Ontneming Holleeder bijna 18 miljoen euro

De rechtbank Haarlem heeft op 13 juli 2012 bepaald dat Holleeder en twee anderen aan de Staat ruim 18 miljoen euro moeten betalen in verband met het voordeel dat zij uit criminele activiteiten hebben behaald. Holleeder moet daarvan het grootste gedeelte betalen, € 17.957.932,47, bijna 18 miljoen euro. 

De rechtbank stelt in haar beslissing vast dat de drie door het gerechtshof Amsterdam in 2009 onder meer veroordeeld zijn voor deelname aan een criminele organisatie die zich bezig hield met het afpersen en bedreigen van Houtman. In totaal is Houtman 1 miljoen euro daadwerkelijk afgeperst. De rechtbank acht gelet op de getuigenverklaringen aannemelijk dat dit bedrag tussen de afpersers zo verdeeld is dat Holleeder € 500.000,- , de beide anderen € 200.000,- respectievelijk € 50.000,- hebben gekregen.
Daarnaast heeft de rechtbank bepaald dat Holleeder nog eens bijna 17,5 miljoen euro voordeel heeft genoten en dus aan de Staat moet terugbetalen. Dit bedrag bestaat uit verschillende onderdelen. Holleeder is indertijd veroordeeld voor het afpersen van Endstra. De meeste van die afpersing afkomstige geldbedragen heeft hij samen met P. wit gewassen. Op enig moment heeft hij dus hierover kunnen beschikken, zo overweegt de rechtbank, hij heeft ze immers verworven en voorhanden gehad en vervolgens witgewassen door aan Endstra opdracht te geven de geldbedragen op rekeningen van P. of op rekeningen van aan P. gelieerde rechtspersonen over te maken. Voor de vaststelling van de hoogte van het bedrag is niet van belang of en hoe die via P. weggesluisde gelden in de handen van Holleeder zijn gekomen of zullen komen. 

Endstra is verder nog, zo is indertijd geoordeeld, afgeperst voor een bedrag van € 250.000,- en € 50.000,- dat via anderen aan Holleeder is betaald. Ook over deze bedragen heeft Holleeder kunnen beschikken. Van laatstgenoemd bedrag is alleen € 1.000,- niet bij hem terecht gekomen, dat wordt dan ook in mindering gebracht op het voordeel dat hij heeft genoten. Tenslotte is Holleeder in 2009 ook veroordeeld voor het afpersen van F.. De opbrengst daarvan is, zo neemt de rechtbank in haar beslissing aan, verdeeld over drie personen, en niet over zes, zoals door de raadsman aangevoerd. Dat betekent dat Holleeder uit die afpersing € 90.756,- aan voordeel heeft genoten. 
In totaal moet hij dus bijna 18 miljoen euro aan de Staat betalen. De rechtbank ziet geen aanleiding dit bedrag te matigen vanwege een overschrijding van de redelijke termijn, zoals door de raadsman bepleit. De zaak was daarvoor onder meer te ingewikkeld.
Lees hier de volledige uitspraak van de Rechtbank Haarlem. 

Bron: De Rechtspraak

Rb.: Ook ouders in 'Amstelveense zedenzaak’ spreekrecht.

Rechtbank Amsterdam 21 juni 2012, LJN BW9108

In deze zaak staan twee personen terecht, Flóvin O., een contact van Robert M., en O.’s huisgenoot Matthijs van der M. Ze worden beiden verdacht van het bezit van kinderporno. O. zou daarnaast een baby hebben misbruikt samen met Robert M.

Evenals in de zaak tegen Robert M. leidde het spreekrecht van ouders ook in de zaken tegen O. en Van der M. tot discussie.

De rechtbank kwam tot de beslissing om aan ouders van de kinderen namens wie mr. Korver het spreekrecht heeft gevraagd toe te staan een verklaring af te leggen op de zitting over de gevolgen van de strafbare feiten.

De rechtbank reconstrueert dit spreekrecht voor ouders als volgt:

De wet bevat een regeling van het spreekrecht van minderjarigen in het derde lid van art. 51e Sv. Daarin wordt wat betreft de jongste groep (onder 12 jaar) bepaald dat die minderjarige die in staat is tot een redelijke waardering van zijn belangen (met andere woorden: begrijpt waar het over gaat) gebruik kan maken van het spreekrecht. De rechtbank stelt vast dat de wet niets uitdrukkelijk regelt over de leeftijdsgroep die daar weer onder komt: de allerjongsten die niet in staat zijn tot een redelijke waardering van hun belangen en niet in staat zijn te spreken.

De vraag is nu hoe deze regeling moet worden uitgelegd in een situatie waarin sprake is van zeer jeugdige slachtoffers die niet in staat zijn te spreken over de gevolgen van strafbare feiten.

Bij de beantwoording van deze vraag hanteert de rechtbank twee uitgangspunten.

Het eerste uitgangspunt is de ontwikkeling in de opvattingen over de positie van het slachtoffer in het strafproces zoals die onder andere blijkt uit de diverse wetswijzigingen of voorgenomen wetswijzigingen. Die ontwikkeling laat een versterking van deze positie zien.

De rechtbank laat zich verder – dit is het tweede uitgangspunt – leiden door de doelstellingen van de invoering van het spreekrecht voor slachtoffers. Deze doelstellingen zijn, zoals blijkt uit de kamerstukken, de helende werking voor het slachtoffer, voorlichting van de rechter en algemene en speciale preventie.

De rechtbank is van oordeel dat het geheel in lijn is met de ontwikkeling in de positie van het slachtoffer en de doelstellingen van het spreekrecht, om zeer jeugdige kinderen die slachtoffer zijn van kinderporno een stem te geven in het strafproces. Voor een extensieve uitleg van de wet die daarvoor nodig is, kan in algemene zin steun worden gevonden in de verklaring van de mede-indiener van het initiatiefvoorstel tot de huidige wet bij de algemene beraadslaging: “Echter, waar binnen het systeem ruimte gevonden kan worden voor het slachtoffer om zijn stem te laten klinken, dient deze ruimte te worden benut.” De rechtbank acht deze uitleg op grond waarvan zeer jeugdige kinderen die slachtoffer zijn van kinderporno een stem kunnen krijgen in het strafproces ook maatschappelijk gezien de meest wenselijke.

Kan die stem door een ouder ter terechtzitting worden vertolkt? Hierover overweegt de rechtbank het volgende.

De achterliggende gedachte bij de invoering van het spreekrecht volgens de wetsgeschiedenis is dat het slachtoffer zelf over zijn eigen ervaring kan vertellen. Met deze achterliggende gedachte van de wetgever staat op gespannen voet dat een slachtoffer, dat in staat is om zijn spreekrecht uit te oefenen, zich laat vertegenwoordigen door een ander. Het uitgangspunt is dus zelf verklaren. Maar geldt dit ook voor baby’s en peuters van wie duidelijk is dat zij zich niet kunnen uiten?


De rechtbank is van oordeel dat die conclusie niet dwingend op de kamerstukken kan worden gebaseerd.

Zo schrijft de indiener van het wetsvoorstel in de Memorie van Toelichting op blz. 5: “Indien het slachtoffer fysiek niet in staat is van het spreekrecht gebruik te maken, kan hij niet een vertegenwoordiger aanwijzen. Het gaat om de vertolking van de eigen ervaringen”. Hij laat daarop volgen: “Wel kan het slachtoffer dan een schriftelijke verklaring opstellen die bij de processtukken wordt gevoegd”. Uit deze laatste opmerking blijkt dat de indiener een slachtoffer voor ogen had dat in beginsel in staat is om zich uit te spreken over de gevolgen van het strafbaar feit voor hem. Een kind dat vanwege de jeugdige leeftijd niet in staat is te spreken, is immers ook niet in staat een schriftelijke slachtofferverklaring op te stellen. De rechtbank wijst ook op de brief van de indieners van het wetsvoorstel van 16 december 2002. In deze brief reageren de indieners afwijzend op het amendement Karimi dat beoogde te regelen dat het slachtoffer zich zou kunnen laten vertegenwoordigen. Uit de reactie blijkt dat ook de indieners hier een slachtoffer voor ogen hadden dat in staat is zijn spreekrecht uit te oefenen en niet het oog hadden gericht op baby’s en peuters. In de Memorie van Antwoord op het voorlopig verslag van de vaste commissie van de Eerste Kamer merken de indieners in reactie op vragen van de PvdA-fractie op: “Inderdaad kan alleen de minderjarige zelf ter zitting het woord voeren en is het niet toegestaan dat een wettelijk vertegenwoordiger dat namens de minderjarige doet”. Ook bij deze opmerking hadden de indieners, naar het oordeel van de rechtbank, minderjarige slachtoffers voor ogen die in staat zijn het spreekrecht zelf uit te oefenen. Ten slotte wijst ook de passage in de nota naar aanleiding van het verslag over comateuze slachtoffers er op dat de indieners doelden op slachtoffers die in beginsel in staat zijn het spreekrecht uit te oefenen.

Een slachtoffer dat in coma is geraakt vóór de zitting, maar wel schriftelijk had verzocht om het woord te voeren ter zitting, kan zich op de zitting niet laten vertegenwoordigen, aldus de indieners.

De rechtbank concludeert dat bij de totstandkoming van de regeling over het spreekrecht er kennelijk steeds is uitgegaan van een slachtoffer dat in beginsel zelf kon spreken en dat er bij die totstandkoming geen aandacht is geweest voor de situatie waarin een baby of peuter slachtoffer is, nu ook de overige kamerstukken en verhandelingen daar geen blijk van geven.

Uitoefening van het spreekrecht door de ouders staat ook niet haaks op de gedachte dat het moet gaan om de eigen ervaringen van het slachtoffer. Gelet op de grote verbondenheid, zeker op die jeugdige leeftijd, tussen ouders en kind is het onderscheid tussen de eigen ervaringen van de ouders en die van het kind minder goed te maken. Gelet op deze grote verbondenheid is er ook geen andere stem die in aanmerking komt de ervaringen van het kind te vertolken dan die van de ouders.


Zijn er andere argumenten tegen spreekrecht?

De rechtbank ziet verder evenmin doorslaggevende argumenten die pleiten tegen deze extensieve interpretatie van de huidige regeling van de positie van het slachtoffer.

Deze interpretatie vormt geen beperking van de rechten van de verdachte en is dan ook niet in strijd met art. 6 van het EVRM. Toekenning en uitoefening van het spreekrecht zijn processuele handelingen die geen afbreuk doen aan de rechtspositie van de verdachte in het strafproces. De rechtbank ziet ook geen andere belemmeringen in internationale en nationale regelgeving die betrekking heeft op de positie van de verdachte. Ook ziet de rechtbank geen belemmeringen in internationale regelgeving die betrekking heeft op de positie van het slachtoffer. Verder is de rechtbank van oordeel dat deze extensieve interpretatie in lijn is met het wetsvoorstel inzake het spreekrecht dat inmiddels door de Tweede Kamer is aanvaard. Dit wetsvoorstel beoogt vertegenwoordiging van slachtoffers bij de uitoefening van het spreekrecht in het algemeen en van minderjarige slachtoffers in het bijzonder mogelijk te maken.

Met betrekking tot het recente arrest van de Hoge Raad (LJN BR1149) over het spreekrecht overweegt de rechtbank het volgende.

Het Hof had een ter terechtzitting aanwezige persoon de gelegenheid gegeven een verklaring voor te lezen. De Hoge Raad heeft geoordeeld dat dit gebeurde buiten het toepassingsgebied van de bepaling waarin de kring van spreekgerechtigden nader was omschreven (art. 336 (oud) Sv). De Hoge Raad heeft dit niet geaccepteerd en daarbij uitgesproken dat een uitbreiding van de wettelijke categorie van spreekgerechtigden tot de taak van de wetgever behoort en de rechtsvormende taak van de rechter te buiten gaat. In de hier voorliggende zaken valt vertegenwoordiging door de ouders bij de uitoefening van het spreekrecht van de zeer jeugdige slachtoffers echter, zoals hiervoor door de rechtbank geoordeeld, niet buiten het toepassingsgebied van de regeling van het spreekrecht. Van een uitbreiding van de wettelijke categorie spreekgerechtigden is dus geen sprake. Niet uit het oog verloren moet worden dat de uitspraak van de Hoge Raad zag op een andere situatie. Daar ging het om de uitoefening van het spreekrecht door een vriendin van het overleden slachtoffer, die niet als nabestaande in de zin van art. 51e, tweede lid, Sv kon worden aangemerkt omdat niet aan de daar genoemde criteria werd voldaan. Ook is in de onderhavige zaak de relatie tussen het slachtoffer en degene die namens het slachtoffer het spreekrecht uitoefent van een andere orde dan in de zaak waarop de Hoge Raad ziet waarin het ging om de relatie tussen twee volwassen vriendinnen. De ervaringen van een ouder en een jong kind zijn zodanig nauw verbonden dat het aannemelijk is dat de uitingen van de ouders betekenis kunnen hebben voor de verwerking van ervaringen van het kind op latere leeftijd. Het arrest van de Hoge Raad staat de vermelde extensieve interpretatie niet in de weg.

Dit alles brengt de rechtbank tot de beslissing om aan ouders van de kinderen namens wie mr. Korver het spreekrecht heeft gevraagd toe te staan een verklaring af te leggen op de zitting over de gevolgen van de strafbare feiten.

Zoals in de uitspraak van 15 december 2011 in de andere zaak is beslist, bepaalt deze kamer dat één van de ouders namens het kind het spreekrecht uit kan oefenen. Indien een ouder namens zijn kind gebruik maakt van het spreekrecht, kan hij daarbij, indien gewenst, mede betrekken de gevolgen voor zichzelf, de partner en de rest van het gezin. Het indienen van een schriftelijke slachtofferverklaring en andere documenten en toevoeging daarvan aan het dossier geschiedt door de ouder van het kind op dezelfde voet. Zoals ook de andere kamer heeft besloten kan de advocaat de slachtoffers niet vertegenwoordigen bij de uitoefening van het spreekrecht, maar is het aan één van de ouders om dat te doen. De rechtbank wijst er voor alle duidelijkheid op dat het spreekrecht betrekking heeft op de gevolgen van het ten laste gelegde strafbare feit. Voor zover het daarbij gaat om alleen het bezit van kinderpornografisch materiaal, kan de ouder zich uitspreken over de gevolgen van dat bezit, niet over het daaraan mogelijk ten grondslag liggende misbruik.

De rechtbank besluit tot slot dat de uitoefening van het spreekrecht achter gesloten deuren zal plaatsvinden.

Rb.: Verdachte wordt vrijgesproken van valsheid in geschrifte (valselijk opmaken van een evaluatierapport grondsanering) en van overtredingen van art. 13 en 27 van de Wet Bodembescherming (ontgraven van een bouwput en het daarin opslaan van afvalstoffen)

Rechtbank ’s-Hertogenbosch 4 juni 2012, LJN BW7367

Feit 1

Vaststaat dat het in de tenlastelegging genoemde evaluatierapport een onjuistheid bevat, in die zin dat erin is opgenomen dat de in depot gezette grond AP04 gekeurd is, terwijl dat in werkelijkheid niet het geval was. Het rapport is opgesteld door de getuige 2 en heeft als datum 14 december 2007. Vertegenwoordiger van medeverdachte 1, werknemer van verdachte, heeft het rapport vervolgens op 17 december 2007 doorgezonden aan onder andere het college van b en w van de gemeente Veghel en getuige 1, als ambtenaar werkzaam voor de gemeente Veghel.

Om tot bewezenverklaring van het ten laste gelegde te komen, zal moeten worden aangetoond dat verdachte (in de persoon van vertegenwoordiger van medeverdachte 1) op het moment van doorzenden van het rapport wist dat hierin een onjuistheid stond. Bewijsmiddelen waaruit die wetenschap direct kan blijken, heeft de rechtbank in het dossier niet aangetroffen. Vertegenwoordiger van medeverdachte 1 heeft, geconfronteerd met de onjuistheid in de rapportage, verklaard dat hij 'eroverheen' gelezen heeft en de onjuiste passage had moeten opmerken en anders had moeten laten formuleren. Wetenschap van de onjuistheid wordt door vertegenwoordiger van medeverdachte 1 dan ook ontkend. De rechtbank acht deze verklaring van vertegenwoordiger van medeverdachte 1 niet onaannemelijk, mede gelet op het verloop van de gebeurtenissen in de dagen volgend op de verzending van het rapport.

Op 17 december 2007 is de bouwplaats gecontroleerd door de getuige 1 van de gemeente Veghel, waarbij is aangegeven dat de in het evaluatierapport genoemde AP04-keuring nog niet heeft plaatsgevonden. Op 19 december 2007 heeft vertegenwoordiger van medeverdachte 1 aan vertegenwoordiger van medeverdachte 2 per mail geadviseerd de AP04-keuring alsnog zo snel mogelijk in te plannen en dit kort te sluiten met de gemeente. De rechtbank acht in dit kader nog relevant dat van enig (eigen) belang dat verdachte zou kunnen hebben bij opzettelijk onjuiste voorlichting van de gemeente, niet is gebleken.

Gelet op het vorenstaande spreekt de rechtbank verdachte vrij van het onder 1 aan haar tenlastegelegde.

Feit 2

Op 27 december 2007 heeft vertegenwoordiger van medeverdachte 3 aan verdachte verzocht een AP04-keuring uit te voeren op een partij 'verdachte' grond die is ontgraven en in depot is gezet. Naar aanleiding van dit verzoek heeft verdachte op 21 januari 2008 een AP04-rapport uitgebracht. verdachte is niet betrokken geweest bij het ontgraven en in depot zetten van deze grond.

Artikel 27 lid 1 WBB richt zich tot 'degene die op of in de bodem handelingen verricht als bedoeld in de artikelen 6 tot en met 11 van die wet'.

Naar het oordeel van de rechtbank zijn de handelingen die verdachte heeft verricht (keuring grond en hiervan een rapport opmaken) niet als zodanig te beschouwen, zodat de meldingsplicht van artikel 27 lid 1 WBB zich niet tot verdachte richt.

Vervolgens is de vraag of verdachte kan worden beschouwd als medepleger van het door een ander achterwege laten van de melding ex artikel 27 lid 1 WBB. De rechtbank heeft in de vonnissen van de medeverdachten (medeverdachte 2, medeverdachte 4 en medeverdachte 3) geoordeeld dat deze verdachten ieder voor zich de meldplicht niet zijn nagekomen. Er is echter geen bewijsmiddel voorhanden waaruit blijkt van een bewuste en nauwe samenwerking tussen (één van) de medeverdachten en verdachte, gericht op het achterwege laten van de melding.

Gelet op het vorenstaande dient verdachte van het onder 2 tenlastegelegde te worden vrijgesproken.

Afvalstoffen, toepasselijkheid van EU-verordening 333/2011; Er is thans sprake van nadere, specifieke eisen waaraan voldaan moet zijn wil niet langer sprake zijn van afval en ten tijde van het aan verdachte tenlastegelegde feit nog niet voldaan hoefde te zijn, er kan aldus geen sprake zijn van een gunstiger wettelijk voorschrift waarop verdachte zich kan beroepen

Rechtbank Maastricht 13 juni 2012, LJN BW8272

Zie ook LJN BW8270

Aan de verdachte is ten laste gelegd dat hij al dan niet opzettelijk (met een vrachtauto), (een) bedrijfsafvalstof(fen) en/of (een) gevaarlijke afvalstof(fen), te weten metaalafval, voor (een) ander(en) tegen vergoeding heeft vervoerd, zonder vermelding als vervoerder op de lijst van vervoerders, handelaars en bemiddelaars.

De raadsman heeft aangevoerd dat met de inwerkingtreding van de EU-verordening 333/2011 het door de verdachte vervoerde product niet langer als afvalstof moet worden gezien nu dit voldoet aan alle bepalingen in deze verordening.

De economische politierechter overweegt ter zake als volgt.

Op 31 maart 2011 heeft de Raad van de Europese Unie vastgesteld Verordening 333/2011 tot vaststelling van criteria die bepalen wanneer bepaalde soorten metaalschroot niet langer als afval worden aangemerkt overeenkomstig Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad. Deze verordening is op grond van art. 7 in werking getreden op 20 april 2011 en is van toepassing met ingang van 9 oktober 2011.

Richtlijn 2008/98/EG van het Europees Parlement en de Raad van 19 november 2008 betreffende afvalstoffen en tot intrekking van een aantal richtlijnen is op grond van art. 42 in werking getreden op 9 december 2008. Op grond van art. 40 dienen de lidstaten op 12 december 2008 te voldoen aan de in de richtlijn. Met ingang van die datum wordt ingevolge art. 41 ingetrokken Richtlijn 2006/12/EG.

Nu het aan verdachte verweten feit is gepleegd op 22 april 2009 dient de economische politierechter de vraag te beantwoorden of thans sprake is van een situatie als bedoeld in art. 1, tweede lid, Sv op grond waarvan bij verandering in de wetgeving na het tijdstip waarop het feit is begaan, de voor verdachte gunstigste bepalingen worden toegepast. Deze te beantwoorden vraag spitst zich toe op de vraag of de door verdachte vervoerde metaalresten als gevolg van het Europees recht als afval moeten worden gekwalificeerd. Indien deze vraag ontkennend moet worden beantwoord, doet zich naar het oordeel van de economische politierechter een situatie als bedoeld in art. 1, tweede lid, Sv voor en moet daaraan de consequentie worden verbonden dat een wezenlijk bestanddeel van de tenlastelegging niet kan worden beantwoord.

De economische politierechter stelt voorop dat ten tijde van het ten laste gelegde feit Richtlijn 2008/98/EG van toepassing was, waarin criteria zijn opgenomen op grond waarvan moet worden bepaald of sprake is van een afvalstof. Namens verdachte is niet bestreden dat onder de werking van die richtlijn verdachte inderdaad afvalstoffen vervoerde.

Het verweer dat de economische politierechter thans dient te beoordelen rust op de aanname dat als gevolg van de inwerkingtreding van Verordening 333/2011 geen sprake meer is van afval nu de door verdachte vervoerde metalen vallen binnen de daartoe in de verordening benoemde criteria. Het verweer sluit daarmee aan bij het zogenaamde criterium van de einde-afvalfase ('end of waste') zoals dat is opgenomen in art. 6 van Richtlijn 2008/98/EG.

art. 6, eerste lid, aanhef, van Richtlijn 2008/98/EG bepaalt dat sommige specifieke afvalstoffen niet langer afvalstoffen in de zin van art. 3, punt 1), zijn wanneer zij een behandeling voor nuttige toepassing, waaronder een recyclingbehandeling, hebben ondergaan en voldoen aan specifieke criteria die opgesteld moeten worden onder bepaalde voorwaarden. Reeds uit de aanhef van deze bepaling volgt dat op de enkele grondslag van deze Richtlijn niet kan worden bepaald of in casus sprake is van een einde-afvalfase. Daartoe moet immers zijn voldaan aan nadere, specifieke criteria.

Deze specifieke criteria zijn voor metaalschroot opgenomen in Verordening 333/2011. Art. 3 bevat de cumulatieve criteria op grond waarvan dient te worden bepaald of ijzer- en staalschroot, waartoe het door verdachte vervoerde materiaal moet worden gerekend, al dan niet als afval heeft te gelden. Onder d) is hier bepaald dat de producent moet hebben voldaan aan de voorschriften van de artt. 5 en 6. In deze artikelen zijn voorschriften opgenomen die tot aan het moment van inwerkingtreding van de verordening niet golden en die thans eisen dat de producent of importeur voor elke zending metaalschroot een zogenaamde conformiteitsverklaring opstelt en deze overdraagt aan de houder van het metaalschroot (art. 5, eerste en tweede lid) én een kwaliteitsbeheersysteem invoert waarmee kan worden aangetoond dat is voldaan aan de criteria in art. 3 (art. 6, eerste lid).

Het is om deze reden dat thans sprake is van nadere, specifieke eisen waaraan voldaan moet zijn wil niet langer sprake zijn van afval en ten tijde van het aan verdachte tenlastegelegde feit nog niet voldaan hoefde te zijn, er geen sprake kán zijn van een gunstiger wettelijk voorschrift waarop verdachte zich kan beroepen.

Het verweer wordt verworpen.

Onschuldpresumptie, raadkamer en strafkamer

Rechtbank Arnhem 31 mei 2012, LJN BW7234

In deze zaak stelt verzoeker zich op het standpunt dat hij een objectief te rechtvaardigen vrees heeft dat de rechters niet onpartijdig zijn, nu de raadkamer die het bezwaarschrift van verzoeker tegen de dagvaarding in de strafzaak tegen hem heeft beoordeeld, dezelfde samenstelling heeft als de strafkamer van de rechtbank die de zaak inhoudelijk zal behandelen. Volgens verzoeker volgt hieruit dat de rechters in strijd handelen met de onschuldpresumptie zoals opgenomen in artikel 6 EVRM. De wrakingskamer overweegt dat de Hoge Raad (NJ 1997, 535) heeft uitgemaakt dat de enkele omstandigheid dat de rechters die het bezwaarschrift tegen de dagvaarding ongegrond hebben verklaard, ook de zaak ten gronde beoordelen, niet meebrengt dat de rechters daarmee niet meer een ‘impartial tribunal’ zijn als bedoeld in artikel 6 EVRM. Gelet op de beperkte reikwijdte en aard van de rechterlijke beslissing in de bezwaarschriftprocedure kan volgens de Hoge Raad niet worden gezegd dat een eventueel bij verzoeker ontstane vrees door ongegrondverklaring van het bezwaarschrift, objectief gerechtvaardigd   is, tenzij bijzondere omstandigheden tot een ander oordeel moeten leiden. Uit de beschikking van de raadkamer blijkt dat de rechters het bezwaarschrift summier hebben getoetst, zoals de wet en vaste jurisprudentie voorschrijven. De vraag ten aanzien van de bewezenverklaring ligt pas na een inhoudelijke behandeling voor aan de strafkamer van de rechtbank en is daardoor nog niet aan de orde. De rechters zijn hier bij de toets op het bezwaarschrift niet op vooruit gelopen.

Rb.: Opnemen vingerafdrukken. Sprake van een dringende maatschappelijke behoefte die een inbreuk op art. 8 EVRM rechtvaardigt. Geen uitzondering voor gewetensbezwaarden. Geen sprake van tijdelijke verhindering ex art. 28a lid 6 PUN. Het feit dat de wetgever inmiddels heeft besloten om af te zien van een systeem van langdurige opslag van vingerafdrukken heeft geen gevolgen voor de relevantie van de wetsgeschiedenis voor de onderhavige zaak.

Rechtbank Utrecht 25 mei 2012, LJN BW6545

Weigering in behandeling nemen aanvraag van eiseres voor een Nederlands paspoort op grond van art. 39, lid 1 van de Paspoortuitvoeringsregeling Nederland 2001 (PUN) omdat eiseres niet heeft voldaan aan het in art. 28a, lid 1 van de PUN gestelde vereiste. Verweerder heeft gesteld dat hij op grond van de Verordening en de Paspoortwet gehouden is om vingerafdrukken te vragen, de door eiseres aangevoerde gewetensbezwaren zijn geen reden daarvan af te wijken.

Art. 8 van het EVRM. De Rechtbank is van oordeel dat met art. 65, lid 1 van de Paspoortwet en de nadere uitwerking daarvan in art. 28a van de PUN is voldaan aan de eis dat in beperking van het recht op privéleven bij wet is voorzien, en dat deze wetgeving toegankelijk en voorzienbaar is.

Zowel uit de wetsgeschiedenis van de Paspoortwet als uit de totstandkoming van de Verordening kan worden afgeleid dat vanwege een grote dreiging die van misbruik van reisdocumenten uitgaat, sprake is van een dringende maatschappelijke behoefte om bij de afgifte van een paspoort vingerafdrukken op te nemen ten behoeve van opname in het paspoort. Dat betekent dat inmenging in het recht op privéleven noodzakelijk moet worden geacht. Naar het oordeel van de Rechtbank is die inmenging eveneens proportioneel met het te beschermen belang. Anders dan eiseres meent is er naar het oordeel van de Rechtbank dan ook sprake van een dringende maatschappelijke behoefte die een inbreuk op art. 8 van het EVRM rechtvaardigt.

Uit de wetgeschiedenis van de Paspoortwet en de totstandkoming van de Verordening blijkt dat de opslag van vingerafdrukken in het paspoort leidt tot een betrouwbaarder verband tussen de houder en het paspoort, hetgeen bijdraagt tot de bescherming ervan tegen frauduleus gebruik. Verder ontstaat door het opnemen van de vingerafdrukken de mogelijkheid om in de toekomst ook bij grenscontroles gebruik te maken van de controle op vingerafdrukken. Dat op dit moment (nog) geen gebruik wordt gemaakt van deze technische (controle)mogelijkheden, doet niet af aan het bestaan van deze dringende maatschappelijke behoefte. Uit de wetsgeschiedenis van de Paspoortwet en de totstandkoming van de Verordening blijkt dat het niet wenselijk werd geacht om een uitzondering te maken voor gewetensbezwaarden. Het betoog dat de gewetensbezwaren van eiseres beschouwd moeten worden als een tijdelijke verhindering, waardoor het onmogelijk is om vingerafdrukken af te geven, zodat verweerder op grond van art. 28a, lid 6 van de PUN had moeten afzien van het afnemen van vingerafdrukken, slaagt niet. De omstandigheden (lees: de gewetensbezwaren) die eiseres aanvoert om geen vingerafdrukken af te staan zijn naar hun aard niet tijdelijk, zodat alleen al om die reden van een tijdelijke verhindering geen sprake is.

Overigens volgt uit de tekst van art. 28a, lid 6 van de PUN dat slechts in geval van een tijdelijke fysieke verhindering kan worden afgezien van het afnemen van vingerafdrukken. De Rechtbank ziet geen ruimere uitzondering in art. 28a, lid 6 van de PUN dan in de Verordening. Immers, ook uit de Verordening volgt dat slechts in geval van een tijdelijke fysieke belemmering aanleiding kan bestaan om af te zien van het afnemen van vingerafdrukken.

De Rechtbank volgt eiseres evenmin in haar betoog dat de wetsgeschiedenis van de Paspoortwet inmiddels is achterhaald aangezien de oorspronkelijk beoogde langdurige opslag van vingerafdrukken in een reisdocumentenadministratie inmiddels, per 23 juni 2011, is komen te vervallen. Uit de wetsgeschiedenis blijkt dat met de wijzigingen van de Paspoortwet is beoogd om het aanvraag- en uitgifteproces van reisdocumenten betrouwbaarder te maken. Zowel uit de wetsgeschiedenis als uit de totstandkoming van de Verordening blijkt dat de opslag van vingerafdrukken in een paspoort leidt tot een betrouwbaarder verband tussen de houder en het paspoort. Onder deze omstandigheden valt niet in te zien dat het feit dat de wetgever inmiddels heeft besloten om af te zien van een systeem van langdurige opslag van vingerafdrukken gevolgen heeft voor de relevantie van de wetsgeschiedenis voor de onderhavige zaak. De Rechtbank is overigens van oordeel dat ook uit de totstandkoming van en de genoemde jurisprudentie over de Verordening reeds kan worden afgeleid dat de verplichte afgifte van vingerafdrukken ten behoeve van opslag in het paspoort niet in strijd is met art. 8 van het EVRM.

Uit de wetsgeschiedenis van de Paspoortwet (TK 2007-2008, 31 324, nr. 3, p. 21 en 22) blijkt dat bij de belangenafweging die de wetgever heeft gemaakt ook acht is geslagen op de belangen die de Richtlijn EG 1995/46 beoogt te beschermen. De wetgever heeft voor het onderhavige geval al een voldoende specifieke belangenafweging gemaakt, zodat er in het bestreden besluit geen ruimte meer is voor (nogmaals) een belangenafweging.

De Rechtbank is van oordeel dat vingerafdrukken niet kunnen worden aangemerkt als een (intellectueel) eigendom in de zin van art. 17 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, zodat reeds daarom voor een (aanbod voor een) financiële compensatie geen noodzaak is.

Zie in gelijke zin, Voorzieningenrechter Rechtbank Maastricht LJN BP6688 en Rechtbank ’s-Gravenhage LJN BP8841.

Belastingfraude, doen van onjuiste aangiften, 18 maanden gevangenisstraf

Rechtbank Zutphen 23 mei 2012, LJN BW6473

De rechtbank veroordeelt een 58-jarige man uit Curaçao tot 18 maanden gevangenisstraf waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar wegens belastingfraude.

Verdachte vulde opzettelijk onjuist de aangiften in over de jaren 2008, 2009 en 2010 door gebruik te maken van DigiD gegevens van andere personen. Door deze onjuiste opgaven heeft verdachte ten onrechte teruggave van belastingen ontvangen waardoor de verdachte de fiscus in het bijzonder en daarmee de maatschappij in het algemeen voor een aanzienlijk bedrag heeft benadeeld.

Kort geding, strafrecht, executie schadevergoedingsmaatregel

Voorzieningenrechter Rechtbank ’s-Gravenhage 16 mei 2012, LJN BW6541

Gevorderd verbod tenuitvoerlegging vervangende hechtenis afgewezen. Gedaagde is niet gehouden in strijd met zijn vaste beleid de door De Staat aangeboden betalingregeling te accepteren. Daar komt bij dat de Voorzieningenrechter er niet van overtuigd is dat eiseres de door haar aangeboden regeling zal (kunnen) nakomen.

Medeplegen van belastingfraude

Rechtbank Zwolle 8 mei 2012, LJN BW5187

De rechtbank heeft verdachte veroordeeld ter zake van het medeplegen van belastingfraude. Het bedrijf, waarvan verdachte feitelijk leidinggevende was, ontwikkelde en verkocht een van haar kassa-systemen Wincash2000 met daarop een verborgen mogelijkheid voor de koper omzet buiten de boeken te houden. Deze mogelijkheid stond niet in de handleiding van het systeem vermeld en werd desgevraagd geactiveerd door verkoopmedewerkers van het bedrijf.

Prejudiciële vragen m.b.t. uitleg begrip "doorvoer" als bedoeld in artikel 2 onder 32 van de Verordening EG nummer 1013/2006 ("de nieuwe EVOA")

Rechtbank Rotterdam 4 mei 2012, LJN BW5680

Feiten

Het onderhavige geschil betreft de uitleg van de oude en de nieuwe EVOA en heeft betrekking op het begrip “doorvoer”. In casu gaat het om een transport van gebruikte ongesorteerde kleding, dat via Nederland (Rotterdam) werd verzonden vanuit Frankrijk met als bestemming de Verenigde Arabische Emiraten.

Standpunt OM

Het OM beroept zich op het Omni Metal Service arrest van het Gerechtshof te ’s-Gravenhage van 17 juli 2009 (LJN BL2281), waarin het Gerechtshof heeft overwogen dat er in de oude EVOA geen definitie van het begrip “doorvoer” voorkomt doch in de nieuwe EVOA wel in art. 2 onder 32. Nu die nieuwe EVOA op dit punt een codificatie vormt van hetgeen de Europese wetgever reeds voor ogen stond, sluit het Gerechtshof zich aan bij de definitie van “doorvoer” in de nieuwe EVOA. Deze definitie omvatte naar het oordeel van het Gerechtshof evenmin als de oude EVOA een restrictie zoals die is aangebracht in de Nederlandse interpretatie van het begrip, zoals voorheen door de website van Senternovum weergegeven.

Het begrip “doorvoer” dient dan ook ruimer uitgelegd te worden dan de beperkte wijze waarop de Nederlandse autoriteiten het in het verleden geïnterpreteerd hebben. Volgens het OM is deze uitleg van het Gerechtshof in lijn met het doel van de oude EVOA en het controlestelsel dat deze verordening in het leven roept, zoals blijkt uit de 6e considerans waarbij is overwogen dat het toezicht en de controle op de overbrenging van afvalstoffen zodanig moet worden geregeld dat er rekening wordt gehouden met de noodzaak de kwaliteit van het milieu te beschermen en te verbeteren.

Ter ondersteuning verwijst het OM naar art. 7 van de oude EVOA. Dit artikel biedt aan de   bevoegde autoriteiten van bestemming, verzending en “doorvoer” de mogelijkheid om bezwaar te maken tegen een voorgenomen overbrenging van afvalstoffen waarvoor een kennisgeving wordt gedaan. Ook kunnen door deze autoriteiten voorwaarden worden verbonden aan het vervoer van de afvalstoffen binnen hun rechtsgebied. Voor de autoriteiten van het land van “doorvoer” is in dit artikel bepaald dat onder andere op grond van strijd met nationale bepalingen omtrent milieubescherming, openbare orde en veiligheid of gezondheidsbescherming bezwaar kan worden gemaakt tegen een voorgenomen overbrenging van afvalstoffen.

Hieruit volgt dat de bevoegde autoriteiten van een land van “doorvoer” uitdrukkelijk zeggenschap hebben over afvalstoffen die zich op hun grondgebied bevinden. Genoemd artikel bevestigt de bedoeling van de oude EVOA: een systeem van controle en toezicht op het internationale transport van afvalstoffen van begin tot eind, zonder onderbreking en zonder restricties voor landen waar doorheen de afvalstoffen worden vervoerd. In het onderhavige geval, nu het een overbrenging van afvalstoffen vanuit Frankrijk naar de Verenigde Arabische Emiraten betrof, had door de verdachte rechtspersoon aan de bevoegde Nederlandse autoriteiten (Nederland als land van “doorvoer”) kennisgeving van de verzending van de afvalstoffen moeten worden gedaan.

Standpunt verdediging

Namens de verdachte rechtspersoon heeft de raadsvrouw zich op het standpunt gesteld dat er in het onderhavige geval geen sprake was van “doorvoer” in de zin van de oude EVOA, aangezien de container met afvalstoffen de Rotterdamse haven in transito aandeed -er werd slechts aangemeerd- zonder dat de goederen werden ingeklaard door de douane, zodat niet een kennisgeving aan de bevoegde autoriteiten was vereist. Ter ondersteuning van haar stelling verwijst de raadsvrouw naar de website van Senternovum, een agentschap va het Ministerie van Economische Zaken, werkzaam in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, die ten tijde van het strafbare feit het volgende vermeldde: “Valt het aanmeren in een Nederlandse haven ook onder de definitie van doorvoer?” en “Indien een (zee)schip dat afvalstoffen vervoert, aanmeert in een Nederlandse haven, maar er geen op- en/of overslag van de afvalstoffen plaatsvindt en de afvalstoffen niet aan de wal worden gebracht, is er volgens de Nederlandse interpretatie van de Verordening 259/93 (EVOA) geen sprake van doorvoer. In dit geval is dan ook geen kennisgevingsprocedure vereist. Indien de afvalstoffen wel aan de wal worden op- en/of overgeslagen en een (ander) schip de afvalstoffen vervolgens naar een ander land vervoert, is er sprake van doorvoer als de op- en/of overslagactiviteiten van korte duur zijn en van tevoren bekend is welk schip de afvalstoffen naar een ander land zal vervoeren”.

Uit deze tekst blijkt uitdrukkelijk dat door de Nederlandse overheid het enkel aanmeren in een Nederlandse haven niet als doorvoer wordt gezien.

Rechtbank

Tijdens de beraadslaging is de rechtbank tot de conclusie gekomen dat het onderzoek niet volledig is geweest, omdat de rechtbank vragen heeft over de interpretatie van de toepasselijke wet- en/of regelgeving, waar zij behoefte heeft aan nadere informatie van het Hof van Justitie van de Europese Unie. De rechtbank acht het in het belang van de Nederlandse rechtspleging dat die vragen reeds thans aan het Hof worden voorgelegd.

Alvorens tot een oordeel te komen of door de verdachte rechtspersoon in de onderhavige strafzaak ten onrechte is nagelaten de in art. 15 van de oude EVOA geregelde kennisgevingsprocedure te volgen, zou de rechtbank op de volgende vragen een antwoord willen hebben:

Prejudiciële vragen

1. Is in het geval van overbrenging per zeeschip van afvalstoffen van een EU-lidstaat (in casu Frankrijk) naar een staat waarop het OESO-Besluit niet van toepassing is (in casu de Verenigde Arabische Emiraten) sprake van “doorvoer” in de zin van de oude en nieuwe EVOA, indien onderweg de haven van een andere EU-lidstaat (in casu die van Rotterdam) wordt aangedaan?

2. Maakt het voor het antwoord op vraag 1 verschil of:

- er in die haven op- en/of overslag van die afvalstoffen plaatsvindt en/of - die afvalstoffen aan de wal worden gebracht en/of

- die afvalstoffen ter invoer worden aangegeven bij de douane?

Op grond van het bepaalde in art. 267 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, zal de rechtbank het Hof van Justitie verzoeken op die vragen een prejudiciële beslissing te nemen.