Verdachte heeft opzettelijk een aanzienlijke hoeveelheid, niet toegelaten gewasbeschermingsmiddelen op de markt gebracht. Oplegging verplichting tot tenietdoening van hetgeen wederrechtelijk is verricht.

Rechtbank Rotterdam 12 november 2014, ECLI:NL:RBROT:2014:9659

Niet-onvankelijkheidsverweer

De raadsman van de verdachte heeft een beroep gedaan op de niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie. De strafrechtelijke opsporing en de vervolging van de verdachte zijn in strijd met de “Sanctiestrategie Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden”, zoals deze door de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (NVWA), in overleg met het Functioneel Parket van het Openbaar Ministerie, op 9 maart 2011 is vastgesteld. Kort gezegd, houdt deze in dat overtredingen met betrekking tot de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden in principe worden afgehandeld door middel van het opleggen van een bestuurlijke boete en/of bestuursdwang- of dwangsombesluit. Proces-verbaal wordt slechts opgemaakt indien voldaan wordt aan ten minste één van de onderstaande criteria:

• overtreding met ernstige gevolgen voor mens, dier of milieu, dat wil zeggen de overtreding heeft ernstige gevolgen veroorzaakt voor mens, dier of milieu, dan wel dreigt die te veroorzaken;
• het is een overtreding begaan in georganiseerd verband;
• het is een overtreding begaan met behulp van malversaties zoals frauduleuze constructies, omkoping of geweld om wederrechtelijk voordeel te behalen of de kans op ontdekking te minimaliseren;
• (tweede) recidive.

Aan geen van die criteria is voldaan, aldus de raadsman.

De rechtbank verwerpt dit verweer.

Op grond van artikel 167 van het Wetboek van Strafvordering berust de beslissing omtrent vervolging bij de officier van justitie. Vast staat dat de NVWA een sanctiestrategie heeft opgesteld zoals door de raadsman weergegeven. Hoewel deze kennelijk in overleg met het Functioneel Parket tot stand is gekomen, is dit geen sanctiestrategie van het Openbaar Ministerie, zodat de officier van justitie daaraan in beginsel niet is gebonden. Omstandigheden die tot een andere conclusie zouden moeten leiden, zijn gesteld noch gebleken. Maar ook overigens is gehandeld in overeenstemming met de handhavingsstrategie, nu tijdens het voorbereidende onderzoek aanwijzingen zijn gevonden dat een inbreuk op een merkrecht werd begaan. Aldus is er in elk geval sprake van een verdenking van een malversatie als bedoeld in de sanctiestrategie.

Beoordeling rechtbank

Aan de verdachte wordt - kort weergegeven - verweten dat hij opzettelijk op de markt heeft gebracht een aanzienlijke hoeveelheid gewasbeschermingsmiddelen, terwijl deze overeenkomstig de Verordening (EG) Nr. 1107/2009 van het Europees Parlement en de Raad van 21 oktober 2009 betreffende het op de markt brengen van gewasbeschermingsmiddelen en tot intrekking van de Richtlijnen 79/117/EEG en 91/414/EEG van de Raad (hierna: de verordening), in Nederland niet waren toegelaten. Dit is strafbaar gesteld in artikel 20 lid 1 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden (hierna: Wgb).

Volgens de verdediging dient de verdachte te worden vrijgesproken van dit feit, onder meer, omdat de verordening slechts van toepassing is op producten die worden geleverd aan de gebruiker en daarvan is geen sprake. Het handelen van de verdachte valt dus buiten de werkingssfeer van de verordening. Ook is geen sprake van gewasbeschermingsmiddelen als bedoeld in de verordening, althans is voor deze gewasbeschermingsmiddelen op grond van artikel 28 lid 2 van de verordening geen toelating vereist. Alle genoemde werkzame stoffen zijn goedgekeurd en vrij verhandelbaar, terwijl wettig en overtuigend bewijs ontbreekt dat aan deze werkzame stoffen formuleringsstoffen zijn toegevoegd, aldus de verdediging.

Dienaangaande wordt het volgende overwogen.

De verdachte handelt onder meer in gewasbeschermingsmiddelen. Hij importeert deze vanuit China en levert deze vervolgens aan bedrijf 2 in Litouwen. Wat bedrijf 2 er vervolgens mee doet, is bij de verdachte niet bekend.

Aan de orde is allereerst de vraag of de door de verdachte verhandelde middelen, moeten worden aangemerkt als gewasbeschermingsmiddelen als bedoeld in de verordening.

Volgens artikel 2 van de verordening zijn gewasbeschermingsmiddelen, middelen in de vorm waarin zij aan de gebruiker worden geleverd, die geheel of gedeeltelijk bestaan uit werkzame stoffen, beschermstoffen of synergisten en die bestemd zijn voor een van de volgende toepassingen:

a) de bescherming van planten

b) het beïnvloeden van de levensprocessen van planten

c) de bewaring van plantaardige producten

d) de vernietiging van ongewenste planten

e) de beperking of voorkoming van de ongewenste groei van planten

De aan de verdachte geleverde goederen zijn in de hier van belang zijnde vrachtbrieven (bill of lading SHSY28525500 en bill of lading OOLU2531000190) als volgt omschreven:

tebuconazole 6% FS (flowable suspension)

Imidacloprid 140/G/L en pencycuron 150G/L FS

Azoxystrobin 250G/L SC (Suspension concentrate)

Thiophanate-Methyl 500 G/L SC

Clopyralid 300G/L SL (Soluble concentrate)

Lambda-cyhalotrin 2,5 EC (Emulsifiable Concentrate)

Flurorxipir 25% EC

Thiametoxam 25% WDG

Gegeven is derhalve steeds de naam van de werkzame stof en de verhouding waarin die aanwezig is. Hieruit volgt dat, anders dan gesteld, geen sprake is van 100% werkzame stoffen, maar dat daaraan een of meer andere stoffen zijn toegevoegd, zodat sprake is van geformuleerde stoffen.

Daarnaast wordt in de meegezonden material safety data scheets, zoals vermeld in de bijlagen 29 tot en met 34 bij het proces-verbaal 72742 van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit van 29 november 2013, betreffende de verschillende middelen, informatie gegeven, die kan worden aangemerkt als gebruikersinformatie, gelet op bijvoorbeeld aanduidingen als: When using, do not eat and drink; advice on safe handling; caution, keep out or reach of children; en users should wash hands before eating.

Voorts zijn de verschillende gewasbeschermingsmiddelen geleverd in jerrycans of flessen met een inhoud variërend tussen één en vijf liter. Opvallend detail daarbij is dat de jerrycans waarin zich het gewasbeschermingsmiddel met azoxystrobin bevindt, zoals ter zitting aan de verdachte is getoond (bijlage 64), grote gelijkenis vertonen met de jerrycans waarin door het bedrijf 1 het gewasbeschermingsmiddel met azoxystrobin op de markt wordt gebracht.

Gelet op de samenstelling en verpakking van de middelen en bij de middelen behorende gebruikers informatie, is naar het oordeel van de rechtbank de conclusie gerechtvaardigd dat deze middelen geschikt zijn om aan de gebruiker te worden geleverd, en is sprake van gewasbeschermingsmiddelen als bedoeld in de verordening. De vraag of de verdachte of bedrijf 2 zelf gebruiker is van de middelen is in binnen dit kader niet van betekenis.

Voor de stelling van de verdachte dat de door hem verhandelde gewasbeschermingsmiddelen geen eindproducten zijn, maar nog een bewerking dienen te ondergaan, bieden noch het dossier noch het verhandelde ter zitting aanknopingspunten, ook gelet op hetgeen hierboven is overwogen.

De door de verdachte verhandelde gewasbeschermingsmiddelen zijn dan ook aan te merken als gewasbeschermingsmiddelen als bedoeld in de verordening.

Ingevolge artikel 28, lid 1, van de verordening mogen gewasbeschermingsmiddelen alleen op de markt worden gebracht wanneer zij zijn toegelaten. In de onderhavige zaak staat vast dat weliswaar de genoemde werkzame stoffen in de gewasbeschermingsmiddelen zijn goedgekeurd, maar dat van een toelating van deze gewasbeschermingsmiddelen geen sprake is. De verdediging beroept zich evenwel op de in artikel 28, tweede lid, onder a van de verordening genoemde uitzonderingssituatie, waarin een toelating niet vereist is indien het gaat om gebruik van een middel die uitsluitend één of meer basisstoffen bevat. Dit beroep kan niet slagen. Immers, behoudens de werkzame stof is de samenstelling van de onderhavige gewasbeschermingsmiddelen niet kenbaar. De verpakking van de verschillende gewasbeschermingsmiddelen is niet voorzien van een etiket, terwijl ook uit de meegezonden bescheiden, waaronder analyse certificaten, de samenstelling van de verschillende gewasbeschermingsmiddelen niet kan blijken. In die situatie, waarin de samenstelling van een middel niet kenbaar is, kan niet worden beoordeeld of zich de situatie voordoet als bedoeld in artikel 28, tweede lid, onder a van de verordening. Het is daarbij overigens niet aan het openbaar ministerie om in de samenstelling van het middel inzicht te verschaffen, zoals bepleit, maar aan de verdachte die zich op de uitzonderingssituatie beroept. Dit geldt ook voor de uitzonderingssituaties als bedoeld in artikel 28, tweede lid, onder c en e van de verordening, waar eveneens een beroep op is gedaan. Immers indien de samenstelling van een gewasbeschermingsmiddel niet kenbaar is, kan evenmin worden beoordeeld of dat gewasbeschermingsmiddel in een andere lidstaat is toegelaten, dan wel of daarvoor een vergunning voor parallelhandel is verleend.

Nu de verdachte de onderhavige gewasbeschermingsmiddelen op de markt heeft gebracht, door deze in Nederland in te voeren met het oog op verkoop daarvan aan bedrijf 2 in Litouwen, heeft de verdachte gehandeld in strijd met artikel 28, eerste lid, van de verordening en is het onder feit 1 en feit 3 tenlastegelegde wettig en overtuigend bewezen.

Vrijspraak feit 2 

Uit het dossier volgt dat er 600 5-liter jerrycans zijn binnenkomen bevattende het gewasbeschermingsmiddel azoxystrobin. Deze jerrycans waren wit met een groene dop en op de bodem voorzien van het merkteken ’S-Pac’. Zowel de wit-groene verpakking als het ’S-Pac’-logo zijn gecombineerde woord/beeldmerken van bedrijf 1. Nu de bewuste jerrycans niet afkomstig zijn van bedrijf 1 is aldus sprake van merkinbreuk.

Voor een bewezenverklaring van het onder feit 2 tenlastegelegde is echter niet voldoende dat een merkinbreuk wordt vastgesteld, doch dient ook komen vast te staan dat de verdachte (voorwaardelijk) opzet heeft gehad op deze merkinbreuk.

De verdachte heeft in dat verband verklaard, dat hij bij zijn Chinese leverancier een bestelling heeft gedaan voor een bepaald aantal liters azoxystrobin, doch dat hij geen vorm heeft voorgeschreven waarin deze gewasbeschermingsstof diende te worden geleverd. Voorafgaand aan de verzending van de lading heeft hij weliswaar een foto gezien van een witte jerrycan met groene dop, maar hij was zich er niet van bewust dat op die verpakking een merk rustte. Het ’S-Pac’ logo op de bodem van de flessen heeft hij tot aan de inbeslagneming van de partij gewasbeschermingsmiddelen nooit gezien, aldus verdachte.

De officier van justitie heeft het standpunt ingenomen dat de verdachte door het zien van de foto van de witte jerrycan met groene dop voorafgaand aan de verzending, zich had moeten realiseren dat op vormen van verpakkingen nagenoeg altijd een merk rust. Door desondanks akkoord te gaan met deze zending, heeft verdachte voorwaardelijk opzet gehad op de merkinbreuk, aldus de officier van justitie.

De rechtbank stelt vast dat het dossier geen bewijsmiddel bevat waaruit kan worden afgeleid dat de verdachte op een eerder moment dan na de inbeslagneming op de hoogte was van het feit dat op de bodem van de jerrycans het merkteken ’S-Pac” was aangebracht. Het opzettelijk inbreuk maken op dat woord/beeldmerk ’S-Pac’ kan dus niet bewezen worden verklaard. Wel is ter zitting duidelijk geworden dat de verdachte voorafgaand aan de verzending van de lading azoxystrobin een foto van een witte jerrycan met groene dop heeft gezien. Dit gegeven acht de rechtbank echter op zichzelf onvoldoende om voorwaardelijk opzet op merkinbreuk van de ’S-Pac’-verpakking aan te nemen, nu deze uiterlijke kenmerken onvoldoende onderscheidend zijn. De verdachte wordt daarom vrijgesproken van het onder 2 tenlastegelegde.

Bewezenverklaring

• 1. overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, opzettelijk begaan door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging.
• 3. overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 20 van de Wet gewasbeschermingsmiddelen en biociden, opzettelijk begaan, door een rechtspersoon, terwijl verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van zes maanden met een proeftijd van 2 jaar.

Daarnaast wordt aan verdachte op basis van artikel 8 onder c WED de verplichting tot tenietdoening van hetgeen wederrechtelijk is verricht opgelegd.

De hier vastgestelde wederrechtelijke verrichting is het op de markt brengen van niet-toegelaten gewasbeschermingsmiddelen. De tenietdoening is de vernietiging van die middelen. Nu deze eerder onder de verdachte inbeslaggenomen middelen worden onttrokken aan het verkeer en derhalve de verdachte hierover niet meer kan beschikken, zal de Staat zorgdragen voor vernietiging. De kosten daarvan zullen ingevolge artikel 8 WED voor rekening komen van de verdachte.

In totaal dient 22.000 liter aan gewasbeschermingsmiddelen vernietigd te worden. Dit is te herleiden tot een gewicht van 22.000 kilogram. De rechtbank volgt de in het requisitoir opgenomen berekening van de officier van justitie van € 2 per kilogram. Dit betekent dat de kosten van vernietiging voor de verdachte in totaal worden berekend op € 44.000.

Lees hier de volledige uitspraak.

Overtreding artikel 5 WVW, artikel 54 SUO & Ne bis in idem-beginsel

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 4 november 2014, ECLI:NL:RBZWB:2014:7959

Op 19 januari 2012 reed verdachte in een personenauto in Bergen op Zoom. Omstreeks 21:30 uur kreeg hij van een motoragent (benadeelde), een stopteken. Verdachte heeft hieraan geen gevolg gegeven en is op de vlucht geslagen. Hij is hierop door Bergen op Zoom achtervolgd door voornoemde motoragent en verbalisanten verbalisant 3 en verbalisant 4 die op dat moment in een onopvallende Skoda reden. Verdachte is uiteindelijk de snelweg A4 opgereden in de richting van de Belgische grens. De verbalisanten in de Skoda zijn verdachte blijven volgen en ter hoogte van de gemeente Woensdrecht hebben zij versterking gekregen van verbalisanten 1 en 2 die in een Volvo reden. Zowel verdachte als beide politievoertuigen zijn vervolgens de Belgische grens overgereden. In België hebben verbalisanten 1 en 2 samen met collega’s van de Belgische politie getracht om verdachte tot stoppen te dwingen waarbij verdachte tot twee keer toe tegen de zijkant van de Volvo is aangereden terwijl op dat moment met zeer hoge snelheid werd gereden. Uiteindelijk is verdachte aangehouden en bij vonnis van 19 april 2012 is verdachte door de rechtbank van eerste aanleg van het gerechtelijk arrondissement Antwerpen te België veroordeeld voor weerspannigheid gepleegd door een enkel persoon voorzien van wapens gericht tegen verbalisanten 1 en 2.

Blijkens de tenlastelegging beslaat het onderhavige verwijt niet de gehele voornoemde achtervolging en alle gedragingen van verdachte, maar beperkt de officier van justitie zich gelet op de pleegplaats ‘Bergen op Zoom’ tot hetgeen in Bergen op Zoom heeft plaatsgevonden.

De verdediging stelt zich op het standpunt dat de officier van justitie niet ontvankelijk verklaard dient te worden aangezien de onderhavige vervolging in strijd is met het ne bis in idem-beginsel dat is opgenomen in artikel 54 van de Schengen Uitvoerings Overeenkomst (SUO). Daartoe wordt aangevoerd dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in zijn arrest van 9 maart 2006 inzake Van Esbroeck heeft geoordeeld dat het criterium voor de toepassing van voornoemd artikel de gelijkheid van de materiële feiten is, in die zin dat het moet gaan om een geheel van feiten dat onlosmakelijk met elkaar verbonden is, ongeacht de juridische kwalificatie van deze feiten of het beschermde rechtsbelang. In casu is verdachte voor het onderhavige feitencomplex reeds door de Belgische rechter veroordeeld. Weliswaar beperkt de officier van justitie haar verwijt aan verdachte thans tot de gedragingen ten opzichte van verbalisant (benadeelde) en de verkeersovertredingen begaan tijdens de achtervolging in Bergen op Zoom, maar aan deze gedragingen ligt hetzelfde opzet ten grondslag als aan de gedragingen later op de A4 en in België, te weten het willen ontvluchten aan de politie en het voorkomen van aanhouding. Het betreft een continue gedraging waarbij geen sprake is geweest van een onderbreking of een moment van rust. Voorts is het artikel waarvoor verdachte uiteindelijk door de Belgische rechter is veroordeeld, geschreven en bedoeld voor dit soort situaties. Uit de Belgische stukken blijkt voorts dat verdachte op 20 januari 2012 door een Belgische onderzoeksrechter ‘in verdenking’ is gesteld. In de overwegingen waar de onderzoeksrechter haar uiteindelijke oordeel op baseert, wordt uitdrukkelijk stilgestaan bij de getuigen die blijkens hun verklaring hebben gezien dat verdachte een politieagent op een moto (de rechtbank begrijpt: motorfiets) wilde aanrijden en door zijn rijgedrag het andere verkeer in gevaar bracht. Deze gedragingen zijn derhalve in het Belgische onderzoek meegenomen en de voorlopige hechtenis van verdachte in België is mede hierop gebaseerd. De Belgische rechter die uiteindelijk inhoudelijk over de zaak heeft geoordeeld, heeft deze stukken ook gezien en heeft zijn eindoordeel dan ook mede op deze stukken gebaseerd.

De officier van justitie is van mening dat er geen sprake is van een dubbele vervolging zoals door de verdediging wordt gesteld. Verdachte is in België veroordeeld voor de strafbare feiten die in België zijn gepleegd. Uit de bewezenverklaring in het Belgische vonnis blijkt zonder meer dat deze ziet op de gedragingen van verdachte die in België zijn gepleegd ten opzichte van verbalisanten 1 en 2. Het stond het openbaar ministerie dan ook vrij om verdachte te vervolgen voor de feiten die zijn gepleegd in Nederland, te meer nu verbalisant (benadeelde) niet in de gelegenheid is gesteld om in België aangifte te doen.

De rechtbank stelt op de eerste plaats vast dat België en Nederland beide partij zijn bij het SUO. Voorts is voornoemd vonnis van de rechtbank te Antwerpen onherroepelijk en zijn de aldaar opgelegde straffen volledig tenuitvoergelegd. Door de verdediging kan dan ook een beroep worden gedaan op dit verdrag.

Artikel 54 SUO bepaalt dat een persoon die bij onherroepelijk vonnis door een Overeenkomstsluitende Partij is berecht, niet door een andere Overeenkomstsluitende Partij kan worden vervolgd ter zake van dezelfde feiten, op voorwaarde dat ingeval een straf of maatregel is opgelegd, deze reeds is ondergaan of daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd, dan wel op grond van de wetten van de veroordelende Overeenkomstsluitende Partij niet meer ten uitvoer gelegd kan worden.

De vraag die de rechtbank dient te beantwoorden, is of de ten laste gelegde feiten in de onderhavige zaak dezelfde feiten betreffen als de feiten waarvoor verdachte reeds in België is veroordeeld. Met de verdediging is de rechtbank van oordeel dat het Hof van Justitie in het arrest van 9 juli 2006 het criterium heeft geformuleerd waaraan dient te worden getoetst, te weten betreft het een geheel van feiten dat onlosmakelijk met elkaar verbonden is, ongeacht de juridische kwalificatie van deze feiten of het beschermde rechtsbelang.

In het vonnis van de rechtbank te Antwerpen wordt in de bewezenverklaring en in de motivering niet aangegeven waar het feit, waar verdachte voor wordt veroordeeld, is gepleegd. Wel blijkt uit de bewezenverklaring dat het feit gericht is geweest tegen de verbalisanten 1 en 2. Uit het feit dat verbalisanten 1 en 2 pas ter hoogte van de gemeente Woensdrecht bij de achtervolging betrokken zijn geraakt, leidt de rechtbank af dat de Belgische rechter mogelijk een deel van de gedragingen van verdachte in Nederland in zijn overwegingen heeft meegenomen, maar dat dit enkel het gedeelte vanaf Woensdrecht tot aan de Belgische grens kan betreffen en niet de gedragingen in Bergen op Zoom. De rechtbank is dan ook van oordeel dat de gedragingen waarvoor verdachte thans wordt vervolgd en de gedragingen, waar hij in België reeds voor is veroordeeld, andere gedragingen betreffen die op verschillende plaatsen zijn uitgevoerd. Weliswaar heeft verdachte bij de uitvoering hiervan zeer waarschijnlijk hetzelfde opzet gehad, te weten het ontkomen aan de politie, maar gelet op de afstand tussen Bergen op Zoom en Woensdrecht heeft er zeker enige tijd tussen de verschillende gedragingen gezeten. Hier komt bij dat verbalisant (benadeelde) de achtervolging heeft gestaakt waardoor de verschillende gewraakte gedragingen gericht zijn geweest tegen andere personen. Deze omstandigheden maken dat de rechtbank van oordeel is dat geen sprake is van een geheel van feiten dat onlosmakelijk met elkaar is verbonden.

Het betoog van de verdediging dat uit de Belgische stukken volgt dat bij de inverdenkingstelling rekening is gehouden met de gedragingen in Bergen op Zoom maakt het voorgaande niet anders. Uit de Belgische stukken en het betoog van de raadsman ter zitting leidt de rechtbank af dat een Belgische onderzoeksrechter bij een vordering tot inverdenkingstelling toetst of er voldoende aanleiding is om iemand langer vast te houden en om (nader) onderzoek te verrichten naar zijn of haar strafrechtelijke betrokkenheid bij bepaalde feiten. Dit staat naar het oordeel van de rechtbank los van de vraag welke feiten uiteindelijk op de tenlastelegging terechtkomen en voor welke feiten verdachte daadwerkelijk is veroordeeld.

Nu er ook overigens geen feiten en omstandigheden zijn gebleken die maken dat sprake is van een dubbele vervolging, is de officier van justitie ontvankelijk in haar vervolging.

Er is geen reden voor schorsing van de vervolging.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak voor fiscale (IB) fraude wegens niet het opgeven van voordeel uit aanmerkelijk belang. Veroordeling voor onder meer bedrieglijke bankbreuk.

Rechtbank Amsterdam 13 november 2014, ECLI:NL:RBAMS:2014:7916

Verdachte heeft een valse factuur laten opmaken, waarvan hij in privé heeft geprofiteerd en die door zijn toedoen in de administratie van bedrijf 1 is opgenomen. Vervolgens heeft hij feitelijk leidinggegeven aan een strafbare gedraging van bedrijf 1, erop neerkomende dat deze valse factuur beschikbaar is gesteld aan de Belastingdienst ten behoeve van een boekenonderzoek en strekkende tot verlaging van de belastingdruk binnen deze vennootschap. Daarnaast heeft verdachte zich als bestuurder van bedrijf 1 schuldig gemaakt aan bedrieglijke bankbreuk. Bovendien heeft hij, hoewel hij daartoe wel wettelijk verplicht was, geen inlichtingen verstrekt op daartoe strekkende verzoeken van de curator.

Verdenking

Verdachte wordt verweten dat hij zich heeft schuldig gemaakt aan het

1. niet opgeven van inkomsten uit aanmerkelijk belang in zijn aangiften Inkomstenbelasting 2003 en 2006;
2. opmaken van een valse factuur;
3. feitelijk leidinggeven aan het opnemen van een valse factuur in de administratie van bedrijf 1 en het vervolgens beschikbaar stellen van die factuur aan de fiscus;
4. als bestuurder niet voldoen aan zijn verplichting deugdelijke administratie te voeren, bewaren en beschikbaar te stellen na faillietverklaring van bedrijf 1 (primair) ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers, (subsidiair) idem, met uitzondering van het bestanddeel ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers;
5. als bestuurder/commissaris van bedrijf 1 niet voldoen aan de inlichtingenplicht jegens de curator.

Feiten

De onderneming (bedrijf 1) is opgericht op 12 juli 2002. Per 2 oktober 2003 is bedrijf 2 enig aandeelhouder en per 17 oktober 2003 staan als bestuurders van bedrijf 1 ingeschreven, bedrijf 2 en verdachte. De enig aandeelhouder en bestuurder van bedrijf 2 sinds 14 mei 1991 is verdachte.

Bedrijf 1 is failliet verklaard per 23 juni 2009.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat de feiten 1, 2, 3, 4 primair en 5 kunnen worden bewezen verklaard en heeft daartoe het volgende aangevoerd.

Ten aanzien van feit 1, eerste gedachtenstreepje, heeft de officier van justitie gesteld dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat het schip naam 1 in 2003 tot het bedrijfsvermogen van bedrijf 1 behoorde. De inkomsten uit de verkoop van dit schip, die verdachte in privé op zijn rekening ontving, had hij in zijn aangifte Inkomstenbelasting 2003 moeten vermelden als inkomsten uit aanmerkelijk belang, nu verdachte via zijn vennootschap bedrijf 2 100% aandeelhouder is van bedrijf 1.

Ten aanzien van feit 1, tweede gedachtenstreepje, kan uit de bewijsmiddelen worden afgeleid dat verdachte in 2006 een bedrag van € 50.000, dat ziet op een deelbetaling van het schip naam 2, contant heeft ontvangen. Dit bedrag is niet verantwoord in de boekhouding van bedrijf 1 of de moedermaatschappij bedrijf 2, noch in rekening-courant tussen bedrijf 1 en verdachte verwerkt. Verdachte heeft bewust onjuist zijn aangifte Inkomstenbelasting 2006 ingevuld, aangezien hij voornoemde inkomsten niet heeft opgenomen als inkomsten uit aanmerkelijk belang.

Met betrekking tot de feiten 2 en 3 heeft de officier van justitie gewezen op de bij bedrijf 3 in de administratie aangetroffen bescheiden die zien op de aankoop van een keuken door verdachte en de verklaring van persoon 1, keukenadviseur bij bedrijf 3. Daaruit kan worden afgeleid dat verdachte de keukenverkoper expliciet heeft gevraagd een splitsing te maken in de order, een gedeelte op zijn eigen naam en een gedeelte op naam van het bedrijf 1. Verdachte heeft verklaard dat hijzelf afnemer van de keuken was. De factuur op naam van bedrijf 1 is dus vals opgemaakt.

Vervolgens is deze factuur in de administratie van bedrijf 1 verwerkt en bij controle door de Belastingdienst door de administratief medewerkster aan de belastingambtenaren ter beschikking gesteld. Verdachte is hiervoor strafrechtelijk verantwoordelijk, omdat hij als feitelijk leidinggever van deze gedraging kan worden aan gemerkt.

Deze gedraging heeft plaatsgevonden binnen de sfeer van de rechtspersoon en verdachte had opzet op deze gedraging. Immers, hij wist dat het om een valse factuur ging en dat het boekenonderzoek plaats zou vinden.

Ten aanzien van feit 4 heeft de officier van justitie betoogd dat bedrijf 1 per 23 juni 2009 failliet is verklaard, dat de curator op 22 oktober 2009 aangifte heeft gedaan van bedrieglijke bankbreuk en dat uit de brieven die door de curator aan verdachte zijn gestuurd blijkt dat, ondanks herhaalde verzoeken tot verstrekking van de administratie van bedrijf 1, verdachte niet voldoende gevolg aan die verzoeken heeft gegeven. Dit heeft ertoe geleid dat het voor de curator niet mogelijk was om de vermogenspositie van bedrijf 1 vast te kunnen stellen, noch wie de debiteuren in het faillissement waren en vast te stellen of sprake was van bevoordeling van specifieke crediteuren. Verdachte heeft verklaard dat hij wel aan alle verplichtingen heeft voldaan. Opvallend is daarom dat delen van de door de curator specifiek gevraagde administratie bij hem thuis zijn aangetroffen bij de doorzoeking van zijn woning in november 2009. Kortom, het staat vast dat verdachte, als bestuurder, niet heeft voldaan aan de op hem rustende verplichting ten opzichte van het voeren van een deugdelijke administratie.

Uit de bewijsmiddelen blijkt dat verdachte moedwillig een onvolledige administratie heeft verstrekt. Ook is van het boekenonderzoek in 2008/2009 bij de curator geen melding gemaakt. Daar komt bij dat de curator het vermoeden had dat sprake was van onttrekkingen aan de boedel. Gelet op de bewezenverklaring van de feiten 1 tot en met 3 heeft de officier van justitie betoogd dat verdachte belastingfraude pleegde en niet wilde dat de curator daar van op de hoogte raakte. De belastingfraude zag op onttrekkingen aan de vennootschap en onzakelijke transacties die er in de kern toe leidden dat de vennootschap verarmde waardoor schuldeisers worden benadeeld. Dit leidt tot de conclusie dat de primair ten laste gelegde bedrieglijke bankbreuk kan worden bewezen verklaard.

Ten aanzien van feit 5 heeft de officier van justitie verwezen naar hetgeen zij bij feit 4 heeft bepleit en benadrukt dat verdachte, ondanks herhaalde verzoeken van de curator daartoe, opzettelijk niet alle gevraagde stukken heeft verstrekt.

Het standpunt van de verdediging

De verdediging heeft verzocht om verdachte vrij te spreken van het onder de feiten 1, 4 primair en subsidiair en 5 ten laste gelegde en daartoe het volgende aangevoerd.

Ten aanzien van feit 1, eerste gedachtenstreepje, heeft de raadsman primair betoogd dat het schip naam 1 nimmer tot de handelsvoorraad van bedrijf 1 heeft behoord; verdachte heeft het casco van het schip in privé gekocht en betaald en ook privé de opdracht gegeven om het af te bouwen. Er is dus geen sprake van inkomsten uit aanmerkelijk belang en er is ook geen onjuiste informatie in de aangifte Inkomstenbelasting 2003 opgenomen. Verdachte heeft ten aanzien van feit 1, tweede gedachtenstreepje, verklaard dat hij de laatste betalingstermijn van € 50.000 nooit heeft ontvangen.

Subsidiair heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat verdachte nooit opzet op het onjuist of onvolledig invullen van de belastingaangiften heeft gehad. Immers, verdachte heeft zijn aangiften nooit zelf opgemaakt, maar dit door zijn boekhouder persoon 2 laten doen.

Met betrekking tot feit 4 primair en subsidiair heeft de raadsman bepleit dat vanaf de datum waarop het faillissement is uitgesproken de schuldenaar van rechtswege de beschikking en het beheer over zijn faillissementsvermogen verliest en de curator wordt belast met het beheer en de vereffening daarvan. Dat betekent dat de onder het eerste gedachtenstreepje ten laste gelegde verplichting van het voeren van een administratie niet meer bestond.

Aan de onder het tweede gedachtenstreepje genoemde verplichting tot het bewaren van de administratie heeft verdachte ook voldaan. De gehele administratie is bij verdachte thuis aangetroffen tijdens de doorzoeking.

Ten aanzien van het onder het derde gedachtenstreepje genoemde niet afgeven van stukken aan de curator heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat dit niet opzettelijk is gebeurd. Verdachte had niet begrepen dat de curator ook nog andere stukken nodig had dan die reeds door hem waren verstrekt.

Voorts heeft de raadsman ten aanzien van feit 4 primair betoogd dat geen sprake was van een oogmerk tot het bedrieglijk verkorten van de rechten van de schuldeisers.

Met betrekking tot feit 5 heeft de raadsman verwezen naar hetgeen hij bij feit 4 ten aanzien van het derde gedachtenstreepje heeft bepleit en benadrukt dat verdachte in de veronderstelling verkeerde dat hij alle benodigde stukken aan de curator had overhandigd. Hij heeft nimmer de opzet gehad om de curator te negeren.

Ten aanzien van de feiten 2 en 3 heeft de raadsman zich gerefereerd aan het oordeel van de rechtbank. Voor feit 3 heeft hij voorts opgemerkt dat sprake is van een voortgezette handeling die voortvloeit uit het reeds onder feit 2 ten laste gelegde feit.

Het oordeel van de rechtbank

Vrijspraak ten aanzien van feit 1

De aangifte Inkomstenbelasting 2003 (eerste gedachtenstreepje)

Allereerst staat ter beoordeling of het schip naam 1 op het moment van de verkoop tot het bedrijfsvermogen van bedrijf 1 behoorde.

Verdachte heeft dit ter terechtzitting betwist en, kort samengevat, het volgende verklaard. Nog voordat bedrijf 1 is opgericht en de werf in Roemenië heeft overgenomen, heeft verdachte met de toenmalige eigenaar van de werf, persoon 3 afgesproken dat een oud casco dat daar lag voor verdachtes rekening en risico afgebouwd zou worden. Verdachte heeft zelf alle kosten van de bouw van die boot, de naam 1 genaamd, betaald. Toen de boot gereed was, heeft hij deze op zijn kosten ingevoerd in de Europese Unie. Later heeft verdachte de boot op zijn naam verkocht.

Noch uit de door de officier van justitie in haar requisitoir aangehaalde bewijsmiddelen, noch uit de overige stukken van het dossier of het verhandelde ter terechtzitting kan de rechtbank afleiden dat het schip op het moment van de verkoop aan bedrijf 1 toebehoorde. De naam 1 komt voor op een document betreffende de productieplanning 2000-2001 van bedrijf 1, maar dat is op zich niet in strijd met het door de verdachte geschetste scenario. Het schip staat op enig moment vermeld als “onderhanden werken” op een document van bedrijf 2, viel in 2002 onder de door bedrijf 1 verzekerde jachten en bedrijf 1 wordt als “receiver” genoemd op een document. Uit de inhoud van deze documenten kan evenwel niet zonder meer de conclusie worden getrokken dat de naam 1 ten tijde van de verkoop tot het bedrijfsvermogen van bedrijf 1 behoorde.

Daarentegen bevindt zich in het dossier een aantal documenten die het door verdachte geschetste scenario ondersteunen: een verkoopovereenkomst waarin verdachte als verkoper wordt vermeld; een vaarbewijs waarin verdachte als eigenaar van de naam 1 wordt vermeld en het eerder aangehaalde document waar bedrijf 1 weliswaar als “receiver” wordt genoemd, maar waar bij staat “for verdachte”.

Dit leidt er toe dat fiscaalrechtelijk niet vast is komen te staan dat de naam 1 ten tijde van de verkoop in 2003 tot het bedrijfsvermogen van bedrijf 1 behoorde. Met betrekking tot de verkoop van dit schip kan dus niet worden gezegd dat verdachte inkomsten uit aanmerkelijk belang heeft genoten. Het gevolg daarvan is dat het verwijt dat verdachte wordt gemaakt, namelijk dat hij geen inkomsten uit aanmerkelijk belang heeft opgegeven bij zijn aangifte Inkomstenbelasting 2003, niet kan worden bewezen.

De aangifte Inkomstenbelasting 2006 (tweede gedachtenstreepje)

Verdachte wordt verweten dat hij een deelbetaling met betrekking tot de verkoop van het schip naam 2 in contanten in ontvangst heeft genomen zonder dit bedrag op de aangifte Inkomstenbelasting 2006 op te geven als inkomsten uit aanmerkelijk belang.

Niet in geschil is dat het schip waarop deze deelbetaling ziet, tot het bedrijfsvermogen van bedrijf 1 behoorde. Vervolgens dient te worden vastgesteld of verdachte een deel van de verkoopprijs, groot € 50.000, heeft ontvangen.

Dat verdachte dit bedrag zou krijgen, staat vermeld in een document genaamd “statement payments, persoon 4/ 051Y”. De rechtbank is van oordeel dat dit overzicht slechts kan worden geduid als een aanwijzing dat het de bedoeling was dat verdachte voornoemd bedrag in Wenen in contanten in ontvangst zou nemen. Uit het dossier, noch het verhandelde ter terechtzitting is gebleken dat deze betaling ook daadwerkelijk heeft plaatsgevonden. Verdachte heeft ontkend dat hij het bedrag ooit heeft ontvangen.

Het gevolg daarvan is dat het verwijt dat verdachte wordt gemaakt, namelijk dat hij geen inkomsten uit aanmerkelijk belang heeft opgegeven bij zijn aangifte Inkomstenbelasting 2006, niet kan worden bewezen.

Conclusie

De rechtbank acht niet bewezen wat onder feit 1 is ten laste gelegd. Verdachte zal daarvan worden vrijgesproken.

Ten aanzien van de feiten 2 en 3

In de administratie van bedrijf 1 is een factuur van bedrijf 3 gericht aan bedrijf 1 aangetroffen. Deze factuur heeft betrekking op de aankoop van keukenapparatuur ten behoeve van (de woning van) verdachte, in wiens woning de keukenapparatuur ook is geleverd.

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat bedrijf 1 al klant was bij bedrijf 3 toen hij voor privédoeleinden keukenmeubelen en –apparatuur bestelde. Hij heeft twee verschillende verklaringen gegeven voor het feit dat de factuur voor door hem in privé aangekochte apparatuur aan bedrijf 1 is gericht. De eerste verklaring is dat het ‘is fout gegaan’ bij de tenaamstelling; de factuur had aan hem gericht moeten worden en niet aan de vennootschap. De tweede verklaring is dat hij ‘in hoogmoed’ bij bedrijf 3 heeft gezegd dat het hem niet uitmaakte of zij de factuur aan hem richtte of aan bedrijf 1; hij zou toch degene zijn die de factuur feitelijk zou betalen. Indien de factuur op naam van bedrijf 1 was gesteld – zoals het geval is – dan had deze in de rekening-courant tussen bedrijf 1 en verdachte moeten worden opgenomen en dat is niet gebeurd, aldus verdachte.

De verklaringen van verdachte worden weersproken door de inhoud van het dossier en de verklaring die persoon 1 heeft afgelegd. persoon 1 heeft namelijk verklaard dat hij bij de aankoop van een keuken door verdachte en zijn echtgenote een eerste order op naam van verdachte heeft gemaakt en dat verdachte hem daarna heeft verzocht om de order te splitsen en alle keukenapparatuur op naam van bedrijf 1 te zetten. Dat heeft persoon 1 vervolgens gedaan.

In de orderbevestiging op naam van bedrijf 1 staat alle keukenapparatuur vermeld die ook in de oorspronkelijke order op naam van verdachte is opgenomen. Dit gegeven strookt niet met de verklaring van verdachte dat het slechts ‘niet goed is gegaan’ met de tenaamstelling van de factuur en ondersteunt de verklaring van persoon 1.

Kortom, de keukenapparatuur wordt in opdracht van verdachte onterecht gefactureerd aan bedrijf 1 in plaats van aan verdachte. Verdachte heeft derhalve opzettelijk een valse factuur doen opstellen door persoon 1.

Medeplegen

Medeplegen vereist bewuste en nauwe samenwerking. Dit houdt in dat medeplegers willens en wetens, dus met opzet, samenwerken tot het verrichten van de delictuele gedraging. Dat bij persoon 1 dit (voorwaardelijk) opzet aanwezig was, valt uit de bewijsmiddelen niet af te leiden, zodat hij niet als medepleger kan worden aangemerkt. Dat overigens sprake was van het tenlastegelegde medeplegen is evenmin gebleken. Verdachte zal derhalve voor dit bestanddeel worden vrijgesproken.

Conclusie

De rechtbank acht het onder feit 2 ten laste gelegde bewezen, met uitzondering van het bestanddeel ‘medeplegen’.

Voorts ten aanzien van feit 3

Feitelijk leidinggeven

De eerste vraag die in dit verband beantwoord dient te worden is of de verweten gedraging van een natuurlijk persoon aan een rechtspersoon kan worden toegerekend. Volgens vaste jurisprudentie vindt vaststelling van daderschap van rechtspersonen plaats aan de hand van het criterium van de redelijke toerekening. Een belangrijk oriëntatiepunt bij de toerekening is of de gedraging heeft plaatsgevonden of is verricht in de sfeer van de rechtspersoon.

Per brief van 4 februari 2008 aan bedrijf 1 heeft de Belastingdienst een boekencontrole aangekondigd en meegedeeld dat de volledige administratie van bedrijf 1 over de jaren 2003 tot en met 2007 op 4 maart 2008 op het kantoor van de onderneming aanwezig diende te zijn.

Zoals overwogen met betrekking tot feit 2 is in de administratie van bedrijf 1 een factuur van bedrijf 3 gericht aan bedrijf 1 aangetroffen, waarvan de rechtbank tot het oordeel is gekomen dat deze vals is. Persoon 5, office manager bij bedrijf 1, heeft deze factuur in het kader van voornoemde boekencontrole aan ambtenaren van de Belastingdienst ter beschikking gesteld. Dit ter beschikking leggen van administratie van de rechtspersoon ten behoeve van een verzoek aan de rechtspersoon past in de normale bedrijfsvoering van de rechtspersoon en is de rechtspersoon dienstig geweest in het door deze uitgeoefende bedrijf. Bovendien kon de rechtspersoon erover beschikken of de gedraging al dan niet zou plaatsvinden en zodanig of vergelijkbaar gedrag werd blijkens de feitelijke gang van zaken door de rechtspersoon aanvaard. Het ter beschikking stellen van de valse factuur aan de ambtenaren van de Belastingdienst kan op grond van het voorgaande aan bedrijf 1 worden toegerekend.

De volgende vraag is of verdachte aan die gedraging feitelijk leiding heeft gegeven. Ook die vraag beantwoordt de rechtbank bevestigend. Verdachte was bestuurder en (indirect) aandeelhouder van bedrijf 1 (zoals reeds in rubriek 4.1 is vermeld). Bovendien besliste hij ook feitelijk op welke wijze stukken werden geadministreerd en droeg hij binnen de rechtspersoon de volle verantwoordelijkheid voor de administratie.

Uit het overwogene ten aanzien van feit 2 volgt dat verdachte wist dat de valse factuur onderdeel uitmaakte van de administratie van bedrijf 1, nu hij zelf deze factuur ten name van bedrijf 1 had laten opmaken en deze factuur dus door zijn toedoen terecht was gekomen in die administratie. Ook wist hij van het boekenonderzoek af, aangezien de controleambtenaar van de Belastingdienst hierover meerdere malen contact heeft gehad met een medewerker op het kantoor van bedrijf 1. Derhalve wist verdachte dat de administratie door bedrijf 1 ter beschikking zou dienen te worden gesteld aan de Belastingdienst en tevens dat de valse factuur onderdeel van die administratie vormde. Het aldus ter beschikking stellen van de valse factuur aan de Belastingdienst strekte ertoe dat er te weinig belasting werd geheven bij bedrijf 1; de omzetbelasting over de keukenapparatuur is immers ten onrechte in vooraftrek gebracht en de winst van de vennootschap is dus te laag aangegeven.

Verdachte heeft niettemin in zijn hoedanigheid van feitelijk leidinggever aan bedrijf 1 maatregelen ter voorkoming van het doen verstrekken van de valse factuur aan de Belastingdienst achterwege gelaten, hoewel hij daartoe bevoegd en redelijkerwijs gehouden was. Hij heeft aldus bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat de verboden gedraging zich voordeed.

Gelet op de bovenomschreven interne organisatie en taak en verantwoordelijkheden van verdachte, is de rechtbank van oordeel dat ditzelfde voorwaardelijk opzet van verdachte aan bedrijf 1 dient te worden toegerekend.

Medeplegen

Het ten laste gelegde medeplegen is door de officier van justitie niet nader gemotiveerd en ook overigens niet uit de bewijsmiddelen te destilleren. Verdachte dient dan ook voor dat bestanddeel te worden vrijgesproken.

Conclusie

De rechtbank acht het onder feit 3 ten laste gelegde bewezen, met uitzondering van het bestanddeel ‘medeplegen’.

Ten aanzien van de feiten 4 en 5

De curator persoon 6 heeft op 29 juni 2009 een gesprek gehad met verdachte. Daarbij heeft verdachte mondeling toegezegd diverse stukken uit de administratie van bedrijf 1 aan te leveren, waaronder de bankafschriften en verkoopfacturen vanaf 1 januari 2008.

Vervolgens heeft de curator vier brieven, gedateerd 10 augustus 2009, 26 augustus 2009, 17 september 2009 en 28 september 2009, aan verdachte gestuurd inhoudende het (herhaalde) verzoek om een telefoonnummer op te geven waarop hij bereikbaar is, om contact met de curator op te nemen en om bepaalde stukken te overhandigen. In zijn eerste brief heeft de curator meegedeeld dat hij bij gebrek aan contact zijn werkzaamheden niet op correcte wijze kan uitvoeren. In zijn derde brief heeft de curator daar wederom op gewezen.

Op 19 oktober 2009 is verdachte op het kantoor van de curator geweest. De curator was tijdens dat bezoek niet aanwezig, dus heeft verdachte een aantal stukken uit de administratie aan een kantoormedewerkster overhandigd. De ingeleverde stukken bevatten niet de bankbescheiden, debiteurenlijst, jaarstukken 2008 en andere primaire bescheiden als in- en verkoopfacturen, waar de curator om gevraagd had. De ingeleverde administratie was voor de curator onvoldoende om de vermogenspositie van bedrijf 1 vast te kunnen stellen. Daarom heeft hij op 22 oktober 2009 aangifte gedaan van bedrieglijke bankbreuk door verdachte.

Op 27 november 2009 heeft een doorzoeking op het woonadres van verdachte, adres, te plaats, plaatsgevonden. Daarbij is een grote hoeveelheid administratie van bedrijf 1 in beslag genomen, te weten bankbescheiden Rabobankrekening 2008, verkoopfacturen 2008 en kopie inkoopfacturen 2008, zijnde bescheiden die de curator blijkens zijn verklaring reeds voor de doorzoeking bij verdachte had opgevraagd.

Op 27 november 2009 heeft verdachte verklaard: “Alles wat hij (de rechtbank begrijpt: de curator) wilde, heeft hij gehad van mij. Wat hij graag wil hebben, zijn debiteurenoverzichten, maar die zijn er niet.” Op de vraag later in het verhoor of verdachte bekend was met de debiteuren ten tijde van het faillissement en of hij geld had geïncasseerd van debiteuren, antwoordde verdachte: “Neen, ik weet niet wie de debiteuren in het faillissement zijn en ik heb nog geen gelden van debiteuren geïncasseerd”.

Ter terechtzitting heeft verdachte wederom verklaard dat er geen lijst met openstaande debiteuren bestond. Verdachte gaf hiervoor als verklaring dat de bouw van een boot in fasen verliep en dat er telkens per termijn betaald moet zijn voordat er met een volgende fase van de afbouw van een schip werd voortgegaan, zodat pas als de opdrachtgever een termijn had betaald, de volgende fase van start ging.

Ter terechtzitting heeft verdachte tevens verklaard dat hij in oktober 2009 de volledige boekhouding op het kantoor van de curator heeft afgeleverd, dat hij heeft gevraagd of dat afdoende was en dat hij nooit heeft begrepen dat de curator nog andere documenten wenste te ontvangen. Verdachte heeft bovendien verklaard dat hij wel op de brieven van de curator heeft gereageerd en dat de curator stukken waar hij om vroeg niet nodig had.

Voorts ten aanzien van feit 4

Het niet voeren van de administratie (eerste gedachtenstreepje)

Onder het eerste gedachtenstreepje wordt verdachte verweten dat hij de administratie van bedrijf 1 niet zodanig heeft gevoerd dat te allen tijde de rechten en verplichtingen van bedrijf 1 konden worden gekend. De ten laste gelegde periode betreft een periode die aanvangt per de datum van de faillietverklaring, te weten op 23 juni 2009. Met de raadsman is de rechtbank van oordeel dat de verplichting tot het voeren van een volledige en deugdelijke administratie na faillietverklaring niet meer tot de taak van de bestuurder – in casu: verdachte – behoort. De in artikel 2:10 BW genoemde plicht om een administratie te voeren, houdt immers op vanaf het faillissement van de rechtspersoon. De rechtbank zal verdachte dan ook vrijspreken van dit onderdeel van de tenlastelegging.

Het niet bewaren van de administratie (tweede gedachtenstreepje)

Met betrekking tot het onder het tweede gedachtenstreepje van het ten laste gelegde overweegt de rechtbank dat blijkens de bewijsmiddelen uiteindelijk pas bij de huiszoeking in de privéwoning van verdachte de nog ontbrekende door de curator opgevraagde stukken werden aangetroffen, zij het met uitzondering van de door de curator opgevraagde debiteurenlijst.

De rechtbank acht de verklaringen van verdachte omtrent het ontbreken van een debiteurenlijst, zoals hierboven weergegeven, onvoldoende consistent en niet aannemelijk. Ook indien wordt uitgegaan van de door verdachte beschreven (doch niet met stukken onderbouwde) fasegewijze oplevering, facturering en betaling, ligt het immers voor de hand dat openstaande en betaalde rekeningen worden geadministreerd. Dit sluit dus – de noodzaak van – het bestaan van een debiteurenadministratie bij bedrijf 1 bepaald niet uit. Voor zover verdachte heeft verklaard dat er na faillissement geen debiteurenlijst was omdat de onderneming geen debiteuren met openstaande rekeningen had, acht de rechtbank deze verklaring ongeloofwaardig. De administratie van bedrijf 1 zou minst genomen een debiteurenlijst moeten bevatten, ook al zouden er geen openstaande rekeningen op staan.

De rechtbank acht dan ook aannemelijk dat bij bedrijf 1 een debiteurenadministratie gevoerd had dienen te worden, en dat deze

• of níet is gevoerd voorafgaand aan het faillissement zodat verdachte zich impliciet in de onmogelijkheid heeft gesteld deze te bewaren vanaf het faillissement,
• of wèl is gevoerd maar vervolgens niet is bewaard.

In beide gevallen heeft verdachte niet voldaan aan zijn verplichting als bestuurder tot het bewaren van de gehele administratie.

Het niet uitleveren van de administratie (derde gedachtenstreepje)

Uit de hierboven opgenomen feiten en omstandigheden blijkt dat verdachte niet heeft voldaan aan herhaalde verzoeken van de curator in het faillissement om onderdelen van de administratie van bedrijf 1 aan hem heeft uit te leveren, zoals onder het derde gedachtenstreepje ten laste is gelegd. Uit de inhoud van de bewijsmiddelen blijkt dat de curator aan verdachte tijdens de bespreking op 29 juni 2009 en wederom per brief van 28 september 2009 heeft verzocht om specifieke documenten uit de administratie. Op 19 oktober 2009 is weliswaar alsnog een deel uitgeleverd, maar niet alle gevraagde bescheiden. De ingeleverde stukken bevatten niet de bankbescheiden, debiteurenlijst, jaarstukken 2008 en andere primaire bescheiden zoals in- en verkoopfacturen, waar de curator om gevraagd had. De rechtbank constateert dat bij de doorzoeking van de woning van verdachte op 27 november 2009 documenten in beslag zijn genomen waar de curator om had verzocht, zoals verkoopfacturen en rekeningafschriften die betrekking hadden op het jaar 2008. Verdachte heeft dus, ondanks diverse verzoeken van de curator daartoe, deze stukken niet aan de curator uitgeleverd, terwijl deze wel beschikbaar waren. Bovendien is, zoals hiervoor is overwogen, de opgevraagde debiteurenlijst niet verstrekt aan de curator. Het verweer dat verdachte alles aan de curator heeft gegeven wat de curator wilde hebben, wordt dan ook verworpen.

Het verweer dat de curator om stukken vroeg die hij niet nodig had, kan evenmin slagen. De rechtbank acht aannemelijk dat de door de curator gevraagde en niet ontvangen stukken essentieel waren voor het vaststellen van de vermogenspositie van bedrijf 1 door de curator met het oog op een prudente afwikkeling van het faillissement, hetgeen verdachte moet hebben geweten dan wel had behoren te begrijpen.

Dat verdachte wel gereageerd zou hebben op de brieven van de curator blijkt – behalve uit de verklaring van verdachte – nergens uit en is bovendien in strijd met zijn eigen eerdere verklaring dat hij twee brieven van de curator niet heeft geopend. Het verweer dat het niet beschikbaar stellen van deze stukken niet opzettelijk is gebeurd, mist derhalve feitelijke grondslag en wordt reeds daarom verworpen.

Bedrieglijke bankbreuk

De volgende vraag die in het kader van het ten laste gelegde moet worden beantwoord, is of verdachte heeft gehandeld ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers van de rechtspersoon. De raadsman heeft ten verwere aangevoerd dat hiertoe geen oogmerk bestond bij verdachte. De rechtbank verwerpt dit verweer. Het volgende is hiervoor redengevend.

De in de tenlastelegging en bewezenverklaring voorkomende, aan artikel 341 Sr ontleende bewoordingen "ter bedrieglijke verkorting van de rechten van zijn schuldeisers" brengen tot uitdrukking dat de verdachte het opzet moet hebben gehad op de verkorting van de rechten van de schuldeisers, dat voorwaardelijk opzet in dat verband voldoende is en dat derhalve voor het bewijs van het opzet ten minste is vereist dat het handelen van de verdachte de aanmerkelijke kans op verkorting van de rechten van de schuldeisers heeft doen ontstaan.

Dat het niet op vordering van de curator uitleveren van de bestaande administratie de aanmerkelijke kans op benadeling van de schuldeisers heeft doen ontstaan, moge duidelijk zijn en moet worden beschouwd als een feit van algemene bekendheid. Zonder de uit de administratie voortvloeiende informatie had de curator geen zicht op de baten en lasten van bedrijf 1, kon hij niet vaststellen wat de vermogenspositie was van deze vennootschap, wie de debiteuren waren in het faillissement, of er onttrekkingen aan de boedel waren geweest, of er bevoordeling van specifieke crediteuren had plaatsgevonden en of er ten behoeve van de boedel nog gelden te verkrijgen waren.

De rechtbank leidt bovendien uit de bewijsmiddelen af dat verdachte in zijn hoedanigheid van bestuurder van bedrijf 1 tijdens de hem verweten gedraging de voornoemde aanmerkelijke kans dat de schuldeisers door de gedraging zouden worden benadeeld in hun verhaalsmogelijkheden bewust heeft aanvaard. Hiertoe wordt het volgende overwogen.

Verdachte had weet van het faillissement en het tekort daarin. Verdachte heeft niettemin, zoals hiervoor is overwogen, niet zijn gehele administratie bewaard en ondanks herhaalde verzoeken van de curator niet voldaan aan zijn gehoudenheid stukken uit de administratie tevoorschijn te brengen en uit te leveren. De curator heeft verdachte er in zijn eerste brief al op gewezen dat hij zonder contact zijn werkzaamheden niet correct kon uitvoeren en heeft verdachte er in zijn derde brief bovendien mee geconfronteerd dat hij concrete informatie miste en dat dit tot schade kon leiden. Verdachte heeft dus moeten weten wat het belang hiervan was. Uit de bewijsmiddelen volgt echter dat verdachte hardnekkig is geweest in het niet geven van inlichtingen aan de curator, waarvoor hij bovendien redenen geeft die niet steekhoudend zijn. Dit klemt temeer nu aan de curator uiteindelijk op 19 oktober 2009 weliswaar informatie werd verstrekt, welke evenwel nog altijd onvolledig was, terwijl vervolgens tijdens de huiszoeking op het privéadres die informatie grotendeels wel werd gevonden. Dit duidt op het moedwillig en langdurig achterhouden van relevante informatie. Daar komt bij dat verdachte na faillissementsdatum de post, in het bijzonder brieven van de curator, niet openmaakte.

De curator heeft verklaard dat verdachte telefonisch niet te bereiken was, dat het telefoonnummer op enig moment buiten bedrijf blijkt te zijn, dat verdachte de naam van zijn boekhouder niet kon geven en dat verdachte een verkeerd telefoonnummer van zijn boekhouder heeft doorgegeven. Ook heeft verdachte geen melding gemaakt van het boekenonderzoek dat de Belastingdienst uitvoerde. De curator had het vermoeden dat er sprake was van onttrekkingen aan de boedel, maar kon dit niet aantonen bij gebrek aan administratie.

Daarnaast heeft persoon 5 verklaard dat het reeds in de periode voor het faillissement voorkwam dat er geen geld was om betalingen te verrichten. In dat geval overlegde zij met verdachte hoe ze de diverse crediteuren een beetje konden betalen om één en ander te rekken.

Op basis van dit samenstel van omstandigheden en gedragingen en bij gebreke van contra-indicaties neemt de rechtbank aan dat hier geen sprake was van een incidentele slordigheid dan wel onkundigheid, maar dat verdachte in zijn hoedanigheid van bestuurder van bedrijf 1 met zijn gedraging tenminste de aanmerkelijke kans op benadeling van schuldeisers bewust heeft aanvaard.

Daarmee is de ten laste gelegde bedrieglijke bankbreuk bewezen.

Conclusie

Verdachte heeft in zijn hoedanigheid van bestuurder van bedrijf 1 niet voldaan aan zijn verplichting de gehele administratie van bedrijf 1 te bewaren en aan de curator uit te leveren na daartoe strekkende verzoeken. Hierdoor was sprake van aanmerkelijke kans op nadeel voor de schuldeisers van de rechtspersoon. Verdachte heeft die kans bewust aanvaard. De onder feit 4 primair ten laste gelegde bedrieglijke bankbreuk dient daarom bewezen verklaard te worden.

Verdachte heeft als bestuurder zonder geldige reden geweigerd de vereiste inlichtingen te geven aan de curator, hetgeen leidt tot een bewezenverklaring van feit 5.

Medeplegen

Voor zover ten aanzien van de feiten 4 en 5 het medeplegen daarvan ten laste is gelegd, overweegt de rechtbank dat de officier van justitie dit niet nader heeft gemotiveerd. Ook overigens valt uit de bewijsmiddelen niette destilleren dat deze feiten in vereniging zijn gepleegd. Dit brengt mee dat verdachte voor dit bestanddeel van de feiten 4 en 5 zal worden vrijgesproken.

Bewezenverklaring

Voortgezette handeling van

• Feit 2: valsheid in geschrift;

en

• Feit 3: opzettelijk een feit begaan, omschreven in artikel 68, tweede lid, onderdeel c van de Algemene wet inzake rijksbelastingen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, terwijl hij feitelijk leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging;

Eendaadse samenloop van

• Feit 4 primair: als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard terwijl hij ter bedrieglijke verkorting van de rechten der schuldeisers van de rechtspersoon niet voldaan heeft of niet voldoet aan de op hem rustende verplichtingen ten opzichte van het bewaren en te voorschijn brengen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers als in artikel 10 lid 1 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek bedoeld;

en

• Feit 5: als bestuurder van een rechtspersoon, welke in staat van faillissement is verklaard, wettelijk opgeroepen tot het geven van inlichtingen, zonder geldige reden weigeren de vereiste inlichtingen te geven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke gevangenisstraf van 3 maanden met een proeftijd van twee jaar en een taakstraf van 180 uur.

In strafverzwarende zin weegt de rechtbank ook mee de ontwijkende proceshouding van verdachte, in het bijzonder ten aanzien van de strafbare feiten die zien op het niet verstrekken van inlichtingen en schriftelijke stukken aan de curator ten behoeve van de afwikkeling van het faillissement.

Bij het bepalen van de strafmaat heeft de rechtbank in strafmatigende zin meegewogen dat verdachte zelf een grote verliezer is in die zin dat de overname van bedrijf 1 voor hem op een financieel debacle is uitgelopen. Er zijn geen aanwijzingen dat verdachte zichzelf ten koste van de boedel door middel van onttrekkingen heeft verrijkt. Daarnaast is, hoewel door het handelen van verdachte de kans op verkorting van de rechten van schuldeisers is ontstaan en bewust door verdachte is aanvaard, de rechtbank niet gebleken van omvangrijk daadwerkelijk financieel nadeel. Voorts zijn de persoonlijke omstandigheden van verdachte in aanmerking genomen, in het bijzonder de inval waarmee verdachte, ruim een jaar na de doorzoeking van zijn huis, met vertoon van macht uit zijn woning is opgehaald en waarvan de rechtbank de dwingende noodzaak niet is gebleken.

Daarnaast wordt meegewogen de vrijspraak van het onder 1 ten laste gelegde, van het medeplegen zoals ten laste gelegd onder de feiten 2 tot en met 5, alsmede de samenloopbepalingen die van toepassing zijn op feit 2 en 3, respectievelijk 4 en 5.

Bovendien houdt de rechtbank rekening met het feit dat de redelijke termijn is overschreden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Overtreding van artikel 13, eerste lid, onder a, van de Flora- en faunawet. Partiële nietigheid dagvaarding.

Rechtbank Noord-Holland 18 november 2014, ECLI:NL:RBNHO:2014:10781

Partiële nietigheid van de dagvaarding

In de tenlastelegging wordt de periode van 23 juli 2012 tot en met 25 juni 2013 vermeld waarin verdachte opzettelijk, één of meer delen van levende en/of dode dieren en/of producten van levende en/of dode dieren, behorende tot de door de Minister van Economische Zaken aangewezen soorten als bedoeld in artikel 4 van de Regeling aanwijzing dier- en plantensoorten Flora- en faunawet ten verkoop voorhanden of in voorraad zou hebben gehad, zou hebben verkocht of ten verkoop zou hebben aangeboden en/of onder zich zou hebben gehad. De tenlastelegging beperkt zich met betrekking tot de nadere feitelijke omschrijving van de hiervoor genoemde bestanddelen (cursief en onderstreept) tot opsomming van die delen van levende en/of dode dieren en/of producten van levende en/of dode dieren die op 25 juni 2013 zijn aangetroffen.

De term ‘waar onder’ zoals opgenomen in de tenlastelegging duidt op meer en mogelijk andere delen van levende en/of dode dieren en/of producten van levende en/of dode dieren, maar deze worden in de tenlastelegging niet nader omschreven. Door bovendien tenlastelegging van een periode die een aanvang neemt zo’n twee jaar vóór de datum van aantreffen van de goederen die feitelijk staan omschreven, kan mede om die reden de tenlastelegging niet anders worden begrepen dan betrekking hebbend op meer en ook andere delen van levende en/of dode dieren en/of producten van levende en/of dode dieren. Deze zijn echter niet feitelijk omschreven. De tenlastelegging voldoet op dat punt niet aan de vereisten van artikel 261 Sv.

Voor zover de tenlastelegging betrekking heeft op andere delen van levende en/of dode dieren en/of producten van levende en/of dode dieren dan feitelijk omschreven levert de term ‘waar onder’ in de tenlastelegging partiele nietigheid van de dagvaarding op.

Wettelijk kader

Op 1 juli 1975 trad in werking de Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora ofwel het CITES-Verdrag. Dit verdrag beoogt wereldwijd de legale handel in wilde dier- en plantensoorten te reguleren om soorten te beschermen tegen overexploitatie. Het Verdrag is van toepassing op elk dier of elke plant, levend of dood, van een soort die is opgenomen in een Bijlage bij het CITES-Verdrag. Kort gezegd kent het CITES-Verdrag de Bijlagen I, II en III, waarin zijn opgenomen (I) soorten die met uitsterven worden bedreigd en (II) soorten die zonder maatregelen mogelijk met uitsterven kunnen worden bedreigd en (III) soorten waarvan één Lid-Staat de bescherming eist omdat de soort op haar grondgebied wordt bedreigd.

Ter uitvoering van het CITES-Verdrag heeft ook de Europese Unie regels uitgevaardigd. Dit is de Basisverordening (Verordening van 9 december 1996, (EG) Nr. 338/97 van de Raad inzake de bescherming van in het wild levende dier- en plantensoorten door controle op het handelsverkeer). Uitvoeringscriteria zijn neergelegd in de Uitvoeringsverordening (Verordening (EG) nr. 865/2006 van de Commissie van 4 mei 2006 houdende uitvoeringsbepalingen (etc.)). De Basisverordening en de Uitvoeringsverordening vormen samen de wettelijke basis voor effectuering van het CITES-Verdrag in de wetgeving van de EU-Lidstaten.

De Basisverordening kent Bijlagen A, B, C en D, waarin de beschermde soorten worden opgenoemd. In grote lijnen komen Bijlagen A, B en C overeen met Bijlagen I, II, en III van het CITES-Verdrag.

Volgens artikel 8, tweede lid, Basisverordening kunnen de Lid-Staten het in bezit hebben van specimens, met name van levende dieren die behoren tot de in bijlage A genoemde soorten, verbieden.

In Nederland is het CITES-regime uitgewerkt in de Flora- en Faunawet (FFW) en de daarop gebaseerde regelgeving.

Artikel 5, tweede lid, FFW juncto artikel 4, eerste lid, onder a en tweede lid, onder a, van de Regeling aanwijzing dier- en plantensoorten Flora- en faunawet, wijst de diersoorten van Bijlage A en B van de Basisverordening aan als beschermde uitheemse diersoorten.

Artikel 13, eerste lid, onder a, FFW verbiedt – onder meer – het onder zich hebben, kopen, verkopen, ten verkoop voorhanden hebben of in voorraad hebben of ten verkoop aanbieden van dieren of producten van dieren, behorende tot een beschermde inheemse of beschermde uitheemse diersoort. Van dit bezitsverbod is volgens artikel 75, tweede, derde en vijfde lid, FFW vrijstelling mogelijk bij ministeriële regeling, mits geen afbreuk wordt gedaan aan de gunstige staat van instandhouding van de soort.

De vrijstellingen zijn neergelegd in artikel 11 van de Regeling vrijstelling beschermde dier- en plantensoorten Flora- en faunawet (Rvbdp), dat – zakelijk weergegeven – luidt:

1. Van het verbod op het onder zich hebben, kopen, verkopen, ten verkoop voorhanden hebben of in voorraad hebben of ten verkoop aanbieden, bedoeld in artikel 13, eerste lid, FFW geldt een vrijstelling voor dode specimens van in gevangenschap geboren en gefokte of uit het wild afkomstige dieren, behorende tot beschermde uitheemse diersoorten, genoemd in bijlage A bij de basisverordening, indien:

a. het meer dan 50 jaar geleden verkregen bewerkte specimens betreft als omschreven in artikel 2, onder w, van de Basisverordening (hierna: de ‘antiekvrijstelling’);

b. het persoonlijke bezittingen of huisraad betreft als omschreven in artikel 2, onderdeel j, van de Basisverordening of

c. kan worden aangetoond dat de specimens overeenkomstig de wet en met inachtneming van de Basisverordening en Uitvoeringsverordening in Nederland zijn gebracht of verkregen.

2. Onverminderd artikel 13, vierde lid, FFW geldt een vrijstelling van het verbod op het onder zich hebben, bedoeld in artikel 13, eerste lid, FFW voor levende en dode specimens van in gevangenschap geboren en gefokte dieren, behorende tot beschermde uitheemse diersoorten, genoemd in bijlage B, C of D bij de basisverordening, indien kan worden aangetoond dat de dieren in Nederland zijn gefokt, of indien het eieren, nesten of producten van die soorten betreft, betrokken producten van gefokte dieren afkomstig zijn.

De genoemde antiekvrijstelling, omschreven in art. 2, onder w, van de Basisverordening, ziet op ‘specimens die meer dan 50 jaar vóór de inwerkingtreding van de Basisverordening ter vervaardiging van juwelen, decoratie, kunstvoorwerpen, gebruiksvoorwerpen of muziekinstrumenten zijn gebracht in een toestand die grondig verschilt van hun natuurlijke ruwe staat en waarvan ten genoegen van de administratieve instantie van de betrokken Lid-Staat is aangetoond dat zij onder die voorwaarden zijn verworven. Dergelijke specimens gelden enkel als bewerkt indien zij duidelijk passen in een van de genoemde categorieën en indien zij de beoogde functie kunnen vervullen zonder dat daarvoor nog snijwerk, bewerking of verdere afwerking nodig zijn’. Gelet op de datum van inwerkingtreding van de Basisverordening kunnen specimens alleen onder de antiekregeling vallen indien deze voor 1947 zijn vervaardigd.

De genoemde vrijstelling voor persoonlijke bezittingen of huisraad, omschreven in artikel 2, onder j, van de Basisverordening ziet op ‘dode specimens alsmede delen en producten daarvan, die een particulier toebehoren en die deel uitmaken van zijn gewone persoonlijke bezittingen of daartoe bestemd zijn’.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft gerekwireerd tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit.

Beoordeling rechtbank

De rechtbank komt tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde feit op grond van:

• de bekennende verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting van 4 november 2014;
• het in de wettelijke vorm opgemaakte proces-verbaal van doorzoeking ter inbeslagneming d.d. 26 juni 2013 (dossierpagina 80-81);
• het in de wettelijke vorm opgemaakte proces-verbaal van bevindingen determinatie inbeslaggenomen goederen d.d. 10 juli 2013 inclusief de daaraan toegevoegde fotobijlagen (dossierpagina 1410-1454).

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot het verrichten van 120 uur taakstraf, waarvan 40 uur voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het onrechtmatig bezit van een omvangrijke hoeveelheid gedroogde koppen, schedels en skeletten van Kalongs en Vliegende honden, tassen, portemonnees en riemen gemaakt van slangenleer, tanden van wolven, krokodillen en katachtigen en hangertjes van zeepaardjes, alle beschermde of met uitsterven bedreigde uitheemse diersoorten. Verdachte heeft een deel van deze hoeveelheid goederen bij elkaar verzameld door ze te ruilen met andere verzamelaars en een deel daarvan door ze via internet veiling websites als eBay van buitenlandse handelaren aan te kopen. Enerzijds bemachtigde verdachte voornoemde goederen vanuit zijn eigen interesse voor planten en dieren. Anderzijds voor zijn financiële gewin. Zo bood verdachte voornoemde goederen ook middels advertenties geplaatst onder het account genaamd ‘[marktplaats accountnaam]’ op de website van marktplaats.nl aan.

Verzamelaars en verkopers van zulke specimens bewegen zich op zeer gevoelig terrein. Enerzijds dient ruimte te bestaan voor de rechtmatige handel in en duurzame exploitatie van dierlijke producten van uitheemse diersoorten. Anderzijds dienen met uitsterven bedreigde diersoorten effectief beschermd te worden om de natuurlijke soortenrijkdom in stand te houden. Het CITES-Verdrag en de daarop berustende Europese en Nederlandse wet- en regelgeving beogen in dit krachtenveld een gerechtvaardigde balans te vinden. Dat gebeurt ten dele door een strikt administratief regime, waarmee de traceerbaarheid van specimens moet worden verzekerd. Alleen door handhaving van dat regime kunnen illegale specimens worden geïdentificeerd en wordt handhaving mogelijk. Wie zich, zoals verdachte, profileert als liefhebber en kenner, zal daarom de nodige juridische kennis moeten opdoen, zal zijn administratie op orde moeten hebben en zal de voorgeschreven documentenstroom moeten beheersen.

Verdachte heeft in de bewezenverklaarde gevallen geen oog gehad voor de wettelijke maatregelen ter regulering van de handel in producten van bedreigde diersoorten. Dat valt hem kwalijk te nemen omdat hij daarmee heeft bijgedragen aan een omvangrijke illegale handel in producten van bedreigde diersoorten. Het gaat blijkens het aantreffen van de grote hoeveelheid aan de nader omschreven goederen in het onderhavige geval niet om een kleine hoeveelheid specimens. Daarnaast betroffen het voornamelijk diersoorten die zonder maatregelen mogelijk met uitsterven in hun voortbestaan worden bedreigd. Zo bevonden zich in de collectie van verdachte onder meer wolventanden welke met uitsterven worden bedreigd en aldus zijn opgenomen in Bijlage A van de Basisverordening EG 338/97. Blijkens de zich in het dossier bevindende gedingstukken verdiende verdachte hier ook geld mee, zoals hij ook ter terechtzitting heeft bevestigd.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bezwaarschrift tegen beslissing RC weigering getuigen te horen. Verzoek tot horen getuigen strekte ter onderbouwing van een beroep op vormverzuim Belastingdienst.

Rechtbank Amsterdam 26 augustus 2014, ECLI:NL:RBAMS:2014:6156

Dit betreft een raadkamer rekestprocedure betreffende een bezwaarschrift tegen de beslissing van de rechter-commissaris inhoudende de weigering om de door verdachte verzochte getuigen te horen.

Het bezwaarschrift richt zich tegen de beslissing van de rechter-commissaris van 23 mei 2014, inhoudende de weigering de door verdachte gewenste onderzoekshandeling te verrichten.

Namens verdachte heeft de raadsman op 1 mei 2014 de rechter-commissaris verzocht een onderzoekshandeling te verrichten, te weten het horen als getuige van

• naam 1;
• naam 2;
• naam 3;
• naam 4.

Naar aanleiding van nieuwe stukken die op 27 juni 2014 aan het dossier zijn toegevoegd, heeft de raadsman per brief van 22 juli 2014 de rechter-commissaris verzocht haar beslissing van 23 mei 2014 in heroverweging te nemen.

Per brief van 7 augustus 2014 heeft de rechter-commissaris te kennen gegeven dat zij, gelet op de nieuwe stukken, aanleiding ziet om naam 4 alsnog als getuige te horen. De rechter-commissaris persisteert bij de afwijzing van het verzoek van de verdediging om naam 3 en naam 2 als getuigen te horen. Ook persisteert de rechter-commissaris bij de huidige stand van zaken bij de afwijzing van het verzoek om naam 1 als getuige te horen.

De rechter-commissaris heeft haar beslissing als volgt gemotiveerd.

Ten aanzien van naam 2

Organisatie heeft in haar verklaring van 17 juli 2014 te kennen gegeven dat van enige betrokkenheid geen sprake is geweest, noch van enige aandrang van de zijde van de Organisatie of haar functie 1. Verder hebben de officieren van justitie bij brief van 7 augustus 2014 laten weten dat de beslissing om de zaak op te pakken door het Openbaar Ministerie is genomen, zonder enige ruggespraak of vooroverleg met naam 2. Op de vraag van de rechter-commissaris welk in het strafproces relevant vormverzuim de verdediging op het oog heeft bij het verzoek om naam 2 als getuige te horen, heeft de verdediging te kennen gegeven dat, als naam 2 als functie 1 van Organisatie invloed heeft uitgeoefend op de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD), Belastingdienst of het Openbaar Ministerie, dat onderdeel van de strafzaak is en de verdediging er belang bij heeft om dat uit te kunnen zoeken. Gelet op de verklaring van Organisatie en die van de officieren van justitie en op het ontbreken van een deugdelijke juridische toelichting van de verdediging, wordt geen rechtens te respecteren verdedigingsbelang geschonden als het horen van naam 2 achterwege wordt gelaten.

Ten aanzien van naam 1

De verdediging heeft niet toegelicht welke voor het strafproces relevante feiten tijdens een verhoor van naam 1 verder vastgesteld zouden moeten worden. De nieuwe stukken werpen hierop geen ander licht. Bij de huidige stand van zaken wordt geen rechtens te respecteren verdedigingsbelang geschonden als het horen van naam 1 achterwege wordt gelaten. Mochten de komende verhoren een ander licht werpen op de betrokkenheid van naam 1, dan kan de verdediging opnieuw een verzoek om haar verhoor indienen.

Ter terechtzitting heeft de raadsman verklaard dat het bezwaar niet langer is gericht tegen de beslissing van de rechter-commissaris betreffende de afwijzing van zijn verzoek om naam 3 als getuige. Ook richt het bezwaarschrift zich niet (langer) op gewenste (proces)stukken.

Het standpunt van de verdediging

In raadkamer heeft de raadsman, in aanvulling op het reeds ingediende bezwaarschrift en onder verwijzing naar zijn pleitaantekeningen, aangevoerd dat de Belastingdienst in het vooronderzoek onrechtmatig gebruik heeft gemaakt van haar bevoegdheden jegens verdachte en dat de FIOD en het Openbaar Ministerie hiervan op de hoogte waren.

De verdediging hanteert de volgende werkhypothese:

• de Belastingdienst heeft de zaak (mede) voorbereid ten behoeve van strafrechtelijke bewijsbaarheid en
• de Belastingdienst heeft zonder grondslag bevoegdheden ingezet, contacten onderhouden en mogelijk haar geheimhoudingsplicht geschonden, terwijl de FIOD/het Openbaar Ministerie op de hoogte was/waren van het onderzoek van de Belastingdienst.

De verdediging heeft er belang bij te kunnen weten wie waarvan op de hoogte was, teneinde mogelijke verzuimen van de Belastingdienst ook aan het Openbaar Ministerie te kunnen toerekenen. Het beeld dat volgens de verdediging naar voren komt is dat de Belastingdienst aangever heeft geholpen met het vormen van zijn aangifte, waarna de Belastingdienst heeft geprobeerd het Openbaar Ministerie en de FIOD aan te sporen deze aangifte op te pakken.

Gelet hierop wenst de verdediging primair het horen van de verzochte getuigen ter onderbouwing van een beroep op een vormverzuim als bedoeld in artikel 359a Sv, subsidiair in het kader van feitenonderzoek en de strafmaat.

Ten aanzien van naam 1 is vast komen te staan dat zij een groot aantal stukken – direct of indirect afkomstig van aangever – heeft verstrekt aan naam 5, ondergeschikte van naam 1 bij de Belastingdienst. De verdediging wenst te onderzoeken of naam 1 zich als ambtenaar laakbaar heeft gedragen en of er een belangenverstrengeling was. Daarnaast is het in belang van de verdediging haar te horen over hoe zij aan de stukken is gekomen, wat aangever haar heeft gevraagd, of zij een opdracht aan naam 5 heeft gegeven om een fiscaal onderzoek in te stellen, waarom zij direct contact heeft gezocht met de FIOD en welk fiscaal of commuun belang speelde.

Ten aanzien van naam 2 blijkt dat zij met aangever over de zaak heeft gesproken en dat zij contact heeft gezocht met naam 6, functie 2 Belastingdienst bij het

Ministerie van Financiën. Volgens de getuige naam 7 gaat het verhaal dat de FIOD de zaak alsnog aan zich heeft getrokken nadat aangever naam 2 erbij had betrokken. De verdediging heeft er belang bij naam 2 te horen om erachter te kunnen komen wie waarvan op de hoogte was teneinde mogelijke verzuimen van de Belastingdienst aan het

Openbaar Ministerie te kunnen toerekenen. Tevens wenst de verdediging middels een getuigenverhoor van naam 2 de verklaringen van aangever te toetsen.

Gelet op het voorgaande dient het bezwaarschrift voor wat betreft naam 2 en naam 1 gegrond verklaard te worden.

Het standpunt van het Openbaar Ministerie

De officieren van justitie hebben gevorderd het bezwaarschrift ongegrond te verklaren. Hiertoe hebben zij, zakelijk weergegeven, aangevoerd dat het bezwaarschrift niet inhoudelijk is gemotiveerd. Ten aanzien van het horen van naam 2 en naam 1 bestaat geen belang voor te nemen beslissingen in het kader van de artikelen 348 en 350 Sv. Een motivering in de zin van welke vormverzuimen (ex. artikel 359a Sv) sprake zou kunnen zijn en welke rechtsgevolgen hieraan moeten worden verbonden, heeft de verdediging niet gegeven.

Het oordeel van de rechtbank

Beoordelingskader

De raadkamer hanteert als maatstaf of verdachte door de afwijzing van het verzoek om voormelde getuigen te horen in zijn verdediging wordt geschaad (verdedigingsbelang). Beoordeeld moet worden of de verdediging een rechtens te respecteren belang heeft bij het verhoor van voormelde getuigen. De verdediging moet onderbouwen waarin het verdedigingsbelang van het horen van de getuigen schuilt, met andere woorden: waarom het horen van die getuige relevant is voor enig in strafzaak te nemen beslissing uit hoofde van artikel 348 en 350 Sv.

Indien wordt verzocht om het horen van een getuige ter onderbouwing van een beroep op een vormverzuim als bedoeld in artikel 359a Sv, wordt van de verdediging verlangd dat aan de hand van de in die bepaling genoemde factoren duidelijk en gemotiveerd wordt aangegeven tot welk in artikel 359a Sv omschreven rechtsgevolg dit dient te leiden. Van de verdediging, die met het oog op de onderbouwing van zo een verweer een getuige wenst te horen aan de hand van wier verklaringen de verdediging de vraag naar de rechtmatigheid van het voorbereidend onderzoek aan de orde wil stellen, wordt gevergd dat zij gemotiveerd uiteenzet waarom daartoe de getuige dient te worden gehoord.

De toepassing van artikel 359a Sv is beperkt tot vormverzuimen die zijn begaan bij het voorbereidend onderzoek, waaronder begrepen normschendingen bij de opsporing. Voorts heeft artikel 359a Sv uitsluitend betrekking op onherstelbare vormverzuimen.Onder vormverzuim wordt verstaan het niet naleven van strafprocesrechtelijke geschreven en ongeschreven vormvoorschriften.

Primair: verdedigingsbelang ziende op art 359a Sv

De verdediging heeft de rechter-commissaris primair verzocht tot het horen van naam 1 en naam 2 als getuige in het kader van nader onderzoek naar onherstelbare vormverzuimen in het voorbereidend onderzoek als bedoeld in artikel 359a Sv.

Voor zover de door de verdediging aangegeven werkhypothese aldus moet worden begrepen dat de Belastingdienst in opdracht van of tenminste met medeweten van de FIOD dan wel het Openbaar Ministerie onrechtmatig jegens verdachte heeft gehandeld en dit een vormverzuim ex art 359a Sr zou kunnen opleveren, overweegt de rechtbank als volgt.

Ten aanzien van naam 1

Vaststaat dat naam 1 stukken heeft ontvangen van aangever en deze stukken heeft verstrekt aan naam 5, ondergeschikte van naam 1 bij de Belastingdienst. Uit de nieuwe stukken, die op 27 juni 2014 aan het dossier zijn toegevoegd, blijkt uit een memo van 25 september 2009, opgesteld door naam 5, dat naam 1 heeft aangegeven informatie te hebben verstrekt aan naam 4 (FIOD) en dat naam 4 de stukken heeft overgedragen aan naam 8 (tevens FIOD). Hieruit blijkt dat nog voor het gesprek tussen aangever en naam 5 en naam 7 op 20 oktober 2009, contact is geweest tussen de Belastingdienst en de FIOD.

Gezien het bovenstaande heeft de rechter-commissaris reeds aanleiding gezien om naam 5, naam 4 en naam 8 als getuige horen. In het licht hiervan is de rechtbank van oordeel dat de verdediging onvoldoende concreet heeft gemaakt op welke wijze het horen van naam 1 kan bijdragen aan het vaststellen van relevante feiten in het kader van het onderzoek naar het voornoemde mogelijke vormverzuim ex artikel 359a Rv. De nieuwe stukken werpen hierop geen ander licht. De verdachte wordt bij deze stand van zaken dan ook redelijkerwijs niet in zijn verdediging ziende op artikel 359a Sv geschaad door het niet horen van naam 1. Mochten de verhoren van naam 5, naam 4 en naam 8 een ander licht werpen op de betrokkenheid van naam 1, dan kan de verdediging opnieuw een verzoek om haar verhoor indienen bij de rechter-commissaris.

Ten aanzien van naam 2

Uit de nieuwe stukken, te weten een e-mailbericht van 10 juni 2010 opgesteld door naam 5, blijkt slechts dat aangever via naam 2 de zaak onder de aandacht heeft gebracht bij naam 6, functie 2 Belastingdienst bij het Ministerie van Financiën.

Niet gesteld noch gebleken is dat naam 2 op enigerlei wijze betrokken is geweest in het vooronderzoek, laat staan dat zij op enigerlei wijze in verband kan worden gebracht met een mogelijke betrokkenheid van de FIOD dan wel het Openbaar Ministerie in het stadium van dat vooronderzoek. Mede gelet op de verklaring van Organisatie en die van de officieren van justitie, zoals reeds weergeven onder rubriek 2, heeft de verdediging onvoldoende nader toegelicht welke voor het voornoemde mogelijke vormverzuim ex artikel 359a Sv relevante feiten tijdens een verhoor van naam 2 verder vastgesteld zouden moeten worden. Derhalve valt niet in te zien welk rechtens te respecteren verdedigingsbelang ziende op artikel 359a Sv wordt geschonden als het horen van deze getuige achterwege wordt gelaten.

Een beroep op een ander voor het strafproces relevant vormverzuim, dat wil zeggen anders dan het voornoemde mogelijke vormverzuim ex artikel 359a Sv, heeft de rechtbank uit de standpunten van de verdediging niet kunnen destilleren. In zoverre is het bezwaarschrift dan ook onvoldoende concreet onderbouwd.

Subsidiair: verdedigingsbelang ziende op het feitenonderzoek en de strafmaat

De rechtbank begrijpt deze subsidiair aangevoerde grondslag als een beroep op het verdedigingsbelang (overigens) in het kader van artikel 348 en 350 Sv.

De rechtbank is van oordeel dat de verdediging ten aanzien van de beide gevraagde getuigen onvoldoende specifiek heeft onderbouwd welke concrete relevante informatie met betrekking tot welke rechtsvragen van artikel 348 en 350 Sv wordt beoogd met de ondervraging van deze getuigen, anders dan met het oog op het beoogde onderzoek naar het mogelijke vormverzuim ex artikel 359a Sv (de primaire grondslag) zoals hierboven reeds is benoemd en beoordeeld.

Derhalve is door de verdediging niet aannemelijk gemaakt dat het horen van deze getuigen (overigens) noodzakelijkerwijs kan bijdragen aan enig in deze strafzaak te nemen beslissing en is thans niet relevant in het kader van beantwoording van de vragen van de artikelen 348 en 350 Sv. De subsidiaire grondslag van het bezwaarschrift kan derhalve evenmin tot gegrondverklaring leiden.

De slotsom is dan ook dat de rechtbank van oordeel is dat het bezwaarschrift ongegrond dient te worden verklaard.

De rechtbank verklaart het bezwaarschrift ongegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte heeft zich gedurende tweeëneenhalf jaar meermalen schuldig gemaakt aan oplichting en flessentrekkerij

Rechtbank Noord-Nederland 30 oktober 2014, ECLI:NL:RBNNE:2014:5799

Verdachte heeft op eigen titel of handelend onder de naam van één van zijn opgerichte BV's vele bedrijven en personen gedupeerd. Hij heeft daarbij goederen en diensten afgenomen van personen zonder deze volledig te betalen en is overeenkomsten tot het leveren van goederen en diensten niet nagekomen, ondanks dat hij hiervoor betaald kreeg. Tevens heeft verdachte twee banken opgelicht door onrechtmatige incasso-opdrachten te geven. Met het creëren van deze geldstromen trachtte verdachte zo lang mogelijk het beeld op te kunnen houden van jong talentvol ondernemer. Ter terechtzitting sprak verdachte over 'doormodderen'.

Ten aanzien van het onder 1 ten laste gelegde: flessentrekkerij

De rechtbank is met de officier van justitie en de raadsman van oordeel dat een deel van het feit dat in de tenlastelegging is beschreven als zaak 11 niet wettig en overtuigend bewezen kan worden en zal verdachte daarom hiervan vrijspreken.

Ten aanzien van de overige tenlastegelegde zaken 1, 2, 3, 12 en 16 overweegt de rechtbank het volgende.

Van flessentrekkerij als bedoeld in artikel 326a van het Wetboek van Strafrecht is sprake indien de verdachte een beroep of gewoonte maakt van het kopen van goederen met het oogmerk om zonder volledige betaling zich of een ander de beschikking over die goederen te verzekeren. Volgens vaste jurisprudentie hoeft niet te worden vastgesteld dat het oogmerk reeds heeft bestaan op het moment van het kopen. Uit het feit van het niet-betalen en de erkenning van verdachte dat hij op verschillende tijdstippen goederen heeft gekocht, kan het oogmerk worden afgeleid (HR 22 juli 1958, NJ 1959, 191).

Verdachte heeft ter terechtzitting erkend dat hij de in de aangifte genoemde goederen -zoals deze op de tenlastelegging zijn opgenomen- heeft gekocht van de genoemde aangevers en deze goederen niet dan wel niet volledig heeft betaald.

Verdachte heeft tevens verklaard dat hij steeds die intentie heeft gehad om de goederen wel te betalen, maar dat dit door verschillende oorzaken niet is gelukt. Wel heeft hij betalingsafspraken gemaakt, maar kon die ook niet nakomen.

De rechtbank stelt echter vast op grond van de volgende omstandigheden, die blijken uit de bewijsmiddelen zoals deze later in de eventueel op te maken aanvulling op dit vonnis zullen worden opgenomen, dat verdachte wel wist dat hij de gekochte goederen niet kon betalen. Ten eerste liet verdachte betalingsopdrachten zien, terwijl deze al een aantal keren eerder waren geweigerd door zijn bank. Ten tweede handelde hij al dan niet onder de naam van één van zijn bedrijven, maar betaalde hij een aantal aanbetalingen contant wat in het handelsverkeer tussen bedrijven niet de normale gang van zaken is. En ten derde verkocht hij een aantal goederen kort na de aankoop door voor een lager bedrag dan het aankoopbedrag. Ten vierde heeft verdachte ter terechtzitting verklaard dat er al gedurende een langere periode gesprekken plaatsvonden over een herfinanciering van zijn bedrijf. Ook hieruit blijkt dat verdachte onvoldoende liquiditeit had om aan zijn verplichtingen te voldoen.

Dat het faillissement van zijn bedrijven nog niet onafwendbaar was, zoals zijn raadsman ter terechtzitting heeft bepleit, doet hieraan naar het oordeel van de rechtbank niet af.

De toets van de rechtbank is immers artikel 326a van het Wetboek van Strafrecht en niet artikel 341 van het Wetboek van Strafrecht (bedrieglijke bankbreuk).

Van belang is dat uit de bewijsmiddelen blijkt dat verdachte al in de ten laste gelegde periode niet voldeed aan de verplichtingen die hij aanging met derden.

Op grond van het voorgaande acht de rechtbank het onder 1. ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen en zal verdachte hiervoor veroordelen.

Ten aanzien van het onder 2 ten laste gelegde: oplichting

De rechtbank is met de officier van justitie en de raadsman van oordeel dat een deel van het feit dat in de tenlastelegging is beschreven als zaak 4 en zaak 10 niet wettig en overtuigend bewezen kan worden en zal verdachte daarom hiervan vrijspreken.

Ten aanzien van de overige tenlastegelegde zaken 6, 9 17 en 18 overweegt de rechtbank het volgende.

Uit de bewijsmiddelen -zoals deze later in de eventueel op te maken aanvulling op dit vonnis zullen worden opgenomen- volgt dat verdachte door het aannemen van een valse hoedanigheid en door een samenweefsel van verdichtsels personen heeft bewogen tot het aangaan van een overeenkomst, steeds zonder deze volledig na te komen.

De rechtbank stelt vast dat verdachte daarbij steeds heeft gehandeld via een vast patroon. Hij had het vertrouwen van de aangevers omdat hij hetzij eerder zaken met ze had gedaan of in het begin een klein deel van de overeenkomst nakwam. Ook bleef hij in gesprek met de personen op het moment dat zij aangaven dat hij zijn deel van de overeenkomst niet nakwam, maar ook dan kwam hij de nieuw gemaakte betalings- of leveringsafspraken niet na.

Gelet op de veelheid van overeenkomsten die hij niet nakwam, acht de rechtbank wettig en overtuigend bewezen dat verdachte steeds heeft gehandeld met het oogmerk om zichzelf wederrechtelijk te bevoordelen door middel van genoemde middelen.

Ook hier geldt hetzelfde als de rechtbank heeft overwogen ten aanzien van het onder 1. ten laste gelegde: dat het faillissement van zijn bedrijven nog niet onafwendbaar was, zoals zijn raadsman ter terechtzitting heeft bepleit, doet hieraan naar het oordeel van de rechtbank niet af.

De rechtbank acht op grond van het voorgaande het onder 2 ten laste gelegde wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

1. een gewoonte maken van het kopen van goederen met het oogmerk om zonder volledige betaling zich of een ander de beschikking over die goederen te verzekeren.
2. oplichting, meermalen gepleegd.
3. primair oplichting, meermalen gepleegd.
4. primair oplichting, meermalen gepleegd.

Strafoplegging

• Een taakstraf, bestaande uit het verrichten van 240 uren onbetaalde arbeid.
• Een voorwaardelijke gevangenisstraf voor de duur van 9 maanden, met een proeftijd van 3 jaar.

 Lees hier de volledige uitspraak.

Verdachte, een rechtspersoon, heeft zich schuldig gemaakt aan het inzamelen van gevaarlijke afvalstoffen zonder vergunning

Rechtbank Oost-Brabant 24 november 2014, ECLI:NL:RBOBR:2014:7129

Op 6 oktober 2011 komt er bij de Douane een melding binnen van bedrijf 2 namens het zeeschip naam 1, waarin wordt verzocht om toestemming voor het de-bunkeren van 126 ton IFO 380 stookolie. De naam 1 ligt op dat moment in de haven van Terneuzen aan de Outokumpukade. De naam 1 heeft de stookolie ingenomen in Polen, maar de stookolie voldoet niet aan de specificaties (“off-spec”). De stookolie zal daarom ingenomen worden door het bedrijf bedrijf 1, dat daarvoor de binnenvaart-tanker naam 2 heeft ingehuurd.

Het overpompen van de stookolie van de naam 1 naar de naam 2 heeft plaatsgevonden van 6 op 7 oktober 2011. Op 7 oktober 2011 vindt er onderzoek plaats aan boord van de naam 1 en wordt gesproken met de machinist persoon 1, die aangeeft dat er problemen zijn ontstaan met de separatoren, nadat op 16 september 2011 140 ton stookolie is ingenomen in Gdansk, Polen. De olie verstopte de separatoren en deze moesten ieder half uur worden schoongemaakt. De problemen verdwenen zodra werd overgeschakeld op een later ingenomen partij Finse stookolie. Volgens de machinist is nog geprobeerd het probleem op te lossen door de Poolse olie te mengen met de Finse stookolie, maar dat hielp niet. Van de partij Poolse stookolie zijn monsters genomen en deze zijn onderzocht door het bedrijf bedrijf 3. Verder werden aan boord van de naam 1 kopieën gemaakt van documenten.

Uit onderzoek van deze documenten blijkt dat de 140 ton stookolie op 16 september 2011 is geleverd door bedrijf 4 en afkomstig is van bedrijf 5. en dat de stookolie is geleverd met een Certificate of Quality RMG 380 d.d. 14 september 2011 van bedrijf 5 waarin het gehalte Total Sediment aged wordt gesteld op 0,010 %. Op 7 oktober 2011 vindt er ook onderzoek plaats aan boord van de binnenvaarttanker naam 2, waarbij eveneens kopieën van documenten worden gemaakt. Uit onderzoek van deze documenten blijkt dat de naam 2 ruim 110 ton stookolie van de naam 1 heeft overgenomen, dat de lading bestemd was voor bedrijf 1 te Antwerpen en dat de lading wordt omschreven als stookolie met een zwavelgehalte minder dan 1 %. Tijdens het onderzoek aan boord van de naam 2 werd door bedrijf 1 vanuit Antwerpen per email een analyse-certificaat nummer 563-2011-01-A van Saybolt te Polen gezonden, waaruit blijkt dat een op 16 september 2011 genomen monster van de aan naam 1 geleverde stookolie op 27 september 2011 is onderzocht en waaruit een sedimentgehalte blijkt van 0,91 %. Bij navraag bij de Stichting NIWO bleek dat bedrijf 1 niet als inzamelaar van afvalstoffen staat ingeschreven, en verder bleek na onderzoek op het internet op de site van het IL&T dat aan bedrijf 1 ook geen vergunning is verleend voor het inzamelen van (gevaarlijke/scheeps) afvalstoffen.

Verdenking

Aan verdachte is ten laste gelegd dat:

zij (voorheen genaamd bedrijf 1) op of omstreeks 6 en/of 7 oktober 2011 te Terneuzen, tezamen en in vereniging met één of meer ander(en), althans alleen, al dan niet opzettelijk, gevaarlijke afvalstoffen, te weten (niet bruikbare) stookolie (bunkerolie)

(afkomstig van het zeeschip naam 1), heeft ingezameld zonder vermelding op een lijst van inzamelaars,

en/of

gevaarlijke afvalstoffen, te weten (niet bruikbare) stookolie (bunkerolie), zijnde (een) afvalstof(fen) die tot de krachtens artikel 10.48 Wet milieubeheer aangewezen categoriën behoort/behoren, te weten scheepsafvalstoffen, heeft ingezameld zonder vergunning van de Minister van Infrastructuur en Transport.

artikel 10.45 lid 1 Wet milieubeheer

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie acht het tenlastegelegde feit wettig en overtuigend bewezen.

Standpunt verdediging

De verdediging stelt zich op het standpunt dat geen sprake is van een afvalstof, ook niet van gevaarlijke afvalstoffen, en evenmin van scheepsafvalstoffen, zodat er dus ook geen sprake is van het inzamelen daarvan. De verdediging is verder van mening dat het proces-verbaal geen bewijs bevat voor het ten laste gelegde opzet en dat verdachte ook overigens geen enkel verwijt treft zodat sprake is van afwezigheid van alle schuld en verdachte vrijgesproken dient te worden.

Oordeel rechtbank

Afvalstof

Met de officier van justitie en de verdediging is de rechtbank van oordeel dat de naam 1, door het overpompen van de stookolie naar de naam 2, zich niet daarvan heeft ontdaan (als bedoeld in artikel 3, aanhef en onder 1 van Richtlijn 2008/98/EG) maar dat deze handeling juridisch geduid moet worden als een teruggave aan bedrijf 5 op grond van een tekortkoming in de overeenkomst krachtens welke bedrijf 5 de stookolie eerder, op 16 september 2011, aan de naam 1 had geleverd. In zoverre komt de onderhavige zaak overeen met de in het tankstation-arrest van het Europese Hof van Justitie beoordeelde casus. In die zaak ging het om een partij voor de pomp bestemde dieselbrandstof, die bij het verladen per ongeluk vermengd raakte met restanten van het oplosmiddel MTBE dat kennelijk in het laadruim was achtergebleven. Door deze vermenging was de dieselbrandstof nog wel geschikt voor het beoogde doel maar voldeed het niet aan de overeengekomen specificaties (vanwege het lagere vlampunt voldeed het niet (meer) aan de veiligheidseisen), zodat de ontevreden koper deze retourneerde aan de leverancier (tankstation), die de brandstof retour nam en de koopsom restitueerde. In die zaak overwoog het Hof dat de teruggeleverde dieselbrandstof geen afvalstof was omdat “een klant die aldus handelt, niet kan worden beschouwd als een persoon die voornemens was de betrokken partij te verwijderen of er een nuttige toepassing voor te vinden, en derhalve zich er niet van heeftontdaan”.

In deze zaak staat vast dat de door bedrijf 5 geleverde stookolie vanwege het te hoge sedimentgehalte niet aan de overeenkomst beantwoordde, gelet op enerzijds het door bedrijf 5 bij de levering verstrekte certificate of quality IFO RMG 380 van 14 september 2011, waarin het Total Sediment Aged wordt gesteld op 0,01%, i.e. ruimschoots beneden de voor dit type stookolie geldende bovengrens van 0,1%, en anderzijds het analysecertificaat van Saybolt naar aanleiding van een op 16 september 2011 van de gebunkerde stookolie genomen monster, waaruit blijkt van een sedimentgehalte van 0,91% (i.e. ruim 9 maal hoger dan voornoemde bovengrens). Vast staat ook dat bedrijf 5 naar aanleiding van de klacht van de naam 1 de resterende stookolie (circa 110 ton) heeft teruggenomen.

Vervolgens moet worden beoordeeld of de retour ontvangen stookolie moet worden gezien als een afvalstof. Daarbij komt het met name aan op de vraag of bedrijf 5 zich van de stookolie heeft ontdaan (in de zin van de aangehaalde bepaling uit de Richtlijn), gelet op de wijze waarop en omstandigheden waaronder bedrijf 5 deze stookolie heeft verkocht en geleverd aan verdachte. In geval immers die vraag bevestigend wordt beantwoord, stond het verdachte als koper niet vrij deze (alsdan als afvalstof te kwalificeren) stookolie in ontvangst te nemen, nu verdachte niet beschikt over een daartoe strekkende vergunning van de minister van Infrastructuur en Transport, noch vermeld staat op een lijst van inzamelaars. Bij de beoordeling of bedrijf 5 zich van de partij stookolie heeft willen ontdoen dienen alle omstandigheden van het geval in aanmerking te worden genomen, waarbij de doelstelling van de Richtlijn voor ogen moet worden gehouden, namelijk ervoor zorgen dat de nuttige toepassing of verwijdering van afvalstoffen plaats vindt zonder gevaar voor de gezondheid van de mens en zonder dat procedés of methoden worden aangewend die nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben.

In dat verband acht de rechtbank de navolgende feiten en omstandigheden van belang.

Om te beginnen blijkt uit het dossier dat bedrijf 5 – nadat naam 1 bij haar had gereclameerd - zelf geen onderzoek heeft ingesteld of in doen stellen naar de precieze chemische samenstelling van de partij stookolie, de oorzaken voor het – achteraf bezien – veel te hoge sedimentgehalte (mede ook gelet op de inhoud van het door bedrijf 5 zelf opgestelde certificate of quality van 14 september 2011), de mogelijkheden om de partij brandstof middels bewerkingen alsnog aan de specificaties voor stookolie IFO RMG 380 te laten voldoen of de (vanuit milieuoogpunt toelaatbare) alternatieve gebruiksmogelijkheden voor deze stookolie, mede in aanmerking genomen de bevindingen aangaande de samenstelling en oorzaken voor het (te) hoge sedimentgehalte.

Gelet op de specificaties waaronder bedrijf 5 de stookolie op 16 september 2011 aan naam 1 heeft geleverd (IFO RMG 380 met een sedimentgehalte van 0,01%) valt, gelet op de ter zake door de officier van justitie gepresenteerde dagprijs te Gdansk in september 2011, aan te nemen dat bedrijf 5 ter zake deze leverantie een prijs heeft bedongen van circa USD 750/ton. Vast staat dat bedrijf 5 de teruggenomen stookolie – via OW Bunker - heeft doorverkocht aan bedrijf 6 als ‘380-CST 1% debunkered off spec fuel ex naam 1’ voor een prijs van USD 330,-/ton, i.e. 30% van genoemde dagprijs en in ieder geval significant lager dan de op dat moment vigerende dagkoers voor stookolie IFO RMG 380. Na aftrek van de door verdachte bij bedrijf 5 in rekening gebrachte kosten ter zake debunkering ad USD 22.000,- resteerde voor bedrijf 5 een netto-opbrengst van (afgerond) USD 130,-/ton, i.e. 15% van de eerder aangehaalde dagprijs.

Van de zijde van de verdediging is betoogd dat de positie van bedrijf 5 gelijkgesteld dient te worden met die van tankstation in het eerder aangehaalde arrest van het Europese Hof waarin het Hof overwoog:

“49. De door de verwijzende rechter genoemde omstandigheden dat, enerzijds, de betrokken partij zonder bewerking, in de staat waarin zij zich op het moment van teruggave door de Belgische klant aan tankstation bevond, op de markt kon worden verkocht, en anderzijds, de marktwaarde van de betrokken partij nagenoeg overeenkomt met de prijs van een product dat wel aan de overeengekomen specificaties voldoet, lijken weliswaar de opvatting te weerleggen dat de partij een last was waarvan tankstation probeerde zich te ontdoen, maar deze omstandigheden kunnen niet doorslaggevend zijn, aangezien zij niet aan het licht brengen wat de ware intentie van tankstation was.

50. Overigens moet eraan worden herinnerd dat het begrip afvalstof volgens vaste rechtspraak niet aldus moet worden opgevat dat het stoffen of voorwerpen uitsluit die een commerciële waarde hebben of voor economisch hergebruik geschikt zijn (…).

51. De omstandigheid dat de handel in producten zoals de betrokken partij in het algemeen niet als handel in afvalstoffen wordt beschouwd, vormt weliswaar een nadere aanwijzing dat deze partij geen afvalstof is, maar laat evenmin toe uit te sluiten dat tankstation voornemens was zich ervan te ontdoen.

52. Daarentegen is de omstandigheid dat tankstation de betrokken partij heeft teruggenomen met het oog op bewerking door menging en terugbrengen op de markt in casu van doorslaggevend belang.

53. Het is immers geenszins gerechtvaardigd om goederen, stoffen of producten die de houder, ongeacht enige nuttige toepassing, onder gunstige omstandigheden wil exploiteren of verhandelen, te onderwerpen aan de bepalingen van richtlijn 2006/12, die beogen ervoor te zorgen dat de nuttige toepassing of verwijdering van afvalstoffen plaatsvindt zonder gevaar voor de gezondheid van de mens en zonder dat procedés of methoden worden aangewend die nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben. In het licht van de verplichting het begrip afvalstof ruim uit te leggen, moet deze redenering evenwel worden beperkt tot situaties waarin het hergebruik van het goed of de stof in kwestie niet slechts mogelijk, maar zeker is, zonder dat vooraf een van de in bijlage II B bij richtlijn 2006/12 bedoelde procedés voor de nuttige toepassing van afvalstoffen hoeft te worden benut, hetgeen ter beoordeling van de verwijzende rechter staat (…).

54. Gelet op het voorgaande moet op de vragen worden geantwoord dat artikel 2, sub a, van verordening nr. 259/93 aldus moet worden uitgelegd dat, in een situatie als die in de hoofdgedingen, een partij diesel die onbedoeld vermengd is geraakt met een andere stof niet onder het begrip afvalstof in de zin van deze bepaling valt, mits de houder ervan daadwerkelijk voornemens is deze met een ander product vermengde partij terug te brengen op de markt, hetgeen ter beoordeling van de verwijzende rechter staat. (…)”

Volgens de verdediging komt het in dezen dus aan op de beoordeling van de ‘ware bedoeling’ van bedrijf 5 bij het doorverkopen van de partij stookolie. De raadsman heeft dienaangaande aangevoerd dat die ware bedoeling van bedrijf 5 gekend kan worden uit de feitelijke verkoop van de partij stookolie aan verdachte en dat bedrijf 5 aldus het product terug op de markt heeft gebracht in de zin zoals hiervoor aangehaald.

De rechtbank volgt de verdediging niet in deze redenering. De verkoop van een teruggenomen partij stookolie die niet aan de productspecificaties voldoet waaronder deze eerder op de markt werd gebracht kan niet worden gezien als het ‘terugbrengen op de markt’ indien deze partij zonder enige bewerking nog steeds niet aan de specificaties voldoet waaronder dat product eerder op de markt werd gebracht. De rechtbank is namelijk van oordeel dat het gebruik van de term ‘terugbrengen’ impliceert dat het daarbij gaat om de markt waarop het product eerder werd verkocht, dat wil zeggen de markt voor IFO RMG 380 stookolie. Vast staat dat de teruggenomen partij stookolie bij de tweede verkoop aan bedrijf 6 nog steeds niet aan de specificaties voldeed, die gelden voor dit type stookolie. De uitzonderingsituatie die in het tankstation arrest aan de orde was doet zich daarom niet voor, waarbij de rechtbank er op wijst dat in die casus tankstation voornemens was zelf de partij met een ander product te mengen alvorens deze terug op de markt te brengen. De vraag of sprake is van een afvalstof moet worden beoordeeld met inachtneming van alle omstandigheden, waarbij rekening moet worden gehouden met de doelstelling van de richtlijn 2008/98/EG, terwijl ervoor moet worden gewaakt dat geen afbreuk wordt gedaan aan de doeltreffendheid daarvan. Het begrip afvalstof dient daarom niet restrictief te worden uitgelegd. Met de verkoop van de – eerder op de markt voor IFO RMG 380 stookolie verkochte en wegens het niet voldoen daarvan aan de daarvoor geldende product-specificaties teruggenomen – partij stookolie heeft bedrijf 5 zich ontdaan van dit product in de zin van artikel 3, aanhef en onder 1 van Richtlijn 2008/98/EG en is het product een afvalstof. De omstandigheid dat deze off-spec stookolie zonder nadere bewerking wellicht voor andere doeleinden toepasbaar is en met het oog daarop op “de markt” is gebracht leidt niet tot een ander oordeel. Nog daargelaten dat het hier – zoals hiervoor overwogen – niet dezelfde markt betreft, staat hieraan in de weg dat bedrijf 5 geen onderzoek heeft verricht naar het bestaan van andere doeleinden respectievelijk toepassingen en dat bedrijf 5 heeft verzuimd nader onderzoek te verrichten naar de samenstelling van het product, als gevolg waarvan de gevolgen van het gebruik ervan voor het milieu ook niet bekend kunnen zijn. Daarom valt niet in te zien dat de off-spec olie met het oog op onbekende doeleinden ‘terug op de markt’ is gebracht.

Vast staat verder dat Verbeke deze afvalstof in ontvangst heeft genomen. De rechtbank kwalificeert deze afvalstof in verband met het bepaalde in artikel 1 lid 1 sub d onder 3 van het Besluit inzamelen afvalstoffen als scheepsafvalstof omdat het product afvalstof is geworden toen bedrijf 5 het product verkocht. Op dat moment was het schip de naam 1 onderweg en in bedrijf. Ingevolge artikel 9 onder c, van het Besluit inzamelen afvalstoffen dient de inzamelaar van dergelijke afvalstoffen te beschikken over een vergunning van de Minister van Infrastructuur en Transport. De rechtbank heeft hiervoor reeds overwogen dat verdachte niet over een dergelijke vergunning beschikte ten tijde van het overpompen van de stookolie van de naam 1 naar de naam 2 op 6 en 7 oktober 2011.

Opzet?

Van de zijde van de verdediging is – subsidiair - betoogd dat niet bewezen kan worden dat verdachte opzettelijk heeft gehandeld, aangezien zij in het licht van het tankstation-arrest meende en ook mocht menen dat de stookolie, afkomstig van de naam 1, niet kwalificeerde als afvalstof.

De rechtbank is van oordeel dat uit de vaststaande feiten en uit hetgeen hiervoor is overwogen met betrekking tot het begrip afvalstof voortvloeit dat verdachte, als handelaar in scheepsbrandstoffen en uit dien hoofde bekend met de in verband daarmee in acht te nemen zorgvuldigheidseisen, zich vooraf rekenschap had dienen te geven van de reële mogelijkheid dat de stookolie die zij voornemens was over te nemen, mede gelet op het ontbreken van inzicht in de exacte samenstelling van de (scheeps)olie, de oorzaken voor het (veel te) hoge sedimentgehalte alsook de sterk verlaagde prijs waartegen de aanbieder bereid was daarvan afstand te doen, moest worden aangemerkt als afvalstof. Door desondanks deze stookolie zonder relevant eigen onderzoek over te nemen heeft verdachte minst genomen bewust de aanmerkelijke kans aanvaard dat de – naar zij wist – ongeschikte stookolie van de naam 1, gezien de wijze waarop en de omstandigheden waaronder bedrijf 5 zich daarvan heeft willen ontdoen, moest worden aangemerkt als afvalstof, zodat aangenomen moet worden dat het opzet van verdachte daarop in voorwaardelijk zin gericht is geweest. Op dezelfde gronden dient verdachtes beroep op afwezigheid van alle schuld te stranden.

Bewezenverklaring

Overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 10.45, eerste lid aanhef en onder b, van de Wet milieubeheer, opzettelijk begaan door een rechtspersoon.

Verdachte heeft zich schuldig gemaakt aan het inzamelen van gevaarlijke afvalstoffen zonder vergunning van de Minister van Infrastructuur en Transport. Verdachte heeft hiermee een voorschrift van de Wet milieubeheer overtreden, dat strekt tot bescherming van het milieu, te weten, in dit geval, het belang van controle op een doelmatig beheer van afvalstoffen.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een geldboete van EUR. 47.500,-. De rechtbank heeft bij het opleggen van de straf een korting van 5% toegepast wegens overschrijding van de redelijke termijn waarbinnen een zaak behandeld dient te worden.

Lees hier de volledige uitspraak.

Noordelijke Fraudekamer legt veroordeelde de verplichting op om €1.339.000 te betalen ter ontneming van WVV uit frauduleuze opbrengsten uit de exploitatie van 0900-nummers

Rechtbank Noord-Nederland 19 november 2014, ECLI:NL:RBNNE:2014:5699

Bij vonnis van 23 december 2013 is veroordeelde door de rechtbank veroordeeld ter zake van (1) het feitelijk leidinggeven aan het medeplegen van oplichting, gepleegd door de rechtspersonen bedrijfsnaam 1 en bedrijfsnaam 2, in de periode van 17 december 2004 tot en met 18 augustus 2007, en (2) het gewoontewitwassen van een groot aantal geldbedragen, in de periode van 17 december 2004 tot en met 19 februari 2008.

Op grond van deze veroordeling kan aan veroordeelde de verplichting worden opgelegd tot betaling van een geldbedrag aan de Staat ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel uit de baten van de ingevolge dat vonnis bewezenverklaarde feiten en soortgelijke feiten.

Ter terechtzitting van 8 oktober 2014 heeft de officier van justitie geconcludeerd dat het wederrechtelijk verkregen voordeel dient te worden vastgesteld op € 898.574,00.

Bij de vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel heeft de rechtbank als uitgangspunt genomen de bevindingen van de verbalisanten, zoals neergelegd in het hierboven genoemde proces-verbaal van wederrechtelijk verkregen voordeel.

Voor wat betreft de opbrengsten komt de rechtbank tot de volgende berekening:

• In de periode 1 april 2003 t/m 31 januari 2005 zijn er door de exploitatie van 0900 betaalnummers (beheerd door bedrijfsnaam 3 en bedrijfsnaam 2) op frauduleuze wijze omzetten gegenereerd. Bedrijfsnaam 1 ontving in deze periode in totaal netto € 2.277.462,88 aan opbrengsten van de platformhouder bedrijfsnaam 4.
• In de periode 1 december 2004 t/m 31 maart 2007 zijn er door de exploitatie van 0900 betaalnummers (beheerd door bedrijfsnaam 3 en bedrijfsnaam 2) op frauduleuze wijze omzetten gegenereerd. Bedrijfsnaam 2 ontving in deze periode in totaal netto € 2.949.123,18 aan opbrengsten van de platformhouder bedrijfsnaam 4.
• In de periode 1 maart 2007 t/m 31 mei 2008 zijn er door de exploitatie van 0900 betaalnummers (beheerd door bedrijfsnaam 3 en bedrijfsnaam 2) op frauduleuze wijze omzetten gegenereerd. Bedrijfsnaam 3 ontving in deze periode in totaal € 486.921,48 aan opbrengsten van de platformhouder bedrijfsnaam 4.
• In de periode 1 maart 2007 t/m 31 mei 2008 zijn er door de exploitatie van 0900 betaalnummers (beheerd door bedrijfsnaam 3 en bedrijfsnaam 2) diverse direct aan deze exploitatie te liëren kosten betaald. Het bedrijf bedrijfsnaam 3 betaalde in de genoemde periode in totaal de volgende gespecificeerde kosten:
  • A. Advertentiekosten € 92.065,06
  • B. Personeelskosten uitzendbureaus € 00,00
  • E. Kosten vragenlijst € 100,00
  • G. Andere kosten € 100.920,47
  • Totaal € 193.085,53

De rechtbank acht op grond van het dossier voldoende aannemelijk dat de veroordeelde ook in de periode van 1 april 2003 tot en met 17 december 2004, die voorafgaat aan de in de strafzaak bewezenverklaarde periode, de opbrengsten heeft genoten die vanwege de frauduleuze exploitatie van 0900-nummers door de veroordeelde door de platformhouder zijn uitbetaald.

Op grond van dossier heeft de rechtbank verder vastgesteld dat de opbrengsten die zijn ontvangen op de bankrekeningen van de rechtspersonen bedrijfsnaam 1 en bedrijfsnaam 2 door de veroordeelde en zijn mededader zijn verdeeld door de veroordeelde van verdachte en mededader aan de hand van de door hen afgesproken percentages van respectievelijk 20% en 80%. Uit deze afspraken volgt naar het oordeel van de rechtbank bovendien dat de kosten voor de exploitatie in deze periode geheel voor rekening kwamen van mededader.

De betalingen aan bedrijfsnaam 3 in de periode van 1 maart 2007 en 31 mei 2008 zijn naar het oordeel van de rechtbank geheel ten goede gekomen aan de veroordeelde, nu hij enig bestuurder en aandeelhouder van deze onderneming was en als enige was gemachtigd tot de bankrekening waarop de betreffende gelden terecht zijn gekomen.

Het wederrechtelijk verkregen voordeel voor de veroordeelde bedraagt op basis van het vorenstaande:

• Opbrengsten bedrijfsnaam 1 (0.2 x € 2.277.462,88) € 455.492,58
• Opbrengsten bedrijfsnaam 2 (0.2 x € 2.949.123,18) € 589.824,64
• Opbrengsten bedrijfsnaam 3 € 486.921,48
• Totaal € 1.532.238,70
• AF Kosten bedrijfsnaam 3 € 193.085,53
• Totaal € 1.339.153,17

Toerekening voordeel

De rechtbank zal op grond van het hiervoor overwogene en gelet op artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht bepalen dat veroordeelde ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel ten aanzien van de hiervoor vermelde feiten het bedrag van € 1.339.000,00 aan de Staat dient te betalen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ontneming PGB-fraude

Rechtbank Midden-Nederland 17 november 2014, ECLI:NL:RBMNE:2014:5815

Bij vonnis van deze rechtbank van 18 april 2014 is de veroordeelde in haar strafzaak veroordeeld ter zake van de navolgende strafbare feiten:

• feit 1: medeplegen van valsheid in geschrift, meermalen gepleegd;
• feit 5 primair: gewoontewitwassen,

gepleegd in de periode van 1 januari 2008 tot en met 12 april 2013 in Almere.

Vordering

De vordering van de officier van justitie d.d. 16 oktober 2013 strekt tot het vaststellen van het bedrag waarop het wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e, lid 4, Wetboek van Strafrecht, wordt geschat en het aan de veroordeelde opleggen van de verplichting tot betaling aan de Staat van het geschatte voordeel tot een maximumbedrag van €348.334.

Bij conclusie van eis dd. 30 april 2014 heeft de officier van justitie de vordering gewijzigd zodanig dat zij het maximumbedrag stelt op €570.086,00.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft zich op het standpunt gesteld dat het wederrechtelijk verkregen voordeel dient te worden vastgesteld op het bedrag ad €348.334,00.

In totaal is een bedrag van €696.668,00 gestort op de privérekening van veroordeelde afkomstig van PGB-rekeningen van budgethouders. Van de privérekening van veroordeelde is vervolgens een bedrag van €348.334,00 (€103.691,00 per bank en €244.643,00 contant) terugbetaald aan de budgethouders. Het restbedrag ad €348.334,00 is het voordeel voor veroordeelde geweest.

Ten aanzien van het bedrag ad €570.086,00 haalt de raadsvrouw een uitspraak van de Hoge Raad aan van 19 februari 2013. Volgens deze uitspraak kan het geld dat voorwerp was van het bewezenverklaarde misdrijf ‘witwassen’ niet reeds daardoor wederrechtelijk verkregen voordeel vormen, aldus de raadsvrouw.

Oordeel van de rechtbank

De strekking van de maatregel van ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel, is te bewerkstelligen dat datgene wat de veroordeelde aan door misdrijf verkregen materieel profijt heeft verworven, weer van haar wordt ontnomen.

In de door de raadsvrouw aangehaalde uitspraak wordt door de Hoge Raad overwogen dat het zonder nadere toelichting niet begrijpelijk is dat de verdachte daadwerkelijk wederrechtelijk voordeel heeft verkregen door middel van of uit de baten van het bewezenverklaarde 'witwassen'. Met de bewezenverklaring van witwassen van een geldbedrag is immers vastgesteld dat het geldbedrag afkomstig is uit misdrijf en (dus) wederrechtelijk is verkregen, maar of dat totale geldbedrag vervolgens (ook) moet of kan worden aangemerkt als voordeel dat wederrechtelijk is verkregen uit het voorhanden hebben daarvan (en dus uit het witwassen daarvan) is een andere vraag. Dat het geldbedrag afkomstig is uit misdrijf en (dus) wederrechtelijk uit dat misdrijf is verkregen, hoeft niet te betekenen dat het gehele bedrag daadwerkelijk verkregen voordeel betreft.

In de onderhavige zaak staat vast dat in totaal €696.668,00 van PGB-rekeningen van budgethouders is gestort op (privé)rekeningen van veroordeelde. Dit geld is van misdrijf afkomstig, want verkregen door middel van valsheid in geschrifte gepleegd door veroordeelde zelf (feit 1).

Van de privérekening is vervolgens €570.086,00 overgemaakt naar rekeningen die, gezien de tenaamstelling en omschrijving, bekend staan als bedrijven/instanties die verband houden met gokactiviteiten.

Veroordeelde is veroordeeld voor onder meer het witwassen (door middel van het omzetten van geld uit eigen misdrijf) van €570.086,00 dat door veroordeelde is besteed aan gokactiviteiten (feit 5).

In dit geval heeft veroordeelde dan ook daadwerkelijk voordeel verkregen van €570.086,00. Zij heeft profijt van dit bedrag gehad door het uit te geven aan gokactiviteiten.

Wederrechtelijk verkregen voordeel

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de veroordeelde door middel van of uit baten van de hiervoor in rubriek 2 genoemde strafbare feiten alsmede door middel van of uit baten van soortgelijke feiten als bedoeld in artikel 36 e, lid 2, Sr, voordeel verkregen dat de rechtbank schat op een bedrag van €570.086,00.

Lees hier de volledige uitspraak.

Accountantswerkzaamheden & belastingheffing komen niet in aanmerking voor aftrek van het verkregen voordeel

Rechtbank Limburg 13 november 2014, ECLI:NL:RBLIM:2014:9887

Verdachte onder meer veroordeeld wegens het opzettelijk handelen in strijd met een in artikel 3 onder B van de Opiumwet gegeven verbod, gepleegd op 25 juni 2013.

Ingevolge het bepaalde in artikel 36e van het Wetboek van Strafrecht moet worden onderzocht of, en zo ja in hoeverre, verdachte voordeel heeft verkregen uit de baten van de feiten waarvoor de veroordeling heeft plaatsgevonden of andere strafbare feiten, waarvoor voldoende aanwijzingen bestaan dat zij door hem zijn begaan.

Standpunt officier van justitie

De vordering van de officier van justitie houdt in de ontneming van het voordeel dat verdachte heeft verkregen uit de baten van eerdere strafbare feiten, zijnde twee eerdere oogsten van 160 hennepplanten. De officier van justitie heeft dit bedrag geschat op 19.626,66 euro en heeft verzocht betaling van dit bedrag aan verdachte op te leggen.

Standpunt verdediging

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard - zakelijk weergegeven - dat hij de hennepkwekerij in het begin van het jaar 2013 zelf heeft opgebouwd. De eerste oogst had een opbrengst van ongeveer 2,5 kilogram hennep, waarbij verdachte per kilogram ongeveer een bedrag van 3.100,- euro ontving. Voor deze eerste oogst heeft verdachte een bedrag van ongeveer 7.500,- euro ontvangen. Verdachte verklaart bovendien dat de tweede oogst mislukt is. De derde oogst is door de politie aangetroffen.

Raadsvrouwe heeft ter terechtzitting aangevoerd dat de verplichting tot betaling aan de Staat ter ontneming van het wederrechtelijk verkregen voordeel op nihil dient te worden gesteld. Bij de berekening moet volgens de verdediging op grond van het procesdossier worden uitgegaan van een totaal van 125 hennepplanten. Verdachte heeft voor zijn eerste oogst een bedrag van ongeveer 7.500,- euro ontvangen. De elektriciteitskosten dienen van dit bedrag te worden afgetrokken. Immers, verdachte heeft inmiddels aan Enexis B.V. een bedrag van 2.237,37 euro voldaan in verband met de weggenomen energie. Daarnaast heeft verdachte een bedrag van 3.956,81 euro aan belasting betaald over een vermeend inkomen van 10.000,- euro in het jaar 2013. Dit vermeend inkomen is gerelateerd aan de vermeende opbrengst van de hennepkwekerij. Tot slot voert de verdediging aan dat ook de kosten die gemaakt zijn ten behoeve van accountantswerkzaamheden van voornoemd bedrag dienen te worden afgetrokken.

De schatting van de hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel

De politierechter is van oordeel dat verdachte door middel van het telen van hennep voorafgaand aan de aangetroffen teelt voordeel heeft verkregen.

De politierechter stelt vast dat verdachte twee keer eerder geoogst heeft, gelet op de netmeting die heeft plaatsgevonden in de periode van 7 februari 2013 tot en met 11 februari 2013. Op deze netmeting zijn in- en uitschakelmomenten te zien. Dit patroon komt overeen met het gebruik van schakelklokken in combinatie met assimilatieverlichting in de hennepteelt. Op 25 juni 2013 is bij verdachte een in gebruik zijnde hennepkwekerij aangetroffen. De politierechter is van oordeel dat verdachte in de periode van 11 februari 2013 tot en met 25 juni 2013 twee keer heeft geoogst. Algemeen bekend is immers dat na 10 weken teelt de hennep geoogst wordt. In dit tijdvak zijn derhalve twee teeltcycli mogelijk.

Met betrekking tot de kosten overweegt de politierechter het volgende. Volgens de vaste jurisprudentie van de Hoge Raad komen slechts die kosten voor aftrek in aanmerking die in directe relatie staan tot de voltooiing van het delict. Met betrekking tot belastingheffing en accountantskosten is aan dit criterium niet voldaan. Immers hebben deze kosten niet gediend tot het verkrijgen van het voordeel.

Lees hier de volledige uitspraak.