In dit artikel wordt nagegaan of de ambient population, oftewel het aantal mensen dat op een bepaald tijdstip in een bepaald gebied aanwezig is, een geschiktere maatstaf biedt om het criminaliteitsrisico in tijd en ruimte in te schatten voor delicten met mobiele doelwitten dan de residentiële populatie. Meer specifiek wordt de potentie van het gebruik van deze ambient population als noemer in de berekening van criminaliteitsratio’s en voorspeller van criminaliteitsrisico’s voor predictieve modellen geëvalueerd. Hierbij wordt gebruikgemaakt van mobiele-telefoondata voor een periode van drie maanden in Gent (n = 595.858.852 ruwe datapunten). Uit de resultaten blijkt dat de ambient population sterker samenhangt met geregistreerde criminaliteit dan de residentiële populatie. Bovendien wijzen criminaliteitsratio’s op basis van de ambient population ook andere probleemgebieden aan dan die op basis van de residentiële populatie. De voorspellingskracht van predictieve modellen voor tijdruimtelijke spreiding van criminaliteit kan worden verbeterd door gebruik te maken van de ambient population. Deze resultaten bevestigen dat de ambient population een geschiktere maatstaf biedt voor delicten met een mobiel doelwit, omdat deze de onderliggende tijdruimtelijke dynamiek beter reflecteert.

In dit artikel geven de auteurs op basis van een uitgebreide literatuurstudie een overzicht van de meest actuele verschijningsvormen van AI-criminaliteit. Hiertoe onderscheiden we drie vormen van AI-criminaliteit: (1) met AI, (2) gericht op AI en (3) door AI. Voordat we ingaan op deze indeling bespreken we eerst hoe AI het veiligheidsdomein verandert. Vervolgens gaan we in op de resultaten van het literatuuronderzoek naar AI-criminaliteit. In de conclusie duiden we de verschillen tussen AI-criminaliteit en cybercrime en bespreken we tot welke vragen en uitdagingen AI-criminaliteit leidt voor de preventie en opsporing ervan.

Wat is Artificiële Intelligentie (AI)? Welke maatschappelijke ontwikkelingen spelen er rond AI? En hoe raken deze ontwikkelingen het werkterrein van justitie en veiligheid? Deze vragen staan centraal in het nieuwe themanummer van Justitiële Verkenningen.

In deze bijdrage zetten de auteurs allereerst uiteen wat wordt bedoeld met AI-toepassingen en introduceren zij de centrale casus: geweldsdetectie in camerabeelden. In de paragrafen erna gaan de auteurs in op de verschillende vormen van opschaling die in de literatuur worden onderscheiden, en op de organisatorische, technische en juridische aspecten die van belang zijn om mee te nemen in opschalingsvraagstukken en -besluiten. In het laatste deel van deze bijdrage reflecteren de auteurs op de complexiteit om publieke waarden te versterken via opschaling. Ze staan stil bij drie centrale publieke waarden: efficiëntie, effectiviteit en verantwoording (accountability).