. Zij is dan ook van oordeel dat verdachte niet gekwalificeerd kan worden als opdrachtgever of feitelijk leidinggever aan eventuele verboden gedragingen door bedrijf gepleegd. Om die reden zal de rechtbank de vraag of sprake is van oplichting door bedrijf, zoals primair ten laste gelegd, hier niet verder behandelen.

De rechtbank is van oordeel dat evenmin wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte wetenschap heeft gehad van enige oplichtingshandeling, verricht door hemzelf als (mede)pleger, door bedrijf of door anderen. Er zijn geen aanwijzingen dat verdachte op de hoogte is geweest van of betrokken is geweest bij enige strafbare gedraging. De officier van justitie heeft betoogd dat verdachte hiervan mogelijk niet eerder, maar zeker wel naar aanleiding van de e-mail van de registeraccountant van 30 juli 2008 (D-479) kennis heeft gehad. Naar het oordeel van de rechtbank is de inhoud van deze e‑mail echter onvoldoende om vast te kunnen stellen dat verdachte hierdoor op de hoogte is geraakt van (een van) de feitelijkheden die hem worden verweten. De rechtbank acht dan ook evenmin wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het (mede)plegen van oplichting.

Zij zal verdachte vrijspreken van het hem primair en subsidiair ten laste gelegde.

Lees hier de volledige uitspraak.