Veroordelingen wegens (poging tot) oplichting van KPN

Rechtbank Overijssel 17 april 2015, ECLI:NL:RBOVE:2015:1977, ECLI:NL:RBOVE:2015:1976, ECLI:NL:RBOVE:2015:1974 De Rechtbank Overijssel veroordeelt een drietal verdachten die zich schuldig hebben gemaakt aan diverse oplichtingen en pogingen daartoe tot taakstraffen van 200 uur. Zij hebben, door zich voor te doen als abonnementhouders van de KPN, abonnementen verlengd en hierbij mobiele telefoons laten bezorgen.

Naar het oordeel van de rechtbank doet de door de officier van justitie geformuleerde eis (170 uur taakstraf) onvoldoende recht aan de omvang van de gepleegde oplichting.

• Rechtbank Overijssel 17 april 2015, ECLI:NL:RBOVE:2015:1977
• Rechtbank Overijssel 17 april 2015, ECLI:NL:RBOVE:2015:1976
• Rechtbank Overijssel 17 april 2015, ECLI:NL:RBOVE:2015:1974

Misbruik van procesrecht OvJ door tweemaal conservatoir beslag te leggen

Rechtbank Noord-Holland 17 april 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:3171 In het kader van een strafrechtelijk financieel onderzoek zijn onder klager en zijn broer diverse beslagen gelegd. De rechtbank kwam echter tot het oordeel dat op grond van de verdenking de bestaande andere beslagen op de onroerende zaken en tegoeden van klager en zijn broer voldoende verhaal vormden om aan de verplichting tot betaling van een geldbedrag ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel te voldoen.

Daarom werd het beklag gegrond verklaard, de gelegde conservatoire beslagen op de voer- en vaartuigen opgeheven en gelast om deze zaken aan klager terug te geven.

De officier van justitie legde vervolgens opnieuw beslag op dezelfde zaken.

Conservatoire beslagen

Aan de officier van justitie is in het Wetboek van Strafvordering de bevoegdheid gegeven om in bepaalde omstandigheden conservatoir beslag te leggen ten laste van een verdachte. In een situatie zoals hier aan de orde levert het gebruikmaken van die bevoegdheid naar het oordeel van de rechtbank echter een misbruik van dat procesrecht op; ten tijde van de tweede beslaglegging was de officier van justitie er immers van op de hoogte dat de rechter het beslag als disproportioneel had beoordeeld. Dat zou mogelijk anders zijn, indien ten tijde van het tweede beslag sprake was van feiten of omstandigheden die ten tijde van de eerdere beslissing nog niet bekend waren of konden zijn. Daarvan is echter geen sprake. Het enkele feit dat de berekening van het wederrechtelijk voordeel hoger uitvalt, indien de zogenaamde kasopstelling wordt gehanteerd dan wanneer dat voordeel wordt berekend op basis van de transactiemethode, levert niet zo’n nieuw feit of nieuwe omstandigheid op (nog daargelaten dat gemotiveerd is betwist dat die kasopstelling tot een hoger bedrag leidt). De kasopstelling is immers niet gebaseerd op nieuwe gegevens, maar is opgesteld op basis van gegevens die ten tijde van de eerdere berekening van het wederrechtelijk verkregen voordeel ook al uit de stukken in het dossier waren af te leiden.

Het klaagschrift zal daarom gegrond worden verklaard, voor zover het de conservatoire beslagen betreft.

De strafvorderlijke beslagen

Op een personenauto rust (ook) nog een strafvorderlijk beslag. De officier van justitie stelt dat is gebleken dat met dit voertuig bouwjaarfraude is gepleegd en dat nog zal worden beoordeeld of klager hiervoor wordt vervolgd. Die stelling is met de stukken uit het dossier voldoende onderbouwd. Daarom is de rechtbank van oordeel dat het niet hoogst onaannemelijk is dat de strafrechter, later oordelend, deze auto zal onttrekken aan het verkeer. Indien de stelling van klager juist is dat de personenauto ondanks de fraude weer kan worden aangemeld bij de RDW en in aanmerking kan komen voor afgifte van een kentekenbewijs, maakt dat de beslissing niet anders. In die situatie is het namelijk niet hoogst onaannemelijk dat de strafrechter, later oordelend, deze auto verbeurd zal verklaren.

Het beslag op de bestelauto is op 9 september 2014 gelegd. Op dat moment was deze auto in bezit van klager en zijn broer. Ten tijde van de beslaglegging was de sleutel van de auto verstopt onder de auto. Bij onderzoek van de auto bleek dat deze vol zat met ‘hennepgerelateerde’ zaken. Bij deze stand van zaken is de rechtbank van oordeel dat het niet hoogst onaannemelijk is dat de strafrechter, later oordelend, deze auto verbeurd zal verklaren of onttrekken aan het verkeer.

Het klaagschrift zal daarom ongegrond worden verklaard, voor zover het om de strafvorderlijke beslagen gaat.

Lees hier de volledige uitspraak.

Langdurige bijstandsfraude & Verjaring

Rechtbank Limburg 14 april 2015, ECLI:NL:RBLIM:2015:3144 De verdachte heeft in de periode van 26 augustus 1998 tot 18 augustus 2005 een uitkering ontvangen krachtens de Algemene bijstandswet (Abw) en in de periode vanaf 18 augustus 2005 tot en met 1 maart 2013 een uitkering ingevolge de Wet werk en bijstand (Wwb). De verdachte kreeg deze uitkeringen - naar de norm voor een alleenstaande - van de gemeente Roermond.

Om in aanmerking te kunnen komen voor bovengenoemde uitkeringen diende de verdachte zogenaamde “periodieke verklaringen” in te vullen, te ondertekenen en in te leveren bij de gemeente Roermond, aan de hand van welke formulieren de uitkeringen aan de verdachte werden verstrekt.

In de periode van 20 januari 2001 t/m 23 maart 2013 heeft verdachte maandelijks periodieke verklaringen ingediend: 41 periodieke verklaringen Awb, 99 periodieke verklaringen Wwb en 7 periodieke verklaringen Wwb/Wij. Al deze formulieren zijn door de verdachte ingevuld in Roermond en ondertekend.

Op de periodieke verklaring Awb van 17 februari 2001 heeft de verdachte aangegeven dat zij met ingang van 15 februari 2001 is verhuisd naar adres 1 te Roermond. Op de daaropvolgende periodieke verklaringen - over de maanden maart 2001 tot en met maart 2013 - heeft verdachte telkens aangegeven dat:

• er geen sprake was van een (inwonende) partner,
• haar partner niet had gewerkt of inkomsten had ontvangen,
• zij (en haar partner) niet tijdelijk op een ander adres verbleven,
• zij geen andere inkomsten had ontvangen dan haar bijstandsuitkering,
• haar vermogen (of het vermogen van haar partner) niet was gewijzigd.

Per 1 oktober 2006 zijn de vragen met betrekking tot de vakantieopgave vervallen en is een uitkeringsgerechtigde verplicht om vakanties op een andere wijze kenbaar te maken aan de uitkerende instantie. Na 1 oktober 2006 heeft verdachte bij de gemeente Roermond echter geen melding meer gemaakt van vakanties.

In de periode van 12 maart 2001 tot en met 1 maart 2013 heeft de verdachte € 176.078,02 aan uitkeringsgelden ontvangen van de gemeente Roermond.

Verdachte heeft op 12 en 13 maart 2013 ten overstaan van de sociale recherche verklaard dat zij sinds 1995 een latrelatie heeft met medeverdachte. Na het overlijden van haar moeder (in 1998) kwam medeverdachte drie à vier dagen per week bij haar over de vloer. De verdachte was toen nog woonachtig op de adres 2 in Roermond. In februari 2001 is verdachte verhuisd naar de adres 1 in Roermond. Vanaf dat moment was medeverdachte - die beschikte over een sleutel van deze woning - nog vaker bij verdachte. In feite waren zij zeven dagen per week samen. Van maandag tot en met donderdag waren zij in Roermond (in de woning van de verdachte) en van vrijdag tot en met zondag waren zij soms in Venlo, bij de moeder van medeverdachte.

De verdachte heeft voorts verklaard dat de vaste lasten (zoals de huur van haar woning, de kosten voor gas, water en licht, de ziektekosten en de inboedelverzekering) werden betaald van haar uitkering. Als medeverdachte bij haar was, dan kookte zij ook voor hem. Verdachte betaalde de boodschappen. Ook deed zij af en toe de was voor medeverdachte.

Alle luxe spullen in de woning van de verdachte (zoals de inrichting van de slaapkamer, een kabelontvanger, twee televisies, een notebook, de scooter van verdachte, een fotocamera en een Guess horloge) waren betaald door medeverdachte. Ook kreeg verdachte bijna wekelijks € 50,- van medeverdachte en werden diverse andere vaste lasten, zoals de doorlopende reisverzekering van de verdachte, het internetabonnement op haar adres en de verzekering van de scooter door medeverdachte betaald. In 2008, 2009 en 2011 is verdachte samen met medeverdachte op vakantie geweest in Oostenrijk en Hongarije. medeverdachte had deze vakanties betaald voor de verdachte. De verdachte maakte sinds 2008 ook af en toe gebruik van de Opel Astra van medeverdachte. De benzine, alsmede de vaste lasten van deze auto werden betaald door medeverdachte.

Verdachte heeft ten slotte verklaard dat zij de “periodieke verklaringen” niet naar waarheid had ingevuld. Verdachte wist dat zij niet met medeverdachte kon samenwonen én een uitkering kon hebben. Het was echter nooit in haar opgekomen om de uitkering stop te zetten.

Medeverdachte heeft op 12 en 13 maart 2013 ten overstaan van de sociale recherche verklaard dat hij al 25 jaar een relatie had met verdachte en dat zij vanaf 1998 samenwoonden. Zij verbleven meestal twee of drie dagen per week in Roermond en de rest van de week in de woning van de moeder van medeverdachte in Venlo.

Medeverdachte heeft voorts verklaard dat hij en verdachte de zorg voor elkaar hadden. De verdachte deed de was voor hem en hij ging ook bij de verdachte eten. Met de uitkering van verdachte werden de kosten voor het verblijf in Roermond betaald. Verdachte deed de boodschappen en als zij iets te kort kwam, dan sprong medeverdachte bij. Met het salaris van medeverdachte werden de extra’s betaald, zoals bijvoorbeeld de gezamenlijke vakanties en de scooter die medeverdachte voor verdachte had gekocht. Ook betaalde medeverdachte diverse (vaste) lasten, zoals de reisverzekering en de scooterverzekering van de verdachte, het internetabonnement op het adres 1 te Roermond, alsmede de benzine en vaste lasten van de Opel Astra waar ook de verdachte gebruik van maakte.

Tijdens een doorzoeking in de woning van de verdachte aan de adres 1 te Roermond zijn diverse bescheiden betreffende het vermogen van de verdachte in beslag genomen. Uit deze bescheiden bleek onder andere dat de verdachte in de periode van 15 juni 2001 tot 12 februari 2003 in het bezit was van een bankrekening bij de Dresdner Bank in Duitsland. In de periode van 15 juni 2001 tot en met 28 november 2001 werd op deze rekening in totaal 10.000,- gulden gestort. Verdachte heeft verklaard dat zij deze rekening had geopend en dat het geld op die bankrekening van medeverdachte was. De verdachte had dit echter niet gemeld bij de gemeente Roermond.

Verdenking

• Feit 1: in de periode van 13 maart 2001 tot en met 12 maart 2013 valsheid in geschrift heeft gepleegd, dan wel in die periode opzettelijk heeft nagelaten gegevens te verstrekken die van belang waren voor de beoordeling van haar recht op een bijstandsuitkering.
• Feit 2: de Gemeente Roermond heeft opgelicht.

Ontvankelijkheid van de officier van justitie

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat de verjaringstermijn voor de ten laste gelegde feiten 12 jaren is. Volgens de raadsvrouw is de verjaringstermijn gestuit door de betekening van de dagvaarding aan verdachte op 11 november 2014. Dit heeft tot gevolg dat de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten zijn verjaard voor wat betreft de periode vóór 11 november 2002 en dat het openbaar ministerie voor dat deel van de tenlastelegging niet-ontvankelijk dient te worden verklaard.

Overwegingen rechtbank

Onder feit 1 is aan de verdachte ten laste gelegd dat zij zich in het tijdvak van 13 maart 2001 tot en met 12 maart 2013 schuldig heeft gemaakt aan het bepaalde in artikel 225 Sr (valsheid in geschrift), dan wel aan het bepaalde in artikel 227b Sr (het opzettelijk nalaten gegevens te verstrekken). Onder feit 2 is aan verdachte ten laste gelegd dat zij zich in voornoemd tijdvak schuldig heeft gemaakt aan het bepaalde in artikel 326 Sr (oplichting).

Ingevolge artikel 70 Sr vervalt in geval van overtreding van de hiervoor genoemde artikelen na twaalf jaren het recht tot strafvordering door verjaring. Op grond van artikel 71 Sr vangt de termijn van verjaring, bij delicten als in het onderhavige geval, aan op de dag na die waarop het feit is gepleegd. Voorts bepaalt artikel 72, eerste lid, Sr dat iedere daad van vervolging de verjaring stuit. Het tweede lid bepaalt dat na de stuiting een nieuwe verjaringstermijn aanvangt.

Uit het dossier blijkt dat de officier van justitie, in verband met de onderhavige strafzaak, op 1 februari 2013 bij de rechter-commissaris een vordering tot doorzoeking ter inbeslagneming heeft gedaan. De rechtbank is van oordeel dat deze vordering in de zin van artikel 110 Sv kan worden beschouwd als een daad van vervolging. De verjaringstermijn is ter zake van de onder 1 en 2 genoemde feiten aldus gestuit op 1 februari 2013. De rechtbank is dan ook - anders dan de raadsvrouw - van oordeel dat de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten nog niet (deels) zijn verjaard. Het verweer van de raadsvrouw wordt derhalve verworpen.

Feit 1 en 2

De raadvrouw heeft primair vrijspraak bepleit van de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten. Zij heeft daartoe aangevoerd dat de verdachte in de veronderstelling was dat zij in de ten laste gelegde periode geen gezamenlijke huishouding voerde met haar partner medeverdachte. Er was bij haar dus geen sprake van opzet, ook niet in de voorwaardelijke zin, op de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten.

Subsidiair heeft de raadsvrouw betoogd dat de onder 1 en 2 ten laste gelegde pleegperiode dient te worden ingekort, aangezien medeverdachte pas vanaf 2007 regelmatig in de woning van de verdachte verbleef.

Oordeel van de rechtbank

De rechtbank acht op grond van bovenstaande verklaringen van verdachte en haar partner medeverdachte bewezen dat de verdachte in de periode van 13 maart 2001 tot en met 12 maart 2013 een gezamenlijke huishouding hebben gevoerd. Uit de verklaringen van verdachte en medeverdachte blijkt immers dat zij in voornoemde periode vrijwel dagelijks samen waren, dat medeverdachte regelmatig in de woning van verdachte verbleef en dat sprake was van wederzijdse zorg en een grote mate van financiële verwevenheid tussen verdachte en medeverdachte. De verdachte heeft ter terechtzitting van 31 maart 2015 weliswaar verklaard dat zij en haar partner pas na 2007 regelmatig samen waren, maar die verklaring acht de rechtbank - gelet op de verklaringen die de verdachte en medeverdachte ten overstaan van de sociale recherche hebben afgelegd - niet geloofwaardig. De rechtbank gaat er dan ook vanuit dat - zoals hiervoor reeds is overwogen - de verdachte en medeverdachte gedurende de gehele ten laste gelegde periode een gezamenlijke huishouding hebben gevoerd. Verdachte heeft dit, zoals blijkt uit de door haar ingevulde periodieke verklaringen, echter niet kenbaar gemaakt bij de gemeente Roermond, terwijl dit wel van belang was voor de vaststelling van haar recht op een uitkering.

Uit de bewijsmiddelen blijkt voorts dat de verdachte op de door haar ingevulde en ondertekende periodieke verklaringen evenmin melding heeft gemaakt van het feit dat zij (en medeverdachte):

• in 2008, 2009 en 2011 op vakantie zijn geweest in Oostenrijk en Hongarije, welke vakanties door medeverdachte werden betaald,
• in de ten laste gelegde periode andere inkomsten dan haar bijstandsuitkering heeft ontvangen, zoals bijvoorbeeld de € 50,- die zij (bijna) wekelijks van medeverdachte kreeg,
• in de ten laste gelegde periode beschikte(n) over vermogen, zoals het geld op de bankrekening van de Dresdner Bank in Duitsland,

terwijl ook deze gegevens van belang waren voor de vaststelling van haar recht op een bijstandsuitkering ofwel de hoogte daarvan.

De rechtbank ziet zich vervolgens voor de vraag gesteld of verdachte opzettelijk geen en/of niet de juiste gegevens heeft vermeld op de door haar ondertekende periodieke verklaringen, met het oogmerk om deze formulieren als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken (feit 1) en, in het verlengde daarvan, of verdachte deze valselijk opgemaakte formulieren bij de gemeente Roermond heeft ingediend met het oogmerk om de gemeente te bewegen tot de afgifte van uitkeringsgelden (feit 2).

De verdachte heeft ter terechtzitting van 31 maart 2015 verklaard dat zij niet wist dat zij een gezamenlijke huishouding voerde met medeverdachte en dat zij dus ook niet wist dat zij dit had moeten vermelden op de door haar ingevulde en ondertekende periodieke verklaringen. De rechtbank acht deze ter terechtzitting afgelegde verklaring van de verdachte ongeloofwaardig, nu deze niet strookt met de verklaring die de verdachte ten overstaan van de sociale recherche heeft afgelegd, inhoudende dat zij de periodieke verklaringen niet naar waarheid had ingevuld (en dus valselijk heeft opgemaakt) en dat zij wist dat zij niet kon samenwonen met medeverdachte én een bijstandsuitkering kon hebben.

Uit deze laatstgenoemde verklaringen van de verdachte, alsmede uit het feit dat de verdachte in de tenlastegelegde periode meerdere keren bijzondere bijstand heeft aangevraagd, leidt de rechtbank af dat verdachte (goed) op de hoogte was van de regels die gelden bij de aanvraag van een bijstandsuitkering. De verdachte wist naar het oordeel van de rechtbank dus ook dat door het indienen van de periodieke verklaringen, die zij naar eigen zeggen in strijd met de waarheid had ingevuld, de gemeente zou worden bewogen tot afgifte van uitkeringsgelden waar zij in werkelijkheid geen recht op had. De aan de verdachte onder 1 primair en 2 ten laste gelegde feiten kunnen, gelet op het vorenstaande, naar het oordeel van de rechtbank wettig en overtuigend worden bewezen.

Bewezenverklaring

• Feit 1 primair: valsheid in geschrift, meermalen gepleegd.
• Feit 2: oplichting, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 8 maanden.

Bij het bepalen van de op te leggen straf laat de rechtbank in het nadeel van verdachte meewegen dat zij nauwelijks inzicht heeft getoond in de strafwaardigheid van haar handelen. Sterker nog, de rechtbank heeft geen enkele aanleiding om aan te nemen dat de verdachte, in het geval de bewezenverklaarde feiten niet aan het licht waren gekomen, op enig moment tot inkeer zou zijn gekomen en haar uitkering vrijwillig zou hebben stopgezet. Tekenend hiervoor is de opmerking van verdachte dat zij wel wist dat zij niet kon samenwonen met [medeverdachte] én een uitkering kon hebben, maar dat het nooit in haar is opgekomen om haar bijstandsuitkering te beëindigen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling rechtspersoon wegens transport van chloor per spoor. Ten minste sprake van voorwaardelijk opzet.

Rechtbank Rotterdam 9 april 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:2462 Verdachte rechtspersoon is gespecialiseerd in transport via het spoor in Europa, waaronder het vervoeren van gevaarlijke stoffen over het spoor. Het vervoer van dergelijke stoffen is aan strenge regelgeving onderworpen ten behoeve van de openbare veiligheid. Verdachte rechtspersoon heeft twee treinen, die elk samengesteld waren uit twee wagons beladen met chloor, vervoerd in combinatie met wagons met daarin andere gevaarlijke stoffen. Deze treinen hebben tevens met een te hoge snelheid gereden. Ook heeft de verdachte rechtspersoon de vereiste vervoersdocumenten niet aanwezig gehad van een andere met (potentieel) gevaarlijke stoffen beladen trein. 

Verdenking

• Feit 1, 2, 3: overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 5 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, opzettelijke meermalen begaan voor een rechtspersoon;
• Feit 4 en 5 (telkens): overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 5 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, opzettelijke meermalen begaan voor een rechtspersoon.

Opzet

De officieren van justitie hebben zich op het standpunt gesteld dat alle 5 tenlastegelegde feiten opzettelijk zijn gepleegd. Daartoe hebben zij aangevoerd dat verdachte rechtspersoon een professionele deelnemer is in het vervoer over het spoor van gevaarlijke stoffen. Er mag dan ook van worden uitgegaan dat verdachte rechtspersoon de terzake geldende regelgeving kent en borgt dat in alle lagen van haar bedrijf veilig en volgens de voorschriften wordt gehandeld. Indien verdachte rechtspersoon zoals zou kunnen worden afgeleid uit de omstandigheid dat zij reeds diverse malen is veroordeeld wegens overtreding van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, onvoldoende toezicht houdt op de naleving binnen haar bedrijf van voormelde regelgeving en (aldus) kennelijk bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat die regelgeving niet goed door (personeel van) haar bedrijf wordt nageleefd, dan is aan haar zijde sprake geweest van - ten minste - voorwaardelijk opzet op de haar onder 1 tot en met 5 tenlastegelegde handelingen.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank stelt voorop dat in het economische strafrecht het begrip “opzet” in beginsel dient te worden uitgelegd als “kleurloos opzet”. Dit betekent dat het opzet van de verdachte rechtspersoon slechts hoeft te zijn gericht op de gedraging en niet op de wederrechtelijkheid daarvan.

Feit 1, onderdeel a

Op zondag 17 april 2011 om 23.10 uur is de uit Duitsland afkomstige trein 45748 Zevenaar Grens gepasseerd en is via de Betuweroute op maandag 18 april 2011 om 00.32 uur aangekomen op het rangeeremplacement Kijfhoek te Zwijndrecht. Verdachte rechtspersoon was de vervoerder van deze trein. Uit de bij het vervoer behorende vervoersdocumenten is gebleken dat de trein onder meer bestond uit twee met chloor UN 1017 beladen reservoirwagen en dat van die trein voorts tien andere reservoirwagens deel uitmaakten die leeg en ongereinigd waren van andere gevaarlijke stoffen dan chloor. Op de door de opdrachtgever aan verdachte rechtspersoon afgegeven vrachtbrief, die zich ten tijde van het vervoer bij de machinist van de trein moet hebben bevonden, stond aangetekend dat zich in twee wagens chloor bevond. Daarnaast moet het voor de machinist van de trein ook visueel, door de etiketten op de desbetreffende wagens, kenbaar zijn geweest dat zich daarin chloor bevond.

Dat verdachte rechtspersoon bekend moet zijn geweest met het feit dat twee reservoirwagen beladen waren met chloor, kan voorts worden afgeleid uit de omstandigheid dat deze twee wagens na aankomst in Zwijndrecht met een locomotief van verdachte rechtspersoon zijn verplaatst naar een ander spoor op het rangeeremplacement Kijfhoek, terwijl de overige 34 wagens van de trein zijn “geheuveld”, een activiteit die niet pleegt te worden verricht met wagens die beladen zijn met chloor.

Gelet op het voorgaande kan het niet anders zijn dan dat (in ieder geval) de machinist van trein 45748 heeft geweten dat deze trein was samengesteld uit (onder meer) twee reservoirwagens die chloor bevatten en tien reservoirwagens die leeg en ongereinigd waren van (andere) gevaarlijke stoffen.

Mede gelet op de criteria als genoemd in het IJzerdraadarrest) en  Drijfmestarrest kan deze wetenschap van haar machinist, en daarmee de onder 1a tenlastegelegde gedraging, aan verdachte rechtspersoon als vervoerder van de trein en als werkgever van de betreffende machinist, in redelijkheid worden toegerekend.

Feit 2, onderdeel a

Op 18 april 2011 is om 06.28 uur trein 61013 vanuit het rangeeremplacement Kijfhoek te Zwijndrecht naar het rangeeremplacement Botlek in Rotterdam gereden. Verdachte rechtspersoon was de vervoerder van trein 61013. Uit de bij het vervoer behorende vervoersdocumenten is gebleken dat twee reservoirwagens beladen waren met chloor UN 1017 en dat zich in die trein twee andere reservoirwagens bevonden die leeg en ongereinigd waren van andere gevaarlijke stoffen dan chloor. Deze vervoersdocumenten bevonden zich ten tijde van het vervoer bij de machinist van de trein. Daarnaast moet het voor de machinist ook visueel, door de etiketten op de wagens, zichtbaar zijn geweest dat er zich chloor in de desbetreffende twee reservoirwagens bevond. Bovendien stond op de bijbehorende vrachtbrief aangetekend dat er chloor in de tankwagens aanwezig was, terwijl deze vrachtbrief door de opdrachtgever aan de vervoerder is meegegeven.

Gelet op het voorgaande kan het niet anders zijn dan dat (in ieder geval) de machinist van trein 61013 heeft geweten dat deze trein was samengesteld uit (onder meer) twee reservoirwagens die chloor bevatten en twee reservoirwagens die leeg en ongereinigd waren van (andere) gevaarlijke stoffen.

Op soortgelijke gronden als hiervoor uiteengezet met betrekking tot feit 1(onderdeel a: wetenschap omtrent samenstelling van trein) kan deze wetenschap van haar machinist, en daarmee de onder 2a tenlastegelegde gedraging, aan verdachte rechtspersoon als vervoerder van de trein en als werkgever van de betreffende machinist, in redelijkheid worden toegerekend.

Feit 3

Op zondag 16 oktober 2011, omstreeks 06.10 uur, ontving verbalisant, inspecteur bij Domein Rail- en wegvervoer van Verkeer en Waterstaat, telefonische melding dat op het rangeeremplacement Kijfhoek te Zwijndrecht trein nummer 40018 stond gerangeerd, met daarop geladen een tankcontainer die, al dan niet geladen of leeg van UN1951 Argon, stond te sissen.

Onderzoek wees later uit dat deze container leeg en ongereinigd was van de gevaarlijke stof Argon UN 1951. Verdachte rechtspersoon was de vervoerder van trein 40018. De bij het vervoer behorende vervoersdocumenten bevonden zich ten tijde van de melding niet (meer) in de trein, doch in een kantoor van verdachte rechtspersoon elders op het terrein. Deze documenten waren door de machinist van de trein bij aankomst afgegeven op dit kantoor. Ten tijde van de hiervoor bedoelde melding was het kantoor afgesloten en verlaten.

Verbalisant is op 8 december 2014 door de Rechter-Commissaris als getuige gehoord. Hij heeft toen onder meer verklaard (pagina 9 van het terzake opgemaakte proces-verbaal) dat hij van de persoon van verdachte rechtspersoon die hem de vrachtbrief kwam brengen had vernomen dat voormeld kantoor 24 uur per dag open is, behalve van zaterdagavond 22.00 uur tot zondagochtend 07.30 uur.

Door de vervoersdocumenten niet in de trein te laten liggen, doch deze af te geven op het kantoor van verdachte rechtspersoon heeft de machinist van trein nummer 40018 bewust de situatie in het leven geroepen dat in geval van mogelijke calamiteiten als de onderhavige de (fysieke) vervoersdocumenten niet terstond aan hulpdiensten ter inzage konden worden verstrekt.

In die zin is aan de zijde van voormelde machinist sprake geweest van opzet op het niet aanwezig zijn van vervoersdocumenten als bedoeld onder feit 3 van de tenlastelegging, welk opzet naar het oordeel van de rechtbank aan verdachte rechtspersoon als functioneel dader, kan worden toegerekend.

Bepleit is dat verdachte rechtspersoon dient te worden vrijgesproken van het onder 3 tenlastegelegde. De raadsman heeft daartoe aangevoerd dat de vervoersdocumenten zowel op papier en digitaal aanwezig waren, maar dat zij niet toegankelijk waren. Het onder 3 tenlastegelegde niet aanwezig zijn van vervoersdocumenten kan derhalve niet bewezen worden verklaard, aldus de raadsman.

Ingevolge Hoofdstuk 5.4 van het Reglement betreffende het internationale spoorwegvervoer gevaarlijke stoffen (bijlage 1 bij de Regeling vervoer over de spoorweg van gevaarlijke stoffen; RID) gaat elk vervoer van goederen dat door het RID wordt gereglementeerd op passende wijze vergezeld van de in dat hoofdstuk voorgeschreven documenten, behalve wanneer elders uitdrukkelijk anders is bepaald. Gelet op deze voorschriften van het RID moeten bij het vervoer van gevaarlijke stoffen over het spoor op ieder moment terstond vervoersdocumenten kunnen worden getoond om in een noodsituatie adequate informatie aan hulpdiensten te kunnen verschaffen en zo de veiligheid van anderen zo veel mogelijk te waarborgen. Het is de machinist die deze documenten in zijn cabine moet meevoeren.

Op 16 oktober 2011 werd er om 03:55 uur een melding gedaan van een trein waarop een container stond die een sissend geluid maakte. Aan de reeds ter plaatse verschenen hulpdiensten konden (aanvankelijk) geen vervoersdocumenten worden getoond en daardoor kon niet terstond de aard van de lading worden vastgesteld. De fysieke (papieren) versie van de vervoersdocumenten bevond zich in het kantoor van de Lokkencoördinator van verdachte rechtspersoon op het rangeeremplacement Kijfhoek, maar dat kantoor was op slot en er was niemand aanwezig. De digitaal door verdachte rechtspersoon aan onderneming 2 verschafte vrachtdocumenten waren ook niet beschikbaar als gevolg van een storing in het computersysteem van laatstgenoemde.

Verdachte rechtspersoon heeft aldus niet voldaan aan voornoemde RID-verplichting van de vervoerder om bij het vervoer van een gevaarlijke stof een vervoersdocument aanwezig te hebben, nu een papieren noch een digitale versie van de vervoersdocumenten terstond toegankelijk was.

Op de (los van het bewijs staande) vraag, in hoeverre verdachte rechtspersoon een schuldverwijt treft ten aanzien van het ontbreken van bovenbedoelde vervoersdocumenten, zal hierna bij de bespreking van de strafbaarheid van verdachte rechtspersoon nader worden ingegaan. Het verweer wordt verworpen.

Feit 4

Op of omstreeks 19 oktober 2011 heeft verdachte rechtspersoon met trein 43576 gevaarlijke stoffen vervoerd en deze trein vervolgens laten staan op rangeeremplacement Waalhaven-Zuid te Rotterdam. Bij de trein waren voor twee open wagens niet de voor het vervoer benodigde vervoersdocumenten voor gevaarlijke stoffen aanwezig. Daarnaast ontbrak het UN-nummer van het gevaarlijke goed van één van de wagens op de wagenlijst, die onderneming 1 van de verdachte rechtspersoon had ontvangen. Uit het dossier blijkt niet dat verdachte rechtspersoon het opzet heeft gehad om trein 43576 te vervoeren zonder de juiste vervoersdocumenten en met het ontbreken van het UN-nummer op de wagenlijst. Derhalve acht de rechtbank niet wettig en overtuigend bewezen dat het onder 4 tenlastegelegde opzettelijk is begaan en zal zij verdachte rechtspersoon voor het onderdeel ‘opzettelijk’ vrijspreken.

Feit 5

Op 5 maart 2013 werd geconstateerd dat twee reservoirwagens van een trein op spoor 538 van het rangeeremplacement Botlek benzine lekten langs de schroefdop. Van reservoirwagen 37807957063-6 was de zijafsluiter niet volledig gesloten en van reservoirwagen 37847836465-6 was de bodemafsluiter niet volledig gesloten. Verdachte rechtspersoon was de vervoerder van voornoemde reservoirwagens. Niet is komen vast te staan waardoor de zij- en bodemafsluiter niet goed gesloten waren en er benzine is gelekt. Nu de toedracht niet is komen vast te staan, acht de rechtbank niet wettig en overtuigend bewezen dat het onder 5 tenlastegelegde opzettelijk is begaan en zal zij verdachte rechtspersoon voor het onderdeel ‘opzettelijk’ vrijspreken.

Conclusie

De rechtbank acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte rechtspersoon het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde opzettelijk heeft begaan. Verdachte rechtspersoon wordt vrijgesproken van het onderdeel ‘opzettelijk’ ten aanzien van de onder 4 en 5 ten laste gelegde feiten.

‘Snelheid treinen’:  feiten 1 en 2

De raadsman heeft betoogd dat verdachte rechtspersoon dient te worden vrijgesproken van de feiten 1 en 2, voor zover inhoudende dat de treinen met een te hoge snelheid hebben gereden, aangezien voor dit onderdeel geen bewijs is. Daartoe heeft de raadsman aangevoerd dat het “Quo Vadis-systeem” ondeugdelijk is om snelheidsovertredingen te meten.

De getuige-deskundige heeft op de terechtzitting van 26 maart 2015 verklaard dat het “Quo Vadis-systeem” weliswaar primair is bedoeld voor gewichtsmeting, maar dat dit systeem nauwkeuriger is ten aanzien van snelheidsmetingen. Zij heeft voorts verklaard dat de betrouwbaarheid van deze snelheidsmetingen, die volgens de leverancier een standaardafwijking hebben van 5 km/uur, is bevestigd door een rapport van de Zweedse infrastructuurbeheerder. Bovendien vinden de desbetreffende snelheidsmetingen steun in de overige stukken van het geding, te weten het proces-verbaal van bevindingen van 27 oktober 2011, een brief van getuige-deskundige van 24 april 2012, een e-mailbericht van getuige-deskundige van 7 oktober 2011 en een op 6 februari 2014 door getuige-deskundige afgelegde verklaring.

Gelet hierop heeft de rechtbank geen reden om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van het “Quo Vadis-meetsysteem”. De rechtbank verwerpt het verweer betreffende de snelheid van de treinen.

‘Vervoeren’: feiten 3, 4 en 5

Ambtshalve overweegt de rechtbank dat het onder 1, 2 en 3 tenlastegelegde “vervoeren” voortduurt gedurende de tijd dat een trein op enig moment in het kader van het vervoer van het begin- naar het eindpunt stil staat. Gelet op de tekst van de toepasselijke regelgeving kan het niet anders zijn dan dat het - kort voor of na het rijden van de trein - laten staan van die trein op een rangeerterrein ook valt onder het begrip “vervoeren”.

‘Toerekening van de gedragingen aan de verdachte rechtspersoon’: feit 1, 2, 3, 4 en 5

In aanvulling op hetgeen dienaangaande reeds hiervoor door haar is overwogen, overweegt de rechtbank ten aanzien van het daderschap van de verdachte rechtspersoon nog het volgende.

De in feiten 1, 2, 3, 4 en 5 omschreven gedragingen kunnen aan de verdachte rechtspersoon worden toegerekend. Deze gedragingen zijn immers verricht door personen die in dienstbetrekking waren bij verdachte rechtspersoon terwijl de gedragingen pasten in de normale bedrijfsvoering van verdachte rechtspersoon. Bovendien vermocht verdachte rechtspersoon erover te beschikken of de gedragingen zouden plaatsvinden en werden vergelijkbare gedragingen door haar aanvaard.

OVAR?

Bepleit is dat de verdachte rechtspersoon dient te worden ontslagen van alle rechtsvervolging voor het onder 1 en 2 tenlastegelegde. Daartoe is aangevoerd dat het voorschrift 1.9.5.4 NE van bijlage 2 van de Regeling vervoer over de spoorweg van gevaarlijke stoffen (VSG) in strijd is met de Richtlijn 20008/68/EG van het Europees Parlement en de Raad van 24 september 2008 betreffende het vervoer van gevaarlijke goederen over land (hierna: Richtlijn 2008) en in strijd is met het verbod op inbreuk van het beginsel van vrij verkeer van goederen c.q. het verbod op importbeperkende maatregelen dan wel maatregelen van gelijke werking als bedoeld in de artikelen 34-36 Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna: WEU), althans dat de inbreuk op het vrije verkeer van goederen geen objectief gerechtvaardigde beperking is en dat het voorschrift om die reden onverbindend is. Derhalve is kwalificatie niet mogelijk.

De rechtbank is van oordeel dat het voorschrift 1.9.5.4 NE van bijlage 2 VSG niet strijdig is met hogere regelgeving. Uit de considerans van de Richtlijn 2008 (onder 10, 11, 13 en 14) volgt dat deze richtlijn er niet aan in de weg staat dat een lidstaat in zijn nationale regelgeving “strengere regels” vaststelt ten aanzien van het vervoer van gevaarlijke stoffen dan de richtlijn voorschrijft. Ingevolge art. 1, vierde lid onder a, Richtlijn 2008 kunnen lidstaten voor het nationale en internationale vervoer van gevaarlijke goederen over hun grondgebied specifieke veiligheidsvoorschriften instellen met betrekking tot het vervoer van gevaarlijke goederen met spoorvoertuigen. Voorts bepaalt art. 5 Richtlijn 2008 dat lidstaten met het oog op de veiligheid van het vervoer “strengere bepalingen” kunnen vaststellen voor binnenlands vervoer van gevaarlijke goederen, uitgevoerd met spoorvoertuigen die op hun grondgebied zijn ingeschreven of in het verkeer zijn gebracht. Van die mogelijkheid heeft de Nederlandse wetgever gebruik gemaakt door met betrekking tot het vervoer van chloor (UN 1017) in reservoirwagens onder meer voor te schrijven dat dit vervoer slechts plaats mag vinden in treinen waarin geen andere reservoirwagen dan reservoirwagens met chloor zijn opgenomen en dat tijdens het vervoer de snelheid van de trein niet hoger dan zestig kilometer per uur mag zijn (voorschrift 1.9.5.4 NE, eerste lid onder a en onder b, van bijlage 2 van de VSG). Van strijdigheid met Richtlijn 2008 is in het onderhavige geval dan ook geen sprake.

Voornoemd voorschrift is evenmin in strijd met art. 34-36 WEU. Art. 36 WEU schrijft immers voor dat art. 34 en 35 WEU, waarin het beginsel van het vrije verkeer van goederen is gewaarborgd, geen beletsel vormen voor verboden of beperkingen, die gerechtvaardigd zijn uit hoofde van bescherming van de openbare veiligheid, mits deze verboden of beperkingen geen middel tot willekeurige discriminatie en geen verkapte beperking van de handel tussen de lidstaten vormen. In het onderhavige geval is het bestreden voorschrift gerechtvaardigd uit hoofde van de bescherming van de openbare veiligheid. Voorschrift 1.9.5.4 NE van bijlage 2 van het VSG zou weliswaar de handel tussen de lidstaten kunnen belemmeren. Die mogelijke belemmering wordt evenwel gerechtvaardigd door het doel van de Nederlandse regelgeving betreffende het vervoer van gevaarlijke stoffen, terwijl voornoemd voorschrift en andere voorschriften noodzakelijk zijn voor de verwezenlijking van dat doel en het niet aannemelijk is dat minder verstrekkende voorschriften voldoende zouden bijdragen aan het beoogde doel. Aldus doorstaat het voorschrift de toets aan art. 36 WEU. Het verweer wordt verworpen. De feiten zijn dus strafbaar.

Strafbaarheid verdachte rechtspersoon

Standpunt verdediging

Feiten 1 en 2

Bepleit is dat verdachte rechtspersoon verontschuldigbaar heeft gedwaald over de feitelijke situatie. Verdachte rechtspersoon wist en kon niet weten dat er twee chloorwagens aan trein 45748 (feit 1) en aan trein 61013 (feit 2) waren toegevoegd. Verdachte rechtspersoon dient wegens afwezigheid van alle schuld ten aanzien van de feiten 1 en 2 te worden ontslagen van alle rechtsvervolging, aldus de raadsman.

Feit 3

De raadsman heeft het standpunt ingenomen dat verdachte rechtspersoon geen enkel verwijt kan worden gemaakt van feit 3.

Als gevolg van een storing in het computersysteem van onderneming 2 was de digitale versie van de vrachtdocumenten niet beschikbaar. Doordat de overige aanwezige betrokkenen niet adequaat hebben gereageerd kon verdachte rechtspersoon niet binnen redelijke termijn toegang geven tot de papieren documenten. Als alle betrokkenen adequaat hadden opgetreden, was er niets aan de hand geweest, nu de gevraagde documenten binnen een kwartier na de vordering konden worden overgelegd. Verdachte rechtspersoon dient wegens afwezigheid van alles schuld ten aanzien van feit 3 te worden ontslagen van alle rechtsvervolging, aldus de raadsman.

Feiten 4 en 5

De raadsman het standpunt ingenomen dat verdachte rechtspersoon ook ten aanzien van deze feiten geen enkel verwijt kan worden gemaakt, nu zij als vervoerder slechts verplicht is tot het uitvoeren van representatieve steekproeven. Verdachte rechtspersoon dient wegens afwezigheid van alle schuld

ten aanzien van de feiten 4 en 5 te worden ontslagen van alle rechtsvervolging, aldus de raadsman.

Beoordeling

Feiten 1 en 2

De rechtbank stelt voorop dat voor strafbaarheid van een verdachte geen plaats is, indien de gedraging wordt verontschuldigd door een bij de verdachte aanwezige onjuiste voorstelling van zaken ten gevolge van een dwaling in de feitelijke realiteit. Bij verontschuldigbare feitelijke dwaling gaat het erom dat er geen sprake is van “verwijtbare onwetendheid”.

Reeds uit hetgeen hiervoor in de nadere bewijsoverwegingen is overwogen met betrekking tot het opzet van verdachte rechtspersoon c.q. het aan haar toe te rekenen opzet van haar machinist(en)

ten aanzien van de feiten 1 en 2, volgt dat verdachte rechtspersoon zich niet met vrucht kan beroepen op harerzijds bestaande dwaling omtrent de feitelijke samenstelling van de door haar vervoerde treinen.

Feit 3

De vervoerder heeft de verplichting om terstond de vervoersdocumenten te kunnen tonen, digitaal dan wel op papier. Een storing in het computersysteem van onderneming 2, waardoor de elektronische vervoersdocumenten niet beschikbaar zijn, kan verdachte rechtspersoon die als vervoerder ter zake van vervoersdocumenten een eigen verantwoordelijkheid heeft, niet zonder meer vrijwaren. Omstandigheden die in het onderhavige geval tot een andersluidend oordeel zouden kunnen leiden, zijn niet gebleken.

Wat betreft de fysieke (papieren) vervoersdocumenten, heeft de machinist van verdachte rechtspersoon er voor gekozen om deze in het kantoor verdachte rechtspersoon op het rangeeremplacement Kijfhoek neer te leggen; op het moment waarop de hulpdiensten inzage in deze documenten verlangden, was dit niet terstond mogelijk omdat voormeld kantoor toen op slot en verlaten was. Onder deze omstandigheden kan niet worden gezegd dat verdachte rechtspersoon op het punt van het niet (terstond) aanwezig zijn van voormelde vervoersdocumenten geen enkel verwijt treft.

Feiten 4 en 5

De vervoerder heeft verplichtingen ten aanzien van het vervoer op basis van onder meer

het Reglement betreffende het internationale spoorwegvervoer van gevaarlijke goederen (RID), Bijlage 1 van de Regeling vervoer over de spoorweg van gevaarlijke stoffen (VSG).

Ten tijde van het onder 4 tenlastegelegde feit stond in voorschrift 1.4.2.2.1 RID vermeld dat de vervoerder “door representatieve steekproeven” onder meer moest controleren of de te vervoeren gevaarlijke stoffen tot vervoer waren toegelaten en of alle door het RID voorgeschreven informatie bij het vervoersdocument waren gevoegd. De enkele omstandigheid dat ten tijde van het onder 4 tenlastegelegde feit de vervoerder op basis van dit voorschrift kon volstaan met een steekproefsgewijze controle, ontsloeg de vervoerder echter niet van zijn verplichtingen die destijds – en ook ten tijde van het onder feit 5 tenlastegelegde feit - elders in het RID waren opgenomen, zoals de voorschriften 1.4.2.2.5 (feit 4), 4.3.2.3.5 (feit 5) en 6.8.2.2.1 (feit 5). Ten aanzien van feit 5 (gepleegd op 5 maart 2013) merkt de rechtbank nog op dat in de versie van het RID van 2013 in voorschrift 1.4.2.2.1 niet langer staat vermeld dat de vervoerder wat betreft de controle kan worden volstaan met “representatieve steekproeven”. Van de geconstateerde gebreken in de nakoming van voormelde voorschriften kan verdachte rechtspersoon een strafrechtelijk relevant verwijt worden gemaakt. Er kan immers niet worden gezegd dat er wat betreft deze feiten geen sprake is van “verwijtbare onwetendheid” ten aanzien van de afwezigheid van het vereiste vervoersdocument (feit 4), de onvolledigheid van de aan onderneming 1 gegeven wagenlijst (feit 4), de aanwezigheid van benzineresten aan de buitenzijde van de reservoirwagen (feit 5) en het niet volledig afsluiten van de zijafsluiter en de bodemafsluiter van de reservoirwagen (feit 5) in de desbetreffende treinen.

Conclusie

Het door en namens verdachte rechtspersoon ten aanzien van de feiten 1, 2, 3, 4 en 5 gedane beroep op afwezigheid van alle schuld wordt verworpen. Ook overigens zijn geen feiten of omstandigheden gebleken die tot straffeloosheid van verdachte rechtspersoon zouden moeten leiden. Verdachte rechtspersoon is dus strafbaar.

Prejudiciële vraag

De verdediging acht het noodzakelijk om aan het Hof van Justitie EU een prejudiciële vraag te stellen, te weten of het voorschrift 1.9.5.4. NE bijlage 2 van de VSG een ongerechtvaardigde inbreuk betreft op het beginsel van het verbod op importbeperkende maatregelen, dan wel maatregelen van gelijke werking.

Gelet op hetgeen hiervoor onder de strafbaarheid van de feiten 1 en 2 ten aanzien van de Europese regelgeving is overwogen omtrent het voorschrift 1.9.5.4. NE bijlage 2 van de VSG, acht de rechtbank het antwoord op de desbetreffende rechtsvraag zo duidelijk en voor de hand liggend, dat zij deze vraag zelf kan beantwoorden met toepassing van het relevante Europese recht. De rechtbank acht het stellen van prejudiciële vragen op dit punt derhalve niet noodzakelijk. Een beslissing op het gevraagde punt is immers niet noodzakelijk om tot een uitspraak te komen. Het verweer wordt verworpen.

Bewezenverklaring

• Feit 1, 2, 3: overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 5 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, opzettelijke meermalen begaan voor een rechtspersoon;
• Feit 4 en 5 (telkens): overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 5 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, opzettelijke meermalen begaan voor een rechtspersoon.

Strafoplegging

Voor de feiten 1, 2 en 3 wordt een geldboete worden opgelegd ter hoogte van € 75.000,-.

De verdachte rechtspersoon heeft zich naast voornoemde misdrijven ook schuldig gemaakt aan het overtreden van twee andere voorschriften van het RID (feiten 4 en 5). De rechtbank acht met name de lekkende reservoirwagens met benzine op het rangeeremplacement Botlek (feit 5) zeer kwalijk. De rechtbank zal voor elk van deze twee overtredingen een geldboete opleggen ter hoogte van € 10.000,-.

De rechtbank wil, anders dan het Openbaar Ministerie, niet spreken van een lakse bedrijfscultuur. De rechtbank is van oordeel dat dit mede gezien de grote schaal waarop vervoer door verdachte rechtspersoon plaatsvindt, het hier toch gaat om gebeurtenissen van relatief incidentele aard. Anderzijds is verdachte rechtspersoon blijkens de op haar naam gestelde Justitiële Documentatie van 7 november 2013, reeds eerder veroordeeld voor soortgelijke feiten. Bovendien is een deel van de feiten (feiten 3, 4 en 5) begaan tijdens de proeftijd van een eerdere veroordeling.

Lees hier de volledige uitspraak.

Onderzoek Courage: rechtbank oordeelt dat poker een kansspel betreft in de zin van de Wet op de kansspelen

Rechtbank Noord-Holland 4 december 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:13118 De rechtbank oordeelt dat poker een kansspel betreft in de zin van de Wet op de kansspelen. De rechtbank legt op aan verdachte 6 maanden gevangenisstraf voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaar en 240 uur taakstraf wegens het medeplegen van het organiseren van pokerwedstrijden bij voetbalvereniging Young Boys, het witwassen van de pokeropbrengsten en overtreding van de Opiumwet. Verdachte was voorzitter van Young Boys. De rechtbank spreekt verdachte vrij van de ten laste gelegde afpersing. De rechtbank heeft bij het bepalen van de straf rekening gehouden met de bekennende houding van verdachte, zijn merendeels uitvoerende rol en het tijdsverloop (overschrijding van de redelijke termijn).

Lees hier de volledige uitspraak.

Bewust onjuiste inlichten verstrekken door politie tijdens verhoor verdachte. Geen niet-ontvankelijkheid OM.

Rechtbank Noord-Holland 3 april 2015, ECLI:NL:RBNHO:2015:2870 De raadsman van verdachte heeft betoogd dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard in de vervolging, omdat verdachte en zijn broer, tevens medeverdachte door de politie en het Openbaar Ministerie willens en wetens zijn misleid teneinde (een) bekennende verklaring(en) te verkrijgen. Tijdens verhoren is hen namelijk in strijd met de waarheid verteld dat naast de werkelijk weggenomen buit tevens een enveloppe met een groot geldbedrag is weggenomen. Vervolgens zijn gesprekken tussen hen heimelijk opgenomen, hetgeen volgens de raadsman is te vergelijken met een verhoorsituatie. Aldus is gehandeld in strijd met het uit artikel 29 van het Wetboek van Strafvordering (hierna: Sv) voortvloeiende pressieverbod. Nu verdachte tijdens de heimelijk opgenomen gesprekken niet in vrijheid heeft verklaard, dient het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk te worden verklaard.

De rechtbank stelt vast dat verbalisanten verdachte en zijn medeverdachte hebben misleid door in de verhoren in strijd met de waarheid te vertellen dat er bij de woningoverval een envelop met een geldbedrag van ongeveer € 1.250,- was weggenomen, alsmede een portemonnee met inhoud. Het noemen van deze fictieve buit maakt deel uit van een zogenaamd tactisch plan, neergelegd in een proces-verbaal op pagina 213 en verder (map A) van het dossier. Eveneens onderdeel uitmakend van dit plan is een OVC volgend op de verhoren van verdachte en zijn medeverdachte, zowel in de hal van het politiebureau als in de taxi die beide verdachten van het politiebureau naar huis heeft gebracht. Dit plan was erop gericht verdachten te bewegen te spreken over de door hen gepleegde overval, aldus het proces-verbaal tactisch plan.

De rechtbank is van oordeel dat door het noemen van een fictieve buit in strijd is gehandeld met de beginselen van een goede procesorde. Het is politieambtenaren immers niet toegestaan, ook niet met toestemming van de officier van justitie, moedwillig foutieve informatie te verstrekken teneinde te proberen een verdachte tot een (bekennende) verklaring te bewegen. Weliswaar ondervond verdachte kennelijk geen directe pressie door de misleidende mededeling, maar deze methode doet afbreuk aan de verklaringsvrijheid van een verdachte en daarom is artikel 29 Sv geschonden. Een verdachte behoort erop te kunnen vertrouwen dat de door verbalisanten genoemde feiten op waarheid berusten. Dit kan anders zijn indien voor misleiding een wettelijke grondslag bestaat. Artikel 3 van de Politiewet is hiervoor echter niet toereikend. De rechtbank oordeelt dan ook dat sprake is van een onherstelbaar vormverzuim in het voorbereidend onderzoek als bedoeld in artikel 359a Sv.

Het door de raadsman bepleite gevolg van dit vormverzuim, de niet-ontvankelijk verklaring van het Openbaar Ministerie, is echter alleen aan de orde indien de met de opsporing of vervolging belaste ambtenaren ernstig inbreuk hebben gemaakt op de beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak tekort is gedaan of in de gevallen van zeer fundamentele inbreuken waarbij de belangen van de verdachte weliswaar niet direct zijn geschaad, maar wel het wettelijke systeem in de kern is geraakt.

De rechtbank is van oordeel dat het enkel noemen van een fictieve buit om te proberen verdachten van een ernstig strafbaar feit tot een verklaring te bewegen niet een zodanig ernstige of fundamentele inbreuk oplevert dat dit zou moeten leiden tot niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. Het verweer wordt verworpen.

Het Openbaar Ministerie is ontvankelijk in de vervolging van verdachte.

Lees hier de volledige uitspraak.

Oud-wethouder bestraft voor valsheid in geschrift

Een 61-jarige oud-wethouder van de gemeente Vlissingen heeft door de rechtbank Zeeland-West-Brabant, locatie Middelburg, een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden opgelegd gekregen voor valsheid in geschrift. Ook moet hij 10.000 euro betalen. De rechtbank spreekt hem vrij van het indienen van onjuiste declaraties.

Declaraties

De oud-wethouder was ten laste gelegd dat hij valse declaraties voor dienstreizen zou hebben ingediend. De rechtbank is van oordeel dat niet met voldoende zekerheid is vast te stellen dat hij de genoemde reizen in werkelijkheid niet heeft gemaakt. Ook is niet vast te stellen of de dienstreizen niet in het belang van de gemeente Vlissingen zijn gemaakt. Het onderzoek door de rijksrecherche is daartoe te beperkt geweest. De rechtbank acht daarom niet wettig en overtuigend bewezen dat hij opzettelijk valse declaraties van deze dienstreizen heeft ingediend. De rechtbank spreekt de oud-wethouder dan ook vrij.

Aangifte verhuizing

Vanwege het vervallen van de pensionkostenvergoeding heeft de oud-wethouder de huur van een appartement in Vlissingen opgezegd. Vervolgens liet hij zich op een ander adres in de Gemeentelijke Basis Administratie van de gemeente Vlissingen inschrijven als “inwoner” van Vlissingen, terwijl hij op dat adres nooit heeft verbleven. Hij had de verplichting om in de gemeente te wonen waar hij als wethouder was aangesteld. De rechtbank stelt vast dat hij valselijk en in strijd met de waarheid heeft aangegeven dat hij inwonend was op een adres in Vlissingen terwijl hij daar in werkelijkheid niet woonde. De man was ook niet van plan om gedurende zijn wethouderschap van de gemeente Vlissingen in die gemeente te gaan wonen. De rechtbank acht daarom valsheid in geschrift bewezen.

Publieke functie

De rechtbank rekent het de man zwaar aan dat hij dit feit gepleegd heeft in zijn functie van wethouder van de gemeente Vlissingen. Een publieke functie waar de inwoners van die gemeente vertrouwen in moeten kunnen stellen. Hij heeft hiermee zowel het vertrouwen van de burgers beschaamd, als het openbaar bestuur van de gemeente Vlissingen in diskrediet gebracht.

De officier van justitie had een geldboete geëist van 10.000 euro en een werkstraf van 150 uur.

• Rechtbank Zeeland-West-Brabant 9 april 2015, ECLI:NL:RBZWB:2015:2235

Voorwaardelijke taakstraf voor verdachte die bepaalde stukken niet aan de Belastingdienst heeft verstrekt, terwijl hij hier ingevolge de belastingwet wel toe verplicht was

Rechtbank Midden-Nederland 8 april 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:2410 De verdenking komt er op neer dat verdachte:

Feit 1: opzettelijk bepaalde stukken niet aan de Belastingdienst heeft verstrekt in de periode van 1 december 2010 tot en met 2 oktober 2013;

Feit 2: aangiften omzetbelasting onjuist heeft gedaan in de periode van 1 april 2009 tot en met 1 mei 2011.

Ontvankelijkheid officier van justitie

De raadsman heeft aangevoerd dat de officier van justitie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard ten aanzien van feit 2 voor zover dit feit ziet op het onjuist toepassen van de margeregeling om andere redenen dan dat er sprake is van leveringen afkomstig van buiten de Europese Unie. De raadsman heeft dit verweer onderbouwd door te verwijzen naar de beslissing die is genomen in het tripartite overleg.

De rechtbank stelt vast dat hier sprake is van een onjuiste lezing van de beslissing die in het tripartite overleg is genomen, namelijk dat het strafrechtelijk onderzoek voor de toepassing van de margeregeling wordt beperkt tot de inkopen van goederen van leveranciers afkomstig van buiten de Europese Unie. Hieronder kunnen dus ook aankopen binnen de Europese Unie vallen van niet Europese leveranciers, zijnde aankopen als waarop de tenlastelegging doelt. De rechtbank verwerpt daarom dit verweer.

De raadsman heeft voorts aangevoerd dat er sprake is van een schending van het nemo tenetur-beginsel, omdat verdachte fiscaalrechtelijk gezien verplicht was de informatie te verstrekken, maar strafrechtelijk gezien niet hoefde mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Daarnaast is de gegeven informatiebeschikking vernietigd, en heeft er dus volgens de raadsman nooit een plicht voor verdachte bestaan om de informatie als bedoeld in feit 1 te verstrekken. Dit maakt dat er sprake is van een schending van de beginselen van een behoorlijk proces. In samenhang bezien dient dit volgens de raadsman te leiden tot niet-ontvankelijkheid van de officier van justitie.

De rechtbank overweegt dat het nemo tenetur-beginsel samenhangt met het zwijgrecht. Dit brengt met zich dat het verbod op gedwongen zelfincriminatie zich niet uitstrekt tot het gebruik in strafzaken van materiaal dat bestaat onafhankelijk van de wil van de verdachte. In dit geval is daarvan sprake nu de Belastingdienst heeft verzocht om het verstrekken van de administratie van het bedrijf en bankafschriften van verdachte. Indien verdachte de stukken aan de Belastingdienst had verstrekt, hadden deze stukken dus gebruikt mogen worden voor een eventuele strafzaak.

De verdediging heeft aangevoerd dat verdachte de stukken helemaal niet had hoeven verstrekken, omdat hij zich had mogen beroepen op het nemo tenetur-beginsel. De rechtbank overweegt daarover dat er geen rechtsregel bestaat die een verdachte in een strafzaak van zijn informatieplicht op grond van artikel 47 van de Algemene Wet inzake Rijksbelastingen ontslaat. Mede gelet op hetgeen hiervoor is overwogen, is de rechtbank van oordeel dat er voor verdachte wel een informatieplicht bestond en dat hij zich tegenover de Belastingdienst niet met succes kon beroepen op het nemo tenetur beginsel. Het verkregen materiaal kan dan ook in deze strafzaak bijdragen tot het bewijs.

Ten aanzien van de vernietigde informatiebeschikking overweegt de rechtbank dat verdachte door de Belastingdienst ook bij brieven van 13 december 2010, 17 januari 2011 en 10 augustus 2011 is verzocht om stukken te verstrekken, zodat op grond daarvan al een informatieplicht bestond. Dat de informatiebeschikking is vernietigd maakt dit oordeel niet anders.

De rechtbank is dan ook van oordeel dat er geen sprake is van een schending van de beginselen van een behoorlijke procesorde en verwerpt het verweer.

De officier van justitie is ontvankelijk in de vervolging.

Standpunt verdediging

De verdediging heeft vrijspraak bepleit van beide feiten.

De verdediging heeft ten aanzien van feit 1 betoogd dat de FIOD haar bewezenverklaring stoelt op beweringen die door een medewerker van de Belastingdienst, mevrouw A, zijn gedaan in een door haar afgelegde getuigenverklaring. De verdediging heeft betoogd dat de FIOD hiermee naar zichzelf wijst ter bevestiging van haar standpunt en dat deze verklaring niet mee mag wegen voor het bewijs. Ook betwist de verdediging de door mevrouw A ingenomen standpunten. Daarnaast heeft de verdediging aangevoerd dat verdachte niet kon beschikken over de informatie die gevraagd werd, omdat daar beslag op was gelegd.

Ten aanzien van feit 2 heeft de verdediging betoogd dat bewijs waaruit volgt dat de horloges buiten de Europese Unie zijn ingekocht ontbreekt en dat ook op andere wijze niet blijkt dat verdachte onterecht gebruik heeft gemaakt van de margeregeling. Ook voor dit feit is de verdediging van mening dat de verklaring van mevrouw A niet voor het bewijs gebruikt kan worden, omdat haar beweringen onjuist zijn.

De verdediging heeft voorwaardelijk verzocht, indien de rechtbank voor één van beide feiten de verklaring van mevrouw A, voor zover zij daarin het handelen van verdachte kwalificeert, voor het bewijs gebruikt, mevrouw A te horen als getuige.

Het oordeel van de rechtbank

Vrijspraak van feit 2

Aan verdachte is ten laste gelegd dat hij onjuiste of onvolledige aangiften omzetbelasting heeft gedaan. Hiermee is bedoeld, zo is door de officier van justitie ter terechtzitting toegelicht en zo is ook door de verdediging begrepen, dat verdachte onterecht gebruik heeft gemaakt van de margeregeling en daarom te weinig belasting heeft betaald.

De margeregeling mag - voor zover in deze zaak van belang - worden toegepast wanneer het gaat om aankopen binnen de Europese Unie van gebruikte goederen van particulieren.

Om dit feit strafrechtelijk te bewijzen dient niet verdachte aan te tonen dat hij terecht gebruik heeft gemaakt van de margeregeling, maar dient het Openbaar Ministerie aan te tonen dat verdachte dit onterecht heeft gedaan. Anders dan de officier van justitie betoogt is geen wettig en overtuigend bewijs voorhanden voor de stelling dat de in paragraaf 2.2.1 van het aanvangsproces-verbaal genoemde aankopen buiten de Europese Unie hebben plaatsgevonden. Het enkele feit dat deze aankopen zouden zijn gedaan van niet-ingezetenen van de Europese Unie maakt nog niet dat de margeregeling niet had mogen worden toegepast. Ook is niet komen vast te staan dat de verkopers geen particulieren waren. Het feit dat deze personen meerdere horloges per keer verkochten wekt weliswaar een vermoeden van professionele handel, maar bewijs daarvoor ontbreekt. Evenmin kan worden bewezen dat de desbetreffende horloges nieuw waren in plaats van gebruikt.

De rechtbank concludeert dan ook dat er zich onvoldoende wettig en overtuigend bewijs in het dossier bevindt om tot een bewezenverklaring van feit 2 te komen en zal verdachte daarvan vrijspreken.

Het bewijs ten aanzien van feit 1

De rechtbank acht het onder feit 1 ten laste gelegde deels wettig en overtuigend bewezen op grond van het navolgende.

Verdachte heeft verklaard dat hij handelt onder de naam [naam].

Op 1 december 2010 heeft een bespreking plaatsgevonden tussen verdachte en de Belastingdienst, waarin een boekenonderzoek is aangekondigd. In dit gesprek heeft verdachte aangegeven geen kopieën te bewaren van echtheidscertificaten en heeft hij toegezegd de Excel sheets met betrekking tot de in- en verkopen van 2008 tot en met 2010 toe te zenden.

Bij brief van 13 december 2010 heeft de Belastingdienst, kantoor Apeldoorn, verdachte verzocht om de digitale Excel sheets met betrekking tot de in- en verkopen over de periode 2008 tot en met 2010 en de bankafschriften van de privé bankrekening van verdachte, rekeningnummer 31.65.67.191, over de periode 2008 tot en met 2010 te verstrekken.

Dit laatste verzoek is herhaald door de Belastingdienst bij brief van 17 januari 2011.

Door verdachte zijn voorraadlijsten verstrekt met betrekking tot 2009 en het eerste, tweede en derde kwartaal van 2010. Ook zijn door verdachte privé bankafschriften verstrekt uit 2009 en 2010. De bankafschriften over 2008 zijn niet verstrekt. De voorraadlijsten over het vierde kwartaal van 2010 en het eerste kwartaal van 2011 zijn ook niet verstrekt. De echtheidscertificaten van de horloges over de periode 1 januari 2008 tot en met 31 maart 2011 en de originele in- en verkoopfacturen over de periode 1 januari 2008 tot en met 31 maart 2011 zijn niet verstrekt. Deze originelen zijn bij de doorzoeking op 15 november 2011 wel aangetroffen. Ook zijn daarbij aangetroffen de Excel sheets met de in- en verkopen over het vierde kwartaal van 2010 en het eerste kwartaal van 2011.

Partiële vrijspraak van feit 1

Ten aanzien van de echtheidscertificaten overweegt de rechtbank dat dergelijke certificaten naar hun aard behoren bij de horloges in kwestie en in de regel worden meegeleverd aan de kopers, zodat verdachte er niet op bedacht hoefde te zijn dat hij deze certificaten aan de Belastingdienst moest verstrekken. Hem kan dan ook niet worden tegengeworpen dat hij daartoe niet meer in staat was.

Ten aanzien van de Excel sheets met de in- en verkopen overweegt de rechtbank dat deze slechts zijn opgevraagd tot en met het vierde kwartaal van 2010 en niet voor het eerste kwartaal van 2011. Verdachte zal dan ook van dat onderdeel worden vrijgesproken. De raadsman moet worden toegegeven dat de sheets over o.a. het laatste kwartaal van 2010 al op 13 december 2010 zijn opgevraagd, dus nog voordat dat kwartaal ten einde was, maar deze omstandigheid ontsloeg verdachte niet van de verplichting om deze sheets dan na het einde van het kwartaal aan te leveren.

De rechtbank constateert dat alleen in de brief van de Belastingdienst van 10 augustus 2011 gevraagd wordt naar originele in- en verkoopfacturen, maar dat daarbij geen periode wordt genoemd. Deze brief kan dan ook niet bijdragen aan het bewijs dat verdachte desgevraagd heeft nagelaten deze originele facturen over de periode januari 2008 tot en met 31 maart 2011 te verstrekken. De informatiebeschikking van 6 maart 2012, waarin wel is gevraagd om het verstrekken van de originele administratie, dateert van na de doorzoeking in de woning van verdachte, waarbij die administratie is aangetroffen. Hem kan dan ook niet worden tegengeworpen dat hij daartoe niet meer in staat was.

Bewijsoverweging ten aanzien van feit 1

Het verweer dat verdachte de gevraagde stukken niet kon aanleveren omdat deze bij de doorzoeking inbeslaggenomen waren faalt, nu verdachte op 1 december 2010, 13 december 2010 en op 17 januari 2011 om die stukken is gevraagd, terwijl de huiszoeking pas op 15 november 2011 plaatsvond.

Verdachte heeft bovengenoemde gegevens niet verstrekt, terwijl de Belastingdienst hem daar bij herhaling om heeft gevraagd. Doordat verdachte de Belastingdienst niet zijn Excel sheets met aan- en verkopen, zijn bankafschriften en zijn originele in- en verkoopfacturen heeft verstrekt, heeft de Belastingdienst daarop vermelde transacties niet opgemerkt en over deze transacties ook geen omzetbelasting kunnen berekenen. Het achterhouden van deze informatie kon dan ook meebrengen dat te weinig belasting werd geheven.

Het voorwaardelijke getuigenverzoek

Nu de rechtbank voor het bewijs geen gebruik maakt van de onderdelen van de verklaring van mevrouw A, waarin zij het handelen van verdachte kwalificeert, is niet voldaan aan de door de verdediging gestelde voorwaarde voor het horen van deze getuige.

Voor zover het verzoek ook gericht zou zijn op het horen van mevrouw A over de delen van haar verklaring die wel voor het bewijs gebruikt zijn, acht de rechtbank dit niet noodzakelijk voor enige in deze strafzaak te nemen beslissing en wijst zij het verzoek af.

Bewezenverklaring

Feit 1: het niet verstrekken van inlichtingen, gegevens of aanwijzingen en het niet voor raadpleging beschikbaar stellen van boeken, bescheiden, andere gegevensdragers of de inhoud daarvan, terwijl hij daartoe ingevolge de belastingwet verplicht is, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke taakstraf van 60 uren met een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Voorwaardelijke gevangenisstraf wegens verduistering (art. 322) nu verdachte terugbetalingsregeling is aangegaan en niet onaannemelijk is dat een onvoorwaardelijke straf de mogelijkheden om aan deze regeling te voldoen kan verstoren

Rechtbank Den Haag 1 april 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:3648

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan verduistering van geldbedragen van in totaal € 400.000. Daartoe heeft hij geldbedragen op meerdere momenten, in het kader van een door hem zelf bedachte en opgestelde geldlening, overgeboekt naar aan hem gelieerde bankrekeningen. Deze geldbedragen betroffen het (voormalige) reservefonds van een vereniging van eigenaren en waren aan het beheer van verdachte toevertrouwd uit hoofde van zijn functie als administrateur van die vereniging van eigenaren, in zijn hoedanigheid van bestuurder van een stichting. In deze hoedanigheden had verdachte het beheer over de bankrekeningen van die entiteiten en kon hij feitelijk beschikken over de daarop staande geldbedragen.

Achtergrond

Op 29 april 2013 heeft benadeelde 4 namens benadeelde partij 1 aangifte gedaan van verduistering. Volgens zijn aangifte zou verdachte als bestuurder van die stichting, en vanuit die functie als administrateur van benadeelde partij 2, geldbedragen van de rekening van de vereniging van eigenaren hebben overgemaakt naar zijn privé- en zakelijke rekeningen. Daartoe zou hij een leenovereenkomst voor een geldbedrag van € 400.000 hebben opgesteld, die hij namens de twee contractpartijen (de vereniging en zijn eigen bedrijf) hebben ondertekend. Volgens aangever had verdachte de leenovereenkomst aan de Raad van Toezicht van de stichting moeten voorleggen op grond van de statuten, hetgeen verdachte niet zou hebben gedaan. Voorts heeft de vereniging verdachte niet op enige wijze toestemming gegeven voor het overmaken van de geldbedragen. Verdachte wordt verweten dat hij een geldbedrag van € 571.335,85, althans € 469.655, althans ongeveer € 400.000 heeft verduisterd. Verdachte heeft bekend dat hij een geldbedrag van € 400.000 heeft verduisterd.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde voor zover dit ziet op een geldbedrag van ongeveer € 400.000.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat het tenlastegelegde bewezen kan worden verklaard.

Beoordeling rechtbank

Nu verdachte – verduistering van € 400.000 terwijl hij dat geldbedrag onder zich had tegen geldelijke vergoeding – heeft bekend en nadien niet anders heeft verklaard en hij noch zijn raadsman hiervoor vrijspraak hebben bepleit, volstaat de rechtbank met een opgave van bewijsmiddelen.

Op grond van de bewijsmiddelen is de rechtbank van oordeel dat wettig en overtuigend bewezen is dat verdachte in de periode van 23 mei 2011 tot en met 17 september 2012 meermalen geldbedragen, van in totaal € 400.000, heeft verduisterd van de rekening van benadeelde partij 2, welke geldbedragen hij uit hoofde van zijn functie als administrateur van die vereniging in beheer had, en terwijl hij die geldbedragen tegen geldelijke vergoeding onder zich had.

Bewezenverklaring

Verduistering gepleegd door hem die het goed tegen geldelijke vergoeding onder zich heeft, meermalen gepleegd.

Strafoplegging 

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot:

• een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 9 maanden met een proeftijd van 3 jaar en onder de bijzondere voorwaarde dat de veroordeelde de door hem overeengekomen betalingsregeling met de benadeelde partij 2 en benadeelde partij 1 nakomt middels het betalingsschema;
• een taakstraf voor de tijd van 240 uur. 

Ter laatste zitting is gebleken dat verdachte een terugbetalingsregeling is aangegaan en reeds een substantieel deel heeft betaald. Dit weegt de rechtbank mee in het voordeel van verdachte, evenals het voorstel van de verdediging om de nakoming van die terugbetalingsregeling als bijzondere voorwaarde op te nemen bij de op te leggen straf.

Ter terechtzitting van 18 maart 2015 heeft verdachte zijn spijt betuigd. Het was volgens zijn verklaring dom dat hij zijn plan – het investeren van het geld namens de vereniging van eigenaren in de vorm van een geldlening ten behoeve van een investering die hijzelf wilde doen – niet aan de raad van toezicht van de stichting had voorgelegd. Er is een terugbetalingsregeling overeengekomen die hij al deels is nagekomen en hij zal zich voorts inzetten deze regeling geheel na te komen tot aan het schadebedrag. Verdachte is volgens zijn verklaring door de media-aandacht die onderhavige zaak met zich mee heeft gebracht beperkt in zijn mogelijkheden om te ondernemen en om inkomsten te genereren, hetgeen de terugbetaling van onderhavige schade ook heeft bemoeilijkt.

Gelet op de ernst van de feiten is een onvoorwaardelijke gevangenisstraf in beginsel passend. De rechtbank acht echter het (spoedig) herstel van de door verdachte berokkende schade van zwaarder belang. Dit, in combinatie met de omstandigheid dat verdachte een terugbetalingsregeling is aangegaan - die hij tot nu toe is nagekomen - en niet onaannemelijk is dat een onvoorwaardelijke gevangenisstraf de mogelijkheden voor verdachte om aan deze regeling te voldoen kan verstoren, maakt dat de rechtbank de gevangenisstraf geheel voorwaardelijk oplegt.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling tot voorwaardelijke geldboete voor overtreding van voorschriften gesteld krachtens artikel 5 Wet vervoer gevaarlijke stoffen. AVAS-verweer verworpen.

Rechtbank Noord-Nederland 2 april 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:1621 Verdachte vervoert in open cryohouders sperma in sterk gekoeld, vloeibaar stikstof. De stikstof is een gevaarlijke stof in de zin van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg: de stikstof wordt aangeduid met de internationale code UN 1977. Bij één van de betreffende open cryohouders is door de politie blijkens het proces-verbaal van 16 maart 2014 niet de vereiste etiketten geconstateerd, dan wel dat deze onvolledig aan die cryohouder zijn aangebracht.

Bij strafbeschikking is aan verdachte een geldboete van € 1.007 opgelegd. Hiertegen is door verdachte verzet ingesteld.

Verdenking

Aan verdachte is ten laste gelegd dat: dat zij op of omstreeks 9 maart 2014 in [pleegplaats], althans in Nederland, al dan niet opzettelijk, handelingen als bedoeld in artikel 2 lid 1 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen heeft verricht ten aanzien van gevaarlijke stoffen en/of vervoermiddelen, die zijn aangewezen ingevolge artikel 3, onderdeel b van genoemde wet, anders dan met inachtneming van de in dat onderdeel bedoelde regels, immers heeft zij, verdachte, met een motorrijtuig, zijnde een transporteenheid een hoeveelheid vloeibaar gemaakt gas (stikstof), UN nummer 1977, klasse 2 zonder inachtneming van de regels/voorschriften gesteld in bijlage 1 behorende bij de regeling vervoer over land van gevaarlijke stoffen, hierin bestaande dat: in strijd met het bepaalde in voorschrift 5.2.1.6 van het ADR op een hervulbare (cryo)houder niet duidelijk leesbaar en duurzaam het opschrift UN-nummer was aangebracht, en/of in strijd met bepaalde in voorschrift 5.2.2.1.1 van het ADR niet voor welk voorwerp en/of elke stof, genoemd in tabel A van hoofdstuk 3.2  de etiketten, aangegeven in kolom 5 waren aangebracht.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft primair aanhouding van de zaak geadviseerd om door de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) een onderzoek te laten doen of verdachte met haar handelen aan de wet heeft voldaan. De economische politierechter zou zich nader kunnen laten adviseren over de regelgeving alvorens uitspraak te doen. Daartoe zal de zaak dan bij tussenvonnis heropend dienen te worden.

De officier van justitie heeft subsidiair aangevoerd, in het geval dat de economische politierechter zich voldoende voorgelicht acht om uitspraak te kunnen doen, dat het ten laste gelegde kan worden bewezen. Hij heeft daartoe aangevoerd dat de regeling duidelijk voorschrijft dat elke verpakking moet zijn voorzien van de juiste waarschuwingsetiketten voor gevaarlijke stoffen. Het feit dat verdachte ervoor heeft gekozen om een extra verpakking te laten maken voor het vervoer van de cryo houders ontslaat ze niet van de verplichting om de cryo houders te voorzien van de juiste etiketten. Op grond van de constateringen door verbalisant en de verklaring die ter zitting door de vertegenwoordiger van de rechtspersoon is gedaan kan het tenlastegelegde feit kan worden bewezen.

Standpunt van de verdediging

De vertegenwoordigers van de rechtspersoon hebben ter zitting betoogd dat de verdachte rechtspersoon weliswaar niet naar de letter van de wet, maar wel in de geest van de wet heeft gehandeld.

In de cryo houders bevinden zich inseminatierietjes. Als deze rietjes uit de cryohouder worden gehaald kan er stikstof over de buitenkant van de vaten gemorst worden. Dit kan na een paar dagen, maar ook pas na een paar maanden na het aanbrengen van de nieuwe etiketten gebeuren. De cryo houders worden jaarlijks gecontroleerd op de aanwezigheid van de juiste etiketten. Het is voor het bedrijf ondoenlijk om dit vaker te controleren, omdat men niet weet wanneer er door het morsen van stikstof beschadigingen optreden aan de etiketten.

In de auto's waarin de cryo houders worden vervoerd zijn inseminatie-units gemaakt. Deze units komen niet uit de auto en de cryo houders niet uit de units. Dat gebeurt slechts voor onderhoud of reparatie. Het bedrijf heeft veel geld geïnvesteerd in het laten ontwikkelen van de inseminatie-units. Door op de inseminatie-units extra etiketten aan te brengen wordt het personeel dat met de cryohouders werkt in haar ogen eerder en extra gewaarschuwd voor de aanwezigheid van gevaarlijke stoffen.

Beoordeling rechtbank

De economische politierechter acht zich voldoende voorgelicht om een vonnis te kunnen wijzen in deze strafzaak en wijst daarom het verzoek van de officier van justitie om deze casus voor te leggen aan de Inspectie van Leefomgeving en Transport af.

Verdachte vervoert in open cryohouders sperma in sterk gekoeld, vloeibaar stikstof. De stikstof is een gevaarlijke stof in de zin van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg: de stikstof wordt aangeduid met de internationale code UN 1977. Bij één van de betreffende open cryohouders is door de politie blijkens het proces-verbaal van 16 maart 2014 niet de vereiste etiketten geconstateerd, dan wel dat deze onvolledig aan die cryohouder zijn aangebracht. De etiketten zijn wel aangebracht aan de zogeheten inseminatie-units. De economische politierechter merkt op dat de veiligheid van het vervoer van de open cryohouders zoals verdachte dat pleegt te doen: in speciaal daartoe geconstrueerde inseminatie-units niet in het geding is. Niet alleen blijkt dat niet uit het verwijt dat verdachte wordt gemaakt, maar uit de stukken blijkt naar het oordeel van de economische politierechter dat deze wijze van vervoer van de open cryohouders, in elk geval in het onderhavige geval, als veilig kan worden beschouwd.

OVAR?

De vertegenwoordigers van verdachte hebben gepleit voor het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid en derhalve voor ontslag van alle rechtsvervolging.

De kern van het verweer van verdachte is dat, nu bij het uithalen van de spermarietjes bij de veehouder de stikstof over de wand van de cryohouder kan heenlopen, de daaraan aangebrachte etiketten daardoor snel beschadigen, waardoor verdachte zich genoodzaakt voelde de etiketten ook aan de inseminatie-unit aan te brengen. Ook het feit dat de open cryohouder niet zichtbaar wordt vervoerd, heeft verdachte kennelijk doen besluiten de vereiste etiketten mede aan de inseminatie-unit te bevestigen (brief namens verdachte d.d. 27 mei 2014, gericht aan het OM, deel uitmakend van het dossier; desgevraagd door vertegenwoordiger verdachte bevestigd ter zitting d.d. 19 maart 2015).

De vertegenwoordiger van de verdachte heeft ter zitting aangevoerd dat de verdachte zich met betrekking tot de tenlastegelegde gedragingen beroept op het ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid. Meer in het bijzonder heeft de vertegenwoordiger van de verdachte zowel bij voormelde brief als ter zitting aangevoerd dat verdachte, door de etiketten mede te bevestigen aan de stikstof-unit en niet aan de open cryohouders, naar de geest van voormelde wet heeft gehandeld. Deze handelwijze, zo is namens verdachte gesteld, dient het belang dat in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg en in de krachtens die wet vigerende regelgeving door de hier relevante bepalingen tot uitdrukking komt, namelijk: de veiligheid van het vervoer, van de vervoerders en die van derden die zich in de nabijheid van de vervoerde stoffen bevinden.

De economische politierechter overweegt ten aanzien van dat verweer als volgt.

Zoals namens verdachte terecht is aangevoerd, is het rechtsbelang dat door de Wet gevaarlijke stoffen over de weg en de krachtens die wet geldende regelgeving wordt beschermd, te weten: de bescherming van de veiligheid voor een grote groep mensen, waartoe niet alleen vervoerders, maar alle anderen die zich in de nabijheid van de vervoerde stof bevinden. De door verdachte vervoerde stikstof wordt gezien als een gevaarlijke stof in de zin van voormelde wet. De aanduiding van wat zich in een te vervoeren eenheid bevindt, in casu: sterk gekoelde stikstof, dient ervoor gebruikers en derden te informeren over het buitengemeen gevaarzettend karakter van de stikstof.

Naar het oordeel van de economische politierechter zou het aanvaarden van het verweer zoals dat namens verdachte is aangevoerd, in het onderhavige geval neerkomen op het stellen van het bedrijfsbelang boven dat van het algemeen belang van de veiligheid van het vervoer van gevaarlijke stoffen op de weg en van hen, die zich in de (onmiddellijke) nabijheid van die stoffen gedurende het vervoer ervan bevinden. De wetgever heeft door middel van wet- en regelgeving het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg met inachtneming van zowel het bijzondere belang van de vervoerder en het algemene belang van veiligheid van personen en goederen (welk belang overigens ook hen die ten behoeve van de vervoerder werkzaamheden verrichten, aangaat), willen regelen. In een geval als het onderhavige, waarin – zo begrijpt de economische politierechter – kennelijk structureel door verdachte open cryohouders niet regelmatig worden voorzien van de vereiste etiketten, zou de aanvaarding van een door verdachte zelf gestelde norm betekenen dat daarmee en daardoor de wet structureel het onderspit zou delven ten bate van het eigen bedrijfsbelang. Naar het oordeel van de economische politierechter zou aanvaarding van dit verweer, er van uitgaande dat de economische politierechter de door verdachte aangevoerde feiten en omstandigheden omtrent het veroorzaken van terugkerende schade aan de etiketten door de over de vaten heenlopende stikstof aannemelijk acht, de verhouding tussen rechter en wetgever danig op de proef stellen. Ten overvloede merkt de economische politierechter op dat, doordat in het onderhavige geval de wet structureel lijkt te worden overtreden, de gelijkenis met het door de (vertegenwoordiger van) verdachte aangehaalde zogenaamde Huizer veearts-arrest (HR 29 februari 1933, p. 918 e.v.) haar doel mist.

De economische politierechter verwerpt het verweer.

Overmacht?

Het door verdachte ter zitting aangevoerde kan redelijkerwijs ook verstaan worden als een beroep op overmacht in de zin van noodtoestand (art. 40 Sr). Immers, namens verdachte, die overigens zonder rechtsgeleerde bijstand haar zaak ter zitting heeft bepleit, is aangevoerd dat de stikstof die bij het overbrengen van de sperma vanuit de open cryohouders over de vaten heenloopt, bewerkstelligt dat de aan die vaten gebrachte etiketten loslaten, hetgeen verdachte noopt tot het aanbrengen van de etiketten op de inseminatie-units in plaats van of ook op de open cryohouders. Het komt er op neer dat verdachte, staande voor de noodzaak te kiezen uit onderling strijdige plichten en belangen, de voor haar zwaarstwegende plicht heeft laten prevaleren. In het onderhavige geval is de keuze gevallen op het aanbrengen van de vereiste etiketten aan de unit waarin de open cryohouders worden vervoerd.

De economische politierechter oordeelt hierover als volgt.

De economische politierechter acht de namens verdachte aangevoerde feiten en omstandigheden omtrent de open cryohouders aannemelijk. De economische politierechter is evenwel van oordeel dat deze feiten en omstandigheden niet leiden tot de aanvaarding van het verweer van verdachte, indien en voor zover dit als een beroep op overmacht-noodtoestand is bedoeld. Naar het oordeel van de economische politierechter mogen individuele vervoerders van gevaarlijke stoffen slechts in zeer uitzonderlijke omstandigheden van geval tot geval beoordelen of de Wet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg en de krachtens die wet opgestelde nadere regelgeving, mag worden overtreden. Een dergelijk zeer uitzonderlijk geval doet zich naar het oordeel van de economische politierechter in de strafzaak tegen verdachte niet voor. Daarnaast lijkt de uitkomst van de afweging door verdachte te passen, zo volgt naar het oordeel van de economische politierechter uit datgene wat er zitting is besproken, in de bedrijfsvoering van verdachte, waarin het besluit van verdachte is genomen de open cryohouders in het geheel niet meer te voorzien van de vereiste etiketten. Het had op de weg van verdachte gelegen om, in het kader van een zorgvuldige belangenafweging, bij de autoriteiten nadere informatie in te winnen over de vereisten van het vervoer van de open cryohouders en over alternatieve mogelijkheden van aanduidingen. Het is de economische politierechter onvoldoende gebleken dat verdachte nagegaan heeft of er onuitwisbare merktekens als bedoeld in art. 5.2.2.1.2 Algemene bepalingen en bepalingen betreffende gevaarlijke stoffen en voorwerpen, in plaats van de etiketten gebruikt kunnen worden, dan wel of er mogelijkheden bestaan om de etiketten aan [de] cryohouders te brengen met lijm die bestand is tegen de stikstof. Van deze verdachte met haar specifieke kennis omtrent het vervoer van gevaarlijke stoffen mag, naar het oordeel van de economische politierechter, verwacht worden dat zij in staat is om bij de daartoe bevoegde instanties de juiste vragen daaromtrent te formuleren. Het beroep op overmacht-noodtoestand wordt dan ook verworpen.

Bewezenverklaring

Overtreding van voorschriften gesteld krachtens artikel 5 van de Wet vervoer gevaarlijke stoffen, opzettelijk begaan door een rechtspersoon.

Strafoplegging

Naar het oordeel van de economische politierechter staat vast dat verdachte inziet dat het vervoer van  gevaarlijke stoffen die verdachte pleegt te vervoeren, omgeven dient te zijn met de wettelijke veiligheidsvoorschriften zoals vermeld in de Wet vervoer gevaarlijke stoffen over de weg en de daaraan gekoppelde regelgeving. Ook in het onderhavige geval heeft verdachte op zich zelf gehandeld conform de vigerende veiligheidsvoorschriften, wat er zij van de handelwijze van de bestuurder van het betreffende voertuig met betrekking tot één cryohouder die kennelijk niet geborgd zou zijn. Naar het oordeel van de economische politierechter heeft verdachte echter een verkeerde keuze gemaakt met betrekking tot de wijze waarop de kennelijke problematiek van gemorste stikstof dient te worden opgelost: het niet meer voorzien van etikettering van de open cryohouders. Hiermee is de veiligheid op dat punt niet voldoende in acht genomen.

In een en ander ziet de economische politierechter aanleiding om de eis van de officier van justitie in die zin te matigen dat, na vernietiging van de strafbeschikking, de door het OM gevorderde geldboete zal worden opgelegd, maar dat deze geldboete niet betaald hoeft te worden tenzij verdachte binnen een periode van twee jaar zich andermaal schuldig maakt aan strafbare feiten.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke geldboete van € 1.000.

Lees hier de volledige uitspraak.