Veroordeling voor verduistering, oplichting, valsheid in geschrift en overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 2:96 van de Wet op het financieel toezicht

Rechtbank Noord-Nederland 1 februari 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:4374

De rechtbank veroordeelt verdacht wegens:

1. subsidiair: verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige opdracht heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.
2. primair: oplichting, strafbaar gesteld bij artikel 326 van het Wetboek van Strafrecht.
3. subsidiair: valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige opdracht heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 225 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.
4. subsidiair: Overtreding van een voorschrift gesteld bij artikel 2:96 van de Wet op het financieel toezicht, terwijl de schuldige opdracht heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 1 onder 2 van de Wet op de economische delicten, in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

Door het handelen van verdachte zijn aangevers slachtoffer 1 en slachtoffer 2 financieel benadeeld. De rechtbank gaat uit van een fors benadelingsbedrag van rond de € 200.000. Een deel van het door slachtoffer 1 op de beleggingsrekening van bedrijf 1 gestorte geld heeft verdachte voor zichzelf gebruikt. Hoewel verdachte zich op het standpunt heeft gesteld dat hij volgens het met slachtoffer 1 gesloten contract recht had op een transactieprovisie en hij dat bedrag mocht verrekenen, is door hem een veel hoger bedrag van de rekening van bedrijf 1 onttrokken ten behoeve van zichzelf dan hij heeft kunnen rechtvaardigen. Los van het feit dat slachtoffer 1 de bevoegdheid van verdachte om gelden van het door hem op de rekening van bedrijf 1 gestorte vermogen te mogen onttrekken ten behoeve van zichzelf, heeft bestreden, heeft verdachte op geen enkele manier slachtoffer 1 over zijn handelen geïnformeerd, doch hem in de waan gelaten dat alle gelden ten behoeve van beleggingen waren aangewend. De rechtbank betrekt bij de strafbepaling dat het grootste deel van het op de beleggingsrekening van bedrijf 1 gestorte geld verloren is gegaan aan (risicovolle) beleggingen en niet is verduisterd.

Verdachte heeft voorts slachtoffer 2 bewust onjuiste informatie verschaft over de resultaten van zijn eigen beleggingsactiviteiten, daarmee diens vertrouwen gewonnen en hem daarmee bewogen tot het overmaken van een deel van zijn door hard werken verkregen spaargeld. Verdachte heeft daarbij nimmer voor slachtoffer 2 enig voordelen willen behalen doch slechts zijn eigen positie ten opzichte van slachtoffer 1 voor ogen gehad. Verdachte heeft door zijn handelwijze misbruik gemaakt van het vertrouwen dat mensen in hem hadden gesteld en tevens het aanzien van de financiële sector geschaad.

Voorts acht de rechtbank het kwalijk dat ter zitting is gebleken dat verdachte geen enkele verantwoordelijkheid voor zijn eigen handelen neemt doch de schuld volledig bij anderen legt en met name bij slachtoffer 1.

Vrijspraak

De verdachte wordt van het onder 1 primair (verduistering (in dienstbetrekking)), 3 primair (valsheid in geschrift) en 4 primair (beleggingsdiensten/-activiteiten verrichten zonder vergunning) tenlastegelegde te worden vrijgesproken, omdat de rechtbank dit -evenals de raadsman van verdachte- niet wettig en overtuigend bewezen acht.

De rechtbank acht telkens niet bewezen dat verdachte -als natuurlijk persoon- deze strafbare feiten heeft gepleegd, maar dat deze zijn begaan door de rechtspersoon bedrijf 1, hebbende verdachte de feitelijke leiding gegeven aan die verboden gedragingen.

Bewijsmotivering

De rechtbank baseert -anders dan door de raadsman bepleite vrijspraak- haar beslissing dat verdachte het onder 1 subsidiair, 2 primair, 3 subsidiair en 4 subsidiair tenlastegelegde heeft begaan op de feiten en omstandigheden die hierna in samenvattende vorm worden weergegeven en die voorkomen in de in de voetnoten weergegeven gebezigde bewijsmiddelen.

Feit 1 subsidiair (verduistering gelden slachtoffer 1)

Aangever slachtoffer 1 verklaart dat verdachte (verdachte) hem in het voorjaar van 2008 voorstelde om een BV op te richten -bedrijf 1 (ook te noemen bedrijf 1)- om handel op de beurs te doen. Aangever slachtoffer 1 heeft in Norg gemeente Noordenveld rond mei/juni 2008 700.000 euro overgemaakt naar de rekening van bedrijf 1. Eind juli 2008 heeft aangever 250.000 euro overgemaakt. Tussen september 2008 en februari 2009 is de beurs totaal ingestort; in feite was er helemaal geen geld meer.

Beleggingscontracten bedrijf 1 met betrekking tot slachtoffer 1 en naam 1 (bijlage I).

Uit een proces-verbaal van bevindingen blijkt dat (volgens het geldstroomoverzicht) er van de rekening van bedrijf 1 geld is overgemaakt naar rekeningen van verdachte, zijn echtgenote en bedrijf 2.

Uit de historische overzichten van rekening rekeningnummer ten name van bedrijf 1 bij Van Lansschot waarop het geld van slachtoffer 1 was gestort, blijkt geld ervan afgehaald en overgemaakt te zijn naar de privérekening van de echtgenote van verdachte en naar bedrijf 2: op 16-09-2008: € 100.000,00 en op 07-10-2008: € 70.000,00. Daarnaast tankte verdachte van die betreffende rekening van bedrijf 1.

Uit het aanvullend proces-verbaal van bevindingen van verbalisant d.d. 23 juli 2012 en de daaraan gehechte bijlage IX, zijnde een brief van verdachte d.d. 12 juni 2012, blijkt dat verdachte van de beleggingsrekening van bedrijf 1 totaal € 337.501 naar de rekening van bedrijf 2 en naar privé heeft overgemaakt, terwijl verdachte naar zijn eigen oordeel recht had op een bedrag van € 124.952 ten titel van transactieprovisie.

Verdachte heeft op de terechtzitting van 18 oktober 2011 verklaard dat bedrijf 1 voor belegging is opgericht. slachtoffer 1 heeft driemaal geld op de rekening van bedrijf 1 gestort, in totaal € 1.345.000. Verdachte heeft tweemaal geld (totaal € 170.000) van de rekening van bedrijf 1 overgemaakt naar de rekening van zijn vrouw. Het klopt ook dat hij van die rekening tankte. Het overgrote deel van het door slachtoffer 1 op de rekening van bedrijf 1 gestorte vermogen, € 1.100.117, is verdampt op de beurs. Van het resterende deel van het vermogen zijn aan slachtoffer 1 voorschotten op rendement betaald en transactieprovisie en gelden ten titel van risicospreiding aan de vennootschap van verdachte en diens privé-rekening.

Uit de getuigenverklaring van slachtoffer 1 volgt dat slachtoffer 1 bestrijdt dat verdachte de gelden die door slachtoffer 1 op de rekening van bedrijf 1 waren gestort voor iets anders mocht gebruiken dan voor beleggingen en betaling van de daarmee samenhangende kosten en dat verdachte geen recht had om daarvan gelden naar de rekening van zijn vennootschap danwel zijn privérekening over te maken. Verdachte heeft slachtoffer 1 ook nooit over deze overboekingen geïnformeerd.

De rechtbank is op grond van voormelde bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf 1 geldbedragen toebehorend aan slachtoffer 1 die door slachtoffer 1 op een beleggingsrekening waren gestort ten onrechte voor andere doelen heeft aangewend dan waarvoor bestemd en derhalve de gelden heeft verduisterd, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen. De omstandigheid dat verdachte heeft geprobeerd om de gelden een jaar later terug te storten en voor een groot deel teruggestort heeft doet in verband niet terzake. De verduisteringshandelingen hadden immers reeds plaatsgevonden.

Feit 2 primair (oplichting slachtoffer 2)

Aangever slachtoffer 2 doet aangifte van oplichting gepleegd door verdachte te Norg in de gemeente Noordenveld gepleegd tussen 20 september 2009 en 1 oktober 2009. Verdachte wilde voor aangever beleggen. Aangever heeft € 5.000 gestort en hij kreeg een beleggingscontract. Er kon veel geld worden verdiend. Verdachte zou met geld op de beurs gaan beleggen. Van die € 5.000 zou verdachte zo € 10.000 kunnen maken.

Verdachte heeft op 15 september 2009 aan slachtoffer 2 een email gezonden waarin hij slachtoffer 2 informeert over "het uitbesteden van het beleggen". Uit de email blijkt dat hij slachtoffer 2 adviseert om met spoed via hem geld te beleggen ("mocht je iets willen zorg dan dat je er snel bij bent") waarbij hij hoge rendementen voorspiegelt en hem daarbij letterlijk

voorhoudt: "zoals je ziet verdient mijn bedrijf hier erg veel mee, dus ook de cliënt! Ik kan nog enkele interessante cliënten gebruiken en dus kan ik je hierbij een voorstel doen".

Tijdens het verhoor d.d. 4 augustus 2010 heeft verdachte verklaard dat het met de beleggingen heel slecht was gegaan en dat hij nieuwe "investeerders"nodig had. Voorts heeft verdachte verklaard dat hij het geld van (o.a.) slachtoffer 2 heeft gebruikt om zijn schuld aan slachtoffer 1 af te lossen en privé een schuld op zich te nemen en dat hij dit reeds had besloten voordat hij het geld had ontvangen. Verdachte heeft erkend het geld onder valse voorwendselen te hebben gekregen en dat hij om die reden ook niet tegen(o.a.) slachtoffer 2 kon zeggen dat hij zijn geld in principe kwijt was.

Verdachte heeft op de terechtzitting van 18 oktober 2011 verklaard dat hij geld van slachtoffer 2 heeft aangenomen om dividend aan slachtoffer 1 te betalen. Dat hij daar niet correct in is geweest. Hij heeft het geld niet belegd voor slachtoffer 2 zoals hij dat met hem had afgesproken.

De rechtbank is op grond van voormelde bewijsmiddelen van oordeel dat verdachte de aangever door oplichtingshandelingen heeft bewogen tot afgifte van een geldbedrag.

Feit 3 subsidiair (valsheid in geschrift)

Aangever slachtoffer 1 verklaart dat op 26 mei 2009 verdachte meldde dat er problemen waren met de naam bank en hij liet een brief van die bank zien. Volgens die brief moest er 660.000 euro worden teruggestort van zijn beleggingsportefeuille naar de naam bank. naam 2 heeft contact opgenomen met de naam bank en hen de brief voorgelegd. Toen bleek dat de brief niet afkomstig was van de naam bank; de handtekening van de directeur was vervalst. verdachte biechtte aan naam 2 op dat hij de brief zelf had geschreven.

Een brief voorzien van een briefhoofd van de bank naam bank, gedateerd 26 mei 2009, en voorzien van een handtekening die kennelijk moest doorgaan voor de handtekening van naam directeur, directeur van die naam bank, in welke brief door naam bank aan geadresseerde werd meegedeeld dat door een uitspraak van de Hoge Raad de handel in Naked Short Selling in de periode van 22 september 2008 tot en met 11 oktober 2008 in zijn geheel was komen te vervallen en dat alle transacties die onder die Naked Short Selling vielen zouden worden gestorneerd.

Verdachte heeft op de terechtzitting van 18 oktober 2011 verklaard dat die brief vals was en dat hij die brief heeft gemaakt. Hij heeft die brief aan slachtoffer 1 laten zien, met als doel om zijn eigen gezichtverlies te beperken en het huwelijk van slachtoffer 1 te redden.

De rechtbank is op grond van voormelde bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf 1 valsheid in geschrift gepleegd, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen. De rechtbank acht ook bewezen de tenlastegelegde zinssnede -zijnde geen element van artikel 225 Sr. zoals de raadsman stelt- “terwijl uit dat gebruik enig nadeel kan ontstaan bewezen”. Verdachte kon namelijk, terwijl er nog enig geld op de beleggingsrekening stond, mede door gebruikmaking van die brief doorgaan met beleggingsactiviteiten voor slachtoffer 1, waardoor het saldo op bedoelde rekening nog meer verminderde.

Feit 4 subsidiair (beleggingsdiensten/-activiteiten verrichten zonder vergunning)

De brief van Autoriteit Financiële Markten (AMF), d.d.16 juni 2010, inhoudende de verklaring dat het door bedrijf 1 verlenen van een beleggingsdienst een overtreding is van artikel 2:96 van de Wet op het financieel toezicht. bedrijf 1 had als belegger voor het verrichten van die beleggingsdiensten en die beleggingsactiviteiten geen vergunning verkregen van de Autoriteit Financiële Markten. bedrijf 1 doet ten onrechte een beroep op de vrijstellingsbepaling van art. 1:12 Wft, nu deze vrijstelling slechts ziet op het aanbieden van rechten in een beleggingsinstelling, terwijl verdachte beleggingsdiensten verleende.

Verdachte heeft op de terechtzitting van 18 oktober 2011 -zakelijk weergegeven- verklaard dat bedrijf 1, namens slachtoffer 1, die geld had gestort op de beleggingsrekening van bedrijf 1, dat geld heeft belegd. Dit gebeurde zonder dat hij een vergunning had aangevraagd bij en verkregen van de Autoriteit Financiële Markten.

Verdachte heeft ter zitting van 18 oktober 2012 aangevoerd dat hij telefonisch contact had gezocht met de AFM en zijn "plan" had voorgelegd. Hij was verwezen naar de website van AFM en had geconcludeerd dat hij geen vergunning nodig had voor de activiteiten van bedrijf 1. Verdachte heeft zich niet schriftelijk of per email tot AFM gewend en een bevestiging van zijn eigen conclusie gevraagd. Hij vond dat niet nodig.

De rechtbank is op grond van voormelde bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf 1 zonder een daartoe strekkende vergunning door de Autoriteit Financiële Markten beleggingsdiensten heeft verleend en beleggingsactiviteiten heeft verricht, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen. De rechtbank passeert het verweer van verdachte en zijn raadsman dat er sprake is van afwezigheid van alle schuld, nu verdachte navraag heeft gedaan of bedrijf 1 vergunningplichtig was. De rechtbank overweegt hierbij dat opzet niet op de overtreding van de vergunningsbepaling ziet maar dat de opzet ziet op het verlenen van beleggingsdiensten.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt de verdachte ter zake van de misdrijven onder 1 subsidiair, 2 primair en 3 subsidiair tot een taakstraf bestaande uit 220 uren werkstraf alsmede een gevangenisstraf voor de duur van 6 maanden geheel voorwaardelijk met een proeftijd van 3 jaren.

De rechtbank ontzet verdachte van het recht om het beroep van verlener van beleggingsdiensten/belegger uit te oefenen voor de duur van 5 jaren.

De rechtbank veroordeelt de verdachte daarnaast ter zake van de overtreding onder 4 subsidiair tot een taakstraf bestaande uit 20 uren werkstraf.

De rechtbank bepaalt dat de benadeelde partij slachtoffer 1 niet ontvankelijk is in zijn vordering en dat hij zijn vordering slechts bij de burgerlijke rechter kan aanbrengen. De benadeelde partij en de verdachte dragen de eigen kosten.

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot betaling aan de benadeelde partij slachtoffer 2 van de som van € 5.000,00 en veroordeelt de verdachte tevens in de kosten van de benadeelde partij tot op heden gemaakt en ten behoeve van de tenuitvoerlegging van deze uitspraak alsnog te maken, tot op heden begroot op nihil.

De rechtbank legt aan de verdachte de verplichting op aan de Staat, ten behoeve van het slachtoffer slachtoffer 2, een bedrag van € 5.000,00 te betalen, bij gebreke van betaling te vervangen door 60 dagen hechtenis, met dien verstande dat de toepassing van de vervangende hechtenis de hiervoor opgelegde verplichting niet opheft.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak na beschuldiging van witwassen

Rechtbank Noord-Nederland 25 juli 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:4619

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie heeft vrijspraak van het primair en subsidiair ten laste gelegde gevorderd. De officier van justitie stelt daarbij dat niet is komen vast te staan dat verdachte wist van de criminele herkomst van het geld dat hij van medeverdachte ontving. Er kan niet worden bewezen dat verdachte opzettelijk heeft witgewassen.

De officier van justitie heeft aangevoerd dat wel wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan het meer subsidiair ten laste gelegde schuldwitwassen. Verdachte heeft grote contante storingen op zijn rekening geaccepteerd. Verdachte heeft hierbij onzorgvuldig gehandeld, waarmee zijn schuld is bewezen.

Standpunt verdediging

Evenals de officier van justitie heeft de raadsman zich op het standpunt gesteld dat verdachte van het onder primair en subsidiair ten laste gelegde moet worden vrijgesproken. De raadsman voert aan dat de opzet niet kan worden bewezen nu niet kan worden gesteld dat verdachte bewust de aanmerkelijke kans heeft aanvaard dat het geld vanmedeverdachte

medeverdachte afkomstig was van een criminele activiteit.

Ook ten aanzien van het meer subsidiair ten laste gelegde dient vrijspraak te volgen. De raadsman voert aan dat verdachte niet redelijkerwijs had moeten vermoeden dat het aan hem betaalde of door hem terugbetaalde geld van criminele activiteit afkomstig was. De raadsman wijst op de hoogte van de bedragen en de langere periode waarin deze bedragen werden gestort. Verdachte wist dat medeverdachte meerdere baantjes had en dat hij daarnaast kennelijk in financiële nood verkeerde.

Beoordeling Rechtbank

De rechtbank is met de officier van justitie en de verdediging van oordeel dat het primair en subsidiair ten laste gelegde niet wettig en overtuigend kunnen worden bewezen. Verdachte zal hiervan worden vrijgesproken. De rechtbank overweegt hierbij dat de vereiste opzet op het witwassen niet bewezen kan worden. Uit het strafdossier en het onderzoek ter terechtzitting is niet naar voren gekomen dat verdachte wist dat de gestorte gelden middellijk of onmiddellijk afkomstig waren uit enig misdrijf.

Ten aanzien van het meer subsidiair ten laste gelegde overweegt de rechtbank dat niet gebleken is dat verdachte redelijkerwijs moest vermoeden dat het aan hem (terug)betaalde geld middellijk of onmiddellijk afkomstig was uit enig misdrijf en dat de aan verdachte gestorte bedragen een criminele herkomst hadden.

Uit het strafdossier en de verklaringen van verdachte ter zitting blijkt dat hij over een lange periode van ongeveer 3 jaar geld uitleende aan medeverdachte. Deze bedragen kreeg hij met een vergoeding teruggestort op zijn rekening. Ter zitting heeft verdachte, met betrekking tot de € 13.206,48 aan vermeende winst/opbrengst, nader uitleg gegeven. De hoogte van dit bedrag wordt onder meer verklaard door het feit dat leningen aan medeverdachte ook via zijn rekening contant werden teruggestort.

Nu de verklaring van verdachte niet hoogst onwaarschijnlijk is en hij tevens aannemelijk heeft weten te maken dat hij over de herkomst van de gelden van medeverdachte geen enkel vermoeden had en zich in het strafdossier geen bewijs bevindt waaruit valt af te leiden dat het niet anders kan dat het geld uit enig misdrijf afkomstig is, acht de rechtbank ook het meer subsidiair ten laste gelegde niet bewezen en spreekt verdachte ook hiervan vrij.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling tot een (on)voorwaardelijke gevangenisstraf wegens witwassen, gedurende een lange periode

Rechtbank Noord-Nederland 25 juli 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:4618

Uit de bewijsmiddelen komt naar voren dat verdachte met zijn partner over de ten laste gelegde periode een legaal verifieerbaar inkomen had van € 215.351,40. De geldbedragen die door verdachte over diezelfde periode werden overgeboekt van zijn bankrekeningen lagen echter vele malen hoger.

Naar het oordeel van de rechtbank blijkt uit de bewijsmiddelen dat in de periode 20 oktober 2008 tot en met 13 november 2012 contante geldbedragen zijn gestort op twee bankrekeningen op naam van verdachte en betrokkene onder meer door medeverdachte 1, waarover verdachte verklaarde dat het een omzet van naam horecagelegenheid was. Over die omzet, die niet kan worden aangetoond, verklaarde verdachte zelf dat deze in 2011 € 0,-- was. Ook hebben er met betrekking tot het naam horecagelegenheid door verdachte verschillende (grote) betalingen plaatsgevonden in de vorm van huurleges en investeringen.

Tussen de bankrekeningen van verdachte en medeverdachte 3 hebben over en weer stortingen plaatsgevonden. Tot slot heeft verdachte veelvuldig huur betaald voor de woning van medeverdachte 1 en medeverdachte 2.

Het kan niet anders dan dat verdachte bekend was met de antecedenten en veroordelingen van medeverdachte medeverdachte 2 en medeverdachte 1. Immers werd een horecavergunning hem in eerste instantie geweigerd vanwege eerdere veroordelingen van zijn vadermedeverdachte 2.

Verder blijkt uit de bewijsmiddelen van een nauwe verbondenheid tussen verdachte en de medeverdachten in relatie tot het naam horecagelegenheid. Zo was medeverdachte 1 in het bezit van een bankpas op naam van verdachte en verrichtte zij daarmee stortingen op verdachtes bankrekening. Tevens waren verdachte en medeverdachte 1 samen eigenaar van naam horecagelegenheid.

Daarnaast werden ook de namen van verdachte en medeverdachte 2 herhaaldelijk met elkaar in verband gebracht met betrekking tot investeringen en inkopen voornaam horecagelegenheid. Onder medeverdachte 2 werd tevens een groothandel pas op naam van verdachte aangetroffen en was hij in het bezit van een creditcard op naam van verdachte. Tot slot is medeverdachte 2waargenomen in de personenauto van verdachte en zijn bij verdachte schriftelijke bescheiden gevonden gericht aan zijn vader met betrekking tot het naam horecagelegenheid.

De voornoemde vastgestelde feiten en omstandigheden rechtvaardigen naar het oordeel van de rechtbank het vermoeden van witwassen. De verklaring van verdachte dat door medeverdachte 1 gestorte bedragen verband hielden met de omzet van naam horecagelegenheid, acht de rechtbank niet geloofwaardig. Immers heeft verdachte zelf verklaard dat naam horecagelegenheid geen omzet genereerde en zelfs een periode gesloten is geweest. Daarnaast werd er ook geen boekhouding bijgehouden voornaam horecagelegenheid. Verdachte heeft ook geen logische en geloofwaardige verklaring gegeven voor het grote verschil tussen zijn inkomenspositie enerzijds en de vele geldverschuivingen die via zijn bankrekeningen plaatsvonden anderzijds. Dat al deze geldbedragen uit legale bron afkomstig zijn heeft verdachte niet aannemelijk kunnen maken.

Nu het legaal te verifiëren inkomen van verdachte de grote uitgaven die door verdachte werden gemaakt niet dekken, is het waarschijnlijk dat de naar verdachte overgeboekte en vervolgens door hem door- en teruggestorte gelden uit misdrijf afkomstig zijn en dat verdachte daarvan op de hoogte was, gezien de onderlinge (familie-)relatie met één van de medeverdachten.

Verbergen en verhullen

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte getracht de criminele herkomst van de aan hem, onder meer doormedeverdachte 1, gestorte gelden te verbergen en te verhullen. Immers heeft verdachte, om de werkelijke aard en herkomst te verbergen, geldbedragen tussen zijn bankrekeningen en bankrekeningen van medeverdachte 3 overgeboekt, onder het mom van leningen en terugbetalingen van die leningen. Ook werden met de aan hem gestorte geldbedragen huurpenningen voor naam horecagelegenheid betaald en investeringen gedaan. Tot slot werden met de gestorte geldbedragen huurpenningen betaald voor de woning van medeverdachte 3.

Door op deze wijze contant gestorte gelden die hij op zijn bankrekening had ontvangen over te boeken naar andere bankrekeningen of hiermee andere betalingen te verrichten, waarbij zijn bankrekeningen als tussenrekeningen werden gebruikt om geldbedragen door te sluizen, heeft verdachte kennelijk de daadwerkelijke criminele herkomst van deze gelden geprobeerd te verhullen en te verbergen.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 maanden waarvan 4 voorwaardelijk en een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bijstandsfraude: verschil tussen oordeel van strafrechter & oordeel van bestuursrechter verklaard

Rechtbank Limburg 23 juli 2013, ECLI:NL:RBLIM:2013:4438

Verdenking

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte bijstandsfraude heeft gepleegd door te verzwijgen dat zij een gezamenlijke huishouding voerde dan wel samenwoonde met haar partner en inkomsten uit arbeid genoot.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie acht het ten laste gelegde bewezen gelet op de verklaringen van verschillende getuigen, de gedane observaties, het energie- en gasverbruik in de woning van verdachte en van partner verdachte afgezet tegen de door het NIBUD verzamelde gegevens over gemiddeld energie- en gasverbruik en de bevindingen bij de aanhouding van verdachte en partner verdachte.

Standpunt verdediging

De raadsvrouwe bepleit vrijspraak. De raadsvrouwe stelt zich op het standpunt dat verdachte en de partner van verdachte weliswaar een liefdesrelatie onderhouden, maar dat van een gezamenlijke huishouding dan wel van samenwonen geen sprake was. Daarnaast acht de raadsvrouwe onvoldoende bewijs in het dossier voorhanden dat verdachte werkzaamheden zou hebben verricht in Stein.

Oordeel rechtbank

De rechtbank trekt uit het bijstandsdossier van verdachte, de bevindingen bij de aanhouding van verdachte, het aantreffen van verschillende goederen bij de insluitingfouillering van verdachte, de bevindingen door de observaties en de verklaringen van de verschillende getuigen, de conclusie dat partner verdachte en verdachte samenwoonden in de woning van verdachte te Sittard. Vervolgens is de rechtbank ook van oordeel dat verdachte in Stein heeft gewerkt en daarvoor inkomsten heeft verkregen. Hierdoor heeft verdachte zich schuldig gemaakt aan bijstandsfraude omdat zij zowel het samenwonen als het betaalde werk niet gemeld heeft bij de daartoe geëigende autoriteiten.

De rechtbank is daarbij van oordeel dat een beginpunt van de bijstandsfraude moeilijk vast te stellen is, maar dat gelet op de verklaring van getuige 7 alsmede de verklaring van getuige 1, verdachte in elk geval in de ten laste gelegde periode de bijstandsfraude heeft gepleegd.

Bij haar oordeel heeft de rechtbank acht geslagen op de uitspraak van de rechtbank Maastricht, sector Bestuursrecht, van 20 april 2012 in de zaak tussen verdachte en partner verdachte als eisers en het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Sittard-Geleen als verweerder.

In deze uitspraak heeft de rechtbank het beroep van eisers tegen de ongegrondverklaring van het bezwaar van eisers tegen de besluiten van verweerder tot intrekking en terugvordering van over de periode van 1 november 2005 tot en met 30 november 2009 verleende bijstand gegrond verklaard. De bestuursrechter was daarbij van oordeel dat niet kon worden gesproken van het voeren van een gemeenschappelijke huishouding door eisers verdachte en partner verdachte vanaf 1 november 2005.

Zoals de rechtbank heeft overwogen is het moeilijk het beginpunt van de bijstandsfraude vast te stellen. De bijstandsfraude heeft zich in ieder geval wel in de ten laste gelegde periode voorgedaan. Het oordeel van de strafrechter lijkt daarmee af te wijken van dat van de bestuursrechter. Hierbij zij echter opgemerkt dat het vaste bestuursrechtelijke jurisprudentie is dat om een besluit tot intrekking (en eventueel een besluit tot terugvordering) te rechtvaardigen er sprake moet zijn van een gezamenlijke huishouding vanaf de datum met ingang waarvan de bijstand is ingetrokken tot en met de datum van het eerste intrekkingsbesluit. Hierbij zij verwezen naar uitspraken van de Centrale Raad van Beroep van 4 november 2003 (LJN AO1106) en 26 februari 2007 (LJN AZ9387).

De “bewijseis” in bestuursrecht is dus een strengere dan in het strafrecht.

Een intrekking van de besluiten was bestuursrechtelijk bezien alleen mogelijk bij afdoende bewijs voor het voeren van een gezamenlijke huishouding vanaf 1 november 2005 tot en met 30 november 2009. Daarvan kan, zoals de bestuursrechter heeft overwogen, niet gesproken worden. Naar het oordeel van de strafrechter kan echter wel, zoals reeds overwogen, gesproken worden van het voeren van een gezamenlijke huishouding in de periode 1 november 2005 tot en met 30 november 2009 waarbij het exacte beginpunt niet vast te stellen is. Dat laatste hoeft echter niet om toch tot een bewezenverklaring te kunnen komen.

Strafoplegging

Uit een inventarisatie van vonnissen en arresten die door de gerechten op Rechtspraak.nl zijn gepubliceerd, volgt dat het plegen van bijstandsfraude van zulke omvang veelvuldig wordt bestraft met een onvoorwaardelijke gevangenisstraf. Doordat de strafoplegging in een concrete strafzaak in belangrijke mate wordt bepaald door zaaksgebonden omstandigheden, ziet de rechtbank aanleiding om af te wijken van deze strafmodaliteit. De verdachte draagt immers de zorg over haar kleinzoon, beschikt over een blanco strafblad en het heeft naar het oordeel van de rechtbank onwenselijk lang geduurd voordat deze zaak is afgedaan. Daardoor zal de rechtbank geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf opleggen.

De rechtbank acht alles afwegende een voorwaardelijke gevangenisstraf van drie maanden en een taakstraf van 200 uren, subsidiair 100 dagen hechtenis op zijn plaats. De voorwaardelijke straf geldt tevens als ‘stok achter de deur’ zodat de verdachte zich in de toekomst onthoudt van misbruik van voorzieningen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Beslissing op het bevel tot beperking vrij verkeer tussen raadsman en verdachte

Rechtbank Middelburg 1 april 2013, ECLI:NL:RBMID:2011:4700

Essentie

Naar het oordeel van de rechtbank is de omstandigheid dat de raadsman van verdachte eveneens optreedt in het feitencomplex of een daarmee samenhangend feitencomplex van een medeverdachte, gelet op het feit dat de rechtbank van oordeel is dat een behoorlijke taakuitoefening van een raadsman/vrouw met zich meebrengt dat hij/zij elke cliënt zo volledig mogelijk op de hoogte zal stellen en houden van al wat in het onderzoek door elk van zijn/haar cliënten van betekenis is, voldoende om te kunnen concluderen dat er sprake is van een ernstig vermoeden dat het vrije verkeer tussen de raadsman en beide verdachten ertoe zal strekken dat deze bekend raken met omstandigheden waarvan zij in het belang van het onderzoek onkundig moeten blijven.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft, onder verwijzing naar het door hem opgemaakte bevel tot beperking vrij verkeer, medegedeeld dat er sprake is van een situatie waarin vijf verdachten zijn aangehouden tengevolge een omvangrijk onderzoek. Het openbaar ministerie is van mening dat er sprake is van een criminele organisatie in de zin van artikel 11a van de Opiumwet. Omwille van het onderzoeksbelang zijn alle vijf verdachten in volledige beperkingen geplaatst. Het is van belang dat zoveel als mogelijk de onderscheiden rollen/functies van de verschillende verdachten in kaart kunnen worden gebracht. Van de verdachte[verdachte] wordt op dit punt een cruciale rol verwacht. Het is daarbij van belang dat de verdachten in vrijheid kunnen verklaren, zodat van hen een zo zuiver mogelijke verklaring kan worden afgenomen. Om dit te bewerkstelligen en collusiegevaar te voorkomen, heeft het openbaar ministerie geen volledige dossiers verschaft aan de advocaten van de verdachten. Slechts de stukken die van belang zijn voor de voorgeleiding bij de rechter-commissaris zijn verstrekt. Ook worden de verdachten één voor één aangevoerd ten behoeve van de voorgeleiding bij de rechter-commissaris, zodat zij op geen enkele manier contact met elkaar kunnen hebben.

Indien één advocaat meerdere verdachten bijstaat, komt de advocaat te beschikken over meer informatie dan de advocaten die ‘slechts’ één verdachte bijstaan en is het mogelijk dat verdachte op de hoogte raakt van informatie die zij niet behoort te weten. Het belang van het onderzoek zal daarmee in gevaar worden gebracht. De officier van justitie heeft daarbij verwezen naar de uitspraak van rechtbank ’s-Hertogenbosch (LJN: BJ2532), waarin door de rechtbank wordt geoordeeld dat een behoorlijke taakuitoefening van een raadsman/vrouw met zich meebrengt dat hij/zij elke cliënt zo volledig mogelijk op de hoogte zal stellen en houden van al wat in het onderzoek door elk van zijn/haar cliënten van betekenis is.

Standpunt van de verdediging

Raadsman mr. Goedegebure heeft aangevoerd dat artikel 50 van het Wetboek van Strafvordering vereist dat er sprake moet zijn van bepaalde omstandigheden waaruit een ernstig vermoeden voortvloeit dat het vrije verkeer tussen raadsman en verdachte zal strekken om de verdachte bekend te maken met enige omstandigheid waarvan hij in het belang van het onderzoek onkundig moet blijven. Deze omstandigheden moeten concreet aanwijsbaar zijn. De raadsman heeft zich op het standpunt gesteld dat onvoldoende kan worden aangetoond dat hiervan sprake is. Pas indien de raadsman van verdachte de stukken in handen krijgt, kan hij beoordelen of er sprake is van tegenstrijdige belangen. Hij zal dit dan aangeven en de rechtsbijstand aan één van de beide verdachten staken. Op dit moment is het bevel ex artikel 50 van het Wetboek van Strafvordering in een te vroeg stadium aan de orde gesteld en moet dit worden afgewezen.

Raadsman mr. Nijssen sluit zich bij het voorgaande aan.

Beoordeling rechtbank

Aan de orde is de vraag of het bevel van de officier van justitie rechtmatig is gegeven, dan wel of het bevel dient te worden opgeheven, gewijzigd of aangevuld.

De rechtbank acht de omstandigheden, waaruit een ernstig vermoeden voortvloeit dat het vrije verkeer tussen de raadsman en verdachte ertoe zal strekken dat verdachte bekend zal raken met omstandigheden waarvan zij in het belang van het onderzoek onkundig moet blijven, voldoende concreet benoemd.

De rechtbank is met de officier van justitie van oordeel dat een behoorlijke taakuitoefening van een raadsman/vrouw met zich meebrengt dat hij/zij elke cliënt zo volledig mogelijk op de hoogte zal stellen en houden van al wat in het onderzoek door elk van zijn/haar cliënten van betekenis is.

Naar het oordeel van de rechtbank is de omstandigheid dat mr. Nijssen, de raadsman van verdachte, eveneens optreedt in het feitencomplex of een daarmee samenhangend feitencomplex van een medeverdachte, gelet op het bovengenoemde, voldoende om te kunnen concluderen dat er sprake is van een ernstig vermoeden dat het vrije verkeer tussen de raadsman en beide verdachten ertoe zal strekken dat deze bekend raken met omstandigheden waarvan zij in het belang van het onderzoek onkundig moeten blijven.

In een dergelijke situatie oordeelt de rechtbank dat er sprake is van een gerechtvaardigde vrees en een ernstig vermoeden dat de in artikel 50, tweede lid, van het Wetboek van Strafvordering omschreven belangen zullen worden geschaad.

De rechtbank bekrachtigt het bevel van de officier van justitie.

Lees hier de volledige uitspraak.

Dood door schuld, gepleegd door een rechtspersoon. De rechtbank oordeelt dat verdachtes nalaten een gevelkachel te controleren aanmerkelijk onvoorzichtig is geweest.

Rechtbank Noord-Nederland 27 juni 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:4132

Essentie

Verdachte heeft zich als rechtspersoon schuldig gemaakt aan dood door schuld. In een door haar verhuurde woning is een man overleden aan koolmonoxidevergiftiging doordat een al bij het aangaan van de huurovereenkomst aanwezige gevelkachel in een slaapkamer niet goed was aangesloten.

Bij de oplevering van de huurwoning in juni 2003 is door medewerkers van verdachte niet opgemerkt dat in een slaapkamer van de woning een gevelkachel aanwezig was. Er heeft toen ook geen controle van de kachel plaatsgevonden. De huurster trof een kachel aan in de door haar gehuurde woning en mocht ervan uitgaan dat deze deel uitmaakte van de door haar gehuurde woning en in goede staat verkeerde.

De procedures die verdachte in die tijd - het feit heeft bijna tien jaar geleden plaatsgevonden - hanteerde waren vooral gericht op een snelle doorstroom in de verhuur van woningen. Het lijkt dat daarbij vooral het belang van verdachte voorop stond en de belangen van de huurders, waaronder de veiligheid, uit het oog werden verloren.

Feiten

Het slachtoffer is in 2003 als gevolg van koolmonoxidevergiftiging overleden in de woning van huurster, gelegen in Leeuwarden. Deze woning werd door huurster gehuurd van [naam 2], waarvan verdachte rechtsopvolger is. In de slaapkamer waarin het lichaam van het slachtoffer is gevonden is een in werking zijnde gevelkachel aangetroffen. Technisch onderzoek heeft uitgewezen dat deze kachel ondeugdelijk was gemonteerd waardoor het mogelijk was dat onvolledig verbrande verbrandingsgassen en buitenlucht in de slaapkamer werden gezogen. De gevelkachel bevond zich in de woning op het moment dat huurster de woning betrok.

Huurster heeft verklaard dat zij de gevelkachel sinds haar intrek in de woning in juni 2003 nooit heeft gebruikt. De rechtbank heeft geen reden om aan die verklaring te twijfelen. Het dossier bevat evenmin aanwijzingen dat er in de periode van juni 2003 tot en met 10 oktober 2003 (onderhouds)werkzaamheden aan de gevelkachel zijn verricht, noch dat er op enige andere wijze veranderingen zijn aangebracht aan de staat waarin de gevelkachel verkeerde. De rechtbank concludeert op basis van het voorgaande dat de gevelkachel reeds in ondeugdelijke staat verkeerde ten tijde van de oplevering in juni 2003.

Voorafgaand aan de oplevering heeft geen deugdelijke inspectie plaatsgevonden. De gevelkachel is daardoor in het geheel niet opgemerkt. Nagelaten is de kachel te controleren en/of te verwijderen, dan wel te vervangen.

Dientengevolge is de woning opgeleverd inclusief de ondeugdelijk gemonteerde gevelkachel. Aldus heeft verdachte niet voldaan aan de opleveringsverplichting die op grond van artikel 7:203 van het Burgerlijk Wetboek op haar als verhuurster rust. De woning werd immers opgeleverd met een zodanig gebrek, dat normaal gebruik van de zaak – te weten: bewoning – niet op een veilige manier mogelijk was.

Beoordeling Rechtbank

De rechtbank dient te beoordelen of dit nalaten aan verdachte kan worden toegerekend. Voor dat oordeel acht de rechtbank van belang dat de ontruiming van de woning onder leiding van een deurwaarder is geschied in opdracht van [naam 2], rechtsvoorganger van verdachte. Daaropvolgend is een bezoek aan de woning gebracht door een inspecteur die bij [naam 2] in dienst was. De werkzaamheden die door hen zijn verricht, waren - onder meer - gericht op de oplevering van de woning en behoorden zodoende tot de normale bedrijfsvoering van [naam 2].

Naar het oordeel van de rechtbank kan op grond van het geconstateerde nalaten redelijkerwijs worden toegerekend aan (de rechtsopvolger van) [naam 2], nu zowel de ontruiming als de inspectie werd verricht in de sfeer van de rechtspersoon.

De rechtbank ziet zich vervolgens gesteld voor de vraag of het geconstateerde verzuim, om voorafgaand aan de oplevering de gevelkachel te controleren, schuld in de zin van artikel 307 van het Wetboek van Strafrecht oplevert. Voor de beantwoording van die vraag dienen alle omstandigheden van het geval in aanmerking te worden genomen, waarbij de ernst van het gevolg niet redengevend is voor de mate van de schuld.

Uit het dossier en het onderzoek ter terechtzitting zijn de volgende omstandigheden gebleken.

De reguliere procedure voorafgaand aan de oplevering van een woning aan een nieuwe huurder bestond, zo blijkt uit de verklaringen van[naam 6] en [naam 3], uit twee controlemomenten, te weten een voorinspectie en een mutatie-inspectie. Daarbij werd de staat van de woning gecontroleerd.

De oplevering van de woning in 2003 was in die zin afwijkend dat de woning van de vertrekkende huurder is ontruimd. Aan de deurwaarder die daarbij betrokken was, is de opdracht gegeven om de woning 'bezemschoon' achter te laten. Er heeft geen voor-inspectie plaatsgevonden. Op het inspectieformulier uit 2003 staat niet vermeld dat er een kachel aanwezig was in de woning.

Uit de verklaring van[naam 6] blijkt dat er in 2003 een hoogconjunctuur heerste en dat [naam 2] te maken had met ongeveer 150 mutaties per maand. De intern geldende procedures bij [naam 2] waren om die reden voornamelijk gericht op een zo snel mogelijke afhandeling van de mutaties, om het verhuurproces voort te zetten met zo min mogelijk tussentijdse leegstand. Civielrechtelijk was er bovendien voor het woonbedrijf geen belang om de staat van de woningen nauwkeurig te registreren bij aanvang van de huur.

Bezien tegen deze achtergrond is de rechtbank van oordeel dat de door [naam 2] gemaakte fout in belangrijke mate is veroorzaakt doordat de organisatorische omgeving in 2003 overwegend was ingericht op snelheid en voorkoming van leegstand. Andere aspecten, zoals de zorg voor een goede staat van de woningen, waaronder begrepen de veiligheid, zijn daardoor in voorkomende gevallen uit het oog verloren. Met name het geval van een ontruiming noopt naar het oordeel van de rechtbank tot waakzaamheid bij verdachte, omdat contact tussen de oude en de nieuwe huurder dan doorgaans niet zal plaatsvinden en informatie over de staat van de woning dus niet langs die weg aan het licht zal komen. Hierdoor vindt ook geen overleg plaats met betrekking tot de overname van achtergelaten zaken, zoals gaskachels.

De rechtbank is van oordeel dat de gebrekkige inrichting en naleving van de procedures in het geval van oplevering en met name ontruiming, niet de zorg werd betracht die in redelijkheid van een professioneel woonbedrijf kon worden gevergd met het oog op de voorkoming van fouten, met verstrekkende gevolgen. Het was immers bij niemand binnen het bedrijf bekend dat de gevelkachel nog aanwezig was in de woning en dat die kachel verwijderd, dan wel vervangen diende te worden. Dat er civielrechtelijk wellicht geen belang voor verdachte bestond om de staat van de woning goed vast te leggen, doet aan het voorgaande niet af. De rechtbank acht de wijze waarop is nagelaten de gevelkachel te controleren, in het licht van de gebrekkige procedures, aanmerkelijk onvoorzichtig.

De rechtbank acht op grond van het voorgaande het ten laste gelegde feit wettig en overtuigend bewezen.

Bewezenverklaring

Het bewezenverklaarde levert op het misdrijf dood door schuld gepleegd door een rechtspersoon.

Strafoplegging

Bij de strafmaat houdt de rechtbank rekening met de omstandigheid dat het feit al bijna tien jaar geleden heeft plaatsgevonden. Verdachte hanteert nu andere procedures, al dan niet ingegeven door gewijzigde wetgeving. Daarom acht de rechtbank een voorwaardelijke straf niet aangewezen. Ook het feit dat de rechtbank een aanmerkelijke mate van verwijtbare onvoorzichtigheid bewezen acht en niet grove schuld is van belang voor de strafmaat.

Al met al komt de rechtbank tot een geldboete van € 4.500,00.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens het leiding geven aan een onderneming om in strijd met de Wet milieubeheer te bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen

Rechtbank Midden-Nederland 19 maart 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:2795

Samenvatting

Verdachte is als medewerker van CAV Agrotheek de initiatiefnemer geweest van de Aktie Tankslag. Het doel van Aktie Tankslag was het aanbieden van een all-in pakket voor ondernemers c.q. klanten van CAV Agrotheek die op basis van nieuwe milieuregelgeving hun oude tank diende te vervangen. Op zichzelf was deze actie bedoeld om de ondernemers in de regio tegemoet te komen. De rechtbank ziet geen aanleiding dit anders te zien. Voor de rechtbank is duidelijk dat de Aktie Tankslag niet in het leven was geroepen om doelbewust de geldende wet- en regelgeving te overtreden om zo enig financieel gewin te behalen. Echter, bij de uitvoering van Aktie Tankslag heeft verdachte als zijnde feitelijk leidinggever van CAV Agrotheek de Wet milieubeheer overtreden in die zin dat hij als bemiddellaar heeft opgetreden, terwijl CAV Agrotheek daartoe niet gecertificeerd was. Dit neemt de rechtbank verdachte kwalijk.

Verdenking

Feit 1: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om in strijd met de Beoordelingsrichtlijn voor het Kiwa procescertificaat voor tanksanering HBO/Diesel te handelen.

Feit 2: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om valselijk opgemaakte tanksaneringscertificaten te doen gebruiken.

Feit 3: leiding, dan wel opdracht heeft geven aan CAV Agrotheek om strijd met de Wet Milieubeheer olietanks te saneren dan wel te reinigen.

Feit 4: leiding, dan wel opdracht heeft gegeven aan CAV Agrotheek om in strijd met de Wet Milieubeheer te bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen.

Voorvragen

Standpunt van de verdediging

De raadsman heeft bepleit dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard in haar vervolging, omdat door een daartoe bevoegd te achten opsporingsfunctionaris de toezegging is gedaan of de bindende verwachting is gewekt dat geen strafvervolging zou worden ingesteld tegen verdachte.

Naar aanleiding van de doorzoeking bij CAV Agrotheek d.d. 26 oktober 2010 heeft de vertegenwoordiger van CAV Agrotheek in december 2010 contact opgenomen met de heer R.M. van der Zee, brigadier van politie. Tijdens dit telefoongesprek is de vraag aan de orde geweest of CAV Agrotheek op de oude voet verder kon werken met medeverdachte Wenau Transport & Cleaning B.V. en ook Damco Installatie B.V. Van der Zee heeft duidelijk te kennen gegeven dat verdachte als administratieve tussenschakel geen verdachte was en dat op de oude voet doorgewerkt kon worden. Aan deze mededeling mocht verdachte, aldus de raadsman, het vertrouwen ontlenen dat hij niet strafrechtelijk vervolgd zou worden.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie heeft aangevoerd dat hetgeen brigadier Van der Zee gezegd zou hebben in december 2010 niet relevant is. Op het moment dat de zoeking bij CAV Agrotheek plaatsvond op 26 oktober 2010 waren CAV Agrotheek en verdachte al als verdachten aangemerkt.

Daarbij heeft CAV Agrotheek na de zoeking een wijziging in het traject aangebracht door werkzaamheden bij de sanering bij Damko weg te halen. In december 2010 was er geen sprake van dezelfde situatie en werkwijze als in de tenlastegelegde periode. De verdenking ziet immers op handeling gepleegd tot 1 maart 2010.

Oordeel van de rechtbank

Enkele maanden na de doorzoeking bij CAV Agrotheek op 26 oktober 2010 zou door brigadier Van der Zee de mededeling zijn gedaan dat verdachte niet strafrechtelijk vervolgd zou worden. Een bij een verdachte op grond van een mededeling van een politieagent opgewekt vertrouwen dat tegen hem in een bepaalde zaak geen vervolging zal worden ingesteld, zal alleen kunnen leiden tot niet-ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie indien dat vertrouwen in de gegeven omstandigheden gerechtvaardigd was. Zoals hiervoor uiteengezet had het gesprek tussen Van der Zee en de vertegenwoordigen van CAV Agrotheek betrekking op een werkwijze die na de doorzoeking was aangepast en derhalve niet op de periode die thans ten laste is gelegd. Reeds om die reden mocht verdachte niet vertrouwen op die mededeling. Het verweer van de raadsman wordt verworpen.

De rechtbank is van oordeel dat de officier van justitie ontvankelijk is in haar vervolging.

Beoordeling van het bewijs 

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte alle aan hem ten laste gelegde feiten heeft begaan.

Standpunt van de verdediging

De verdediging is ten aanzien van de feiten 1 tot en met 4 van mening dat de rechtbank niet tot een bewezenverklaring kan komen van de aan verdachte ten laste gelegde feiten.

Ten aanzien van feit 1: Er is geen sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen CAV Agrotheek en Wenau. Nu Wenau, gelet op het gevoerde verweer van diens raadsman, van dit feit dient te worden vrijgesproken, zal ook verdachte van het medeplegen vrijgesproken moeten worden. Daarbij was verdachte niet op de hoogte van de afspraken tussen Wenau en Damko.

Verdachte vertrouwde blind op Wenau en medeverdachte Tollenaar. Wenau was immers als deskundig bedrijf benaderd, omdat verdachte op het punt van tanksaneringen geen kennis heeft.

Ten aanzien van feit 2: Verdachte heeft de tanksaneringscertificaten niet opgemaakt. De enige rol die verdachte hierin heeft gespeeld, is dat zij deze certificaten van Wenau heeft ontvangen en heeft doorgestuurd naar haar klanten. Verdachte heeft geen opzet gehad op het (doen) gebruiken van valselijk opgemaakte tanksaneringscertificaten. Verdachte dient van feit 2 te worden vrijgesproken.

Ten aanzien van feit 3: Er is geen sprake van een nauwe en bewuste samenwerking tussen CAV Agrotheek en Wenau. Nu Wenau, gelet op het gevoerde verweer van diens raadsman, van dit feit dient te worden vrijgesproken, zal ook verdachte van het medeplegen vrijgesproken moeten worden.

Ten aanzien van feit 4: Verdachte wist niet dat hij als bemiddellaar van afvalstoffen kon worden aangemerkt en uit dien hoofde over een vergunning moest beschikken. Deze norm is onopzettelijk door verdachte overtreden. Verdachte dient van feit 4 te worden vrijgesproken.

Oordeel van de rechtbank

Vrijspraak voor de feiten 1, 2 en 3

Verdachte is werkzaam bij CAV Agrotheek als bedrijfsleider van de winkel van CAV Agrotheek. CAV Agrotheek is een coöperatie. Blijkens een uittreksel uit het handelsregister van de Kamers van Koophandel is de bedrijfsomschrijving van CAV Agrotheek: ‘De aankoop en zo nodig verwerking van benodigdheden voor het landbouwbedrijf in de uitgebreidste zin, ten bate van haar leden, kruiwagenfabriek en houthandel, kleinhandel in boerengeriefhout, smeerolie, benzine, gasolie en stookolie, kleinhandel in electrische huishoudelijke apparaten, exploitatie van een weegbrug, handel in stro’.

In het kader van vernieuwde milieuregelgeving op grond waarvan oude olietanks vervangen moesten worden voor nieuwe en de vraag daarnaar van diverse klanten van CAV Agrotheek heeft verdachte namens CAV Agrotheek de bedrijven Wenau en Damko benaderd. Zo ontstond de Aktie Tankslag. Aktie Tankslag had als doel een totaalservice te bieden aan ondernemers c.q. klanten van CAV Agrotheek die in het kader van vernieuwde milieuregels hun oude olie tank voor een nieuwe moesten verruilen. Binnen Aktie Tankslag zou Damko optreden als installateur van olietanks en Wenau was er voor het saneren van deze tanks. CAV Agrotheek is niet gecertificeerd op het terrein van tankinstallatie en tanksanering en om die reden ook niet bekend met de daartoe geldende wet-en regelgeving.

Verdachte heeft Damko en Wenau benaderd, omdat zij als professionele bedrijven te boek staan en kundig/gecertificeerd zijn op het gebied van tankinstallatie respectievelijk tanksanering. Verdachte ging er dan ook van uit dat deze bedrijven conform de geldende wet-en regelgeving zouden handelen. Hierop mocht hij ook vertrouwen.

Wanneer klanten bij CAV Agrotheek aangaven dat zij een oude tank wilden laten saneren en een nieuwe tank wilden laten plaatsen, gaf verdachte aan Wenau door dat een tank gesaneerd moest worden. De tanksaneringscertificaten ontving CAV Agrotheek achteraf van Wenau. Verdachte maakte hier een kopie van voor in de administratie van CAV Agrotheek. Het origineel werd aan de klant toegestuurd. Verdachte was niet betrokken bij het opmaken van deze tanksaneringscertificaten. Op de waarachtigheid van de inhoud van deze tanksaneringscertificaten had verdachte geen zicht. Dit behoorde tot de taak van het tanksaneringsbedrijf Wenau was juist door CAV Agrotheek bij Aktie Tankslag betrokken vanwege haar specialisatie op dit gebied.

Gelet op bovenstaande feiten en omstandigheden is de rechtbank dan ook van oordeel dat niet wettig en overtuigend bewezen kan worden dat verdachte tezamen en in vereniging met Damko dan wel Wenau in strijd met de BRL-K902/03 en de daarbij behorende Wijzigingsbladen heeft gehandeld. Evenmin kan wettig en overtuigend bewezen worden dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan valsheid in geschrifte en het (doen) gebruik maken van valselijk opgemaakte geschriften.

De rechtbank spreekt verdachte vrij van de aan hem onder 1,2 en 3 ten laste gelegde feiten.

Bewijsoverwegingen ten aanzien van feit 4

Opzet

De rechtbank is van oordeel dat uit de bewijsmiddelen volgt dat verdachte namens CAV Agrotheek ten behoeve van haar klanten heeft bemiddeld bij het vernieuwen van (olie)tanks. CAV Agrotheek was hiertoe niet bevoegd.

Gelet op artikel 2 van de Wet op de economische delicten is het voor een bewezenverklaring van het opzet voldoende dat wordt vastgesteld dat de dader van het delict willens en wetens heeft gehandeld, overeenkomstig hetgeen in de strafbepaling is verwoord.

Nu verdachte heeft verklaard dat hij het initiatief heeft genomen om aan klanten van CAV Agrotheek een dienst aan te bieden, waarvan het plaatsen van een nieuwe tank en het saneren van een oude tank was uitbesteed aan Damko en Wenau en verdachte daartoe ook de opdrachten verstrekte aan Wenau en Damko, is daarmee het opzet een gegeven.

Het verweer van de raadsman dat verdachte onopzettelijk heeft gehandeld, wordt verworpen. Daarmee is ook het verweer verworpen dat bij verdachte sprake is van afwezigheid van alle schuld. Gelet op het voorgaande en de door de verdediging voorgelezen verklaring van Otto Smid ziet de rechtbank geen aanleiding de heer Smid alsnog als getuige met betrekking tot dit feit alsnog te horen.

Feitelijk leidinggeven

Voor de beoordeling van de vraag of verdachte feitelijk leiding dan wel opdracht heeft gegeven aan het aan hem als zodanig ten laste gelegde feit, neemt de rechtbank de door de Hoge Raad benoemde criteria als uitgangspunt.

Uit die criteria volgt dat eerst een antwoord dient te worden gegeven op de vraag of CAV Agrotheek in strijd met artikel 10.55, eerste lid en onder c van de Wet milieubeheer heeft gehandeld. Naar het oordeel van de rechtbank is daarvan, gelet op bovenstaande bewijsmiddelen en overwegingen, sprake.

Vervolgens is de vraag aan de orde of kan worden bewezen dat verdachte aan deze gedragingen van CAV Agrotheek feitelijk leiding dan wel opdracht heeft gegeven. Verdachte heeft verklaard dat hij het initiatief heeft genomen voor Aktie Tankslag en daartoe de bedrijven Wenau en Damko heeft benaderd. Vervolgens heeft verdachte de klanten van CAV Agrotheek benaderd en hen op de hoogte gesteld van de mogelijkheid via CAV Agrotheek een oude tank te saneren en een nieuwe tank te laten plaatsen.

Nadat verdachte met de partijen Wenau en Damko om de tafel had gezeten heeft hij de bestuurder van CAV Agrotheek, de heer J.A.A. de Schutter hiervan op de hoogte gebracht. De Schutter heeft zich, aldus verdachte, niet bemoeit met de keuze van de samenwerkende partijen. Gelet op deze verklaring van verdachte, in samenhang met genoemde bewijsmiddelen, leidt de rechtbank af dat verdachte in de praktijk de leiding en verantwoording had over Aktie Tankslag. Verdachte trad op als aanspreekpunt voor de ondernemers en gaf de opdrachten door aan Wenau en Damko wanneer een tank gesaneerd moest worden en een nieuwe tank geplaatst moest worden.

Naar het oordeel van de rechtbank heeft verdachte, gezien het vorenstaande, door zijn handelen niet alleen geen maatregelen genomen ter voorkoming van de verboden gedragingen van de rechtspersoon, maar deze gedragingen ook bevorderd. De rechtbank zal verdachte dan ook veroordelen voor het feitelijk leidinggeven aan het bemiddelen bij het beheer van bedrijfsafvalstoffen zonder vermelding als bemiddellaar op de daartoe vereiste lijst.

Bewezenverklaring

Feit 4: Opzettelijk begaan van een overtreding van voorschriften gesteld bij artikel 10.55 van de Wet milieubeheer, terwijl verdachte tot dit feit feitelijk leiding heeft gegeven.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke geldboete van € 150,00 met een proeftijd van twee jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rechtbank: in art. 591a Sv wordt met het begrip ‘zaak’, tenzij nadrukkelijk anders wordt bepaald, de strafzaak bedoeld en niet ook de procedure ex artikel 164, lid 8 WvW 1994

Rechtbank Limburg 10 juli 2013, ECLI:NL:RBLIM:2013:4200

Feiten

Op 4 juli 2012 werd het rijbewijs van verzoekster door de politie ingevorderd. Vervolgens heeft de officier van justitie op 9 juli 2012 beslist dat het rijbewijs voor een periode van zes maanden diende te worden ingehouden.

Op 16 juli 2012 diende verzoekster een klaagschrift in, strekkende tot teruggave van het ingehouden rijbewijs. Bij beschikking van de rechtbank Maastricht d.d. 31 juli 2012 werd het beklag gegrond verklaard.

Vervolgens werd op 18 augustus 2012 het onderhavige verzoek ingediend.

Op 18 maart 2013 werd verzoekster door de politierechter veroordeeld ter zake van overtreding van artikel 8, tweede lid, onderdeel a van de Wegenverkeerswet 1994. Ze werd veroordeeld tot een geldboete van € 400,00, subsidiair acht dagen hechtenis.

Standpunt verzoekster

Primair heeft de raadsman gewezen op het arrest van de Hoge Raad van 3 februari 2009, LJN BG2191. In deze zaak zou de Hoge Raad hebben geoordeeld dat artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering van toepassing is bij een gegrondverklaring van een klaagschrift ex artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering. De raadsman ziet niet in waarom er op dit punt een onderscheid zou moeten bestaan tussen de procedure ex artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering en die op grond van artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994.

Subsidiair heeft de raadsman gewezen op het arrest van het gerechtshof Leeuwarden van 28 maart 2008, LJN BD7082. In die zaak zou de inhouding van het rijbewijs door de officier van justitie onrechtmatig zijn geweest en vond er een vergoeding plaats op grond van artikel 164, negende lid, van de Wegenverkeerswet 1994.

In het onderhavige geval zou de (verdere) inhouding van het rijbewijs door de officier van justitie eveneens onrechtmatig zijn geweest. De officier van justitie had het rijbewijs immers op grond van het zesde lid van deze bepaling moeten teruggeven, omdat hij ernstig rekening had moeten houden met de mogelijkheid dat aan verzoekster, in geval van veroordeling door de rechter dan wel uitvaardiging van een strafbeschikking, geen onvoorwaardelijke rijontzegging zou worden opgelegd, dan wel geen onvoorwaardelijke rijontzegging van langere duur dan de tijd gedurende welke het rijbewijs ingevorderd of ingehouden was geweest.

Standpunt officier van justitie

Primair heeft de officier van justitie zich op het standpunt gesteld dat de wet geen grondslag biedt voor het verzoek. Het onderscheid dat bestaat tussen artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering en artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994 ten aanzien van de toepassing van artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering zou volgen uit de wet.

Subsidiair heeft de officier van justitie naar voren gebracht dat de inhouding van het rijbewijs door de officier van justitie niet onrechtmatig is geweest, nu gehandeld zou zijn conform de richtlijnen van het openbaar ministerie.

Oordeel rechtbank

De rechtbank is van oordeel dat in deze bepaling met het begrip ‘zaak’, tenzij nadrukkelijk anders wordt bepaald, de strafzaak wordt bedoeld en niet ook de procedure ex artikel 164, lid 8, van de Wegenverkeerswet 1994. Bij deze procedure is immers geen sprake van ‘oplegging van straf of maatregel’ of van ‘gewezen verdachte’.

Bij de procedure ex artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering is evenmin sprake van ‘oplegging van straf of maatregel’ of van ‘gewezen verdachte’, terwijl artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering bij een gegrondverklaring in een dergelijke beklagzaak wél van toepassing is. Het verschil is echter gelegen in het feit dat artikel 552a van het Wetboek van Strafvordering, anders dan artikel 164 van de Wegenverkeerswet 1994, op grond van artikel 591a, lid 4, juncto artikel 591, lid 5, van het Wetboek van Strafvordering expliciet van overeenkomstige toepassing is verklaard.

Nu verzoekster door de politierechter werd veroordeeld tot een geldboete van € 400,00 is de zaak niet geëindigd zonder oplegging van straf of maatregel en zonder dat toepassing is gegeven aan artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht. De rechtbank zal verzoekster dan ook niet-ontvankelijk verklaren in haar verzoek ex artikel 591a van het Wetboek van Strafvordering.

De raadsman heeft subsidiair aangevoerd dat een vergoeding zou kunnen plaatsvinden op grond van artikel 164, lid 9, van de Wegenverkeerswet 1994. Deze bepaling luidt als volgt:

‘Indien de zaak eindigt zonder oplegging van straf of maatregel of met zodanige oplegging, doch op grond van een feit waarvoor de toepassing van het eerste of vierde lid niet is toegelaten, kan de rechter op verzoek van de gewezen verdachte hem een vergoeding ten laste van de Staat toekennen voor de schade die hij ten gevolge van die toepassing heeft geleden. Onder schade is begrepen het nadeel dat niet in vermogensschade bestaat. De artikelen 89, derde tot en met zesde lid, 90, 91 en 93 van het Wetboek van Strafvordering zijn van overeenkomstige toepassing.’

Mocht het al zo zijn dat het gaat om een feit waarvoor de toepassing van artikel 164, vierde lid, van de Wegenverkeerswet 1994 niet is toegelaten, omdat de officier van justitie op grond van het zesde lid van deze bepaling het rijbewijs aan verzoekster had moeten teruggeven, dan nog is artikel 164, lid 9, van deze wet in deze zaak niet van toepassing, nu deze bepaling ziet op vergoeding van schade en niet op het toekennen van de kosten van een raadsman.

Gelet hierop zal de rechtbank verzoekster eveneens niet-ontvankelijk verklaren in haar verzoek voor zover dat is gebaseerd op artikel 164, lid 9, van de Wegenverkeerswet 1994.

Lees hier de volledige uitspraak.

Geldboete van 200.000 euro voor Thermphos als gevolg van bedrijfsongeval

Aan fosforfabriek Thermphos is vandaag door de Rechtbank Zeeland-West-Brabant een geldboete van 200.000 euro opgelegd voor een ongeval in mei 2009 waarbij twee medewerkers zijn omgekomen. Daarnaast moet het bedrijf aan ieder van de echtgenoten van de slachtoffers 10.000 euro aan schadevergoeding betalen. De rechtbank is tot de conclusie gekomen dat beide slachtoffers zijn overleden aan de gevolgen van het verblijf in de zuurstofarme en giftige atmosfeer in een oven van het bedrijf. Het ongeval is te wijten aan het bedrijf. Deze had op de hoogte moeten zijn van de gevaren die zich in de oven zouden kunnen voordoen en had hiervoor afdoende maatregelen moeten nemen.

Onderhoud oven

De productie van de drie ovens van het bedrijf was voorafgaand aan het ongeval tot stilstand gekomen vanwege de economische crisis. Het management heeft vervolgens besloten om twee ovens volledig te stoppen zodat onderhoud kon worden uitgevoerd. Het bedrijf heeft voorafgaand aan de ovenstop van de oven niet of niet voldoende de risico's van die ovenstop in beeld heeft gebracht.

Ongeval

De slachtoffers zijn onder deze omstandigheden, zonder noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen en zonder informatie over de daadwerkelijke gevaren waaraan zij blootgesteld konden worden, de oven ingegaan. Door de giftige zuurstofarme omgeving zijn beiden onwel geworden en in de oven gevallen. Beide slachtoffers zijn gereanimeerd en naar ziekenhuizen vervoerd, waar zij alsnog diezelfde ochtend overleden.

Veiligheidscultuur schoot ernstig tekort

De rechtbank heeft vastgesteld dat de veiligheidscultuur binnen het bedrijf ernstig tekort schoot. Er werd onvoldoende afgedwongen een juiste infrastructuur te bieden en tijdig de benodigde onderzoeken te doen. Dit is een ernstige vaststelling. De rechtbank stelt tevens vast dat op verdachte als werkgever de verplichting rustte haar personeel waar mogelijk te beschermen tegen nadelige effecten van het werken in een omgeving met onder meer gevaarlijke chemische stoffen.

De strafoplegging is conform de eis van de officier van justitie.

Lees de volledige uitspraak:

• Rechtbank Zeeland-West-Brabant 18 juli 2013, ECLI:NL:RBZWB:2013:5418

Beslissing op bezwaarschrift ex artikel 182 lid 6 Sv

Rechtbank Noord-Holland 23 mei 2013, ECLI:NL:RBNHO:2013:6084

Essentie

Een verzoek tot gedragsdeskundig onderzoek naar een overleden slachtoffer is door de rechter-commissaris inhoudelijk beoordeeld en afgewezen. Het gaat hier om een ingrijpend verzoek tot het inslaan van een geheel nieuwe onderzoeksrichting, ingediend nadat meer dan een jaar is verstreken sinds de aanvang van de mini-instructie op verzoek van de verdediging. Naar het oordeel van de raadkamer had de rechter-commissaris de beoordeling van het verzoek dienen over te laten aan de zittingsrechter, nu de dagvaarding ten tijde van de beslissing van de rechter-commissaris reeds was uitgebracht. Daaraan doet in deze zaak niet af dat de officier van justitie heeft nagelaten de rechter-commissaris in kennis te stellen van het voornemen tot dagvaarding. De inhoudelijke behandeling van de strafzaak heeft inmiddels geleid tot een vonnis dat gepubliceerd is onder LJN nummer CA3046.

Beoordeling rechtbank

Op grond van de stukken in het dossier stelt de rechtbank vast dat in het onderzoek met de naam ‘Altoja’ op vordering van de officier van justitie deskundigen zijn benoemd door de rechter-commissaris. Daarnaast heeft de rechter-commissaris onderzoekshandelingen verricht in het kader van een mini-instructie op verzoek van de verdediging, waaronder het horen van een aanzienlijk aantal getuigen. Dit verzoek dateert van 15 maart 2012.

Op 2 april 2013 hebben de raadslieden van klager de rechter-commissaris verzocht nadere onderzoekshandelingen te verrichten. De verzochte onderzoekshandelingen bestaan uit het benoemen van een deskundige teneinde gedragskundig onderzoek uit te voeren met betrekking tot een overleden persoon.

Bij beslissing van 2 mei 2013 heeft de rechter-commissaris dit verzoek afgewezen en daarbij overwogen dat een gedragskundig onderzoek naar overleden personen door de voorgestelde psychiater een expertise in ontwikkeling is, dat dergelijk onderzoek enkel is verricht op daders van homicide die vervolgens suïcide hebben gepleegd, zodat met het voorgestelde gedragsdeskundig onderzoek naar een overleden slachtoffer nog geen ervaring is opgedaan. Daarbij komt dat in het kader van het voorgestelde onderzoek familieleden en andere naastbetrokkenen van de overledene wederom indringend geconfronteerd zullen worden met het verlies van hun naaste, terwijl zij reeds meermalen zijn ondervraagd. Een dergelijke nieuwe confrontatie acht de rechter-commissaris onwenselijk.

De rechtbank overweegt als volgt.

• Op 1 januari 2013 is in werking getreden de Wet versterking positie rechter-commissaris. Op grond van de in artikel XI van deze wet neergelegde overgangsbepaling blijven in strafzaken, waarin ten tijde van de inwerkingtreding van deze wet reeds een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld of dit gerechtelijk vooronderzoek nog niet onherroepelijk is gesloten, de op dat tijdstip vervallen bepalingen van toepassing. Niet is gebleken dat in de zaak van bezwaarde een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld, zodat op het verzoek van bezwaarde van 2 april 2013 de bepalingen van de Wet versterking positie rechter-commissaris van toepassing zijn.
• Ingevolge artikel 181 lid 1 Sv kan de officier van justitie vorderen dat de rechter-commissaris met het oog op de opsporing van een strafbaar feit onderzoekshandelingen verricht.

• Ingevolge artikel 182 lid 1 Sv kan een persoon die als verdachte van een strafbaar feit is verhoord, of die reeds terzake van een strafbaar feit wordt vervolgd, de rechter-commissaris verzoeken dienaangaande onderzoekshandelingen te verrichten. Op grond van het zesde lid kan de verdachte binnen veertien dagen een bezwaarschrift indienen bij de rechtbank, indien de rechter-commissaris weigert de door de verdachte gewenste onderzoekshandelingen te verrichten.

• Ingevolge artikel 238 lid 2 Sv stelt de officier van justitie die voornemens is de verdachte te dagvaarden terwijl de rechter-commissaris nog onderzoekshandelingen verricht, de rechter-commissaris hiervan zo spoedig mogelijk in kennis. De rechter-commissaris kan, zonodig na de officier van justitie en de verdachte of diens raadsman te hebben gehoord, het onderzoek beëindigen. Indien hij het onderzoek voortzet, doet hij een proces-verbaal in het dossier opnemen met de mededeling dat het onderzoek uit hoofde van deze Titel nog niet is afgerond.

• Ingevolge artikel 316 lid 1 Sv stelt de rechtbank met schorsing van het onderzoek ter terechtzitting onder aanduiding van het onderzoek en, zo nodig, van de wijze waarop dit zal zijn in te stellen, de stukken in handen van de rechter-commissaris, indien enig onderzoek door de rechter-commissaris noodzakelijk blijkt.

• Bij de Wet versterking positie rechter-commissaris is eveneens artikel 238 Sv gewijzigd. Op grond van de gewijzigde bepaling kan de rechter-commissaris, indien de officier voornemens is een dagvaarding uit te brengen, zijn onderzoek beëindigen of voortzetten. Volgens de Memorie van Toelichting bij de Wet versterking positie rechter-commissaris moet deze bepaling aldus worden uitgelegd dat, op het moment dat de officier voornemens is de dagvaarding uit te brengen, de rechter-commissaris zijn onderzoek beëindigt, tenzij dit op zeer korte termijn kan worden afgerond. De zittingsrechter kan in dat laatste geval op grond van artikel 316 Sv de rechter-commissaris verzoeken de onderzoekshandelingen alsnog te voltooien. Een amendement van 5 april 2011 leidde tot de uiteindelijke, hierboven weergegeven, redactie van artikel 238 lid 2 Sv.

Naar het oordeel van de rechtbank wijst deze gewijzigde bepaling en de uitleg die daaraan wordt gegeven erop dat met de komst van de Wet versterking positie rechter-commissaris geen wijziging is beoogd in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting. De opmerking van de toenmalige minister van Justitie in de Memorie van Toelichting dat geen verandering in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting is beoogd en de opmerking van de minister van Veiligheid en Justitie in de Memorie van Antwoord – na indiening van bovengenoemd amendement – inhoudende dat de verhouding tussen beide fasen van strafproces ongewijzigd blijft en dat het aan de zittingsrechter is om te oordelen over alle onderdelen van de strafzaak die hem worden voorgelegd wijzen hier eveneens op.

Op basis van de stukken van het dossier blijkt dat in onderhavige strafzaak op 15 april 2013 namens de officier van justitie de dagvaarding is uitgebracht ter betekening aan klager. Daarvan is de rechter-commissaris niet in kennis gesteld. De rechter-commissaris heeft de raadkamer meegedeeld dat hij er wel van is uitgegaan, gelet op de door de officier van justitie in haar reactie op het verzoek van de raadslieden medegedeelde zittingsdata, dat reeds een dagvaarding was uitgebracht.

Gelet op het voormelde had de officier van justitie de rechter-commissaris in kennis dienen te stellen van het voornemen tot dagvaarden. Dit zou tot gevolg hebben gehad dat de rechter-commissaris had dienen te beslissen om hetzij zijn onderzoek te beëindigen hetzij te voltooien in het geval dit op korte termijn mogelijk was geweest.

Naar het oordeel van de raadkamer is het onderhavige verzoek niet een verzoek dat een onderzoekshandeling betreft die zich in de afrondende fase bevindt en derhalve op korte termijn kan worden afgerond. Het gaat hier om een geheel nieuwe onderzoeksrichting die blijkens de onderbouwing van het verzoek eerst zou moeten leiden tot een haalbaarheids-onderzoek alvorens bij positieve beantwoording onderzoek te kunnen verrichten.

Hierbij is tevens van belang dat het verzoek is gedaan op een moment waarop meer dan een jaar was verstreken nadat het door de rechter-commissaris gehonoreerde verzoek tot mini-instructie was gedaan.

De rechtbank is van oordeel, gelet op het gegeven dat de geplande inhoudelijke behandeling aanstaande was, dat de rechter-commissaris, indien hij op de juiste wijze in kennis was gesteld van het voornemen tot dagvaarden, het verzoek niet-ontvankelijk had dienen te verklaren en de inhoudelijke beoordeling van het verzoek aan de meervoudige kamer had dienen over te laten.

Nu de rechter-commissaris op het verzoek van bezwaarde geen inhoudelijke beslissing had behoren te nemen, maar bezwaarde niet had moeten ontvangen in het namens hem gedane verzoek, is het bezwaarschrift gegrond. De raadkamer zal het verzoek niet inhoudelijk beoordelen maar alsnog datgene doen wat reeds had moeten geschieden. Nu de dagvaarding reeds is uitgebracht dient het verzoek inhoudelijk ter terechtzitting beoordeeld te worden door de meervoudige kamer van deze rechtbank.

De rechtbank verklaart het bezwaarschrift gegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.