Vrijspraak oplichting: verdachte is deel van overeenkomsten, de betaling, steeds niet volledig nagekomen. Hiermee staat echter niet vast dat hij van meet af aan het oogmerk had de overeenkomsten niet na te komen.

Rechtbank Noord-Nederland 13 februari 2015, ECLI:NL:RBNNE:2015:866

Verdachte heeft met bedrijven en personen overeenkomsten gesloten tot het uitvoeren van reparaties aan een Volkswagen Transporter, het kopen van frisdrank en bier en het huren van loodsen, een bedrijfspand en een woning. Verdachte is zijn deel van de overeenkomsten, de betaling, steeds niet volledig nagekomen, hetgeen een gevolg lijkt te zijn van een slechte financiële positie.

Verdenking

Aan verdachte is kort gezegd oplichting van vijf bedrijven/personen ten laste gelegd.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft veroordeling voor dit feit gevorderd en heeft hiertoe aangevoerd dat verdachte zich niet alleen in strijd met de waarheid heeft voorgedaan als bonafide koper en huurder, maar dat de gedragingen van verdachte meer omvatten dan dat, zodat een veroordeling voor het tenlastegelegde kan volgen. De OvJ heeft daarbij verwezen naar een uitspraak van de Hoge Raad van 11 november 2014.

Standpunt verdediging

De raadsman heeft vrijspraak bepleit en daartoe aangevoerd dat verdachte het oogmerk had om zich zonder volledige betaling de beschikking te verzekeren over de tenlastegelegde goederen en/of diensten.

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt vast dat verdachte zijn deel van de overeenkomsten, de betaling, steeds niet volledig is nagekomen, hetgeen een gevolg lijkt te zijn van een slechte financiële positie. Naar het oordeel van de rechtbank staat met het niet volledig nakomen in de vorm van een betaling niet vast dat verdachte van meet af aan het oogmerk had de overeenkomsten niet na te komen, zoals de officier van justitie heeft betoogd.

Hooguit kan gezegd worden dat verdachte als ondernemer verkeerde keuzes heeft gemaakt en te lang bleef vertrouwen op een goede afloop. Het oogmerk van wederrechtelijke bevoordeling op het moment van het aangaan van de overeenkomsten, kan naar het oordeel van de rechtbank niet uit de bewijsmiddelen volgen. Dat verdachte er - achteraf bezien – wellicht beter aan had gedaan deze overeenkomsten niet te sluiten kan niet leiden tot het oordeel dat hij aangevers heeft opgelicht.

Van oplichting in de zin van artikel 326 Sr is daarom naar het oordeel van de rechtbank geen sprake. Volgens de rechtbank dient verdachte van het tenlastegelegde te worden vrijgesproken.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft geen melding gedaan van zijn voornemen om grond op het gebied toe te passen, terwijl hij daartoe op grond van het Besluit bodemkwaliteit wel was gehouden

Rechtbank Den Haag 3 maart 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:2215

Aan verdachte is overtreding van artikel 37 lid 1 Besluit bodemkwaliteit en artikel 13 Wet bodembescherming ten laste gelegd.

Vrijspraak feit 2

Artikel 13 van de Wet bodembescherming (hierna: Wbb) luidde ten tijde van de bewezenverklaarde feiten als volgt: “ieder die op of in de bodem handelingen verricht als bedoeld in de artikelen 6 tot en met 11 en die weet of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door die handelingen de bodem kan worden verontreinigd of aangetast, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd, teneinde die verontreiniging of aantasting te voorkomen, dan wel indien die verontreiniging of aantasting zich voordoet, de bodem te saneren of die aantasting en de directe gevolgen daarvan te beperken en zoveel mogelijk ongedaan te maken. Indien de verontreiniging of aantasting het gevolg is van een ongewoon voorval, worden de maatregelen onverwijld genomen.”

De Wbb stelt regels om de bodem te beschermen in het belang van de bescherming van het milieu. Artikel 13 Wbb betreft een zorgplichtbepaling, bestaande uit het nemen van preventieve maatregelen om verontreiniging of aantasting van de bodem te voorkomen indien de veroorzaker weet of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat de bodem kan worden verontreinigd. Voorts geldt ingevolge artikel 13 Wbb de plicht voor de veroorzaker om, als al sprake is van verontreiniging, alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd om de verontreiniging of de aantasting en de directe gevolgen daarvan te beperken en zoveel mogelijk ongedaan te maken. Het gaat derhalve om een dubbele zorgplicht.

Het gaat bij artikel 13 Wbb derhalve om de vraag of de handelingen, in dit geval het toepassen van grond, bodemverontreiniging en/of aantasting kán veroorzaken.

Het voorgaande betekent dat verdachte in de eerste plaats zich ervan dient te vergewissen dat door dat handelen de bodem niet verontreinigd zou kunnen worden. Ten tweede diende verdachte er na het toepassen van de grond op de bodem er alles aan te doen om – na de ontdekking van de verontreiniging – de gevolgen van de verontreiniging zoveel mogelijk te beperken.

Eerste zorgplicht

De eerste zorgplicht ziet op twee componenten: de toe te passen grond en de bodem waarop de grond wordt toegepast. Uit onderzoek voorafgaand aan het toepassen van de grond bleek dat de toe te passen grond de kwaliteit ‘Wonen’ bezat. Vervolgens diende verdachte zich ervan te vergewissen dat door het toepassen van de partij grond van de kwaliteit ‘Wonen’ de bodem niet verontreinigd zou worden. In dat kader overweegt de rechtbank dat uit het verhoor van verdachte van 19 juni 2012 volgt dat de verantwoordelijk ambtenaar bij de gemeente Rotterdam, de heer betrokkene, aan verdachte heeft meegedeeld dat de bodem waarop de grond toegepast zou worden industrieterrein was en dat daarom de grond met de kwaliteit ‘Wonen’ toegepast mocht worden. Betrokkene heeft dit tijdens zijn verhoor van 29 mei 2012 bevestigd. De rechtbank is, gelet op de mededeling van de ambtenaar van de gemeente Rotterdam, van oordeel dat verdachte in voldoende mate de eerste zorgplicht van artikel 13 Wet bodembescherming heeft vervuld.

Tweede zorgplicht

Voor beantwoording van de vraag of verdachte heeft voldaan aan tweede zorgplicht die uit artikel 13 van de Wet bodembescherming voortvloeit – of na de verontreiniging van de bodem al het noodzakelijke is gedaan – is van belang of de bodem ook daadwerkelijk is verontreinigd door het handelen van verdachte. De rechtbank overweegt daartoe als volgt.

Ten tijde van het toepassen van de grond door verdachte op 18 januari 2012 tot en met 19 januari 2012 gold het Besluit bodemkwaliteit. Op grond van voornoemd besluit mocht de toe te passen grond de maximale waarden die gelden voor de daar geldende bodemfunctieklassen ‘Achtergrondwaarden’ (artikel 56), ‘Wonen’ en ‘Industrie’ (artikel 59) niet overschrijden. In voornoemde periode was evenwel door het bevoegd gezag nog geen gebiedskaart ten aanzien van gebied, waartoe adres 2 en adres 3 behoren, met daarop bodemkwaliteitsklassen vastgesteld. Het Besluit bodemkwaliteit voorziet in een dergelijke situatie en schrijft dan voor dat de bodemkwaliteitsklasse wordt vastgesteld door de toepasser. Uitgangspunten daarbij zijn de waarden van het gebied zoals die blijken uit de toen geldende Nota Actief bodem- en Bouwstoffenbeheer 2002 (hierna: Nota van 2002).

In het aanvullend proces-verbaal AH-104 van 23 januari 2014 komt verbalisant tot de conclusie dat het gebied op basis van de waarden zoals genoemd in de Nota van 2002 de kwalificatie ‘Industrie’ zou krijgen. Deze Nota was (uiterlijk) geldig tot 16 april 2012, derhalve tot na de ten laste gelegde periode. Het feit dat de ‘Ontwerpnota Actief Bodem- en Baggerbeheer Rotterdam’, die pas in 2013 door het bevoegd gezag is vastgesteld, de bodemkwaliteitsklasse Achtergrondwaarde toekent aan het gebied, doet daar niet aan af. Op basis van voornoemd proces-verbaal kan voorts worden vastgesteld dat de waarden van de door verdachte toegepaste grond niet de maximale waarden overschrijden die gelden voor ‘Industrie’ of ‘Wonen’. . Nu voor de ontvangende bodem in de ten laste gelegde periode de waarde ‘Industrie’ gold, kan niet gezegd worden dat deze bodem door het handelen van verdachte is verontreinigd.

De rechtbank acht gelet op het voorgaande niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte in strijd met artikel 13 van de Wet bodembescherming heeft gehandeld. Derhalve zal de rechtbank verdachte vrijspreken van dit haar tenlastegelegde feit.

Gezien het voorgaande behoeven de ter terechtzitting door de raadsman gevoerde verweren geen bespreking.

Feit 1

Over de feiten bestaat geen discussie. Verdachte heeft in opdracht van de gemeente Rotterdam in de periode van 18 januari 2012 tot en met 20 januari 2012 2.676m3 grond toegepast te Rotterdam zonder dat het voornemen daartoe ten minste vijf werkdagen tevoren was gemeld aan het bevoegde gezag.

De verdediging heeft aangevoerd dat verdachte in opdracht van de gemeente Rotterdam handelde en dat daarom niet verdachte maar de gemeente Rotterdam als toepasser in de zin van artikel 42 van het Besluit bodemkwaliteit aangemerkt dient te worden.

De rechtbank verwerpt dit verweer en overweegt daartoe als volgt. Op grond van artikel 1 van het Besluit bodemkwaliteit wordt onder toepassen verstaan: het aanbrengen, verspreiden of tijdelijk opslaan van grond, alsmede het laten verrichten daarvan. Oftewel, er kunnen meerdere toepassers zijn die op grond van artikel 42 van het Besluit bodemkwaliteit verplicht zijn om een voornemen tot het toepassen van grond binnen vijf dagen te melden. Artikel 4, vijfde lid, van het Besluit bodemkwaliteit bepaalt kort gezegd dat als een van de toepassers een melding doet, de melding voor alle toepassers geldt.

In onderhavige situatie bestond aldus voor zowel de gemeente Rotterdam als voor verdachte een eigen verantwoordelijkheid en verplichting om het voornemen te melden. Verdachte noch de gemeente Rotterdam hebben evenwel tevoren een melding gedaan.

De rechtbank acht niet bewezen dat verdachte tezamen en in vereniging geen melding heeft gedaan. Immers, ieder van de toepassers heeft een eigen verantwoordelijkheid om de melding te doen.

De rechtbank acht voorts bewezen dat de Grondbank het feit opzettelijk heeft gepleegd. In dit verband geldt dat voor het bewijs van opzet in het economisch strafrecht kleurloos opzet voldoende is, hetgeen betekent dat het voor de beoordeling van dit feit niet van belang is of verdachte wel of niet wist dat hij de melding moest doen.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte grond heeft toegepast zonder voorafgaande een melding te doen overeenkomstig artikel 42 van het Besluit bodemkwaliteit.

Verontschuldigbare rechtsdwaling?

De raadsman heeft aangevoerd dat er sprake is van verontschuldigbare rechtsdwaling omdat de verdachte handelde op basis van een onjuist advies van het bevoegd gezag.

Dit verweer treft geen doel. Vooropgesteld moet worden dat voor het slagen van een beroep op afwezigheid van alle schuld wegens dwaling ten aanzien van de wederrechtelijkheid van het bewezen verklaarde feit, vereist is dat aannemelijk is dat een verdachte heeft gehandeld in een verontschuldigbare onbewustheid ten aanzien van de ongeoorloofdheid van de hem verweten gedraging (vgl. HR 23 mei 1995, NJ 1995, 631). Van een zodanige onbewustheid kan slechts sprake zijn, indien de verdachte ten tijde van het begaan van het feit in de overtuiging verkeerde, dat zijn gedraging niet ongeoorloofd was. Daarbij kan van belang zijn dat de verdachte is afgegaan op een in redelijkheid vertrouwenwekkend advies over de straffeloosheid van het gedrag.

Het feit dat de gemeente Rotterdam de opdrachtgever was, ontslaat verdachte niet van haar wettelijke verplichting om vijf dagen voorafgaand aan het voornemen van het toepassen van de grond dit aan het desbetreffende bevoegde gezag (zijnde het meldpunt bodemkwaliteit) te melden. Dat het bevoegde gezag onderdeel uitmaakt van de gemeente Rotterdam doet daar niets aan af. Verdachte heeft ter zitting verklaard dat hij wist dat er gemeld moest worden maar dat omdat ook de gemeente Rotterdam en dus het bevoegd gezag betrokken was bij de toepassing, hij er van uit ging dat hij niet meer hoefde te melden. Het feit dat verdachte in de veronderstelling verkeerde dat de gemeente de melding zou doen dan wel dat melding niet langer nodig was kan echter geen gerechtvaardigd beroep op rechtsdwaling doen ontstaan, nu verdachte had moeten verifiëren of die melding ook daadwerkelijk was gedaan dan wel of het niet langer noodzakelijk was dat er gemeld zou moeten worden.

Bewezenverklaring

Het opzettelijke overtreding van een voorschrift, gesteld krachtens artikel 12a van de Wet bodembescherming, begaan door een rechtspersoon.

Strafoplegging

De rechtbank rekent het verdachte aan dat hij, als professionele speler op het gebied van grondwerkzaamheden, zich bij zijn werkzaamheden onvoldoende heeft bekommerd om de milieuvoorschriften.

De rechtbank ziet in de door verdediging aangevoerde omstandigheden - het handelen van de gemeente Rotterdam en de onduidelijkheid van de complexe regelgeving -, geen aanleiding tot strafvermindering. Wel ziet de rechtbank in de omstandigheid dat verdachte van feit 2 wordt vrijgesproken, aanleiding om een lagere geldboete op te leggen dan door de officier van justitie is geëist. Om de verdachte er in de toekomst van te weerhouden opnieuw strafbare feiten te plegen, zal een deel van de geldboete voorwaardelijk worden opgelegd.

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een geldboete van € 5.000 waarvan € 2.500 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

OM niet-ontvankelijk: met beslissing om in de zaak tegen verdachte, die éénmalig een vervalst horloge te koop heeft aangeboden/in voorraad heeft gehad, tot strafrechtelijke handhaving over te gaan zijn de beginselen van behoorlijke procesorde geschonden

Rechtbank Den Haag 18 februari 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:1740

Aan de verdachte is ten laste gelegd dat hij op of omstreeks 1 juli 2013 te 's­-Gravenhage opzettelijk valse, vervalste of wederrechtelijk vervaardigde merken, te weten een of meerdere horloge(s) voorzien van het merk Omega, heeft ingevoerd, doorgevoerd, uitgevoerd, verkocht, te koop heeft aangeboden en/of heeft afgeleverd, uitgedeeld en/of in voorraad heeft gehad (artikel 337 lid 1 ahf/ond a Sr).

Niet-ontvankelijkheid

Ter terechtzitting heeft de raadsman van de verdachte, mr. F.G.L. van Ardenne, bepleit dat het OM niet-ontvankelijk in de vervolging dient te worden verklaard, nu ten onrechte is overgegaan tot strafrechtelijke handhaving terwijl civielrechtelijke handhaving was geïndiceerd.

De politierechter heeft acht geslagen op de Aanwijzing intellectuele-eigendomsfraude. De Aanwijzing moet worden beschouwd als recht in de zin van art. 79 RO. Dat betekent dat het Openbaar Ministerie in beginsel aan het in de Aanwijzing verwoorde beleid mag worden gehouden en dat door de rechter kan worden getoetst of de in de specifieke zaak gevolgde rechtsgang — mede bezien in het licht van dat beleid — aan de beginselen van behoorlijk strafprocesrecht voldoet. Bij de thans voorliggende vraag of bij de vervolgingsbeslissing één of meer van die beginselen zijn geschonden, dient de politierechter rekening te houden met de uit het opportuniteitsbeginsel voortvloeiende beleidsvrijheid van het Openbaar Ministerie, in die zin dat het zich daarbij dient te beperken tot marginale toetsing. Dat betekent dat de politierechter (slechts) kan beoordelen of het Openbaar Ministerie in redelijkheid tot zijn vervolgingsbeslissing heeft kunnen komen.

Volgens de Aanwijzing is met betrekking tot de keuze voor een civielrechtelijke of strafrechtelijke aanpak het uitgangspunt dat bij de bestrijding van inbreuken op door intellectuele eigendomsrechten beschermde werken handhaving door de rechthebbende zelf voorop dient te staan (civielrechtelijke weg). Aangezien echter bij intellectuele eigendomsfraude vaak ook het algemeen belang in het geding is, moet volgens de Aanwijzing met name daarbij worden aangeknoopt als het gaat om de vraag in welke gevallen het strafrecht voor toepassing in aanmerking komt. Volgens de Aanwijzing impliceert dit dat het privaatrecht voor die gevallen in beginsel niet het (enige) primaire handhavingssysteem is.

De Aanwijzing bevat een opsomming van gevallen waarin het algemeen belang in het geding kan zijn, te weten:

• Bedreiging van de volksgezondheid of de veiligheid van de samenleving;
• Het bestaan van aanwijzingen van betrokkenheid van criminele organisaties of georganiseerde criminaliteit;
• Grootschalige namaak en piraterij, gepleegd in beroep of bedrijf, die de markt verstoren;
• Recidive;
• Niet voldoen aan transactievoorstel van de Officier van Justitie ex. art. 74 van het Wetboek van Strafrecht.

Aan verdachte wordt verweten dat hij éénmalig een vervalst horloge voorzien van het merk Omega te koop heeft aangeboden dan wel in voorraad heeft gehad.

Dat de verdachte door aldus te handelen de volksgezondheid of de veiligheid van de samenleving heeft bedreigd is gesteld noch gebleken. Evenmin kan uit het dossier blijken dat voormeld handelen is gepleegd in het kader van beroep of bedrijf. Weliswaar bevat het dossier aanwijzingen dat verdachte vaker soortgelijke horloges te koop aanbiedt (onder meer op 10 juli 2013) maar dat – zoals de Aanwijzing vereist – sprake is van grootschalige en zeer verspreid voorkomende inbreuken waar verdachte minimaal € 1.000 omzet per maand mee heeft, is op geen enkele wijze aannemelijk geworden. Ook voor betrokkenheid van criminele organisaties of georganiseerde criminaliteit is geen enkele aanwijzing. Aan de verdachte is geen transactievoorstel gedaan, zodat ook geen sprake is geweest van het niet voldoen daaraan.

Voor wat betreft recidive stelt de politierechter vast dat het tenlastegelegde – indien bewezenverklaard – heeft plaatsgevonden binnen (de door de Aanwijzing genoemde termijn van) vijf jaar na een eerdere onherroepelijke strafrechtelijke veroordeling, zoals blijkt uit de Justitiële Documentatie d.d. 9 januari 2015 betreffende de verdachte. Dit betreft een veroordeling door de Kantonrechter op grond van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 en een onherroepelijke strafbeschikking voor een winkeldiefstal. Naar het oordeel van de politierechter levert dit – gezien het verschil tussen de typen delicten – op zichzelf geen grond op voor het oordeel dat het algemeen belang in de onderhavige zaak strafrechtelijke vervolging rechtvaardigt. Voorts is gebleken dat verdachte op 3 september 2013 een strafbeschikking heeft gekregen voor overtreding van artikel 337, eerste lid onder a, van het wetboek van Strafrecht, maar nu verdachte tegen deze strafbeschikking verzet heeft ingesteld, zal de politierechter daar geen acht op slaan.

De politierechter concludeert derhalve dat er geen sprake is van één van de in de Aanwijzing genoemde gevallen op grond waarvan kan worden aangenomen dat het algemeen belang in het geding zou zijn gekomen.

Alles overwegende is de politierechter van oordeel dat het openbaar ministerie – gelet op de in de Aanwijzing vermelde criteria voor strafrechtelijke handhaving – niet in redelijkheid tot zijn vervolgingsbeslissing heeft kunnen komen en dat het openbaar ministerie met zijn beslissing om in de zaak tegen de verdachte tot strafrechtelijke handhaving over te gaan de beginselen van behoorlijke procesorde heeft geschonden. Naar het oordeel van de politierechter dient het openbaar ministerie dan ook niet-ontvankelijk in de vervolging van de verdachte te worden verklaard.

De politierechter verklaart het openbaar ministerie niet ontvankelijk in zijn strafvervolging.

Het OM is tegen deze uitspraak in hoger beroep.

Lees hier de volledige uitspraak.

Oud-burgemeesterskandidaat veroordeeld voor medeplichtigheid schending geheimhoudingsplicht

Het Gerechtshof Den Haag heeft vandaag een oud-burgemeesterskandidaat veroordeeld wegens medeplichtigheid aan schending van een geheimhoudingsplicht tot een taakstraf van 60 uur. De verdachte is vrijgesproken van passief ambtelijke corruptie.

Verdachte had in 2012 gesolliciteerd naar de functie van burgemeester van Roermond. Als adviseur van de gemeentelijke vertrouwens(sollicitatie-)commissie trad een wethouder, tevens locoburgemeester op, partijgenoot van de verdachte. Deze adviseur heeft onder meer (nadat de gesprekken met de andere kandidaten waren gevoerd) de verdachte voorafgaand aan diens sollicitatiegesprek geïnformeerd over onderwerpen die aan de orde zouden komen en hem gesuggereerd welke antwoorden hij zou kunnen geven.

Het hof acht zeer aannemelijk dat de verstrekte informatie de verdachte een voorsprong op andere kandidaten heeft gegeven; daarmee heeft de adviseur hem een dienst verleend. Het hof is echter van oordeel dat niet is komen vast te staan dat die dienst is verleend met het oog op een in de toekomst door de verdachte aan deze adviseur te verlenen gunst; daarvan moet sprake zijn, wil het handelen als passief ambtelijke corruptie op grond van het Wetboek van strafrecht strafbaar zijn. Naar het oordeel van het hof kan niet worden uitgesloten dat de adviseur aldus heeft gehandeld om hun beider politieke partij (met de benoeming van de verdachte als burgemeester) een zo sterk mogelijke positie in het binnenlands bestuur in de regio te verschaffen. Daarom wordt de verdachte van die primair tenlastegelegde passief ambtelijke corruptie vrijgesproken.

Het hof is van oordeel dat de adviseur door aldus te handelen zijn geheimhoudingsplicht op grond van de Gemeentewet als lid van de vertrouwenscommissie heeft geschonden. De verdachte is door zijn handelen daaraan medeplichtig geweest.

Bij de straftoemeting heeft het hof betrokken dat de verdachte de integriteit van de benoemingsprocedure ernstige schade heeft berokkend en afbreuk heeft gedaan aan het goede functioneren van het openbaar bestuur. In matigende zin houdt het hof echter rekening met de ingrijpende gevolgen die het gebeurde voor de verdachte heeft gehad.

Bron: de Rechtspraak

Vrijspraak van verdenking valsheid in geschrifte door voormalige gemeente-ambtenaar

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 5 maart 2015, ECLI:NL:RBZWB:2015:1392

Verdachte, een voormalige gemeente-ambtenaar, wordt ervan verdachte dat hij  twee besluiten van het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Goes valselijk heeft opgemaakt of vervalst. Verdachte zou (telkens) valselijk en in strijd met de waarheid een geschrift/document, te weten

• een Besluit tot het verlenen van een gemeentegarantie voor een geldlening van euro 1.400.000,00 van stichting 1; en/of
• een Besluit tot het verlenen van een gemeentegarantie voor een geldlening van euro 6.725.000,00 van stichting 2

hebben opgemaakt, althans laten opmaken en/of ondertekend namens het College van de gemeente Goes als ware die/dat besluit(en) genomen door het College, zulks met het oogmerk om die/dat geschrift(en)/document(en) als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken.

Het standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte het tenlastegelegde feit heeft begaan. Er kan niet worden uitgesloten dat de gang van zaken voorafgaand aan het opmaken van de bewuste besluiten is geweest zoals verdachte heeft verklaard. Verdachte heeft deze besluiten echter namens het college van burgemeester en wethouders ondertekend als concerncontroller. Over het ondertekenen van dergelijke besluiten is in het mandaatbesluit niets opgenomen. In dat geval is alleen het college bevoegd om een besluit te ondertekenen. Verdachte heeft dat bij de politie ook erkend. Ten tijde van het ondertekenen van de besluiten was de functie van verdachte ‘medewerker afdeling Financiën, functie controller’. Hij was in die functie niet bevoegd de  besluiten te ondertekenen. Niet is gebleken dat verdachte op het moment van ondertekenen alsnog gemandateerd was. De enkele stelling ter terechtzitting dat hij een mondeling mandaat zou hebben gekregen is onvoldoende. Geen van de personen die daarover gehoord zijn kan zich van een dergelijk mandaat iets herinneren. Verdachte wist dat hij niet tekenbevoegd was, maar gedreven door de spoedeisendheid van de zaak heeft hij toch getekend. De reden hiervoor was wellicht nobel, maar het gaat om de integriteit van overheidsbeslissingen en om de formele juistheid daarvan. Het feit dat de besluiten door verdachte onbevoegd zijn getekend, maakt dat deze besluiten vals zijn. De delictsomschrijving is daarmee vervuld.

Het standpunt van de verdediging

Verdachte heeft samenvattend verklaard dat hij ter verbetering van de financiële positie van stichting 1 en stichting 2 te Goes het als bestuurslid van deze stichtingen op zich had genomen om onder ongunstige voorwaarden afgesloten leningen waarop gemeentegarantie rustte, om te zetten in leningen met gunstigere voorwaarden. Daartoe had hij aanvragen opgemaakt tot het verkrijgen van gemeentegarantie voor deze nieuwe leningen. Deze aanvragen had hij meegenomen naar de afdeling Financiën van de gemeente Goes, waar hij destijds werkzaam was. Omdat hij het niet integer vond om zelf op deze aanvragen een advies – een primaat – op te stellen had hij zijn leidinggevende verzocht deze aanvragen door een collega te laten behandelen. Dit verzoek werd niet opgepakt, aldus verdachte. De stichtingen hadden enkele ongunstige leningen al opgezegd, zodat deze op bepaalde data moesten worden afgelost. Op 1 maart 2006 moest een lening van stichting 1 worden afgelost. Omdat in februari 2006 de aanvragen nog niet in behandeling waren genomen door een collega, heeft verdachte zich in verband met de inmiddels ontstane spoed genoodzaakt gezien om zelf een primaat op te maken. Hij heeft dit primaat vervolgens op 28 februari 2006 aan de gemeentesecretaris overhandigd met het verzoek om ermee langs de collegeleden te gaan zodat zij het primaat voor akkoord konden paraferen. Op die dag, dinsdag, was er een collegevergadering, zodat alle wethouders aanwezig waren. De burgemeester was er die dag niet. Nadat het primaat voor akkoord geparafeerd terug was gekomen, heeft verdachte de in de tenlastelegging genoemde schriftelijke besluiten opgemaakt en deze namens het college van burgemeester en wethouders, die immers akkoord waren met die besluiten, ondertekend. Vervolgens konden de geldleningsovereenkomsten tussen de bank en stichting 1 en stichting 2 worden ondertekend. De geldleningsovereenkomsten waren al door de bank als eerste getekend. Na het opmaken van de besluiten zijn de geldleningsovereenkomsten vervolgens door de burgemeester en daarna door bestuursleden van de stichtingen getekend. Toen er voor de stichtingen getekend moest worden begreep hij dat daarvoor door twee bestuursleden moest worden getekend. Nadat de voorzitter van de stichtingen had getekend, heeft hij in verband met spoed daarom zelf als tweede bestuurslid de geldleningsovereenkomsten getekend.

De verdediging heeft onder meer naar voren gebracht dat door het vroegtijdig aflossen van de ongunstige leningen en het vervangen van die leningen met gunstigere condities, verdachte de stichtingen en daarmee ook de gemeente een dienst heeft bewezen. Omdat op de oude leningen al een gemeentegarantie rustte, was garantieverlening voor de vervangende leningen volgens de kaderregeling vanzelfsprekend. Er was alleen voordeel voor de gemeente dus het lag voor de hand dat er door de collegeleden zou worden getekend. Verdachte heeft niet getracht zijn handelswijze te verhullen. Daarbij ligt het niet voor de hand dat de burgemeester de geldleningsovereenkomsten zou tekenen indien er geen onderliggend document, dus het primaat met daarop de parafen van de wethouders, was bijgevoegd. Het is veel logischer dat de burgemeester juist beter heeft gekeken omdat hij niet aanwezig was toen het primaat langs ging. Er moet daarom van uitgegaan worden dat er een primaat was.

Uit het dossier blijkt dat de toenmalige burgemeester en een wethouder verklaren dat het niet vreemd is dat verdachte de besluiten heeft ondertekend, maar het blijft onbekend of verdachte tekenbevoegd was.

Verdachte had geen motief om de bedoelde besluiten valselijk op te maken. Het risico dat hij daardoor zou lopen, het verlies van zijn baan, zou hij nooit genomen hebben.

Verdachte heeft in het belang van de gemeente snel moeten handelen. Door de spoedprocedure zijn wat onvolkomenheden in het dossier te vinden. Er zijn rechtsgeldige besluiten genomen. Verdachte heeft zich niet schuldig gemaakt aan valsheid in geschrift, zodat hij dient te worden vrijgesproken.

Het oordeel van de rechtbank

Verdachte was in de tenlastegelegde periode bij de gemeente Goes werkzaam was als medewerker van de afdeling Financiën, in de functie van controller. Uit de verklaringen van verdachte en diverse getuigen komt naar voren dat de procedure voor het aanvragen van een gemeentegarantie als volgt was. De binnengekomen aanvraag werd door de afdeling Post en Archief doorgestuurd naar de afdeling Financiën. Daar werd de aanvraag toebedeeld aan een medewerker, die een voorstel tot besluit – een primaat – opstelde voor het college van burgemeester en wethouders. Het college kon het primaat paraferen voor ‘akkoord’ of ‘bespreken’. In het eerste geval werd de aanvraag conform het primaat afgehandeld en werd het besluit opgemaakt. Er bestond ook een spoedprocedure, waarin dezelfde stappen werden doorlopen. Een besluit kreeg een besluitnummer en werd aan de besluitenlijst toegevoegd. De besluitenlijst kwam aan de orde in de collegevergadering.

Verdachte heeft verklaard dat hij de aanvraag, het primaat en ook de besluiten zelf heeft opgemaakt.

De rechtbank stelt vast dat de aanvraag voor het verkrijgen van gemeentegarantie voor leningen voor stichting 1 en naam stichting 2 bij de gemeente noch bij stichting 1 en stichting 2 is  aangetroffen. Bij de gemeente is evenmin het primaat aangetroffen. De enige stukken die zijn teruggevonden bij de stichtingen en de gemeente met betrekking tot de leningen en de gemeentegarantie zijn de twee in de tenlastelegging genoemde door verdachte opgemaakte en ondertekende besluiten, de twee geldleningsovereenkomsten tussen de bank en stichting 1 en stichting 2, en correspondentie tussen verdachte en de bank.

De geldleningsovereenkomsten zijn in verband met de borgtochtverklaring ondertekend door de burgemeester, en verder door de directeur van de Nederlandse Waterschapsbank en door de voorzitter en verdachte namens stichting 1 en stichting 2.

De rechtbank stelt vast dat de stellingen van verdachte over de door hem opgemaakte aanvraag, het door hem opgemaakte primaat en de gevolgde procedure op basis van het dossier niet kunnen worden weerlegd. Hoewel ten tijde van het ontdekken van het bestaan van de gemeentegarantie op de leningen van de bank aan de stichting 1 en de stichting 2 mogelijk de indruk bestond dat door toedoen van verdachte nieuwe leningen waren verstrekt aan deze stichtingen, waarmee een uitbreiding van de liquide middelen van deze stichtingen had plaatsgevonden, is uit het dossier gebleken dat de op 28 februari 2006 verstrekte leningen eerder afgesloten duurdere (klim)leningen moesten vervangen. In de notulen van vergaderingen van de stichtingen blijkt dat over het vervangen van de bestaande leningen werd gesproken en dat verdachte de taak van het vervangen van deze leningen voor leningen tegen lagere rentetarieven op zich had genomen. Uit jaarstukken van de stichting 2 blijkt dat met een van de nieuwe leningen van de bank in drie tranches daadwerkelijk drie oude leningen zijn afgelost.

De omzetting van de oude leningen in nieuwe leningen tegen lagere rentetarieven was in het voordeel van de stichtingen en daarmee ook in het voordeel van de gemeente die borg stond voor de oude leningen. Daarbij komt dat in de kaderregeling op dit punt is opgenomen dat een gemeentegarantie opnieuw wordt verleend voor een lening, indien deze lening een oudere lening waarvoor gemeentegarantie is verleend vervangt.

Gelet op deze omstandigheden kan niet worden uitgesloten dat het college een primaat waarin dit was verwoord voor akkoord zou paraferen. Voorts kan niet met voldoende zekerheid worden vastgesteld dat er geen primaat is geweest en dat geen sprake is geweest van ondertekening door collegeleden. De collegeleden hebben hier weliswaar geen herinnering aan maar dit kan worden veroorzaakt door het lange tijdsverloop en het feit dat het, tegen de achtergrond van het financiële voordeel voor de gemeente bij de besluitvorming, geen risicovolle besluitvorming betrof. De rechtbank gaat er dan ook van uit dat er een primaat is geweest. Nadat het primaat was ondertekend heeft verdachte zelf de in de tenlastelegging genoemde besluiten opgemaakt.

De burgemeester heeft de geldleningsovereenkomsten van de stichtingen met de bank in verband met de borgstelling door de gemeente ondertekend. Niet kan worden vastgesteld welke onderliggende stukken de burgemeester voorafgaand aan het ondertekenen heeft gezien. Gelet op de afgelegde getuigenverklaringen over de werkwijze van de burgemeester acht de rechtbank het  zeer waarschijnlijk dat hij de besluiten heeft gezien, en mogelijk ook het primaat.

Gezien het voorgaande kan naar het oordeel van de rechtbank niet met voldoende zekerheid worden uitgesloten dat de aanvraag en het primaat, die weliswaar niet zijn aangetroffen, wel hebben bestaan. De rechtbank gaat dan ook uit van het bestaan van deze stukken.

Gelet op het voorgaande stelt de rechtbank vast dat op de in de tenlastelegging genoemde besluiten inhoudelijk en voor akkoord is beslist door het college. In die zin is sprake geweest van rechtsgeldige besluiten.

Het verwijt dat verdachte wordt gemaakt is dat hij de besluiten valselijk en in strijd met de waarheid heeft opgemaakt. Dat is naar het oordeel van de rechtbank, gelet op genoemde rechtsgeldigheid, niet het geval geweest. Voor zover verdachte in zijn toenmalige functie, bij gebreke van een (schriftelijk) mandaat, niet bevoegd was om de besluiten namens het college van burgemeester en wethouders te ondertekenen, maakt dit de inhoud van de besluiten niet vals.

De conclusie van het voorgaande is dat verdachte bij gebrek aan wettig bewijs zal worden vrijgesproken

De rechtbank spreekt verdachte vrij van het tenlastegelegde feit.

Lees hier de volledige uitspraak.

Openbaar ministerie niet ontvankelijk verklaard in milieuwetgeving zaak

Het gerechtshof Amsterdam heeft afgelopen vrijdag het openbaar ministerie niet ontvankelijk verklaard in zijn vervolging van een verdachte, aangezien in deze zaak het proces-verbaal van de politie niet naar waarheid is opgemaakt. De belangen van de verdachte zijn daardoor onherstelbaar geschaad. De zaak gaat over een overtreding van de milieuwetgeving. De rechtbank heeft de verdachte eerder veroordeeld tot een geldboete van 10.000 euro, waarvan 5.000 euro voorwaardelijk, met een proeftijd van twee jaar.

Geen correcte kenbron

De verdachte, een vennootschap, is beschuldigd van de overtreding van diverse, het milieu beschermende regels. Het proces-verbaal dat naar aanleiding van een controle op haar terrein is opgemaakt, is bewust onvolledig en niet naar waarheid opgemaakt. De inhoud van het proces-verbaal in deze zaak is daarom niet de correcte kenbron waarop alle betrokken partijen in het strafproces moeten kunnen vertrouwen.

Geen zuiver oordeel

Er kan niet meer worden achterhaald wat exact de situatie was ten tijde van de pleegdatum. De betreffende verbalisant heeft pas jaren na dato enige openheid van zaken gegeven.

De verdachte kan zich daarom niet behoorlijk tegen de beschuldiging verdedigen en het hof kan zich geen zuiver oordeel vormen over de situatie zoals die was op het moment van de controle.

De verdachte is hierdoor zodanig in haar belangen geschaad, dat naar het oordeel van het hof een eerlijk proces niet meer mogelijk is. Bovendien is door dit zeer onzorgvuldig en niet integer optreden van het opsporingsapparaat het vertrouwen in de rechtspleging in aanzienlijke mate geschonden.

Het hof heeft aan dit vormverzuim in het vooronderzoek de meest vergaande sanctie verbonden: de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie.

Bron: de Rechtspraak

Veroordeling directeur kinderopvang voor subsidiefraude

Rechtbank Gelderland 24 februari 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:1295 

Op 1 april 2007 heeft stichting (hierna: bedrijf) een subsidieaanvraag ingediend voor het project Kinderopvang Natuurlijk Beter bij het Agentschap SZW. De aanvraag is ondertekend door medeverdachte, algemeen directeur. Bij brief van 3 juli 2007 geeft medeverdachte aan dat verdachte (hierna: verdachte) is benoemd tot projectleider van het project Kinderopvang Natuurlijk Beter en dat hij de contacten met het Agentschap SZW zal onderhouden. Bij beschikking van 31 juli 2007 heeft het Agentschap SZW een subsidie met projectnummer 2007/K02/0027 verleend aan bedrijf. De uiteindelijke startdatum van het project was 21 november 2007 en de einddatum 21 mei 2009. Bij brief van 9 oktober 2009 heeft verdachte aan het Agentschap SZW aangegeven dat per 1 januari 2009 alle activiteiten vanuit bedrijf zijn overgeheveld naar de bedrijf bedrijf werd bestuurd door verdachte en medeverdachte. Verdachte was verantwoordelijk voor de financiële zaken en projecten.

Op 16 juni 2008 heeft bedrijf een subsidieaanvraag ingediend voor het project Pedagogisch ondersteuningspunt. Bij beschikking van 15 oktober 2008 heeft het Agentschap SZW een subsidie met projectnummer 2008/K03/0035 verleend aan bedrijf. De startdatum van het project was 1 januari 2009 en de einddatum van het project was 1 juli 2010. bedrijf werd vanaf 1 december 2007 onder meer bestuurd door verdachte.

Aanleiding voor het strafrechtelijk onderzoek was een MMA-melding van 8 juni 2010 inhoudende dat verdachte en een mevrouw medeverdachte fraude plegen met subsidiegelden. Het geld zou zijn verkregen van SZW en bestemd zijn voor verschillende onder andere op kinderen gerichte fondsen en opvangcentra. Medio december 2010 werd verbalisant benaderd door mevrouw naam 4 van SZW die van een journaliste in het Veluwse werkgebied een gelijkluidend bericht had ontvangen. De veredeling van deze informatie heeft uiteindelijk geleid tot een aangifte van het Agentschap SZW op 15 september 2011. Vervolgens is een opsporingsonderzoek opgestart door de Sociale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (SIOD).

Verdachte wordt ervan verdacht zich in zijn hoedanigheid als directeur van een kinderopvang enkele jaren schuldig te hebben gemaakt aan subsidiefraude.

Standpunt verdediging

Ontvankelijkheid OM

De raadsvrouw heeft betoogd dat het OM niet-ontvankelijk moet worden verklaard in zijn vervolging en  heeft aangevoerd dat het gaat om een te verwaarlozen benadelingsbedrag van ongeveer € 1.600. Een sepot of een transactie had in de ogen van de raadsvrouw recht gedaan aan de zaak.

Daarnaast had het tijdsverloop van de zaak in samenhang met de negatieve aandacht in de media en het feit dat de aangifte bij het Agentschap SZW – in de woorden van de raadsvrouw – ‘er uit is getrokken’ aanleiding moeten zijn om te komen tot een intrekking van de dagvaarding en tot een sepot van de strafzaak.

Geldigheid dagvaarding

De raadsvrouw heeft betoogd dat de dagvaarding nietig verklaard moet worden. In het bijzonder heeft de raadsvrouw aangevoerd dat gelet op de verschillende insteek in feit 1 en feit 2 het een zoekplaatje is geworden waartegen de verdediging zich te verdedigen heeft en dat de beweerdelijke falsificaties met betrekking tot bijvoorbeeld medewerker 1 in feit 1 een andere gedocumenteerde bewijsbasis hebben dan in feit 2.

Vrijspraak

De raadsvrouw heeft zich voorts op het standpunt gesteld dat verdachte voor de tenlastegelegde feiten moet worden vrijgesproken.

Standpunt OM

Ontvankelijkheid OM

Gelet op het opportuniteitsbeginsel, verband houdende met het vervolgingsmonopolie van het OM, is het aan het OM om te beslissen of tot vervolging van een verdachte wordt overgegaan. De OvJ heeft ter zitting aangegeven dat hij wat het benadelingsbedrag betreft uitgegaan is van een benadelingsbedrag van ten minste € 77.800. Daarnaast heeft de OvJ meegewogen dat het hier gaat om gemeenschapsgeld dat niet is aangewend voor het doel waarvoor de subsidie diende. Ten slotte is een negatief gevolg van de zaak, aldus de OvJ, dat niet is uit te sluiten dat de controle van dergelijke subsidierelingen verscherpt moet worden. Dit heeft tot gevolg dat de hiermee verband houdende extra uitgaven uiteindelijk verdisconteerd worden in de kosten van kinderopvang.

Beslissing inzake het bewijs

De officier van justitie heeft gesteld dat wettig en overtuigend bewezen kan worden geacht dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het onder 1 primair en 2 primair tenlastegelegde.

Oordeel rechtbank

Ontvankelijkheid OM

De rechtbank is niet gebleken dat het openbaar ministerie de grenzen van de vrijheid die het heeft om tot vervolging van een verdachte over te gaan, heeft overschreden. De officier van justitie heeft derhalve kunnen komen tot de onderhavige vervolgingsbeslissing en is ontvankelijk in de vervolging van verdachte.

Geldigheid dagvaarding

De rechtbank is van oordeel dat het op basis van de dagvaarding in combinatie met de inhoud van het dossier voor verdachte duidelijk moet zijn geweest waartegen hij zich diende te verdedigen. In feit 1 is – kort weergegeven – het valselijk opmaken van urenverantwoordingsformulieren van verschillende werknemers tenlastegelegd. In feit 2 is – kort weergegeven – het gebruik van (onder meer) valselijk opgemaakte / vervalste eindverantwoordingsformulieren ten laste gelegd. Het moet duidelijk zijn dat het hier in de eerste plaats verschillende strafbare feiten betreft, te weten enerzijds het misdrijf van artikel 225 lid 1 en anderzijds artikel 225 lid 2 van het Wetboek van Strafrecht. Daarnaast verschillen de diverse formulieren waar het gaat om het doel dat ze uiteindelijk dienen. Van een nietige dagvaarding is geen sprake. De rechtbank verwerpt dan ook het verweer van de raadsvrouw.

Beslissing inzake het bewijs

Tijdens de looptijd van de in het geding zijnde subsidieprojecten was verdachte directeur van aanvankelijk stichting en later bedrijf. In deze hoedanigheid had hij feitelijke zeggenschap over de gedragingen verricht door voornoemde rechtspersonen en was hij bij uitstek bevoegd en redelijkerwijs gehouden om maatregelen te nemen ter voorkoming van deze strafbare gedragingen. Hij wist dat er meer uren aan het agentschap werden verantwoord dan er in werkelijkheid zijn gewerkt. Verdachte heeft daarmee als feitelijk leidinggever opzet gehad op het valselijk opmaken van verantwoordingsformulieren en het voorhanden hebben van valselijk opgemaakte verantwoordingsformulieren en eindverantwoording.

Bewezenverklaring

Feit 1 primair: valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, aan het plegen van welke strafbare gedragingen hij, verdachte, telkens opdracht of feitelijk leiding heeft gegeven

Feit 2 primair: opzettelijk gebruik maken van een vals of vervalst geschrift, als bedoeld in artikel 225, eerste lid, van het Wetboek van Strafrecht als ware het echt en onvervalst, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, aan het plegen van welke strafbare gedragingen hij, verdachte, telkens opdracht of feitelijk leiding heeft gegeven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 4 maanden met een proeftijd van 2 jaren en een werkstraf van 240 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak van subsidiefraude

Rechtbank Gelderland 24 februari 2015, ECLI:NL:RBGEL:2015:1294

Uit de stukken heeft de rechtbank de conclusie kunnen trekken dat verdachte in haar hoedanigheid van bestuurder betrokken is geweest bij de bedrijfsvoering van de in de tenlastelegging genoemde ondernemingen. De rechtbank stelt op grond van de stukken tevens vast dat zich in het dossier géén aanknopingspunten bevinden dat verdachte opdracht heeft gegeven tot de tenlastegelegde gedragingen. Met betrekking tot het feitelijk leidinggeven aan de tenlastegelegde feiten overweegt de rechtbank het volgende. Een minimumeis voor bewezenverklaring van feitelijk leiding geven is dat de verdachte, hoewel daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden, maatregelen achterwege laat ter voorkoming dat de verboden gedragingen zich voordoen en dat de verdachte bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat de verboden gedragingen zich voordoen, zodat de verdachte die gedragingen opzettelijk bevordert. De door de getuigen gebruikte bewoordingen zijn te algemeen om de conclusie te kunnen trekken dat het optreden van verdachte aan die minimumeis beantwoordt. Uit de verklaringen van getuigen komt met name de verwijtbare rol van de medeverdachte naar voren. Op grond van de verklaring van de medeverdachte en op basis van de in beslag genomen stukken kan vastgesteld worden dat verdachte slechts in de marge heeft gefigureerd in de gang van zaken rondom de in het geding zijnde projecten en de administratie daarvan.

De rechtbank acht dan ook niet bewezen dat verdachte aan de op de tenlastelegging vermelde verboden gedragingen door bedrijf en/of de stichting feitelijk leiding heeft gegeven of dat zij hiertoe opdracht heeft gegeven. Verdachte zal van de feiten tenlastegelegd onder feit 1 primair en 2 primair dan ook worden vrijgesproken. Evenmin is er voldoende bewijs voor een nauwe en bewuste samenwerking gericht op het plegen van valsheid in geschrifte of het gebruik van valse of vervalste geschriften. De rechtbank zal verdachte derhalve ook vrijspreken van de feiten tenlastegelegd onder 1 subsidiair en 2 subsidiair.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ponzi-fraude: veroordelingen wegens oplichting bij aanbod financiële producten, overtreding van de Wft, bedrieglijke bankbreuk en gewoontewitwassen

Rechtbank Rotterdam 25 februari 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:1357

Verdachte rechtspersoon heeft zich, gedurende een periode van in totaal ruim drieënhalf jaar, schuldig gemaakt aan oplichting en verschillende financiële misdrijven. Kortgezegd komt het erop neer dat verdachte rechtspersoon haar slachtoffers lucratieve financiële producten heeft aangesmeerd, hieruit bestaande dat verdachte rechtspersoon het geld dat de slachtoffers door het oversluiten van een hypotheek bij een bank leenden, zou beleggen of in elk geval zou laten renderen en dat de slachtoffers een maandelijks bedrag van verdachte rechtspersoon zouden krijgen. Dit zou, zo werd door verdachte rechtspersoon beloofd, per saldo leiden tot lagere maandlasten voor de slachtoffers. Het door verdachte rechtspersoon aldus binnengehaalde geld – uiteindelijk een totaalbedrag van bijna 5 miljoen euro – werd echter helemaal niet belegd of in bijvoorbeeld een spaardepot gehouden. Het werd grotendeels gebruikt voor de eigen ‘bedrijfsvoering’ en voor privéuitgaven van de leidinggevenden en hun families. Slechts een bedrag van ruim 1,2 miljoen euro werd terug betaald aan de inlegger. Maar juist daardoor konden de verdachte de schijn ophouden van een bonfida financieel adviseur. Echter, van meet af aan moet het voor de verdachte duidelijk zijn geweest dat het achterwege laten van het beleggen van ingelegde gelden er toe zou leiden dat verdachte rechtspersoon niet zou kunnen voldoen aan haar verplichting om maandelijks een aflossing met rente aan de slachtoffers te betalen. De werkwijze heeft alle kenmerken van een zogeheten piramidespel of Ponzi-fraude: aan de beleggers van het eerste uur kon alleen (een deel van) het ingelegde geld worden terugbetaald doordat nieuwe slachtoffers werden gevonden die hun geld aan verdachte rechtspersoon toevertrouwden.

Aldus heeft verdachte rechtspersoon zich schuldig gemaakt aan de hiervoor bewezen verklaarde feiten. De verdachte heeft, als drijvende kracht en intellect achter de handel en wandel van verdachte rechtspersoon, feitelijke leiding gegeven aan deze verboden gedragingen.

De verdachte heeft zich bovendien schuldig gemaakt aan valsheid in geschrift, door, ter verkrijging van een hypotheek voor zijn echtgenote, een inkomensverklaring daartoe valselijk op te maken, door daarop in strijd met de werkelijkheid een te hoog jaarinkomen in te vullen. Door aldus te handelen heeft de verdachte het vertrouwen dat gesteld mag worden in een dergelijk schriftelijk stuk, dat de basis vormt voor het aangaan van een hypotheekovereenkomst, doelbewust geschonden.

Verdenking

Aan de verdachte is onder 1 primair ten laste gelegd dat hij tezamen en in vereniging met één of meer anderen feitelijk leiding heeft gegeven aan (het medeplegen van) oplichting door verdachte rechtspersoon.

Onder 2 primair is het aantrekken van gelden ten laste gelegd als feitelijke leiding geven aan overtreding van artikel 3:5, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht, in die gevallen waarin de schuldbekentenissen als opvorderbare lening waren aangegaan met niet professionele marktpartijen, aangezien verdachte rechtspersoon daar geen vergunning voor had.

Onder 3 primair: bedrieglijke bankbreuk begaan als (feitelijk) bestuurder bij de rechtspersoon.

Onder 3 subsidiair: het daartoe opdracht geven dan wel feitelijke leidinggeven daaraan.

Onder 3 meer subsidiair: medeplegen van feitelijk leiding geven aan het medeplegen van eenvoudige bankbreuk door verdachte rechtspersoon, bestaande in buitensporige uitgaven ten opzichte van de verdiensten van verdachte rechtspersoon.

Onder 4 is ten laste gelegd het feitelijke leiding geven aan gewoontewitwassen (primair), dan wel het medeplegen van gewoontewitwassen (subsidiair).

Onder 5, tenslotte, is, ten laste gelegd het medeplegen van feitelijke leidinggeven aan hypotheekfraude door het valselijk opmaken van een inkomensverklaring, medegepleegd door verdachte rechtspersoon dan wel het medeplegen daarvan als persoonlijke dader.

Vrijspraak

Naar het oordeel van de rechtbank kan niet bewezen worden dat de verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan, zoals onder 3 primair ten laste is gelegd, bedrieglijke bankbreuk begaan als (feitelijk) bestuurder bij de rechtspersoon verdachte rechtspersoon noch aan, zoals onder 3 subsidiair ten laste is gelegd, het daartoe opdracht geven dan wel feitelijke leidinggeven daaraan. Weliswaar kan worden bewezen dat verdachte rechtspersoon geen (volledige) administratie heeft gevoerd, maar niet bewezen is dat dit niet is gevoerd ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers in het faillissement. De verdachte dient van deze feiten te worden vrijgesproken.

Ook kan niet bewezen worden dat, zoals onder 5 primair ten laste is gelegd, het de rechtspersoon verdachte rechtspersoon is, die zich schuldig heeft gemaakt aan het valselijk opmaken van een inkomensverklaring, aan welke verboden gedraging de verdachte leiding zou hebben gegeven. De verdachte dient van het feitelijke leidinggeven aan dit feit te worden vrijgesproken.

Standpunt verdediging

De verdachte heeft ontkend dat hij feitelijk leiding heeft gegeven en dat hij de aangevers van feit 1 van onjuiste of misleidende informatie heeft voorzien. Hij had geen oogmerk op wederrechtelijke toe-eigening. Hij was er niet van op de hoogte dat de ingelegde gelden voor de bedrijfsvoering werden gebruikt. Namens hem is aangevoerd dat achter de schermen de medeverdachte 1 de onderneming leidde en de gelden van de klanten incasseerde. Van de fraude die verdachte rechtspersoon en medeverdachte 1 pleegden, had hij geen weet. Dat betekent ook dat het geld dat hij van of vanwege verdachte rechtspersoon heeft ontvangen, geen geld is, dat van misdrijf afkomstig is. De inkomensverklaring zoals bedoeld onder 5, tenslotte, is volgens de verdachte niet valselijk opgemaakt

Standpunt OM

De officier van justitie stelt zich op het standpunt dat het ten laste gelegde kan worden bewezen.

Oordeel Rechtbank

De rechtbank acht hetgeen onder 1 primair bewezen, namelijk dat de aangevers door verdachte rechtspersoon zijn bewogen tot afgifte van geldbedragen. De voorwendselen waaronder dit gebeurde waren vals, in die zin dat de aangetrokken gelden in strijd met de voorstelling van zaken niet in depot werden gehouden, maar werden gebruikt voor de bedrijfsvoering. De (mede)verdachten medeverdachte 1, verdachte en medeverdachte 2 hebben binnen verdachte rechtspersoon allen een leidinggevende positie gehad en tezamen en in vereniging bepaalden zij dat de ingelegde gelden werden besteed aan de bedrijfsvoering. Deze vaststellingen zijn voldoende voor het bewijs van het oogmerk van wederrechtelijke toe-eigening. Bewijs dat de verdachte zelf wist dat de kosten van bedrijfsvoering de inkomsten uit provisies en dergelijke te boven gingen, is niet nodig.

Evenmin is bewijs nodig dat de verdachten op de hoogte waren van elk van de bewezenverklaarde gedragingen. Immers, zij waren op de hoogte van het voorkomen van soortgelijke gedragingen en hebben, hoewel daartoe bevoegd en gehouden, maatregelen ter voorkomen daarvan achterwege gelaten. Sterker, zij hebben die gedragingen, voor zover niet concreet dan toch in het algemeen bevorderd.

Eveneens is, onder 2 primair, bewezen dat verdachte rechtspersoon opzettelijk bedrijfsmatig buiten besloten kring opvorderbare gelden heeft aangetrokken van andere dan professionele marktpartijen, terwijl daarvoor geen vergunning was verleend. Immers, een professionele marktpartij is (voor zover hier van belang) een persoon of vennootschap van wie opvorderbare gelden worden aangetrokken indien de eerste vordering dan wel de eerste gezamenlijk verworven vorderingen tezamen ten minste € 50.000,- betreft dan wel betreffen (artikel 3 lid 2, aanhef en onder b van het Besluit definitiebepalingen Wet op het financiële toezicht). Gelet op bovenstaande bewijsoverwegingen en de in Bijlage II opgenomen bewijsmiddelen is bewezen dat 56 personen in de ten laste gelegde periode een storting hebben gedaan van minder dan € 50.000,-, dat dit besloten lag binnen de werkwijze zoals deze door verdachte rechtspersoon werd uitgevoerd en dat zowel medeverdachte 1, verdachte als medeverdachte 2 daarvan wisten en dit ook uitvoerden.

Verder is onder 3 meer subsidiair bewezen dat verdachte rechtspersoon ten opzichte van de inkomsten buitensporig veel geld heeft verteerd aan loonkosten en uitkeringen rekeningcourant, aan kosten van het callcenter in Enschede en het kantoor in Rotterdam en aan autokosten.

Anders dan de officier van justitie heeft gevorderd, is het medeplegen van feitelijke leidinggeven aan gewoontewitwassen doorverdachte rechtspersoon door medeverdachte 1, verdachte en medeverdachte 2, onder 4 primair, bewezen. Immers, uit het bovenstaande is gebleken dat de ingelegde gelden zijn verworven door middel van oplichting en derhalve uit misdrijf afkomstig zijn. Uit in elk geval de boven aangehaalde verklaringen van medeverdachte 1 blijkt dat verdachte rechtspersoon de gelden, zoals deze in bijlage III in het bijzonder zijn bewezen, op haar bankrekening dan wel op de bankrekening van medeverdachte 1 voorhanden heeft gehad en heeft overgedragen door middel van overboekingen en gebruikt voor de bedrijfsvoering. Dit betekent wel dat de rechtbank vrijspreekt van het witwassen van het geld voor zover dit door de (mede)verdachte(n) privé is gebruikt of privé is omgezet door contante opnames.

Wat betreft de concrete verwijten van het witwassen zijn door de verdediging geen verweren gevoerd of standpunten ingenomen die de rechtbank tot een uitdrukkelijke overweging nopen. Wel overweegt de rechtbank, dat aannemelijk is dat medeverdachte 1.

Verdachte en medeverdachte 2 geen opzet hebben gehad op elk van de concrete, in de tenlastelegging genoemde, bedragen. Dit staat echter niet in de weg aan het bewijs van het medeplegen van feitelijke leidinggeven aan gewoontewitwassen. In het kader van het bewijs van medeplegen volstaat wat dit betreft algemene wetenschap.

In dat kader is van belang de verklaring van medeverdachte 4 tegenover de verhorende ambtenaren van de FIOD, waaruit onder meer blijkt dat medeverdachte 2, in verband met de financiële problemen bij verdachte rechtspersoon, geld van klanten op de bankrekening van betrokkene 13 heeft laten storten. Vanaf die rekening werd het geld, na overleg daartoe tussen de verdachte en onder meer diens medeverdachten medeverdachte 4 en medeverdachte 2, verdeeld. Tevens werd er een bedrag gestort op de, destijds bij de verdachte in gebruik zijnde, bankrekening van betrokkene 12.

Wat betreft het ten laste gelegde feit onder 5, de valselijk opgemaakte inkomensverklaring van medeverdachte 5 van € 82.000,-, heeft de raadsman van de verdachte bij pleidooi het volgende aangevoerd.

Medeverdachte 1 kwam met de volgende berekening voor het inkomen van € 82.000:

Maandelijks stort verdachte rechtspersoon van het netto-inkomen van verdachte een bedrag van € 2.250 (wat daadwerkelijk vanaf januari 2006 is ook gedaan). 12 x € 2.250 = € 27.000.

27.000 netto is 54.855 bruto (zie berekening loonwijzer periode 2006), plus het bruto salaris van medeverdachte 5 uit arbeid € 26.675 = € 81.530. Geen 225 Sr. m.b.t. de inkomensverklaring.

Dit verweer mist feitelijke grondslag en wordt verworpen, dus nog los van het feit dat inkomens niet bij elkaar opgeteld behoren te worden en dat de verdachte dat gezien zijn achtergrond als financieel adviseur moet hebben geweten.

Medeverdachte 1 heeft als getuige ter terechtzitting immers ontkent dat hij een dergelijke berekening heeft gemaakt. Er zijn verder geen aanwijzingen die het standpunt van de verdachte ondersteunen. Dat medeverdachte 1 die berekening heeft gemaakt, is derhalve niet aannemelijk geworden. Nu de verdachte ter terechtzitting heeft verklaard dat hij de inkomensverklaring heeft ondertekend, acht de rechtbank bewezen dat hij die verklaring ook heeft ingevuld.

Voorts is het een feit van algemene bekendheid dat een netto salaris van € 27.000,- bruto niet (ruim) het dubbele is. Welke berekeningsmethode de raadsman heeft gebruikt is niet duidelijk. De verwijzing naar de loonwijzer 2006 is onduidelijk en een berekening is niet aan het pleidooi gehecht. Nu ook overigens aanwijzingen ontbreken is derhalve evenmin aannemelijk geworden dat medeverdachte 5 in de genoemde periode weldegelijk een inkomen heeft gehad van € 82.000,-.

Bewezenverklaring

De bewezen feiten leveren op:

Feit 1. primair: Oplichting, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;

Feit 2. Opzettelijke overtreding van artikel 3:5, eerste lid, van de WFT, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;

Feit 3 meer subsidiair: Eenvoudige bankbreuk, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging;

Feit 4 primair: Witwassen, begaan door een rechtspersoon, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd;

Feit 5 subsidiair: Valsheid in geschrift.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 22 maanden.

Daarnaast ontzet de rechtbank de verdachte van de uitoefening van enig beroep in de financiële sector voor de duur van de gevangenisstraf plus drie jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Belgische politie heeft bij het verhoor van de aangehouden verdachte, naar aanleiding van een België gepleegd strafbaar feit, de Salduz voorschriften niet nageleefd

Rechtbank Limburg 17 februari 2015, ECLI:NLRBLIM:2015:1478

Verdachte en zijn twee mededaders, allen 13 jaar, komen met elkaar in contact en maken plannen om de woning van de vader van een van de mededaders (hierna: de zoon) te overvallen. De zoon weet dat zijn vader binnenkort op vakantie gaat en dat in de kluis van zijn vader geld en sieraden liggen. Hij weet ook de code van deze kluis. Kort voor de daadwerkelijke overval op de woning van de vader, hebben verdachte en zijn medeverdachten via Facebook en Whatsapp contact over hoe zij die overval zullen gaan plegen. Zij maken plannen over de aanschaf van stroomstootwapens, pepperspray en bivakmutsen. De zoon koopt voornoemde spullen via internet. Ook spreken zij af hoe zij tijdens de overval te werk zullen gaan, waarbij de zoon al heeft aangegeven dat niet zijn ouders maar wel de oppas in de woning aanwezig is.

Op 28 maart 2014 gaat de zoon de woning van zijn vader binnen. De oppas en zijn jongere broertje (4 jaar) bevinden zich in de woning. Verdachte en zijn mededader bellen aan, waarna de deur door de zoon wordt geopend. Verdachte en zijn mededader betreden de woning en bedreigen de oppas en het jongere broertje. Verdachte gaat, terwijl zijn mededader de oppas en het broertje onder bedwang houdt met een stroomstootwapen, met de zoon naar boven naar de kluis en haalt daaruit geld en sieraden. Als hij met de zoon weer naar beneden komt met de buit, slaat hij met zijn mededader op de vlucht.

Het onderzoek naar de overval is door de Belgische politie gedaan. De Belgische politie heeft echter de Salduz voorschriften niet nageleefd.  Daarop wordt de afhandeling van de zaak overgedragen aan Nederland en wordt verdachte nogmaals, daartoe uitgenodigd door de Nederlandse politie, alsnog gehoord. Ook hierbij worden de Salduz voorschriften niet nageleefd.

Salduz-verweer

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat het Belgische onderzoek door de Nederlandse rechter kan worden geëerbiedigd. Op grond van artikel 359a Sv kan de verklaring afgenomen door de Belgische politie niet bijdragen aan het bewijs, vanwege het niet in acht nemen van de Salduz norm. De politie heeft geen advocaat kunnen vinden voor de 13-jarige verdachte. De oma van verdachte is gebeld maar deze kon niet naar Lanaken komen. De politie had op dat moment pas op de plaats moeten maken, nu verdachte gelet op zijn leeftijd geen afstand kon doen van zijn consultatierecht.

Ten aanzien van het onderzoek in Nederland oordeelt de raadvrouw dat de verdachte in Nederland niet is aangehouden, waardoor de Salduz voorschriften strikt genomen niet gelden. Het is echter niet correct wat er is gebeurd. De Nederlandse politie had kunnen zien dat er geen advocaat is geraadpleegd. De in Nederland afgelegde verklaring van verdachte mag daarom niet gebruikt worden voor het bewijs.

Oordeel Rechtbank

De rechtbank is het met de raadsvrouw eens dat de verklaring die door verdachte bij de Belgische politie is afgelegd op grond van schending van de Salduz voorschriften, uitgesloten dient te worden voor het bewijs.

Ten aanzien van de bij de Nederlandse politie afgelegde verklaring is de rechtbank van oordeel dat, nu verdachte niet is aangehouden, er op zich geen sprake kan zijn van het overtreden van de Salduz voorschriften. De rechtbank is echter ook van oordeel dat het, bij een verdachte van de zeer jonge leeftijd (13 jaar) van de verdachte en bij de verdenking van een dergelijk ernstig feit, - ook als er geen sprake is van een aanhouding - wenselijk is dat die verdachte bijstand heeft van een raadsman tijdens het verhoor. De verdachte valt gelet op zijn nog jonge leeftijd en de ernst van het gepleegde delict, waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten in de categorie A van de Aanwijzing rechtsbijstand politieverhoor.

Echter nu niet alleen de verdachte maar ook de oma (die de dagelijkse zorg voor de verdachte heeft) en zijn voogd op de hoogte waren van de mogelijkheid om een advocaat aanwezig te laten zijn bij het verhoor maar zij hierop geen beroep hebben gedaan is de rechtbank van oordeel dat de verdachte door deze handelswijze niet in zijn belang is geschaad. De rechtbank merkt daarbij op dat de oma wel aanwezig was bij het verhoor. Voorts is verdachte, ook ter zitting, gebleven bij zijn bij de politie afgelegde bekennende verklaring.

 Lees hier de volledige uitspraak.